Olaylar<\/p>\n
Su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct kurma ve y\u00f6netme, ya\u011fma, kasten yaralama, silahla yaralamaya azmettirme ve sair su\u00e7lar\u0131 i\u015fledi\u011fi iddias\u0131yla a\u011f\u0131r ceza mahkemesince (mahkeme) yarg\u0131lanan ba\u015fvurucunun su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct kurma ve y\u00f6netme su\u00e7u d\u00e2hil bir k\u0131s\u0131m su\u00e7tan mahk\u00fbmiyetine, silahla kasten yaralamaya azmettirme su\u00e7u ile nitelikli ya\u011fma su\u00e7u d\u00e2hil olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli su\u00e7lardan ise beraatine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Ba\u015fvurucunun an\u0131lan karara kar\u015f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 istinaf ba\u015fvurusu, b\u00f6lge adliye mahkemesi ceza dairesi (istinaf dairesi) taraf\u0131ndan duru\u015fma a\u00e7\u0131lmaks\u0131z\u0131n incelenmi\u015f; inceleme neticesinde bir k\u0131s\u0131m h\u00fckm\u00fcn bozulmas\u0131na, bir k\u0131s\u0131m h\u00fck\u00fcm y\u00f6n\u00fcnden ise istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine karar verilmi\u015ftir. Bozma karar\u0131 \u00fczerine mahkemece yap\u0131lan yarg\u0131lama sonucunda ba\u015fvurucunun silahla kasten yaralamaya azmettirme, nitelikli ya\u011fma ve tehdit su\u00e7lar\u0131ndan ayr\u0131 ayr\u0131 olarak hapis cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucunun bu karara kar\u015f\u0131 yeniden istinaf kanun yoluna ba\u015fvurmas\u0131 \u00fczerine istinaf dairesi, ba\u015fvurunun esastan reddine kesin olarak karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
Ba\u015fvurucunun nihai karara kar\u015f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 temyiz talebi de istinaf dairesince reddedilmi\u015ftir. Temyiz talebinin reddi karar\u0131n\u0131n temyiz edilmesi \u00fczerine ise Yarg\u0131tay, temyiz talebinin reddine ve ek karar\u0131n onanmas\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
\u0130ddialar<\/p>\n
Ba\u015fvurucu, istinaf incelemesinin kanunda belirlenen usule g\u00f6re yap\u0131lmamas\u0131 sonucu temyiz hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131lamamas\u0131 nedeniyle mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini iddia etmi\u015ftir.<\/p>\n
Mahkemenin De\u011ferlendirmesi<\/p>\n
5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019nun 280. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda, b\u00f6lge adliye mahkemesi ceza dairelerinin istinaf incelemesine konu edilen dosyay\u0131 inceledikten sonra verebilece\u011fi kararlar “istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine”, “d\u00fczeltilerek istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine”, “h\u00fckm\u00fcn bozulmas\u0131na” ve “davan\u0131n yeniden g\u00f6r\u00fclmesine” olarak say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130stinaf incelemesini yapan ceza dairelerinin h\u00fckm\u00fcn bozulmas\u0131na karar verebilece\u011fi h\u00e2ller ise 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’un 280. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (e) ve (f) bentlerinde s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kanun\u2019da say\u0131lan durumlar g\u00f6zetildi\u011finde b\u00f6lge adliye mahkemesinin bozma karar\u0131 verebilece\u011fi ve ilk derece mahkemesinin bu bozma karar\u0131yla ba\u011fl\u0131 olaca\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 h\u00e2llerin davan\u0131n esas\u0131na ili\u015fkin hususlar olmay\u0131p yarg\u0131lamaya ili\u015fkin usul kurallar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131r ve a\u00e7\u0131k ihlallerinden ibaret oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
Somut olayda istinaf dairesince verilen bozma karar\u0131, h\u00fckm\u00fcn bozulmas\u0131na karar verilebilecek s\u0131n\u0131rl\u0131 h\u00e2llerden birine dayanmamaktad\u0131r. \u0130stinaf dairesi, dosya \u00fczerinden yapt\u0131\u011f\u0131 incelemeyle dosyadaki delil durumunu de\u011ferlendirmi\u015f ve ba\u015fvurucu hakk\u0131nda mahk\u00fbmiyet karar\u0131 verilmesi ya da mahkemece \u00e7e\u015fitli ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finden bahisle -bozma karar\u0131 verilebilecek h\u00e2ller d\u0131\u015f\u0131nda bir nedenle- beraat h\u00fck\u00fcmlerinin bozulmas\u0131na karar vermi\u015ftir. Bu nedenle an\u0131lan karar\u0131n, istinaf ba\u015fvurusu \u00fczerine bizzat b\u00f6lge adliye mahkemesince verilmesi gereken kararlardan oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u0130stinaf dairesinin 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’da s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak say\u0131l\u0131 h\u00e2ller d\u0131\u015f\u0131nda bir nedenle bozma karar\u0131 vermesi ba\u015fvurucu y\u00f6n\u00fcnden \u00f6nemli sonu\u00e7lar do\u011furmaktad\u0131r. Nitekim istinaf dairesi, 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’un 280. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (g) bendi uyar\u0131nca duru\u015fma a\u00e7arak ve taraflar\u0131 da \u00e7a\u011f\u0131rarak delillerin de\u011ferlendirilmesi sonucunda bir karar vermesi gerekirken dosya \u00fczerinden karar vermi\u015f; ba\u015fvurucuyu mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n yan\u0131nda, b\u00f6lge adliye mahkemesi \u00f6n\u00fcnde s\u00f6zl\u00fc yarg\u0131lanma ve bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 di\u011fer usul g\u00fcvencelerinden mahrum b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u0130stinaf dairesinin an\u0131lan uygulamas\u0131, temyize ba\u015fvurma hakk\u0131 y\u00f6n\u00fcnden de \u00f6nemli sonu\u00e7lar do\u011furmu\u015ftur. Bu kapsamda somut olayda istinaf dairesinin davan\u0131n yeniden g\u00f6r\u00fclmesine ve yarg\u0131lama sonucunda da ba\u015fvurucunun mahk\u00fbmiyetine karar vermesi durumunda, ba\u015fvurucunun bu karara kar\u015f\u0131 temyiz kanun yoluna ba\u015fvurmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnken kesin nitelikte bozma karar\u0131 vermesiyle ba\u015fvurucu temyiz kanun yoluna ba\u015fvuru imk\u00e2n\u0131ndan yoksun b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu de\u011ferlendirmeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, istinaf kanun yolu incelemesine ili\u015fkin kurallar\u0131n istinaf dairesince yap\u0131lan yorumunun ki\u015filerce \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilecek belirlilikte olmad\u0131\u011f\u0131 ve kanunun lafz\u0131yla \u00e7eli\u015fti\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, istinaf dairesinin bu karar\u0131yla ba\u015fvurucunun mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131na kanuni dayana\u011f\u0131 bulunmayan bir m\u00fcdahalede bulunuldu\u011fu sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Anayasa Mahkemesi a\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
—<\/p>\n
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
GENEL KURUL<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00d6MER ORAL BA\u015eVURUSU<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2023\/33667)<\/p>\n
Karar Tarihi: 9\/1\/2025<\/p>\n
R.G. Tarih ve Say\u0131: 12\/6\/2025 – 32924<\/p>\n
GENEL KURUL<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Kadir \u00d6ZKAYA<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7<\/p>\n
Recai AKYEL<\/p>\n
Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/p>\n
Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU<\/p>\n
Selahaddin MENTE\u015e<\/p>\n
\u0130rfan F\u0130DAN<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
Muhterem \u0130NCE<\/p>\n
Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
Metin KIRATLI<\/p>\n
Raport\u00f6r<\/p>\n
:<\/p>\n
Denizhan HOROZG\u0130L<\/p>\n
Ba\u015fvurucu<\/p>\n
:<\/p>\n
\u00d6mer ORAL<\/p>\n
Vekilleri<\/p>\n
:<\/p>\n
Av. Gizem ORAL<\/p>\n
Av. Hasan \u015e\u0130RAY<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN KONUSU<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru, istinaf kanun yolu incelemesinin kanunda belirlenen usule g\u00f6re yap\u0131lmamas\u0131 sonucu temyiz hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131lamamas\u0131 nedeniyle mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130<\/p>\n
2. Ba\u015fvuru 2\/5\/2023 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Komisyon, mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131 ile birlikte di\u011fer haklara ili\u015fkin \u015fik\u00e2yetin kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
3. Ba\u015fvuru belgelerinin bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na (Bakanl\u0131k) g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bakanl\u0131k, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bildirmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 beyanda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
4. Birinci B\u00f6l\u00fcm, ba\u015fvurunun Genel Kurul taraf\u0131ndan incelenmesine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
III. OLAY VE OLGULAR<\/p>\n
5. Ba\u015fvuru formu ve eklerinde ifade edildi\u011fi \u015fekliyle ilgili olaylar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
6. Ba\u015fvurucu hakk\u0131nda su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct kurma ve y\u00f6netme, ya\u011fma, kasten yaralama, silahla yaralamaya azmettirme ve sair su\u00e7lar\u0131 i\u015fledi\u011fi iddias\u0131yla \u00dcnye Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca haz\u0131rlanan iddianamenin \u00dcnye A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesince (Mahkeme) kabul edilmesiyle kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Mahkemenin 2\/7\/2021 tarihli karar\u0131yla ba\u015fvurucunun su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct kurma ve y\u00f6netme su\u00e7u d\u00e2hil bir k\u0131s\u0131m su\u00e7tan \u00e7e\u015fitli hapis cezalar\u0131 ile mahk\u00fbmiyetine, kat\u0131lan E.\u00c7.ye y\u00f6nelik silahla kasten yaralamaya azmettirme su\u00e7u ile ma\u011fdur S.A. ve S.M.ye y\u00f6nelik nitelikli ya\u011fma su\u00e7lar\u0131 d\u00e2hil olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli su\u00e7lardan ise beraatine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
7. Ba\u015fvurucu, an\u0131lan karara kar\u015f\u0131 istinaf kanun yoluna ba\u015fvurmu\u015ftur. Ba\u015fvurucunun istinaf ba\u015fvurusu, Samsun B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesi (\u0130stinaf Dairesi) taraf\u0131ndan duru\u015fma a\u00e7\u0131lmaks\u0131z\u0131n incelenmi\u015f; h\u00fckm\u00fcn k\u0131smen bozulmas\u0131na, h\u00fckm\u00fcn bir k\u0131sm\u0131 y\u00f6n\u00fcnden ise istinaf ba\u015fvurular\u0131n\u0131n esastan reddine 9\/12\/2021 tarihinde karar verilmi\u015ftir. \u0130stinaf Dairesi karar\u0131nda, ba\u015fvurucunun kat\u0131lan E.\u00c7.ye y\u00f6nelik silahla kasten yaralamaya azmettirme su\u00e7u ile ma\u011fdur S.A. ve S.M.ye y\u00f6nelik nitelikli ya\u011fma su\u00e7una ili\u015fkin olarak yap\u0131lan de\u011ferlendirmeler \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n
“6-) Kat\u0131lan [E.\u00c7.ye] y\u00f6nelik kasten yaralama su\u00e7u y\u00f6n\u00fcnden;<\/p>\n
Kat\u0131lan [E.\u00c7.nin] kovu\u015fturma a\u015famas\u0131ndaki beyanlar\u0131, hakk\u0131nda mahkumiyet karar\u0131 verilen san\u0131k [D.\u00d6.n\u00fcn] soru\u015fturma a\u015famas\u0131ndaki beyan\u0131, kat\u0131lan\u0131n darp edildi\u011fi g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin san\u0131k [D.\u00d6.] taraf\u0131ndan san\u0131k \u00d6mer Oral’a [ba\u015fvurucu] g\u00f6nderilmi\u015f oldu\u011funun sabit olmas\u0131 ve kasten yaralama su\u00e7undan haklar\u0131nda mahkumiyet karar\u0131 verilen san\u0131klar [D.\u00d6.] ve [S.Y.nin] san\u0131k \u00d6mer Oral ile dosya kapsam\u0131na yans\u0131yan irtibat\u0131 bir arada de\u011ferlendirildi\u011finde; san\u0131k \u00d6mer Oral’\u0131n kat\u0131lan [E.\u00c7.ye] y\u00f6nelik kasten yaralama su\u00e7una azmettirici s\u0131fat\u0131yla kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetilerek hakk\u0131nda mahkumiyet karar\u0131 verilmesi gerekti\u011fi g\u00f6zetilmeden, yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde beraat karar\u0131 verilmesi,<\/p>\n
7-) Ma\u011fdur [S.A.ya] y\u00f6nelik ya\u011fma su\u00e7u y\u00f6n\u00fcnden; <\/p>\n
Ma\u011fdurun olay\u0131n hemen akabinde kollukta al\u0131nan 24.05.2019 tarihli beyan\u0131nda; ‘…\u00d6mer Oral ile 23.05.2019 g\u00fcn\u00fc saat 12.30 s\u0131rlar\u0131nda \u00dcnye merkezde bulu\u015fup \u0130nkur mahallesi \u00c7ET Da\u011f\u0131 kamp alan\u0131na kahverengi cip tarz\u0131 bir ara\u00e7la gittik, orada bana bir b\u0131\u00e7ak g\u00f6sterdi ve ‘bununa senin y\u00fcz\u00fcn\u00fc kaz\u0131y\u0131p hi\u00e7bir erke\u011fin sana bakmamas\u0131n\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131m’ dedi. Daha sonra kendi telefonunu ve benim telefonumu zorla alarak \u00dcnye’den taksi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p ona verdi. Bu arac\u0131n plakas\u0131n\u0131 g\u00f6remedim, \u015fof\u00f6r\u00fcn isminin [K.] oldu\u011funu duydum. Telefonu verdikten sonra saat 14.30 s\u0131ralar\u0131nda mesire alan\u0131ndan \u00e7\u0131karak \u00d6mer ve \u015fof\u00f6r\u00fc [O.] ile birlikte ba\u015fka bir k\u00f6y evine gittik, beni bu eve zorla getirdi ve getirdikten sonra ba\u011f\u0131rmayay\u0131m diye a\u011fz\u0131m\u0131 bantlad\u0131. Bu evde benim zorla \u00e7antam\u0131, c\u00fczdan\u0131m\u0131, kimlik ve ehliyetimi, param\u0131, hesap tarlar\u0131m\u0131 beni itekleyerek ald\u0131.’ \u015feklinde beyanda bulundu\u011funun anla\u015f\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda; ma\u011fdurun an\u0131lan ifadesinde zorla al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan etti\u011fi cep telefonuna ili\u015fkin HTS kay\u0131tlar\u0131n\u0131n su\u00e7 \u00f6ncesi ve sonras\u0131n\u0131 da kapsayacak \u015fekilde celp edilerek ma\u011fdurun telefonunun zorla al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc tarihten sonra kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, kullan\u0131lm\u0131\u015f ise kim taraf\u0131ndan kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tespit edilip s\u00f6z konusu cep telefonunun ak\u0131beti de belirlendikten ve yararlanma kast\u0131n\u0131n bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 da de\u011ferlendirildikten sonra sonucuna g\u00f6re san\u0131k \u00d6mer Oral’\u0131n ma\u011fdur [S.A.ya] y\u00f6nelik ya\u011fma su\u00e7u y\u00f6n\u00fcnden hukuki durumunun de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi g\u00f6zetilemeden, yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde san\u0131k \u00d6mer Oral hakk\u0131nda beraat karar\u0131 verilmesi,<\/p>\n
…<\/p>\n
9-) Kat\u0131lan [S.M.ye] y\u00f6nelik ya\u011fma su\u00e7u y\u00f6n\u00fcnden; her ne kadar kat\u0131lan [S.M.ye] y\u00f6nelik bir mal\u0131 teslime veya al\u0131nmas\u0131na kar\u015f\u0131 koymamaya mecbur k\u0131lmak amac\u0131yla cebir veya tehdit uyguland\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin dosya kapsam\u0131nda yeterli delil bulunmamakta ve bu ba\u011flamda ya\u011fma su\u00e7unun olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmakta ise de; kat\u0131lan\u0131n a\u015famalardaki beyanlar\u0131, san\u0131klar\u0131n savunmalar\u0131, tan\u0131klar [E.A.] ve [A.M.] ile ma\u011fdurlar [A.B.] ve [N.B.] beyanlar\u0131, \u00dcnye 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2017\/553 Esas say\u0131l\u0131 (bozma sonras\u0131 2019\/125 Esas) dosyas\u0131, \u00dcnye \u0130cra M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc’n\u00fcn 2018\/2248 Esas say\u0131l\u0131 dosyas\u0131, Beyo\u011flu 25. Noterli\u011fi’nin 09.01.2019 tarih ve 1349 yevmiye numaral\u0131 vekaletnamesi ile t\u00fcm dosya kapsam\u0131 birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde; san\u0131klar [E.A.] ve [A.A.n\u0131n] azmettirmesi ve kat\u0131l\u0131mlar\u0131 ile san\u0131klar \u00d6mer Oral ve [\u00d6.G.nin], kat\u0131lan [S.M.yi] \u00dcnye 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2017\/553 Esas (bozma sonras\u0131 2019\/125 Esas) say\u0131l\u0131 dosyas\u0131ndan feragat etmesi konusunda tehdit ettikleri, bu ba\u011flamda san\u0131klar [E.A.], [A.A.], \u00d6mer Oral ve [\u00d6.G.nin] ek savunma verilmek suretiyle kat\u0131lan [S.M.ye] y\u00f6nelik tehdit su\u00e7undan mahkumiyetlerine karar verilmesi gerekti\u011finin g\u00f6zetilmemesi,<\/p>\n
…<\/p>\n
Kanuna ayk\u0131r\u0131… oldu\u011fundan, h\u00fckm\u00fcn a\u00e7\u0131klanan nedenlerle BOZULMASINA, dosyan\u0131n h\u00fckm\u00fc veren ilk derece mahkemesine g\u00f6nderilmesine, <\/p>\n
Bozma kararlar\u0131… y\u00f6n\u00fcnden 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 286\/1-2.madde ve f\u0131kralar\u0131 uyar\u0131nca KES\u0130N… [olmak \u00fczere karar verildi.]”<\/p>\n
8. Bozma karar\u0131 \u00fczerine Mahkemece yap\u0131lan yarg\u0131lama sonucunda ba\u015fvurucunun kat\u0131lan E.\u00c7.ye y\u00f6nelik silahla kasten yaralamaya azmettirme su\u00e7u nedeniyle 9 ay hapis, ma\u011fdur S.A.ya y\u00f6nelik nitelikli ya\u011fma su\u00e7u nedeniyle 5 y\u0131l hapis ve S.M.ye y\u00f6nelik tehdit su\u00e7u nedeniyle ise 2 y\u0131l 4 ay hapis cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
9. Ba\u015fvurucu, an\u0131lan karara kar\u015f\u0131 yeniden istinaf kanun yoluna ba\u015fvurmu\u015ftur. \u0130stinaf Dairesi, h\u00fck\u00fcm f\u0131kralar\u0131n\u0131n tekerr\u00fcre ili\u015fkin k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 d\u00fczelterek istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine 30\/3\/2023 tarihinde kesin olmak \u00fczere karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
10. Nihai karar\u0131 10\/4\/2023 tarihinde \u00f6\u011frenen ba\u015fvurucu 2\/5\/2023 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
11. Ba\u015fvurucu ayr\u0131ca \u0130stinaf Dairesinin 30\/3\/2023 tarihli karar\u0131na kar\u015f\u0131 temyiz ba\u015fvurusunda bulunmu\u015ftur. \u0130stinaf Dairesi 5\/5\/2023 tarihinde temyiz talebinin reddine karar vermi\u015ftir. Temyiz talebinin reddi karar\u0131n\u0131n temyiz edilmesi \u00fczerine Yarg\u0131tay 6. Ceza Dairesi 4\/12\/2004 tarihli ve 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019nun 286. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendi, ayn\u0131 maddenin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 ve 296. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 gere\u011fince temyiz talebinin reddi ile ek karar\u0131n onanmas\u0131na 27\/9\/2023 tarihinde karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
IV. \u0130LG\u0130L\u0130 HUKUK<\/p>\n
A. Ulusal Hukuk<\/p>\n
1. \u0130lgili Mevzuat<\/p>\n
12. 5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un “\u0130stinaf” ba\u015fl\u0131kl\u0131 272. maddesinin ilgili k\u0131s\u0131mlar\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“(1) \u0130lk derece mahkemelerinden verilen h\u00fck\u00fcmlere kar\u015f\u0131 istinaf yoluna ba\u015fvurulabilir. Ancak, onbe\u015f y\u0131l ve daha fazla hapis cezalar\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler, b\u00f6lge adliye mahkemesince re’sen incelenir.<\/p>\n
…<\/p>\n
(3) Ancak;<\/p>\n
a) (De\u011fi\u015fik: 31\/3\/2011-6217\/23 md.) Hapis cezas\u0131ndan \u00e7evrilen adl\u00ee para cezalar\u0131 hari\u00e7 olmak \u00fczere, sonu\u00e7 olarak belirlenen onbe\u015fbin T\u00fcrk Liras\u0131 d\u00e2hil adl\u00ee para cezas\u0131na mahk\u00fbmiyet h\u00fck\u00fcmlerine,<\/p>\n
b) \u00dcst s\u0131n\u0131r\u0131 be\u015fy\u00fcz g\u00fcn\u00fc ge\u00e7meyen adl\u00ee para cezas\u0131n\u0131 gerektiren su\u00e7lardan beraat h\u00fck\u00fcmlerine,<\/p>\n
c) Kanunlarda kesin oldu\u011fu yaz\u0131l\u0131 bulunan h\u00fck\u00fcmlere,<\/p>\n
Kar\u015f\u0131 istinaf yoluna ba\u015fvurulamaz. (Ek c\u00fcmle:14\/4\/2020-7242\/17 md.) Bu suretle verilen h\u00fck\u00fcmler tekerr\u00fcre esas olmaz.” <\/p>\n
13. 5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un “B\u00f6lge adliye mahkemesinde inceleme ve kovu\u015fturma” ba\u015fl\u0131kl\u0131 280. maddesinin ilgili k\u0131s\u0131mlar\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“(1) B\u00f6lge adliye mahkemesi, dosyay\u0131 ve dosyayla birlikte sunulmu\u015f olan delilleri inceledikten sonra;<\/p>\n
…<\/p>\n
e) \u0130lk derece mahkemesinin karar\u0131nda 289 uncu maddenin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (g) ve (h) bentleri hari\u00e7 di\u011fer bentlerinde belirtilen bir hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k nedeninin bulunmas\u0131 h\u00e2linde h\u00fckm\u00fcn bozulmas\u0131na ve dosyan\u0131n yeniden incelenmek ve h\u00fckmolunmak \u00fczere h\u00fckm\u00fc bozulan ilk derece mahkemesine veya kendi yarg\u0131 \u00e7evresinde uygun g\u00f6rece\u011fi di\u011fer bir ilk derece mahkemesine g\u00f6nderilmesine,<\/p>\n
f) (Ek:17\/10\/2019-7188\/27 md.) Soru\u015fturma veya kovu\u015fturma \u015fart\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011finin veya \u00f6n\u00f6deme ve uzla\u015ft\u0131rma usul\u00fcn\u00fcn uygulanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 ya da davan\u0131n ilk derece mahkemesinde g\u00f6r\u00fclmekte olan bir dava ile birlikte y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinin zorunlu olmas\u0131 h\u00e2linde h\u00fckm\u00fcn bozulmas\u0131na ve dosyan\u0131n yeniden incelenmek ve h\u00fckmolunmak \u00fczere h\u00fckm\u00fc bozulan ilk derece mahkemesine veya kendi yarg\u0131 \u00e7evresinde uygun g\u00f6rece\u011fi di\u011fer bir ilk derece mahkemesine g\u00f6nderilmesine,<\/p>\n
g) Di\u011fer h\u00e2llerde, gerekli tedbirleri ald\u0131ktan sonra davan\u0131n yeniden g\u00f6r\u00fclmesine ve duru\u015fma haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 i\u015flemlerine ba\u015flanmas\u0131na,<\/p>\n
Karar verir.<\/p>\n
2) (Ek: 18\/6\/2014-6545\/77 md.) Duru\u015fma sonunda b\u00f6lge adliye mahkemesi istinaf ba\u015fvurusunu esastan reddeder veya ilk derece mahkemesi h\u00fckm\u00fcn\u00fc kald\u0131rarak yeniden h\u00fck\u00fcm kurar.”<\/p>\n
14. 5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un “Hukuka kesin ayk\u0131r\u0131l\u0131k h\u00e2lleri” ba\u015fl\u0131kl\u0131 289. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“(1) Temyiz dilek\u00e7esi veya beyan\u0131nda g\u00f6sterilmi\u015f olmasa da a\u015fa\u011f\u0131da yaz\u0131l\u0131 h\u00e2llerde hukuka kesin ayk\u0131r\u0131l\u0131k var say\u0131l\u0131r:<\/p>\n
a) Mahkemenin kanuna uygun olarak te\u015fekk\u00fcl etmemi\u015f olmas\u0131.<\/p>\n
b) H\u00e2kimlik g\u00f6revini yapmaktan kanun gere\u011fince yasaklanm\u0131\u015f h\u00e2kimin h\u00fckme kat\u0131lmas\u0131.<\/p>\n
c) Ge\u00e7erli \u015f\u00fcphe nedeniyle hakk\u0131nda ret istemi \u00f6ne s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olup da bu istem kabul olundu\u011fu h\u00e2lde h\u00e2kimin h\u00fckme kat\u0131lmas\u0131 veya bu istemin kanuna ayk\u0131r\u0131 olarak reddedilip h\u00e2kimin h\u00fckme kat\u0131lmas\u0131.<\/p>\n
d) Mahkemenin kanuna ayk\u0131r\u0131 olarak davaya bakmaya kendini g\u00f6revli veya yetkili g\u00f6rmesi.<\/p>\n
e) Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 veya duru\u015fmada kanunen mutlaka haz\u0131r bulunmas\u0131 gereken di\u011fer ki\u015filerin yoklu\u011funda duru\u015fma yap\u0131lmas\u0131.<\/p>\n
f) Duru\u015fmal\u0131 olarak verilen h\u00fck\u00fcmde a\u00e7\u0131kl\u0131k kural\u0131n\u0131n ihl\u00e2l edilmesi.<\/p>\n
g) H\u00fckm\u00fcn 230 uncu madde gere\u011fince gerek\u00e7eyi i\u00e7ermemesi.<\/p>\n
h) H\u00fck\u00fcm i\u00e7in \u00f6nemli olan hususlarda mahkeme karar\u0131 ile savunma hakk\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131.<\/p>\n
i) H\u00fckm\u00fcn hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlerle elde edilen delile dayanmas\u0131.”<\/p>\n
15. 5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un “Direnme yasa\u011f\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 284. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“(1) B\u00f6lge adliye mahkemesi karar ve h\u00fck\u00fcmlerine kar\u015f\u0131 direnilemez; bunlara kar\u015f\u0131 herhangi bir kanun yoluna gidilemez.<\/p>\n
(2) \u0130tiraz ve temyize ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler sakl\u0131d\u0131r.”<\/p>\n
16. 5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un “Temyiz” ba\u015fl\u0131kl\u0131 286. maddesinin ilgili k\u0131s\u0131mlar\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“(1) B\u00f6lge adliye mahkemesi ceza dairelerinin bozma d\u0131\u015f\u0131nda kalan h\u00fck\u00fcmleri temyiz edilebilir.<\/p>\n
(2) Ancak;<\/p>\n
a) \u0130lk derece mahkemelerinden verilen be\u015f y\u0131l veya daha az hapis cezalar\u0131 ile miktar\u0131 ne olursa olsun adl\u00ee para cezalar\u0131na kar\u015f\u0131 istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine dair b\u00f6lge adliye mahkemesi kararlar\u0131,<\/p>\n
…<\/p>\n
d) (Anayasa Mahkemesinin 27\/12\/2018 tarihli ve E.:2018\/71 K.:2018\/118 say\u0131l\u0131 Karar\u0131 ile \u0130ptal; Yeniden D\u00fczenleme:20\/2\/2019-7165\/7 md.) \u0130lk defa b\u00f6lge adliye mahkemesince verilen ve 272 nci maddenin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan mahk\u00fbmiyet kararlar\u0131 hari\u00e7 olmak \u00fczere, ilk derece mahkemelerinin g\u00f6revine giren ve kanunda \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131 iki y\u0131la kadar (iki y\u0131l d\u00e2hil) hapis cezas\u0131n\u0131 gerektiren su\u00e7lar ve bunlara ba\u011fl\u0131 adl\u00ee para cezalar\u0131na ili\u015fkin her t\u00fcrl\u00fc b\u00f6lge adliye mahkemesi kararlar\u0131,<\/p>\n
…<\/p>\n
Temyiz edilemez.”<\/p>\n
17. 5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un “Temyiz isteminin kabule de\u011fer say\u0131lmamas\u0131ndan dolay\u0131 h\u00fckm\u00fc veren mahkemece reddi” ba\u015fl\u0131kl\u0131 296. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“(1) Temyiz istemi, kanun\u00ee s\u00fcrenin ge\u00e7mesinden sonra yap\u0131lm\u0131\u015f veya temyiz edilemeyecek bir h\u00fck\u00fcm temyiz edilmi\u015f veya temyiz edenin buna hakk\u0131 yoksa, h\u00fckm\u00fc temyiz olunan b\u00f6lge adliye veya ilk derece mahkemesi bir karar ile temyiz istemini reddeder.<\/p>\n
(2) Temyiz eden, ret karar\u0131n\u0131n kendisine tebli\u011finden itibaren iki hafta i\u00e7inde Yarg\u0131taydan bu hususta bir karar vermesini isteyebilir. Bu takdirde dosya Yarg\u0131taya g\u00f6nderilir. Ancak, bu nedenden dolay\u0131 h\u00fckm\u00fcn infaz\u0131 ertelenemez.”<\/p>\n
18. 5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un “Temyiz isteminin reddi” ba\u015fl\u0131kl\u0131 298. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“(1) Yarg\u0131tay, s\u00fcresi i\u00e7inde temyiz ba\u015fvurusunda bulunulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, h\u00fckm\u00fcn temyiz edilemez oldu\u011funu, temyiz edenin buna hakk\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya da temyiz dilek\u00e7esinin temyiz sebeplerini i\u00e7ermedi\u011fini saptarsa, temyiz istemini reddeder.”<\/p>\n
2. \u0130lgili Yarg\u0131tay Kararlar\u0131<\/p>\n
19. Yarg\u0131tay 14. Ceza Dairesinin 4\/3\/2021 tarihli ve E.2018\/6371, K.2021\/1851 say\u0131l\u0131 karar\u0131n\u0131n ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“He ne kadar ilk derece mahkemesinin ma\u011fdure [R.N.ye] y\u00f6nelik m\u00fcsnet su\u00e7tan dolay\u0131 san\u0131k hakk\u0131nda tayin etti\u011fi 3 y\u0131l 1 ay 15 g\u00fcn hapis cezas\u0131n\u0131n miktar\u0131 itibar\u0131yla temyize tabi olmad\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde tebli\u011fnamede g\u00f6r\u00fc\u015f bulunmakta ise de, ad\u0131 ge\u00e7en ma\u011fdureyle ilgili san\u0131k hakk\u0131nda verilen 07.03.2017 tarihli beraat karar\u0131n\u0131n istinaf incelemesini yapan B\u00f6lge Adliye Mahkemesince \u00fczerine beraat h\u00fckm\u00fcn\u00fcn hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak mahkumiyet karar\u0131 verilmesi gerekti\u011finden bahisle bozulmas\u0131ndan sonra an\u0131lan karara direnme yetkisi bulunmayan ve kanunen uyma zorunlulu\u011fu bulunan ilk derece mahkemesince verilen mahkumiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn asl\u0131nda B\u00f6lge Adliye Mahkemesince verilmi\u015f bir karar olarak kabul\u00fcnde zorunluluk bulundu\u011fu, esas olarak B\u00f6lge Adliye Mahkemesince beraat h\u00fckm\u00fcn\u00fcn mahkumiyet veya mahkumiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn beraat olmas\u0131 gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde bozma karar\u0131 verilemeyece\u011fi, bu t\u00fcr kararlar\u0131n istinaf ba\u015fvurusu \u00fczerine B\u00f6lge Adliye Mahkemesince verilmesi gereken kararlardan oldu\u011fu, bu \u015fekilde verilen kararlar\u0131n ilk derece mahkemesi karar\u0131 niteli\u011finde bulundu\u011funun kabul\u00fc halinde esasen taraflar\u0131n var olan temyiz haklar\u0131n\u0131n ellerinden al\u0131nm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, mahkemece bozmaya uyularak yap\u0131lan yarg\u0131lama neticesinde kurulan yeni mahkumiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn temyizi kabil oldu\u011fu kabul edilerek gere\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc…”<\/p>\n
20. Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesinin 22\/6\/2023 tarihli ve E.2023\/2981, K.2023\/4580 say\u0131l\u0131 karar\u0131n\u0131n ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“San\u0131klar [Y.] ve [S.] haklar\u0131nda \u00e7ocu\u011fun ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131 ve al\u0131konulmas\u0131 su\u00e7undan verilen 21.12.2020 tarihli beraat kararlar\u0131n\u0131n istinaf incelemesini yapan B\u00f6lge Adliye Mahkemesince san\u0131klar haklar\u0131nda ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma su\u00e7undan de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finden bahisle bozulmas\u0131ndan sonra an\u0131lan karara direnme yetkisi bulunmayan ve kanunen uyma zorunlulu\u011fu bulunan \u0130lk Derece Mahkemesince verilen mahkumiyet h\u00fck\u00fcmlerinin asl\u0131nda B\u00f6lge Adliye Mahkemesince verilmi\u015f bir karar olarak kabul\u00fcnde zorunluluk bulundu\u011fu, esas olarak B\u00f6lge Adliye Mahkemesince beraat h\u00fckm\u00fcn\u00fcn mahkumiyet veya mahkumiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn beraat olmas\u0131 gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde bozma karar\u0131 verilemeyece\u011fi, bu t\u00fcr kararlar\u0131n istinaf ba\u015fvurusu \u00fczerine B\u00f6lge Adliye Mahkemesince verilmesi gereken kararlardan oldu\u011fu, bu \u015fekilde verilen kararlar\u0131n \u0130lk Derece Mahkemesi karar\u0131 niteli\u011finde bulundu\u011funun kabul\u00fc halinde esasen taraflar\u0131n var olan temyiz haklar\u0131n\u0131n ellerinden al\u0131nm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, mahkemece bozmaya uyularak yap\u0131lan yarg\u0131lama neticesinde kurulan yeni mahkumiyet h\u00fck\u00fcmlerinin de temyizi kabil oldu\u011fu belirlenmi\u015ftir.”<\/p>\n
21. Yarg\u0131tay 5. Ceza Dairesinin 18\/4\/2024 tarihli ve E.2022\/5322, K.2024\/4330 say\u0131l\u0131 karar\u0131n\u0131n ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“\u0130neg\u00f6l 5. Asliye Ceza Mahkemesince san\u0131k hakk\u0131nda icrai davran\u0131\u015fla g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7undan verilen 21.09.2018 tarihli beraat karar\u0131n\u0131n, Bursa B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesince bozularak ilk derece mahkemesine g\u00f6nderilmesinden sonra an\u0131lan karara direnme yetkisi olmay\u0131p, kanunen uyma zorunlulu\u011fu bulunan mahkemece bozma karar\u0131 do\u011frultusunda san\u0131\u011f\u0131n icrai davran\u0131\u015fla g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7undan 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun (5237 say\u0131l\u0131 Kanun) 257\/1, 62, 50 ve 52. maddeleri uyar\u0131nca 3.000 TL adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin 17.11.2021 tarihli ve 2020\/292 Esas, 2021\/718 say\u0131l\u0131 Karar\u0131n verildi\u011fi, somut olayda h\u00fckm\u00fcn gerek\u00e7e i\u00e7ermemesi ve h\u00fck\u00fcm i\u00e7in \u00f6nemli olan hususlarda mahkeme karar\u0131 ile savunma hakk\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 hallerinden birinin bulunmamas\u0131na ve B\u00f6lge Adliye Mahkemesince 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 say\u0131l\u0131 Kanun) 280\/1-(e-f) maddelerinde d\u00fczenlenen durumlar\u0131n s\u00f6z konusu olmamas\u0131na ra\u011fmen karar\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak bozulup ilk derece mahkemesine g\u00f6nderildi\u011fi, bu karar\u0131n 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’un 280\/1. maddesine g\u00f6re B\u00f6lge Adliye Mahkemesince verilmesi gereken karar olarak kabul\u00fcnde zorunluluk bulundu\u011fu, bu \u015fekilde verilen h\u00fckm\u00fcn ilk derece mahkemesi karar\u0131 niteli\u011finde bulundu\u011funun kabul\u00fc halinde taraflar\u0131n var olan temyiz haklar\u0131n\u0131n ellerinden al\u0131nm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131, bu itibarla mahkemece bozmaya uyularak yap\u0131lan yarg\u0131lama sonucunda kurulan yeni h\u00fckm\u00fcn 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’un 286\/1. maddesi uyar\u0131nca temyizen incelenmesinin Anayasa’n\u0131n 36 ve Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesinin 6. maddelerinde d\u00fczenlenen hak arama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn do\u011fal bir sonucu oldu\u011fu tespit edilmekle…”<\/p>\n
22. Yarg\u0131tay 6. Ceza Dairesinin 3\/7\/2024 tarihli ve E.2024\/2388, K.2024\/8319 say\u0131l\u0131 karar\u0131n\u0131n ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“… Her ne kadar ilk derece mahkemesinin kat\u0131lana y\u00f6nelik m\u00fcsnet su\u00e7tan dolay\u0131 san\u0131k hakk\u0131nda tayin ettigi 3 y\u0131l 10 ay 20 g\u00fcnl\u00fck hapis cezas\u0131n\u0131n miktar\u0131 itibar\u0131yla temyize tabi olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmekte ise de, san\u0131k hakk\u0131nda verilen beraat karar\u0131n\u0131n istinaf incelemesini yapan B\u00f6lge Adliye Mahkemesince beraat h\u00fckm\u00fcn\u00fcn hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak mahk\u00fbmiyet karar\u0131 verilmesi gerekti\u011finden bahisle bozulmas\u0131ndan sonra an\u0131lan karara direnme yetkisi bulunmayan ve kanunen uyma zorunlulu\u011fu bulunan ilk derece mahkemesince verilen mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn asl\u0131nda B\u00f6lge Adliye Mahkemesince verilmi\u015f bir karar olarak kabul\u00fcnde zorunluluk bulundu\u011fu, esas olarak B\u00f6lge Adliye Mahkemesince beraat h\u00fckm\u00fcn\u00fcn mahk\u00fbmiyet veya mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn beraat olmas\u0131 gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde bozma karar\u0131 verilemeyece\u011fi, bu t\u00fcr kararlar\u0131n istinaf basvurusu \u00fczerine B\u00f6lge Adliye Mahkemesince verilmesi gereken kararlardan oldu\u011fu, bu \u015fekilde verilen kararlar\u0131n ilk derece mahkemesi karar\u0131 niteli\u011finde bulundu\u011funun kabul\u00fc halinde esasen taraflar\u0131n var olan temyiz haklar\u0131n\u0131n ellerinden al\u0131nm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, mahkemece bozmaya uyularak yap\u0131lan yarg\u0131lama neticesinde kurulan yeni mahkumiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn temyizi kabil oldu\u011fu kabul edilip daire karar\u0131 kald\u0131r\u0131larak yeniden yap\u0131lan incelemede…”<\/p>\n
23. Yarg\u0131tay 11. Ceza Dairesinin 11\/3\/2024 tarihli ve E.2023\/6519, K.2024\/3057 say\u0131l\u0131 karar\u0131n\u0131n ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 280 inci maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (e) ve (f) bentlerinde B\u00f6lge Adliye Mahkemelerinin duru\u015fma a\u00e7maks\u0131z\u0131n h\u00fckm\u00fcn bozulmas\u0131na karar verebilece\u011fi hallerin s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak say\u0131ld\u0131\u011f\u0131, dosya i\u00e7eri\u011fine g\u00f6re, san\u0131k hakk\u0131nda \u0130lk derece mahkemesi taraf\u0131ndan verilen karar\u0131n istinaf edilmesi \u00fczerine inceleme yapan \u0130zmir B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesince 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’un 280 ve 289 uncu maddeleri gere\u011fince duru\u015fma a\u00e7\u0131lmaks\u0131z\u0131n hukuki s\u00fcre\u00e7te belirtilen nedenle bozulmas\u0131na karar verildi\u011fi, fakat an\u0131lan f\u0131kran\u0131n (e) ve (f) bentlerinde \u0130lk derece mahkemesi kararlar\u0131n\u0131n hangi hallerde bozulabilece\u011finin a\u00e7\u0131k ve tahdidi \u015fekilde belirtildi\u011fi, verilen bu bozma karar\u0131n\u0131n ayn\u0131 Kanun\u2019un 280 inci maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (e) ve (f) bentlerinde s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak say\u0131lan bozma nedenleri aras\u0131nda g\u00f6sterilmedi\u011fi, B\u00f6lge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesi taraf\u0131ndan duru\u015fma a\u00e7arak karar vermek yerine s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak say\u0131lan bozma nedenleri g\u00f6z ard\u0131 edilerek dosya \u00fczerinden yap\u0131lan inceleme neticesinde hukuka ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde 04.12.2019 tarihli bozma karar\u0131 verildi\u011fi ve an\u0131lan karara kar\u015f\u0131 direnme yetkisi bulunmayan \u0130lk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden h\u00fck\u00fcm kuruldu\u011fu, bu karar\u0131n yeniden istinaf edilmesi \u00fczerine \u0130zmir B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesince san\u0131k hakk\u0131nda esastan ret karar\u0131 verilmesi nedeniyle h\u00fckm\u00fcn temyize tabi oldu\u011fu belirlenerek yap\u0131lan incelemede; <\/p>\n
Somut olayda; \u0130lk Derece Mahkemesinin 12.12.2018 tarihli ilk karar\u0131 \u00fczerine B\u00f6lge Adliye Mahkemesi taraf\u0131ndan 5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 280 inci maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (g) bendi uyar\u0131nca duru\u015fma a\u00e7\u0131larak ve taraflar da \u00e7a\u011f\u0131r\u0131larak delillerin de\u011ferlendirilmesi sonucunda an\u0131lan Kanun maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131na g\u00f6re h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6zetilmeden, hukuka ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde duru\u015fma a\u00e7\u0131lmaks\u0131z\u0131n dosya \u00fczerinden yap\u0131lan inceleme sonucunda bozma karar\u0131 verilerek ve bu \u015fekilde yarg\u0131lamaya devam edilerek 14.09.2022 tarihli inceleme konusu esastan ret kararlar\u0131n\u0131n verilmesi hukuka ayk\u0131r\u0131 bulunmu\u015ftur.”<\/p>\n
24. Yarg\u0131tay 2. Ceza Dairesinin 24\/4\/2023 tarihli ve E.2022\/12734, K.2023\/2067 say\u0131l\u0131 karar\u0131n\u0131n ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“…verilen beraat h\u00fck\u00fcmlerine y\u00f6nelik yap\u0131lan istinaf incelemesi neticesinde, Adana B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 20.05.2021 tarihli ve 2020\/1665 Esas, 2021\/1115 Karar say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile delil de\u011ferlendirilmesinde bulunularak, duru\u015fma a\u00e7\u0131lmaks\u0131z\u0131n beraat h\u00fck\u00fcmlerinin bozulmas\u0131na karar verildi\u011fi, ancak verilen bu bozma karar\u0131n\u0131n ayn\u0131 Kanun\u2019un 280\/1-e maddesinde s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak say\u0131lan bozma nedenleri aras\u0131nda g\u00f6sterilmedi\u011fi, B\u00f6lge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinin duru\u015fma a\u00e7arak karar vermek yerine dosya \u00fczerinden yap\u0131lan inceleme neticesinde bozma karar\u0131 vermesinin ve an\u0131lan karara y\u00f6nelik direnme yetkisi bulunmayan \u0130lk Derece Mahkemesince yeniden h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131n\u0131n yasal dayana\u011f\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131, Mersin 2. \u00c7ocuk Mahkemesinin, 06.09.2021 tarihli ve 2021\/269 Esas, 2021\/354 Karar say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile bu karara y\u00f6nelik istinaf incelemesi yapan Adana B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 27.10.2021 tarihli ve 2021\/2207 Esas, 2021\/1967 Karar say\u0131l\u0131 karar\u0131n\u0131n hukuk\u00ee de\u011ferden yoksun ve yok h\u00fckm\u00fcnde oldu\u011fu, bu durumda temyizen incelenen karar\u0131n, Adana B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 20.05.2021 tarihli ve 2020\/1665 Esas, 2021\/1115 Karar say\u0131l\u0131 bozma karar\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fi belirlenerek buna g\u00f6re yap\u0131lan incelemede; <\/p>\n
5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 280\/1-g maddesi uyar\u0131nca duru\u015fma a\u00e7\u0131larak ve taraflar da \u00e7a\u011fr\u0131larak delillerin de\u011ferlendirilmesi sonucunda an\u0131lan Kanun maddesinin 2. f\u0131kras\u0131na g\u00f6re yeniden h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6zetilmeden, duru\u015fma a\u00e7\u0131lmaks\u0131z\u0131n dosya \u00fczerinden yap\u0131lan inceleme sonucunda, su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenen \u00e7ocu\u011fun \u00fczerine at\u0131l\u0131 konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ihl\u00e2li ve h\u0131rs\u0131zl\u0131k su\u00e7lar\u0131n\u0131 i\u015fledi\u011fi sabit olmas\u0131na kar\u015f\u0131n delillerin takdirinde yan\u0131lg\u0131ya d\u00fc\u015f\u00fclerek beraat karar\u0131 verilmesi gerek\u00e7esi ile h\u00fck\u00fcmlerin bozulmas\u0131na karar verilmesi hukuka ayk\u0131r\u0131 bulunmu\u015ftur.”<\/p>\n
25. Yarg\u0131tay 2. Ceza Dairesinin 20\/2\/2024 tarihli ve E.2023\/29761, K.2024\/2708 say\u0131l\u0131 karar\u0131n\u0131n ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“…mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fcne y\u00f6nelik istinaf istemi \u00fczerine yap\u0131lan inceleme neticesinde, \u0130stanbul B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin, 05.06.2023 tarihli ve 2023\/2010 Esas, 2023\/1984 Karar say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile, mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fcne esas al\u0131nan tutanaklar\u0131n isimleri ve tarihleri a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmek suretiyle okunmadan ‘dosyadaki bilgi ve belgeler okundu’ bi\u00e7imindeki duru\u015fma zapt\u0131na ge\u00e7mi\u015f soyut ifadelerin yeterli olmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7eleri ile h\u00fckm\u00fcn bozulmas\u0131na karar verildi\u011fi, ancak verilen bu bozma karar\u0131nda belirtilen hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’un 280\/1-(e) maddesinde s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak say\u0131lan bozma nedenleri aras\u0131nda g\u00f6sterilmedi\u011fi, zira her ne kadar ayn\u0131 Kanun’un 289\/1-i maddesinde belirtilen ‘h\u00fckm\u00fcn hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlerle elde edilen delile dayanmas\u0131’ kesin hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k halinin mevcut oldu\u011fundan bahisle istinaf merciince bozma karar\u0131 verilmi\u015f ise de, bozma nedeni olarak g\u00f6sterilen ve yukar\u0131da say\u0131lan hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n hi\u00e7 birisinin bu bent kapsam\u0131na girmedi\u011fi, kald\u0131 ki b\u00f6lge adliye mahkemesinin karar\u0131nda gerek\u00e7e olarak g\u00f6sterilen Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulunun, 28.06.2011 tarihli ve 2011\/1-130 Esas, 2011\/149 Karar say\u0131l\u0131 karar\u0131nda da h\u00fckme esas al\u0131nan delillerin duru\u015fmada okunmamas\u0131n\u0131n san\u0131\u011f\u0131n savunma hakk\u0131n\u0131n ihl\u00e2l edilmesi niteli\u011finde oldu\u011funun belirtildi\u011fi, nitekim h\u00fckme esas al\u0131nan delillerin duru\u015fmada a\u00e7\u0131k\u00e7a okunmamas\u0131n\u0131n delilleri hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlerle elde edilmi\u015f delil haline getirmeyece\u011fi, esasen san\u0131\u011f\u0131n savunma hakk\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131na y\u00f6nelik olan bozma nedeninin 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’un 289\/1-(i) maddesi kapsam\u0131nda de\u011fil, 289\/1-(h) maddesi kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi, buna g\u00f6re B\u00f6lge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davan\u0131n yeniden g\u00f6r\u00fclmesine karar verilerek yap\u0131lacak duru\u015fma sonucunda hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n giderilmesi yerine, dosya \u00fczerinden yap\u0131lan inceleme neticesinde bozma karar\u0131 verilmesinin ve an\u0131lan karara y\u00f6nelik direnme yetkisi bulunmayan \u0130lk Derece Mahkemesince yeniden h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131n\u0131n yasal dayana\u011f\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetilerek; \u0130stanbul B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin, 05.06.2023 tarihli ve 2023\/2010 Esas, 2023\/1984 Karar say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile bozma \u00fczerine \u0130stanbul Anadolu 63. Asliye Ceza Mahkemesinin, 05.09.2023 tarihli ve 2023\/954 Esas, 2023\/1236 Karar say\u0131l\u0131 karar\u0131n\u0131n hukuk\u00ee de\u011ferden yoksun ve yok h\u00fckm\u00fcnde oldu\u011fu belirlenerek yap\u0131lan incelemede;<\/p>\n
I-San\u0131k hakk\u0131nda konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ihl\u00e2li ve mala zarar verme su\u00e7lar\u0131ndan kurulan h\u00fckme y\u00f6nelik temyiz istemlerinin incelenmesinde;<\/p>\n
Yukar\u0131da izah edilen ‘B\u00f6lge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davan\u0131n yeniden g\u00f6r\u00fclmesine karar verilerek yap\u0131lacak duru\u015fma sonucunda hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n giderilmesi yerine dosya \u00fczerinden yap\u0131lan inceleme neticesinde bozma karar\u0131 verilmesi’ \u015feklindeki hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011fa ili\u015fkin olarak… B\u00f6lge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca 5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 308\/A maddesi gere\u011fi ola\u011fan\u00fcst\u00fc yasa yollar\u0131ndan itiraz yoluna ba\u015fvurulabilece\u011fi de\u011ferlendirilmekle;<\/p>\n
H\u00fckmolunan cezalar\u0131n miktar ve t\u00fcr\u00fc g\u00f6zetildi\u011finde, 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’un 286\/2-a maddesi uyar\u0131nca, ilk derece mahkemelerinden verilen be\u015f y\u0131l veya daha az hapis cezalar\u0131 ile miktar\u0131 ne olursa olsun adli para cezalar\u0131na ili\u015fkin istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine dair b\u00f6lge adliye mahkemesi kararlar\u0131n\u0131n temyizi m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131ndan, san\u0131k ve m\u00fcdafiinin temyiz istemlerinin 5271 say\u0131l\u0131 CMK’n\u0131n 298. maddesi uyar\u0131nca istem gibi REDD\u0130NE… [karar verildi.]”<\/p>\n
B. Uluslararas\u0131 Hukuk<\/p>\n
26. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin (S\u00f6zle\u015fme) 6. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u201cHerkes … cezai alanda kendisine y\u00f6neltilen su\u00e7lamalar konusunda karar verecek olan,… bir mahkeme taraf\u0131ndan davas\u0131n\u0131n… g\u00f6r\u00fclmesini istemek hakk\u0131na sahiptir…\u201d<\/p>\n
27. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi (A\u0130HM) S\u00f6zle\u015fme’nin 6. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde mahkeme veya yarg\u0131 merciine eri\u015fim hakk\u0131ndan s\u00f6z etmese de -maddede kullan\u0131lan terimler bir b\u00fct\u00fcn olarak ba\u011flam\u0131yla birlikte dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda- mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131 da g\u00fcvence alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir (Golder\/Birle\u015fik Krall\u0131k, B. No: 4451\/70, 21\/2\/1975, \u00a7\u00a7 28-36). A\u0130HM’e g\u00f6re mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131 S\u00f6zle\u015fme’nin 6. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda m\u00fcndemi\u00e7tir. Bu \u00e7\u0131karsama, S\u00f6zle\u015fmeci devletlere yeni y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck y\u00fckleyen geni\u015fletici bir yorum olmay\u0131p 6. maddenin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesinin lafz\u0131n\u0131n S\u00f6zle\u015fme’nin ama\u00e7 ve hedefleri ile hukukun genel prensiplerinin g\u00f6zetilerek birlikte okunmas\u0131na dayanmaktad\u0131r (Golder\/Birle\u015fik Krall\u0131k, \u00a7 36).<\/p>\n
28. A\u0130HM; adil yarg\u0131lanman\u0131n bir unsurunu te\u015fkil eden mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n mutlak olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, do\u011fas\u0131 gere\u011fi devletin d\u00fczenleme yapmas\u0131n\u0131 gerektiren bu hakk\u0131n belli \u00f6l\u00e7\u00fcde s\u0131n\u0131rlanabilece\u011fini kabul etmektedir. Ancak A\u0130HM, bu s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n ki\u015finin mahkemeye eri\u015fimini, hakk\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc zedeleyecek \u015fekilde ve geni\u015flikte k\u0131s\u0131tlamamas\u0131, zay\u0131flatmamas\u0131 gerekti\u011fini ifade etmektedir (Sefer Y\u0131lmaz ve Meryem Y\u0131lmaz\/T\u00fcrkiye, B. No: 611\/12, 17\/11\/2015, \u00a7 59; E\u015fim\/T\u00fcrkiye, B. No: 59601\/09, 17\/9\/2013, \u00a7 19; Edificaciones March Gallego S.A.\/\u0130spanya, B. No: 28028\/95, 19\/2\/1998, \u00a7 34).<\/p>\n
29. A\u0130HM, i\u00e7 hukuk h\u00fck\u00fcmlerinin veya bunlar\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131n ilgililerin ula\u015f\u0131labilir ba\u015fvuru yollar\u0131na m\u00fcracaatlar\u0131n\u0131 engelleyecek mahiyette olmamas\u0131 gerekti\u011fini de\u011ferlendirmektedir. A\u0130HM, bu ba\u011flamda her bir olay\u0131n somut ba\u015fvuru yolunun \u00f6zellikleri \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ve S\u00f6zle\u015fme’nin 6. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n ama\u00e7 ve hedefleri \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izmektedir (E\u015fim\/T\u00fcrkiye, \u00a7 20).<\/p>\n
30. Mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131 sadece ilk derece mahkemesine dava a\u00e7ma hakk\u0131n\u0131 de\u011fil e\u011fer i\u00e7 hukukta itiraz, istinaf veya temyiz gibi kanun yollar\u0131na ba\u015fvurma imk\u00e2n\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015f ise \u00fcst mahkemelere ba\u015fvurma hakk\u0131n\u0131 da i\u00e7erir (Bayar ve G\u00fcrb\u00fcz\/T\u00fcrkiye, B. No: 37569\/06, 27\/11\/2012, \u00a7 42). Mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131 somut ve etkili olmal\u0131d\u0131r. Eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n etkili olabilmesi i\u00e7in bireyin, haklar\u0131na m\u00fcdahale eden bir i\u015fleme itiraz etmek \u00fczere a\u00e7\u0131k ve somut bir f\u0131rsata sahip olmas\u0131 gerekir (benzer y\u00f6ndeki karar i\u00e7in bkz. Bellet\/Fransa, B. No: 23805\/94, 4\/12\/1995, \u00a7 38).<\/p>\n
31. A\u0130HM’e g\u00f6re temyiz i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen usul ve s\u00fcre s\u0131n\u0131rlar\u0131na ili\u015fkin kurallar, adaletin iyi y\u00f6netimini ve bilhassa hukuki belirlilik ilkesine riayet edilmesini sa\u011flamay\u0131 hedefler. Bu kurallar\u0131n uygulanmas\u0131 beklenir. Ancak s\u00f6z konusu kurallar veya bu kurallar\u0131n uygulanmas\u0131, davac\u0131lar\u0131n mevcut bir ba\u015fvuru yolundan faydalanmas\u0131na engel te\u015fkil etmemelidir. Ayr\u0131ca S\u00f6zle\u015fme’nin 6. maddesi istinaf veya temyiz mahkemeleri bak\u0131m\u0131ndan uygulan\u0131rken ilgili yarg\u0131lama s\u00fcrecinin \u00f6zel ko\u015fullar\u0131na ba\u011fl\u0131 kal\u0131nmal\u0131 ve ulusal yasal d\u00fczende yap\u0131lan yarg\u0131lamalar\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ile temyiz mahkemesinin bu yarg\u0131lamalardaki rol\u00fc dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Usulen temyize ili\u015fkin kabul edilebilirlik ko\u015fullar\u0131, s\u0131radan bir temyize k\u0131yasla daha kat\u0131 olabilir (Osu\/\u0130talya, B. No: 36534\/97, 11\/7\/2002, \u00a7\u00a7 32, 33).<\/p>\n
V. \u0130NCELEME VE GEREK\u00c7E<\/p>\n
32. Anayasa Mahkemesinin 9\/1\/2025 tarihinde yapm\u0131\u015f oldu\u011fu toplant\u0131da ba\u015fvuru incelenip gere\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
A. Ba\u015fvurucunun \u0130ddialar\u0131 ve Bakanl\u0131k G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<\/p>\n
33. Ba\u015fvurucu; kat\u0131lana y\u00f6nelik eylemi nedeniyle Mahkemenin hakk\u0131nda beraat karar\u0131 verdi\u011fini, \u0130stinaf Dairesinin ise mahk\u00fbmiyet karar\u0131 verilmesi gerekti\u011finden bahisle kesin nitelikte bozma karar\u0131 verdi\u011fini ancak \u0130stinaf Dairesinin bu y\u00f6nde bozma karar\u0131 verme yetkisinin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu ayr\u0131ca mahk\u00fbmiyet karar\u0131n\u0131n \u0130stinaf Dairesince ve temyiz kanun yolu a\u00e7\u0131k olmak \u00fczere verilmesi gerekirken bozma karar\u0131 verildi\u011fi i\u00e7in Mahkemenin bu karara direnme yetkisinin bulunmamas\u0131 sebebiyle temyiz hakk\u0131n\u0131n elinden al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ederek mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
34. Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde, \u00e7e\u015fitli Anayasa Mahkemesi kararlar\u0131na de\u011finilmi\u015f ve yap\u0131lacak incelemede Anayasa ve mevzuat h\u00fck\u00fcmleri do\u011frultusunda somut olay\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
35. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 beyan\u0131nda genel olarak bireysel ba\u015fvuru formundaki iddialar\u0131n\u0131 tekrar etmi\u015ftir.<\/p>\n
B. De\u011ferlendirme<\/p>\n
1. Kabul Edilebilirlik Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n
36. A\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmad\u0131\u011f\u0131 ve kabul edilemezli\u011fine karar verilmesini gerektirecek ba\u015fka bir neden de bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n kabul edilebilir oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
2. Esas Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n
a. Hakk\u0131n Kapsam\u0131 ve M\u00fcdahalenin Varl\u0131\u011f\u0131<\/p>\n
37. Anayasa’n\u0131n 36. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda, herkesin yarg\u0131 mercileri \u00f6n\u00fcnde davac\u0131 veya daval\u0131 olarak iddiada bulunma ve savunma hakk\u0131na sahip oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131, Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan hak arama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bir unsurudur. Di\u011fer yandan Anayasa’n\u0131n 36. maddesine “…ile adil yarg\u0131lanma” ibaresinin eklenmesine ili\u015fkin gerek\u00e7ede, T\u00fcrkiye’nin taraf oldu\u011fu uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerce de g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n madde metnine d\u00e2hil edildi\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6zle\u015fme’yi yorumlayan A\u0130HM, S\u00f6zle\u015fme’nin 6. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131 i\u00e7erdi\u011fini belirtmektedir (\u00d6zbak\u0131m \u00d6zel Sa\u011fl\u0131k Hiz. \u0130n\u015f. Tur. San. ve Tic. Ltd. \u015eti., B. No: 2014\/13156, 20\/4\/2017, \u00a7 34).<\/p>\n
38. Mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131, bir uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 mahkeme \u00f6n\u00fcne ta\u015f\u0131yabilmek ve uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n etkili bir \u015fekilde karara ba\u011flanmas\u0131n\u0131 isteyebilmek anlam\u0131na gelmektedir (\u00d6zkan \u015een, B. No: 2012\/791, 7\/11\/2013, \u00a7 52).<\/p>\n
39. Mahkeme kararlar\u0131n\u0131n hukuka uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi i\u00e7in bir yarg\u0131 makam\u0131 \u00f6n\u00fcne ta\u015f\u0131nmas\u0131 kanun yoluna ba\u015fvurma olarak nitelendirilmektedir (Hasan \u0130\u015ften, B. No: 2015\/1950, 22\/2\/2018, \u00a7 37). Mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131, su\u00e7 isnad\u0131na ili\u015fkin uyu\u015fmazl\u0131klarda da uygulanabilen bir hakt\u0131r. Buna g\u00f6re mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131; hakk\u0131nda su\u00e7 isnad\u0131 bulunan bir kimsenin bu isnatla ilgili olarak bir mahkeme taraf\u0131ndan bu isnad\u0131n yerinde oldu\u011fu ya da olmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bir karar verilmesini isteme, -ba\u015fvurma imk\u00e2n\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015f ise- itiraz, istinaf veya temyiz gibi kanun yollar\u0131na ba\u015fvurma hakk\u0131n\u0131 da kapsar (baz\u0131 de\u011fi\u015fikliklerle birlikte bkz. Hasan \u0130\u015ften, \u00a7 36; Ali Atl\u0131, B. No: 2013\/500, 20\/3\/2014, \u00a7 49).<\/p>\n
40. Somut olayda ba\u015fvurucunun \u0130stinaf Dairesinin karar\u0131na kar\u015f\u0131 temyiz kanun yoluna ba\u015fvuramamas\u0131 nedeniyle mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131na y\u00f6nelik bir m\u00fcdahalede bulunuldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
b. M\u00fcdahalenin \u0130hlal Olu\u015fturup Olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131<\/p>\n
41. Anayasa’n\u0131n 13. maddesinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u201cTemel hak ve h\u00fcrriyetler, … yaln\u0131zca Anayasan\u0131n ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak ve ancak kanunla s\u0131n\u0131rlanabilir. Bu s\u0131n\u0131rlamalar, … \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine ayk\u0131r\u0131 olamaz.\u201d<\/p>\n
42. Yukar\u0131da an\u0131lan m\u00fcdahale, Anayasa\u2019n\u0131n 13. maddesinde belirtilen ko\u015fullar\u0131 yerine getirmedi\u011fi m\u00fcddet\u00e7e Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesinin ihlalini te\u015fkil edecektir. Bu nedenle \u00f6ncelikle ba\u015fvurucunun mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131na yap\u0131lan m\u00fcdahalenin kanuni dayana\u011f\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n incelenmesi gerekir.<\/p>\n
i. Kanunilik \u00d6l\u00e7\u00fct\u00fcne \u0130li\u015fkin Genel \u0130lkeler<\/p>\n
43. Anayasa’n\u0131n temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 rejimini d\u00fczenleyen 13. maddesinde hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin ancak kanunla s\u0131n\u0131rlanabilece\u011fi temel bir ilke olarak benimsenmi\u015ftir (kanunilik \u015fart\u0131na ba\u015fka ba\u011flamlarda dikkat \u00e7eken kararlar i\u00e7in bkz. Sevim Akat E\u015fki, B. No: 2013\/2187, 19\/12\/2013, \u00a7 36; Tu\u011fba Arslan [GK], B. No: 2014\/256, 25\/6\/2014, \u00a7 82; Hayriye \u00d6zdemir, B. No: 2013\/3434, 25\/6\/2015, \u00a7\u00a7 56-61; Halk Radyo ve Televizyon Yay\u0131nc\u0131l\u0131k A.\u015e. [GK], B. No: 2014\/19270, 11\/7\/2019, \u00a7 35; Hamit Yakut [GK], B. No: 2014\/6548, 10\/6\/2021, \u00a7 76; Atilla Yazar ve di\u011ferleri [GK], B. No: 2016\/1635, 5\/7\/2022, \u00a7 100).<\/p>\n
44. Hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin, bunlara yap\u0131lacak m\u00fcdahalelerin ve s\u0131n\u0131rland\u0131rmalar\u0131n kanunla d\u00fczenlenmesi bu haklara ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere keyf\u00ee m\u00fcdahaleyi engelleyen, hukuk g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flayan demokratik hukuk devletinin en \u00f6nemli unsurlar\u0131ndan biridir (Tahsin Erdo\u011fan, B. No: 2012\/1246, 6\/2\/2014, \u00a7 60).<\/p>\n
45. M\u00fcdahalenin kanuna dayal\u0131 olmas\u0131 \u00f6ncelikle \u015fekl\u00ee manada bir kanunun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lar. \u015eekl\u00ee manada kanun, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi (TBMM) taraf\u0131ndan Anayasa’da belirtilen usule uygun olarak kanun ad\u0131 alt\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan d\u00fczenleyici yasama i\u015flemidir. Hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere m\u00fcdahale edilmesi ancak yasama organ\u0131nca kanun ad\u0131 alt\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan d\u00fczenleyici i\u015flemlerde m\u00fcdahaleye imk\u00e2n tan\u0131yan bir h\u00fckm\u00fcn bulunmas\u0131 \u015fart\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. TBMM taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan \u015fekl\u00ee anlamda bir kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fcn bulunmamas\u0131 hakka yap\u0131lan m\u00fcdahaleyi anayasal temelden yoksun b\u0131rak\u0131r (Ali H\u0131d\u0131r Akyol ve di\u011ferleri [GK], B. No: 2015\/17510, 18\/10\/2017, \u00a7 56; Tu\u011fba Arslan, \u00a7 96; Fikriye Aytin ve di\u011ferleri, B. No: 2013\/6154, 11\/12\/2014, \u00a7 34).<\/p>\n
46. Kanunun varl\u0131\u011f\u0131 kadar kanun metninin ve uygulamas\u0131n\u0131n da bireylerin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n sonucunu \u00f6ng\u00f6rebilece\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde hukuki belirlilik ta\u015f\u0131mas\u0131 gerekir. Bir di\u011fer ifadeyle kanunun niteli\u011fi de kanunilik ko\u015fulunun sa\u011flan\u0131p sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespitinde \u00f6nemlidir (Necmiye \u00c7ift\u00e7i ve di\u011ferleri, B. No: 2013\/1301, 30\/12\/2014, \u00a7 55). M\u00fcdahalenin kanuna dayal\u0131 olmas\u0131, i\u00e7 hukukta m\u00fcdahaleye ili\u015fkin yeterince ula\u015f\u0131labilir ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir kurallar\u0131n bulunmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir (T\u00fcrkiye \u0130\u015f Bankas\u0131 A.\u015e. [GK], B. No: 2014\/6192, 12\/11\/2014, \u00a7 44).<\/p>\n
47. Mahkemelerin yorumlar\u0131n\u0131n ve uygulamalar\u0131n\u0131n kanunun a\u00e7\u0131k lafz\u0131yla \u00e7eli\u015fti\u011fi veya kanun metni dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bireyler taraf\u0131ndan \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde yap\u0131lan m\u00fcdahalenin kanuni dayana\u011f\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 kanaatine var\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr (baz\u0131 farkl\u0131l\u0131klarla birlikte bkz. Ziya \u00d6zden, B. No: 2016\/67737, 19\/11\/2019, \u00a7 59; Ramazan Atay, B. No: 2017\/26048, 29\/1\/2020, \u00a7 29; W\u0131sam Sula\u0131man Dawood Eaqadah [GK], B. No: 2021\/2831, 15\/2\/2023, \u00a7 81). Dolay\u0131s\u0131yla kanunilik \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan Anayasa Mahkemesince yap\u0131lmas\u0131 gereken, incelemeye konu kurallar\u0131n yarg\u0131 organlar\u0131nca yap\u0131lan yorumlar\u0131n\u0131n, ki\u015filerce \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilecek belirlilikte olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n veya kanunun a\u00e7\u0131k lafz\u0131yla \u00e7eli\u015fip \u00e7eli\u015fmedi\u011finin tespit edilmesidir (baz\u0131 eklemelerle birlikte bkz. Mehmet Demircio\u011flu [GK], B. No: 2020\/35797, 14\/9\/2023, \u00a7 33).<\/p>\n
ii. \u0130lkelerin Olaya Uygulanmas\u0131<\/p>\n
48. Somut olayda Mahkemece, ba\u015fvurucunun kat\u0131lan E.\u00c7. ile ma\u011fdurlar S.A. ve S.M.ye y\u00f6nelik \u00fczerine at\u0131l\u0131 olan su\u00e7lar nedeniyle beraatine karar verilmi\u015ftir. \u0130stinaf Dairesi ise dosya \u00fczerinden yapt\u0131\u011f\u0131 inceleme sonucunda; kat\u0131lan E.\u00c7.ye y\u00f6nelik silahla kasten yaralamaya azmettirme ve ma\u011fdur S.M.ye y\u00f6nelik tehdit su\u00e7lar\u0131 nedeniyle ba\u015fvurucu hakk\u0131nda mahk\u00fbmiyet karar\u0131 verilmesi gerekti\u011fi, ma\u011fdur S.A.ya y\u00f6nelik nitelikli ya\u011fma su\u00e7u y\u00f6n\u00fcnden ise \u00e7e\u015fitli ara\u015ft\u0131rmalar yaparak ba\u015fvurucunun hukuki durumunun yeniden de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi gerek\u00e7eleriyle beraat h\u00fck\u00fcmlerinin bozulmas\u0131na kesin olarak karar vermi\u015ftir. Bozma karar\u0131 \u00fczerine Mahkemece yap\u0131lan yarg\u0131lama sonucunda ba\u015fvurucunun kat\u0131lan ve ma\u011fdurlara kar\u015f\u0131 \u00fczerine at\u0131l\u0131 olan su\u00e7lardan mahk\u00fbmiyetine karar verilmi\u015f, h\u00fck\u00fcm istinaf incelemesi sonucu kesinle\u015fmi\u015ftir (bkz. \u00a7\u00a7 6-9). Bilahare istinaf karar\u0131 temyiz edilmi\u015f; temyiz talebi \u00f6ncelikle \u0130stinaf Dairesi, daha sonra Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan reddedilmi\u015ftir.<\/p>\n
49. 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’un 280. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda, b\u00f6lge adliye mahkemesi ceza dairelerinin istinaf incelemesine konu edilen dosyay\u0131 inceledikten sonra verebilece\u011fi kararlar “istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine”, “d\u00fczeltilerek istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine”, “h\u00fckm\u00fcn bozulmas\u0131na” ve “davan\u0131n yeniden g\u00f6r\u00fclmesine” olarak say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. An\u0131lan d\u00fczenlemelerde davan\u0131n yeniden g\u00f6r\u00fclmesi karar\u0131, di\u011fer kararlardan birinin verilmedi\u011fi h\u00e2llerde verilebilecek bir karar t\u00fcr\u00fc olarak d\u00fczenlenmi\u015f; davan\u0131n yeniden g\u00f6r\u00fclmesi karar\u0131n\u0131 veren b\u00f6lge adliye mahkemesi ceza dairesinin duru\u015fma sonunda ya istinaf ba\u015fvurusunu esastan reddedece\u011fi ya da ilk derece mahkemesi h\u00fckm\u00fcn\u00fc kald\u0131rarak yeniden h\u00fck\u00fcm kuraca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir (bkz. \u00a7 13). Davan\u0131n yeniden g\u00f6r\u00fclmesi \u00fczerine verilebilecek bu kararlara 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’un 286. maddesi gere\u011fince -kural olarak- temyiz kanun yoluna ba\u015fvurulabilecektir.<\/p>\n
50. Nitekim Anayasa Mahkemesi, somut norm denetimi yoluyla verdi\u011fi 27\/12\/2018 tarihli ve E.2018\/71, K.2018\/118 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, ilk derece mahkemelerinin mahk\u00fbmiyet karar\u0131 \u00fczerine istinaf mahkemesince verilen esastan ret kararlar\u0131 yan\u0131nda ilk derece mahkemelerince verilen beraat karar\u0131 \u00fczerine istinaf mahkemesince ilk defa verilen mahk\u00fbmiyet kararlar\u0131n\u0131 da temyiz kanun yolu kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rakan kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funa ve iptaline karar vermi\u015ftir. An\u0131lan iptal karar\u0131 \u00fczerine yeniden d\u00fczenlenen 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’un 286. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (d) bendi gere\u011fince, ilk defa b\u00f6lge adliye mahkemesince verilen ve 272. maddenin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan mahk\u00fbmiyet kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 temyiz kanun yolu a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (bkz. \u00a7 16).<\/p>\n
51. \u0130stinaf mahkemelerinin h\u00fckm\u00fcn bozulmas\u0131na karar verebilece\u011fi h\u00e2ller ise 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’un 280. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (e) ve (f) bentlerinde s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (bkz. \u00a7 13). Buna g\u00f6re istinaf mahkemeleri iki durumda h\u00fckm\u00fcn bozulmas\u0131 karar\u0131 verilebilecektir. Bunlardan ilki, ilk derece mahkemesinin karar\u0131nda 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’un 289. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (g) ve (h) bentleri hari\u00e7 di\u011fer bentlerinde belirtilen bir hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k nedeninin bulunmas\u0131, di\u011feri ise soru\u015fturma veya kovu\u015fturma \u015fart\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011finin veya \u00f6n \u00f6deme ve uzla\u015ft\u0131rma usul\u00fcn\u00fcn uygulanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 ya da davan\u0131n ilk derece mahkemesinde g\u00f6r\u00fclmekte olan bir dava ile birlikte y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinin zorunlu olmas\u0131 durumudur.<\/p>\n
52. H\u00fckm\u00fcn bozulmas\u0131na karar verilen bu h\u00e2llerde b\u00f6lge adliye mahkemesi ceza dairesi, dosyan\u0131n yeniden incelenmek ve h\u00fckmolunmak \u00fczere h\u00fckm\u00fc bozulan ilk derece mahkemesine veya kendi yarg\u0131 \u00e7evresinde uygun g\u00f6rece\u011fi di\u011fer bir ilk derece mahkemesine g\u00f6nderilmesine karar verecektir. Bu karara kar\u015f\u0131 ilk derece mahkemesinin direnme karar\u0131 verme yetkisi bulunmad\u0131\u011f\u0131 gibi taraflarca temyiz kanun yoluna ba\u015fvurulmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir (bkz. \u00a7 15). Kanunda yer verilen durumlar g\u00f6zetildi\u011finde b\u00f6lge adliye mahkemesinin bozma karar\u0131 verebilece\u011fi ve ilk derece mahkemesinin bu bozma karar\u0131yla ba\u011fl\u0131 olaca\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 h\u00e2llerin davan\u0131n esas\u0131na ili\u015fkin hususlar olmay\u0131p yarg\u0131lamaya ili\u015fkin usul kurallar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131r ve a\u00e7\u0131k ihlallerinden ibaret oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir (bozma karar\u0131 verilebilecek h\u00e2llere ili\u015fkin olarak kural\u0131n bu anlam ve kapsam\u0131 g\u00f6zetilerek direnme yasa\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6ren 5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 284. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n demokratik toplum d\u00fczeninin gerekleri ile \u00e7eli\u015fen bir y\u00f6n\u00fcn\u00fcn bulunmad\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda bkz. AYM, E.2017\/48, K.2017\/129, 26\/07\/2017, \u00a7 49).<\/p>\n
53. Somut olayda \u0130stinaf Dairesince bozma karar\u0131 verildi\u011finden \u00f6ncelikle yukar\u0131da an\u0131lan bozma karar\u0131 verilebilecek h\u00e2llerden birinin mevcut olup olmad\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmelidir. \u0130stinaf Dairesi karar\u0131n\u0131n gerek\u00e7esine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ilk olarak 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’un 289. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (g) ve (h) bentleri d\u0131\u015f\u0131nda bir kesin hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k nedeniyle bozma karar\u0131 verilmedi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bunun yan\u0131nda \u0130stinaf Dairesi, soru\u015fturma veya kovu\u015fturma \u015fart\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011finin veya \u00f6n \u00f6deme ve uzla\u015ft\u0131rma usul\u00fcn\u00fcn uygulanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 ya da davan\u0131n ilk derece mahkemesinde g\u00f6r\u00fclmekte olan bir dava ile birlikte y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinin zorunlu olmas\u0131 nedenlerine de dayanmam\u0131\u015ft\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u0130stinaf Dairesi, dosya \u00fczerinden yapt\u0131\u011f\u0131 incelemeyle dosyadaki delil durumunu de\u011ferlendirmi\u015f ve ba\u015fvurucu hakk\u0131nda mahk\u00fbmiyet karar\u0131 verilmesi ya da Mahkemece \u00e7e\u015fitli ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finden bahisle -bozma karar\u0131 verilebilecek h\u00e2ller d\u0131\u015f\u0131nda bir nedenle- beraat h\u00fck\u00fcmlerinin bozulmas\u0131na karar vermi\u015ftir (bkz. \u00a7 7). Bu nedenle an\u0131lan karar\u0131n istinaf ba\u015fvurusu \u00fczerine bizzat b\u00f6lge adliye mahkemesince verilmesi gereken kararlardan oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim Yarg\u0131tay\u0131n baz\u0131 kararlar\u0131nda da bu hususa vurgu yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (bkz. \u00a7\u00a7 19-25).<\/p>\n
54. \u0130stinaf Dairesinin 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’da s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak say\u0131l\u0131 h\u00e2ller d\u0131\u015f\u0131nda bir nedenle bozma karar\u0131 vermesi ba\u015fvurucu y\u00f6n\u00fcnden \u00f6nemli sonu\u00e7lar do\u011furmaktad\u0131r. Nitekim \u0130stinaf Dairesi, 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’un 280. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (g) bendi uyar\u0131nca duru\u015fma a\u00e7arak ve taraflar\u0131 da \u00e7a\u011f\u0131rarak delillerin de\u011ferlendirilmesi sonucunda bir karar vermesi gerekirken dosya \u00fczerinden karar vermi\u015f; ba\u015fvurucuyu mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n yan\u0131nda b\u00f6lge adliye mahkemesi \u00f6n\u00fcnde s\u00f6zl\u00fc yarg\u0131lanmadan ve bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 di\u011fer usul g\u00fcvencelerinden yoksun b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
55. \u0130stinaf Dairesinin an\u0131lan uygulamas\u0131n\u0131n di\u011fer \u00f6nemli sonucu ise temyize ba\u015fvurma hakk\u0131 y\u00f6n\u00fcnden ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu kapsamda somut olayda \u0130stinaf Dairesinin davan\u0131n yeniden g\u00f6r\u00fclmesine ve yarg\u0131lama sonucunda da ba\u015fvurucunun mahk\u00fbmiyetine karar vermesi durumunda ba\u015fvurucunun bu karara kar\u015f\u0131 temyiz kanun yoluna ba\u015fvurmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnken kesin nitelikte bozma karar\u0131 vermesiyle ba\u015fvurucu, bu temyiz kanun yoluna ba\u015fvuru imk\u00e2n\u0131ndan yoksun b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f olmaktad\u0131r. Nitekim somut olayda Mahkemenin s\u00f6z konusu bozma karar\u0131na direnme imk\u00e2n\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan ba\u015fvurucu hakk\u0131nda \u0130stinaf Dairesinin karar\u0131 do\u011frultusunda bu kez mahk\u00fbmiyet kararlar\u0131 verilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, bu karara kar\u015f\u0131 yeniden istinaf kanun yoluna ba\u015fvurmu\u015f ancak \u0130stinaf Dairesi h\u00fck\u00fcmlerin tekerr\u00fcre ili\u015fkin k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 d\u00fczelterek istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine kesin olmak \u00fczere karar vermi\u015ftir. Ba\u015fvurucu \u0130stinaf Dairesinin istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddi karar\u0131na kar\u015f\u0131 temyiz talebinde bulunmu\u015fsa da talebi \u0130stinaf Dairesi ve Yarg\u0131tay 6. Ceza Dairesi taraf\u0131ndan reddedilmi\u015f; b\u00f6ylece ba\u015fvurucu, temyiz kanun yoluna ba\u015fvuramam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
56. Mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131 hem hakk\u0131nda su\u00e7 isnad\u0131 bulunan bir kimsenin mahkeme taraf\u0131ndan bu isnad\u0131n yerinde oldu\u011fu ya da olmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bir karar verilmesini isteme hakk\u0131n\u0131, hem de -ba\u015fvurma imk\u00e2n\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015f ise- kanun yollar\u0131na ba\u015fvurma hakk\u0131n\u0131 kapsar. Kanun yollar\u0131na ba\u015fvuruyla ilgili olarak kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen kurallar\u0131n uygulanmas\u0131, ki\u015filerin mevcut bir ba\u015fvuru yolundan faydalanmas\u0131na engel te\u015fkil etmemelidir. Kanun yollar\u0131na ili\u015fkin kurallar\u0131n metni dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda yarg\u0131 mercilerinin bunlarla ilgili olarak bireyler taraf\u0131ndan \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan de\u011ferlendirmeler yapmas\u0131 mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131na m\u00fcdahalenin kanuni dayana\u011f\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 kanaatine var\u0131lmas\u0131na sebebiyet verecektir.<\/p>\n
57. Somut olayda \u0130stinaf Dairesi kanunda a\u00e7\u0131k\u00e7a \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f h\u00e2ller d\u0131\u015f\u0131nda bir nedenle bozma karar\u0131 vermi\u015f, bunun sonucunda ba\u015fvurucunun temyiz kanun yoluna ba\u015fvurma hakk\u0131n\u0131n elinden al\u0131nmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ili\u015fkin kurallar\u0131n \u0130stinaf Dairesince yap\u0131lan yorumun ki\u015filerce \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilecek belirlilikte olmad\u0131\u011f\u0131 ve kanunun lafz\u0131yla \u00e7eli\u015fti\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Di\u011fer bir ifadeyle \u0130stinaf Dairesinin bu karar\u0131yla ba\u015fvurucunun mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131na kanuni dayana\u011f\u0131 bulunmayan bir m\u00fcdahalede bulunulmu\u015ftur.<\/p>\n
58. Nitekim Yarg\u0131tay da \u00f6n\u00fcne gelen ve somut ba\u015fvuruya benzer bir\u00e7ok olayda, ilk derece mahkemesince verilen beraat h\u00fckm\u00fcn\u00fcn mahk\u00fbmiyet karar\u0131 verilmesi gerekti\u011finden bahisle istinaf mahkemesince bozulmas\u0131ndan sonra an\u0131lan karara direnme yetkisi bulunmayan ve kanunen uyma zorunlulu\u011fu bulunan ilk derece mahkemesince verilen mahk\u00fbmiyet karar\u0131n\u0131n asl\u0131nda b\u00f6lge adliye mahkemesince verilmi\u015f bir karar olarak kabul\u00fcnde zorunluluk bulundu\u011funu, aksi durumun kabul\u00fc h\u00e2linde ise taraflar\u0131n var olan temyiz haklar\u0131n\u0131n ellerinden al\u0131nm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131n\u0131 belirterek an\u0131lan kararlar\u0131n temyiz incelemelerini yapm\u0131\u015f (bkz. \u00a7\u00a7 19-24) ya da ayn\u0131 gerek\u00e7elerle 5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 308\/A maddesi gere\u011fi ola\u011fan\u00fcst\u00fc kanun yollar\u0131ndan itiraz kanun yoluna ba\u015fvurulabilece\u011fini ifade etmi\u015ftir (bkz. \u00a7 25).<\/p>\n
59. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle \u0130stinaf Dairesinin 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’da s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak say\u0131l\u0131 h\u00e2ller d\u0131\u015f\u0131nda bir sebeple bozma karar\u0131 vermesiyle ger\u00e7ekle\u015fen m\u00fcdahalenin kanuni dayana\u011f\u0131n\u0131n olmamas\u0131 nedeniyle ba\u015fvurucunun Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
60. Ba\u015fvurucu ayr\u0131ca mahkeme karar\u0131n\u0131n bariz takdir hatas\u0131 ve keyf\u00eelik i\u00e7erdi\u011fini, ileti\u015fimin dinlenmesi kararlar\u0131n\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu belirterek adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ba\u015fvurucunun mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine karar verildi\u011finden kararda var\u0131lan sonu\u00e7 ve uygun g\u00f6r\u00fclen giderim dikkate al\u0131narak di\u011fer \u015fik\u00e2yetleri hakk\u0131nda kabul edilebilirlik ve esas y\u00f6n\u00fcnden ayr\u0131ca bir inceleme yap\u0131lmas\u0131na gerek g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
VI. G\u0130DER\u0130M<\/p>\n
61. Ba\u015fvurucu, ihlalin tespiti ile yeniden yarg\u0131lanma yap\u0131lmas\u0131na karar verilmesini talep etmi\u015ftir.<\/p>\n
62. Ba\u015fvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131nda hukuki yarar bulunmaktad\u0131r. Bu kapsamda karar\u0131n g\u00f6nderildi\u011fi yarg\u0131 mercilerinin yapmas\u0131 gereken i\u015f, yeniden yarg\u0131lama i\u015flemlerini ba\u015flatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula\u015ft\u0131ran nedenleri gideren, ihlal karar\u0131nda belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (Mehmet Do\u011fan [GK], B. No: 2014\/8875, 7\/6\/2018, \u00a7\u00a7 54-60; Alig\u00fcl Alkaya ve di\u011ferleri (2), B. No: 2016\/12506, 7\/11\/2019, \u00a7\u00a7 53-60, 66; Kadri Enis Berbero\u011flu (3) [GK], B. No: 2020\/32949, 21\/1\/2021, \u00a7\u00a7 93-100).<\/p>\n
VII. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n
A. 1. Mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n KABUL ED\u0130LEB\u0130L\u0130R OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
2. Di\u011fer ihlal iddialar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden \u0130NCELEME YAPILMASINA GEREK OLMADI\u011eINA,<\/p>\n
B. Anayasa’n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n \u0130HLAL ED\u0130LD\u0130\u011e\u0130NE,<\/p>\n
C. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in Samsun B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine (E:2023\/627, K:2023\/1513) iletilmek \u00fczere \u00dcnye A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesine (E.2022\/15, K.2022\/268) G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE,<\/p>\n
D. 1.480,40 TL har\u00e7 ve 30.000 TL vek\u00e2let \u00fccretinden olu\u015fan toplam 31.480,40 TL yarg\u0131lama giderinin ba\u015fvurucuya \u00d6DENMES\u0130NE,<\/p>\n
E. \u00d6demelerin karar\u0131n tebli\u011fini takiben ba\u015fvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvuru tarihinden itibaren d\u00f6rt ay i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131na, \u00f6demede gecikme olmas\u0131 h\u00e2linde bu s\u00fcrenin sona erdi\u011fi tarihten \u00f6deme tarihine kadar ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7in yasal FA\u0130Z UYGULANMASINA,<\/p>\n
F. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE 9\/1\/2025 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi Genel Kurulu 9\/1\/2025 tarihinde, \u00d6mer Oral (B. No: 2023\/33667) ba\u015fvurusunda Anayasa’n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine karar vermi\u015ftir.\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Olaylar Su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct kurma ve y\u00f6netme, ya\u011fma, kasten yaralama, silahla yaralamaya azmettirme ve sair su\u00e7lar\u0131 i\u015fledi\u011fi iddias\u0131yla a\u011f\u0131r ceza mahkemesince (mahkeme) yarg\u0131lanan ba\u015fvurucunun su\u00e7 i\u015flemek amac\u0131yla \u00f6rg\u00fct kurma ve y\u00f6netme su\u00e7u d\u00e2hil bir k\u0131s\u0131m su\u00e7tan mahk\u00fbmiyetine, silahla kasten yaralamaya azmettirme su\u00e7u ile nitelikli ya\u011fma su\u00e7u d\u00e2hil olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli su\u00e7lardan ise beraatine karar verilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucunun an\u0131lan karara kar\u015f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 istinaf ba\u015fvurusu, b\u00f6lge adliye mahkemesi ceza dairesi (istinaf dairesi) taraf\u0131ndan duru\u015fma a\u00e7\u0131lmaks\u0131z\u0131n incelenmi\u015f; inceleme neticesinde bir k\u0131s\u0131m h\u00fckm\u00fcn bozulmas\u0131na, bir k\u0131s\u0131m h\u00fck\u00fcm y\u00f6n\u00fcnden ise istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine karar verilmi\u015ftir. Bozma karar\u0131 \u00fczerine mahkemece yap\u0131lan yarg\u0131lama sonucunda ba\u015fvurucunun silahla kasten yaralamaya azmettirme, nitelikli ya\u011fma ve tehdit su\u00e7lar\u0131ndan ayr\u0131 ayr\u0131 olarak hapis cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucunun bu karara kar\u015f\u0131 yeniden istinaf kanun yoluna ba\u015fvurmas\u0131 \u00fczerine istinaf dairesi, ba\u015fvurunun esastan reddine kesin olarak karar vermi\u015ftir. Ba\u015fvurucunun nihai karara kar\u015f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 temyiz talebi de istinaf dairesince reddedilmi\u015ftir. Temyiz talebinin reddi karar\u0131n\u0131n temyiz edilmesi \u00fczerine ise Yarg\u0131tay, temyiz talebinin reddine ve ek karar\u0131n onanmas\u0131na karar vermi\u015ftir. \u0130ddialar Ba\u015fvurucu, istinaf incelemesinin kanunda belirlenen usule g\u00f6re yap\u0131lmamas\u0131 sonucu temyiz hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131lamamas\u0131 nedeniyle mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini iddia etmi\u015ftir. Mahkemenin De\u011ferlendirmesi 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019nun 280. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda, b\u00f6lge adliye mahkemesi ceza …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-114243","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n