1. T\u0131bbi m\u00fcdahale hatalar\u0131n\u0131 te\u015fhis, tedavi ve tedavi sonras\u0131 izleme a\u015famas\u0131ndaki hatalar olarak s\u0131n\u0131fland\u0131rabiliriz. T\u0131bbi hatalar bazen bir a\u015famay\u0131 bazen ise birden fazla a\u015famay\u0131 i\u00e7ermektedir. Hekim te\u015fhis, tedavi ve tedavi sonras\u0131 izleme a\u015famalar\u0131nda t\u0131p biliminin gerekleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan yapt\u0131\u011f\u0131 veya yapmad\u0131\u011f\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131n t\u0131p bilimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6zenli olmamas\u0131ndan do\u011fan zararlardan dolay\u0131 kusuru d\u00fczeyinde basit veya bilin\u00e7li taksirden sorumludur.<\/p>\n
2. Hekim objektif \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne uygun davranmak zorundad\u0131r. Hekim, hekimlik mesle\u011finin gerektirdi\u011fi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler ile t\u0131p biliminin ge\u00e7erli kurallar\u0131na uygun olarak m\u00fcdahalede bulunmal\u0131, t\u0131bb\u0131n ilke ve prensiplerine ayk\u0131r\u0131 te\u015fhis ve tedavi i\u015flemleri yapmamal\u0131d\u0131r. Hekimin m\u00fcdahalesi \u00f6ncelikle endikasyon da denilen t\u0131bbi bir gereklilik nedeniyle te\u015fhis, tedavi ve hastal\u0131ktan korunma gibi sebeplerle ger\u00e7ekle\u015ftirilmelidir. Bu zorunluluk Anayasa’m\u0131z\u0131n 17. maddesinde de vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Hekim t\u0131ptaki bilimsel geli\u015fmeleri takip etmeli ve bu g\u00fcncel bilgiler do\u011frultusunda t\u0131bbi m\u00fcdahalede bulunmal\u0131d\u0131r. Hekimin standartlara ve bilimsel kurallara uygun olarak \u00f6zenli bir \u015fekilde m\u00fcdahalede bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 belirlenirken i\u015flem sonucunda hastan\u0131n \u015fifa bulmas\u0131 de\u011fil, kurallara uygun davran\u0131p davranmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmal\u0131d\u0131r[1]. Hekimin hastan\u0131n v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne y\u00f6nelik t\u0131bbi m\u00fcdahalesinin gereklili\u011fi \u00f6ncelikli bir hususu olup e\u011fer fiziksel ve\/veya ruhsal bir gereklilik yoksa yap\u0131lan t\u0131bbi m\u00fcdahale hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r. T\u0131bbi m\u00fcdahalenin gereklili\u011fi somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re soru\u015fturma ve kovu\u015fturma dosyas\u0131ndaki veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bilirki\u015fi raporu ile belirlenecektir. <\/p>\n
3. Nedensellik ba\u011f\u0131n\u0131n tespiti, tabiat\u0131yla genellikle neticeli su\u00e7lar \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015f bulunan taksirli su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan da gereklidir. Taksirle i\u015flenen su\u00e7tan kaynaklanan netice failin hareketi olmasayd\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmeyecek denilebiliyorsa bu durumda nedensellik ba\u011f\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 kabul edilir. \u00d6rne\u011fin failin taksirli hareketi olmasayd\u0131 \u00f6l\u00fcm\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fmeyece\u011fi sonucuna var\u0131l\u0131yorsa nedensellik ba\u011f\u0131n\u0131n var oldu\u011fu kabul edilecektir. Taksirli su\u00e7larda aranacak olan objektif isnat edilebilirlik, dikkat ve objektif \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yerine getirilmemesi sonucunda neticeye neden olunmas\u0131d\u0131r. Fail gerekli dikkat ve \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmi\u015f olsayd\u0131 netice ger\u00e7ekle\u015fmeyecekti denebilirse bu takdirde netice faile isnat edilebilecektir[2].<\/p>\n
4. Hekimlik hayati \u00f6neme sahip bir meslek olup bilimsel, hukuki ve etik hareket etmeyi zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. Sadece hasta de\u011fil hastan\u0131n yak\u0131nlar\u0131 ve toplum a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir ki\u015finin ruh ve beden sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemlidir. Yap\u0131lan i\u015fin \u00f6nemi ve sonu\u00e7lar\u0131 g\u00f6zetildi\u011finde \u00f6ncelikle zarar vermemek daha sonra da en do\u011fru te\u015fhis ile en do\u011fru tedavinin se\u00e7ilmesi \u015fartt\u0131r.<\/p>\n
5. T\u0131bbi hatalar t\u0131p biliminin standartlar\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131k sonucu hastan\u0131n durumunun k\u00f6t\u00fcle\u015fmesi veya zarar g\u00f6rmesi olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. T\u0131bbi m\u00fcdahalenin hem genel kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f olan t\u0131p biliminin gereklerine hem de mevzuata uygun olmas\u0131 gerekir. Di\u011fer bir ifadeyle, t\u0131bb\u00ee m\u00fcdahalenin hukuka uygun kabul edilebilmesi i\u00e7in, m\u00fcdahalenin hem mevzuata hem de t\u0131p biliminin \u00e7a\u011fda\u015f standartlar\u0131na uygun olmas\u0131 \u015fartt\u0131r.<\/p>\n
6. T\u0131p biliminin standartlar\u0131na ayk\u0131r\u0131 bir m\u00fcdahale, hastan\u0131n r\u0131zas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f olsa bile, hukuka uygun de\u011fildir. Hekimin tedavide uygulanacak olan t\u0131bb\u00ee m\u00fcdahale y\u00f6nteminin belirlenmesinde, hastan\u0131n ruh ve beden sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik tehlikeyi ve\/veya zarar\u0131 art\u0131rmamas\u0131 gerekir. Hekimin risk oran\u0131 y\u00fcksek bir tedavi y\u00f6ntemini se\u00e7mesi halinde r\u0131zan\u0131n hukuka uygun bir \u015fekilde al\u0131nmas\u0131, hastan\u0131n ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 ve olas\u0131 olumsuz sonu\u00e7lar\u0131n da belirtilmesi gerekir. <\/p>\n
7. Hastay\u0131 tedaviye y\u00f6nelik olarak t\u0131p bilimi standartlar\u0131 kapsam\u0131nda al\u0131nan riskler ko\u015fular\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131 \u015fart\u0131yla t\u0131bbi m\u00fcdahaleyi hukuka uygun hale getirmektedir. Ancak al\u0131nan riskin hastan\u0131n iyile\u015fmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan en az zararl\u0131 bir tedavi y\u00f6ntemini se\u00e7meye ili\u015fkin olmas\u0131 gerekir. Bu durumun somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re m\u00fcdahalenin gereklili\u011fi g\u00f6zetilerek t\u0131p biliminin geli\u015fimi de dikkate al\u0131nmak suretiyle titizlikle incelenerek de\u011ferlendirilmesi gerekir. Riskin ama\u00e7lanan iyile\u015fme ile orant\u0131l\u0131 olmas\u0131 \u015fartt\u0131r. <\/p>\n
8. T\u0131bbi m\u00fcdahaleler genel olarak izin verilen risk kapsam\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen m\u00fcdahalelerdir. \u0130zin verilen risk, hukuken m\u00fcsaade edilen tehlike olu\u015fturma alan\u0131 olarak tarif edilmektedir. Ki\u015filer zarar ya da tehlike do\u011furacak b\u00fct\u00fcn davran\u0131\u015flar\u0131nda cezaland\u0131r\u0131lma tehdidi alt\u0131nda bulunmamal\u0131d\u0131r. Toplumsal geli\u015fmeyi sa\u011flamak veya daha k\u0131ymetli hukuki de\u011ferlere ula\u015fabilmek i\u00e7in baz\u0131 durumlarda ki\u015filere yapt\u0131klar\u0131 i\u015fin niteli\u011fi gere\u011fi belirli oran ve \u00f6l\u00e7\u00fcde risk olu\u015fturmas\u0131 i\u00e7in izin verilmelidir. \u00d6nemli olan belirlenen kurallara uygun \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilen davran\u0131\u015flar\u0131n izin verilen risk alan\u0131 i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131 ve neticenin de bu alan i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bu takdirde sorumluluk s\u00f6z konusu olmayacakt\u0131r. T\u0131bbi m\u00fcdahale t\u00fcr\u00fc olarak ameliyat yap\u0131lmas\u0131 izin verilen risk alanlar\u0131na \u00f6rnek olarak g\u00f6sterilmektedir. Ancak konunun uzman\u0131 olmayan hekimin te\u015fhis veya tedaviyi \u00fcstlenmesi anlam\u0131nda \u00fcstlenme kusuru ile gerek hekimin bireysel olarak gerekse \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 kurum y\u00f6n\u00fcnden kurumsal olarak organizasyon kusurunun izin verilen risk d\u0131\u015f\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr[3].<\/p>\n
9. Hekimin, t\u0131bbi m\u00fcdahale s\u0131ras\u0131nda; standart uygulamay\u0131 yapmamas\u0131, bilgi, beceri veya deneyim eksikli\u011fi ile yanl\u0131\u015f ya da eksik te\u015fhis veya tedavide bulunmas\u0131, gerekti\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde ilgi ve itina g\u00f6stermemesi veya hastaya gereken tedaviyi vermemesi neticesinde tehlike ve zarar olu\u015fturan eylemleri t\u0131bbi hata olarak kabul edilecektir. Tedavi sonras\u0131 bak\u0131m ve kontrol y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n da bu ba\u011flamda de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi izahtan varestedir. \u00d6n muayenenin eksik yap\u0131lmas\u0131, hastan\u0131n anamnezinin (ge\u00e7mi\u015f bilgisi) ya hi\u00e7 ya da gerekti\u011fi gibi al\u0131nmamas\u0131 veya gerekli tetkiklerin yap\u0131lmamas\u0131 te\u015fhis a\u015famas\u0131nda; gereken t\u0131bbi m\u00fcdahalenin hi\u00e7bir \u015fekilde yap\u0131lmamas\u0131, ameliyat s\u0131ras\u0131nda hastan\u0131n v\u00fccudunda yabanc\u0131 madde unutulmas\u0131, yanl\u0131\u015f tedavi y\u00f6ntemi se\u00e7ilmesi, yanl\u0131\u015f ila\u00e7 verilmesi, hastan\u0131n veya m\u00fcdahale edilecek uzvun kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, m\u00fcdahalenin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz bir \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131, sa\u011fl\u0131\u011fa uygunluk kurallar\u0131na dikkat edilmemesi veya hatal\u0131 ameliyat tarz\u0131n\u0131n benimsenmesi de uygulamada tedavi a\u015famas\u0131nda g\u00f6r\u00fclen t\u0131bbi hata \u00f6rneklerindendir[4].<\/p>\n
10. Komplikasyon, hekimin m\u00fcdahale s\u0131ras\u0131nda bilgi, beceri ve deneyim eksikli\u011fi olmaks\u0131z\u0131n standart uygulamay\u0131, do\u011fru te\u015fhis ve tedaviyi \u00f6zenli bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirmesine ra\u011fmen \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyecek ve engellenemeyecek \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kan, hekimli\u011fin k\u00f6t\u00fc uygulanmas\u0131ndan kaynaklanmayan zarar do\u011furucu durumlar\u0131 ifade etmektedir. T\u0131bb\u0131n kural ve gereklerine uygun davran\u0131ld\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde hastan\u0131n veya hekimin elinde olmadan geli\u015fen \u00f6ng\u00f6r\u00fclememi\u015f ve engellenememi\u015f zarar veya sonu\u00e7 s\u00f6z konusu ise komplikasyondan bahsedilir. Kusursuz sorumlulu\u011fun kabul edilmedi\u011fi ceza hukuku sistemimizde failin bu durumdan sorumlu tutulabilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir[5]. Ayn\u0131 do\u011frultuda olmak \u00fczere 16.05.2017 tarihli, 271-278 say\u0131l\u0131 Ceza Genel Kurulu karar\u0131nda komplikasyon, hekimin m\u00fcdahale s\u0131ras\u0131nda bilgi, beceri ve deneyim eksikli\u011fi olmaks\u0131z\u0131n standart uygulamay\u0131, do\u011fru te\u015fhis ve tedaviyi \u00f6zenli bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirmesine ra\u011fmen \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyecek ve engellenemeyecek \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kan, hekimli\u011fin k\u00f6t\u00fc uygulanmas\u0131ndan kaynaklanmayan zarar do\u011furucu durumlar olarak ifade edilmektedir.<\/p>\n
11. Yarg\u0131 mercileri adalet ve hak temelinde geli\u015ftirece\u011fi i\u00e7tihatlar\u0131n, t\u0131p hukuku ba\u011flam\u0131nda hastan\u0131n ki\u015fisel varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma ve kendi gelece\u011fini tayin etme hakk\u0131 (Anayasa’n\u0131n 17. maddesi, TCK’n\u0131n 26\/2. maddesi ve 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un 70. maddesi) ile hekimin g\u00f6revini icra (TCK’n\u0131n 26\/1. maddesi ile 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un 1, 15, 25 ve 26. maddeleri) ve toplumsal \u00fcst\u00fcn yarar haklar\u0131 aras\u0131nda adil ve kamu vicdan\u0131nda olu\u015fan bir denge \u00fczerine in\u015fa etmelidir. Gerekti\u011finde ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015f onama dayal\u0131 r\u0131zan\u0131n bulundu\u011fu h\u00e2llerde, t\u0131p biliminin ve mesle\u011fin g\u00fcncel kurallar\u0131na uygun hekim m\u00fcdahalelerinin, sonucundan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak hukuka ayk\u0131r\u0131 olmamas\u0131 nedeniyle su\u00e7 te\u015fkil etmeyecektir[6].<\/p>\n
12. Hekim eser s\u00f6zle\u015fmesinde vekil olup vek\u00e2let g\u00f6revine konu i\u015fi g\u00f6r\u00fcrken y\u00f6neldi\u011fi sonucun elde edilmemesinden sorumlu de\u011fil ise de, bu sonuca ula\u015fmak i\u00e7in g\u00f6sterdi\u011fi \u00e7aban\u0131n, yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015f ve i\u015flemlerin, davran\u0131\u015flar\u0131n \u00f6zenli olmay\u0131\u015f\u0131ndan do\u011fan zararlardan dolay\u0131 sorumludur. Mesleki i\u015f g\u00f6ren vekil \u00f6zenle davranmak zorunda olup, en hafif kusurundan bile sorumludur. O nedenle hekim ve hastanenin meslek alan\u0131 i\u00e7inde olan b\u00fct\u00fcn kusurlar\u0131 hafif de olsa sorumlulu\u011fun unsuru olarak kabul edilmelidir[7].<\/p>\n
13. Vekil olan hekim, hastan\u0131n zarar g\u00f6rmemesi i\u00e7in, mesleki t\u00fcm \u015fartlar\u0131 yerine getirmek, hastan\u0131n durumunu t\u0131bbi a\u00e7\u0131dan zaman\u0131nda ve gecikmeksizin saptay\u0131p, somut durumunun gerektirdi\u011fi \u00f6nlemleri eksiksiz bir \u015fekilde almak, uygun tedaviyi de yine gecikmeden belirleyip uygulamak zorundad\u0131r. Asgari d\u00fczeyde dahi olsa bir teredd\u00fct do\u011furan durumlarda, bu teredd\u00fcd\u00fc ortadan kald\u0131racak ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 yapmak ve bu arada da koruyucu tedbirleri almakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. \u00c7e\u015fitli tedavi y\u00f6ntemleri aras\u0131nda bir se\u00e7im yap\u0131l\u0131rken, hastan\u0131n ve hastal\u0131\u011f\u0131n \u00f6zellikleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulmak, onu risk alt\u0131na sokacak tutum ve davran\u0131\u015flardan ka\u00e7\u0131nmak ile en emin yolu se\u00e7mek gerekir. Ger\u00e7ekten de m\u00fcvekkil (hasta) mesleki bir i\u015f g\u00f6ren vekilden, tedavinin b\u00fct\u00fcn a\u015famalar\u0131nda titiz bir ihtimam ve dikkat bekleme hakk\u0131na sahiptir. Gereken \u00f6zen g\u00f6revini g\u00f6stermeyen vekil, vek\u00e2leti gere\u011fi gibi ifa etmemi\u015f say\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 hususlar adam \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran s\u0131fat\u0131 ile hekimin g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erlidir[8].<\/p>\n
14. Kamu g\u00f6revlisi olarak \u00e7al\u0131\u015fan hekimlerin \u00f6zel sa\u011fl\u0131k kurumlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan hekimlere g\u00f6re daha \u00e7ok cezai sorumluluklar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Kamu g\u00f6revlisi olan hekimin ayn\u0131 eylemi g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7unu olu\u015ftururken, \u00f6zel sa\u011fl\u0131k kurumlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan hekimin ayn\u0131 eylemi herhangi bir su\u00e7 olu\u015fturmayacakt\u0131r. Ancak Kabahatler Kanunu a\u00e7\u0131s\u0131ndan Emirlere Ayk\u0131r\u0131l\u0131k kabahati olu\u015fabilecektir.<\/p>\n
15. Kamu g\u00f6revlisi olan hekimin eylemi ko\u015fullar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131 halinde taksirle yaralama veya taksirle \u00f6l\u00fcme neden olma su\u00e7unu olu\u015fturmaktad\u0131r. Bir eylem hem taksirli su\u00e7 hem de g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7unu olu\u015fturmaz.<\/p>\n
16. T\u0131bbi malpraktis kural olarak taksirle i\u015flenmekte olup istisnai durumlarda bilin\u00e7li taksirle de i\u015flenebilir. Basit veya bilin\u00e7li taksirle yaralama ve \u00f6ld\u00fcrmeye neden olma su\u00e7lar\u0131n\u0131n m\u00fceyyideleri TCK\u2019n\u0131n 85 ve 89. maddelerinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
17. Taksirle \u00f6l\u00fcm\u00fc neden olmay\u0131 d\u00fczenleyen TCK\u2019n\u0131n 85. maddesine g\u00f6re,\u201d taksirle bir insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olan ki\u015fi, iki y\u0131ldan alt\u0131 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r\u201d. Bu su\u00e7un bilin\u00e7li taksirle i\u015flenmesi halinde ceza TCK\u2019n\u0131n 22\/3. maddesine g\u00f6re, \u201dki\u015finin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc neticeyi istememesine kar\u015f\u0131n, neticenin meydana gelmesi halinde bilin\u00e7li taksir vard\u0131r; bu halde taksirli su\u00e7a ili\u015fkin ceza \u00fc\u00e7te birden yar\u0131s\u0131na kadar art\u0131r\u0131l\u0131r\u201d.<\/p>\n
18. Taksirle yaralamaya neden olmay\u0131 d\u00fczenleyen TCK\u2019n\u0131n 89. maddesine g\u00f6re, \u201c(1)Taksirle ba\u015fkas\u0131n\u0131n v\u00fccuduna ac\u0131 veren veya sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ya da alg\u0131lama yetene\u011finin bozulmas\u0131na neden olan ki\u015fi, \u00fc\u00e7 aydan bir y\u0131la kadar hapis veya adl\u00ee para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. (2) Taksirle yaralama fiili, ma\u011fdurun; a) Duyular\u0131ndan veya organlar\u0131ndan birinin i\u015flevinin s\u00fcrekli zay\u0131flamas\u0131na, b) V\u00fccudunda kemik k\u0131r\u0131lmas\u0131na, c) Konu\u015fmas\u0131nda s\u00fcrekli zorlu\u011fa, d) Y\u00fcz\u00fcnde sabit ize, e) Ya\u015fam\u0131n\u0131 tehlikeye sokan bir duruma, f) Gebe bir kad\u0131n\u0131n \u00e7ocu\u011funun vaktinden \u00f6nce do\u011fmas\u0131na, neden olmu\u015fsa, birinci f\u0131kraya g\u00f6re belirlenen ceza, yar\u0131s\u0131 oran\u0131nda art\u0131r\u0131l\u0131r. (3) Taksirle yaralama fiili, ma\u011fdurun; a) \u0130yile\u015fmesi olana\u011f\u0131 bulunmayan bir hastal\u0131\u011fa veya bitkisel hayata girmesine, b) Duyular\u0131ndan veya organlar\u0131ndan birinin i\u015flevinin yitirilmesine, c) Konu\u015fma ya da \u00e7ocuk yapma yeteneklerinin kaybolmas\u0131na, d) Y\u00fcz\u00fcn\u00fcn s\u00fcrekli de\u011fi\u015fikli\u011fine, e) Gebe bir kad\u0131n\u0131n \u00e7ocu\u011funun d\u00fc\u015fmesine, neden olmu\u015fsa, birinci f\u0131kraya g\u00f6re belirlenen ceza, bir kat art\u0131r\u0131l\u0131r. (4) Fiilin birden fazla ki\u015finin yaralanmas\u0131na neden olmas\u0131 halinde, alt\u0131 aydan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131na h\u00fckmolunur. (5) Taksirle yaralama su\u00e7unun soru\u015fturulmas\u0131 ve kovu\u015fturulmas\u0131 \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ancak, birinci f\u0131kra kapsam\u0131na giren yaralama hari\u00e7, su\u00e7un bilin\u00e7li taksirle i\u015flenmesi halinde \u015fik\u00e2yet aranmaz\u201d. Taksirle yaralamaya neden olma su\u00e7lar\u0131nda hastan\u0131n yap\u0131lan t\u0131bbi m\u00fcdahale sonucu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bozulmas\u0131na ili\u015fkin al\u0131nan kesin rapora g\u00f6re su\u00e7un niteli\u011fi de\u011fi\u015fmektedir.<\/p>\n
19. Yaralama kapsam\u0131nda olan hastan\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bozulmas\u0131 eylemin bilin\u00e7li taksirle i\u015flenmesi hallerinde etkili yaralanmalarda hastan\u0131n \u015fik\u00e2yeti de aranmamaktad\u0131r. Bu su\u00e7un da bilin\u00e7li taksirle i\u015flenmesi halinde ceza TCK\u2019n\u0131n 22\/3. maddesine g\u00f6re, ceza \u00fc\u00e7te birden yar\u0131s\u0131na kadar art\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
20. Bilin\u00e7li taksirde fail, normalde \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir neticeyi, somut olayda da \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015f buna ra\u011fmen \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc neticeyi istemese de yine de hareketi yapmaktad\u0131r. Basit taksirde ise fail normalde \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir neticeyi, somut olayda \u00f6ng\u00f6rememi\u015ftir[9].<\/p>\n
21. T\u0131bbi malpraktise ili\u015fkin soru\u015fturma ve kovu\u015fturmalar bilirki\u015fi raporuna endekslidir. Bilirki\u015filer hekim olup t\u0131bbi m\u00fcdahalenin malpraktis olup olmad\u0131\u011f\u0131na, illiyet ba\u011f\u0131 bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131na, olayda komplikasyon bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131na, hekim veya hekimlerin komplikasyonu iyi y\u00f6netip y\u00f6netmedi\u011fine ve hekim olan failin kusurlu olup olmad\u0131\u011f\u0131na da bilirki\u015fi olan hekimler karar vermektedir. TIP HUKUKU HEK\u0130M ODAKLIDIR. <\/p>\n
22. T\u0131bbi m\u00fcdahalede bulunurken t\u0131bbi malpraktis nedeniyle hastas\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden oldu\u011fu iddia edilen bir hekimin soru\u015fturulabilmesi hususunda hekimin g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 kurum veya kurulu\u015fa g\u00f6re farkl\u0131l\u0131klar ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 3359 say\u0131l\u0131 Kanuna ek 18.madde eklenmi\u015f olup d\u00fczenleme \u015f\u00f6yledir; \u201cY\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kanunu\u2019nun 53 . maddesinde yer alan soru\u015fturma usul\u00fcne tabi olanlar hari\u00e7 olmak \u00fczere, kamu veya \u00f6zel sa\u011fl\u0131k kurum ve kurulu\u015flar\u0131 ve vak\u0131f \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapan hekim ve di\u015f hekimleri ile di\u011fer sa\u011fl\u0131k meslek mensuplar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131k mesle\u011finin icras\u0131 kapsam\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 muayene, te\u015fhis ve tedaviye ili\u015fkin t\u0131bbi i\u015flem ve uygulamalar nedeniyle yap\u0131lan soru\u015fturmalar hakk\u0131nda 2\/12\/1999 tarihli ve 4483 say\u0131l\u0131 Memurlar ve Di\u011fer Kamu G\u00f6revlilerinin Yarg\u0131lanmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r. Soru\u015fturma izni, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcnyesinde kurulan Mesleki Sorumluluk Kurulu taraf\u0131ndan verilir. Mesleki Sorumluluk Kurulu, \u00f6zel sa\u011fl\u0131k kurum ve kurulu\u015flar\u0131 ve vak\u0131f \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapan hekim ve di\u015f hekimleri ile di\u011fer sa\u011fl\u0131k meslek mensuplar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan il sa\u011fl\u0131k m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerinde g\u00f6revli ba\u015fkan veya yard\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131 da \u00f6n inceleme yapmak \u00fczere g\u00f6revlendirebilir. Soru\u015fturma izni verilmesine ili\u015fkin 4483 say\u0131l\u0131 Kanunun 7. maddesindeki s\u00fcreler, iki kat olarak uygulan\u0131r. Mesleki Sorumluluk Kurulunun kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 karar\u0131n tebli\u011finden itibaren 10 g\u00fcn i\u00e7erisinde Ankara B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesine itiraz edilebilir.<\/p>\n
23. Kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131 ve devlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapan hekim ve di\u015f hekimleri ile di\u011fer sa\u011fl\u0131k meslek mensuplar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131k mesle\u011finin icras\u0131 kapsam\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 muayene, te\u015fhis ve tedaviye ili\u015fkin t\u0131bbi i\u015flem ve uygulamalar nedeniyle idare taraf\u0131ndan \u00f6denen tazminattan dolay\u0131 ilgilisine r\u00fccu edilip edilmeyece\u011fine ve r\u00fccu miktar\u0131na, ilgilinin g\u00f6revinin gereklerine ayk\u0131r\u0131 hareket etmek suretiyle g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131p kullanmad\u0131\u011f\u0131 ve kusur durumu g\u00f6zetilerek Mesleki Sorumluluk Kurulu taraf\u0131ndan bir y\u0131l i\u00e7inde karar verilir. Devlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapanlar bak\u0131m\u0131ndan, ilgili \u00fcniversite taraf\u0131ndan Mesleki Sorumluluk Kurulu karar\u0131 ve varsa ilgili hakk\u0131nda g\u00f6revinin gereklerine ayk\u0131r\u0131 hareket etmek suretiyle g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kulland\u0131\u011f\u0131na dair kesinle\u015fmi\u015f ceza mahkemesi karar\u0131 dikkate al\u0131narak alt\u0131 ay i\u00e7inde nihai karar verilir.<\/p>\n
24. \u0130dare, kesinle\u015fen mahkeme karar\u0131nda h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nan tazminat\u0131 \u00f6dedikten sonra hukuken sa\u011fl\u0131k mesle\u011finin icras\u0131 kapsam\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 muayene, te\u015fhis ve tedaviye ili\u015fkin t\u0131bbi i\u015flem ve uygulamalar nedeniyle tazminat\u0131n \u00f6denmesine sebep olan ve zorunlu meslek\u00ee mal\u00ee sorumluluk sigortas\u0131 bulunan kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131 ile devlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapan sa\u011fl\u0131k meslek mensuplar\u0131n\u0131n yerine ge\u00e7er. Bu sa\u011fl\u0131k meslek mensuplar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131k mesle\u011finin icras\u0131 kapsam\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 muayene, te\u015fhis ve tedaviye ili\u015fkin t\u0131bbi i\u015flem ve uygulamalar nedeniyle her t\u00fcrl\u00fc kusuru ve g\u00f6revinin gereklerini yapmakta ihmal veya gecikme g\u00f6stererek verdikleri zararlardan dolay\u0131 idare taraf\u0131ndan \u00f6denen avukatl\u0131k vek\u00e2let \u00fccreti ve yarg\u0131lama masraflar\u0131 d\u00e2hil tazminat sa\u011fl\u0131k meslek mensubunun kusuru oran\u0131nda ve sigorta teminat\u0131 d\u00e2hilinde t\u0131bbi k\u00f6t\u00fc uygulamaya ili\u015fkin zorunlu mal\u00ee sorumluluk sigortas\u0131 yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sigorta \u015firketinden talep edilir.<\/p>\n
25. Kamu veya \u00f6zel sa\u011fl\u0131k kurum ve kurulu\u015flar\u0131nda g\u00f6rev yapan sa\u011fl\u0131k personeli ile yard\u0131mc\u0131 sa\u011fl\u0131k personeline kar\u015f\u0131 g\u00f6revleri sebebiyle i\u015flenen 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanununda yer alan kasten yaralama (madde 86), tehdit (madde 106), hakaret (madde 125) ve g\u00f6revi yapt\u0131rmamak i\u00e7in direnme (madde 265) su\u00e7lar\u0131nda; a) \u0130lgili maddelere g\u00f6re tayin edilecek cezalar yar\u0131 oran\u0131nda art\u0131r\u0131l\u0131r. b) T\u00fcrk Ceza Kanununun 51 inci maddesinde d\u00fczenlenen hapis cezas\u0131n\u0131n ertelenmesi h\u00fck\u00fcmleri uygulanmaz. \u00d6zel sa\u011fl\u0131k kurum ve kurulu\u015flar\u0131nda g\u00f6rev yapan personel, bu g\u00f6revleriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak kendilerine kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanununun uygulanmas\u0131nda kamu g\u00f6revlisi say\u0131l\u0131r.<\/p>\n
26. Sa\u011fl\u0131k hizmeti almak \u00fczere, kamu veya \u00f6zel sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131 ile sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensuplar\u0131na m\u00fcracaat edenlerin, sa\u011fl\u0131k hizmetinin gere\u011fi olarak vermek zorunda olduklar\u0131 veya kendilerine verilen hizmete ili\u015fkin ki\u015fisel verileri i\u015flenebilir. Sa\u011fl\u0131k hizmetinin verilmesi, kamu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131, koruyucu hekimlik, t\u0131bbi te\u015fhis, tedavi ve bak\u0131m hizmetlerinin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi ile sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin planlanmas\u0131 ve maliyetlerin hesaplanmas\u0131 amac\u0131yla Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131, birinci f\u0131kra kapsam\u0131nda elde edilen verileri alarak i\u015fleyebilir. Bu veriler, 24\/3\/2016 tarihli ve 6698 say\u0131l\u0131 Ki\u015fisel Verilerin Korunmas\u0131 Kanununda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen \u015fartlar d\u0131\u015f\u0131nda aktar\u0131lamaz.<\/p>\n
27. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131, toplanan ve i\u015flenen ki\u015fisel verilere, ilgili ki\u015filerin kendilerinin veya yetki verdikleri \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerin eri\u015fimlerini sa\u011flayacak bir sistem kurar. Kurulan sistemlerin g\u00fcvenli\u011fi ve g\u00fcvenilirli\u011fi ile ilgili standartlar Ki\u015fisel Verileri Koruma Kurulunun belirledi\u011fi ilkelere uygun olarak Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131nca belirlenir. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131, mevzuat uyar\u0131nca elde edilen ki\u015fisel sa\u011fl\u0131k verilerinin g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in gerekli tedbirleri al\u0131r; bu ama\u00e7la, sistemde kay\u0131tl\u0131 bilgilerin hangi g\u00f6revli taraf\u0131ndan ne ama\u00e7la kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n denetlenmesine imk\u00e2n tan\u0131yan bir g\u00fcvenlik sistemi kurar.<\/p>\n
28. Sa\u011fl\u0131k personeli istihdam eden kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131 ile \u00f6zel hukuk t\u00fczel ki\u015fileri ve ger\u00e7ek ki\u015filer, istihdam etti\u011fi personeli ve personel hareketlerini Bakanl\u0131\u011fa bildirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Ancak bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn yerine getirilmemi\u015f olmas\u0131 yap\u0131lan m\u00fcdahalenin sa\u011fl\u0131k m\u00fcdahalesi olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmemektedir.<\/p>\n
29. \u00d6zel sa\u011fl\u0131k hizmeti veren kurum veya kurulu\u015fta veya ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak kendi \u00f6zel muayenehanesinde g\u00f6rev yapan hekim hakk\u0131nda, t\u0131bbi malpraktis nedeniyle hastaya zarar verdi\u011fi iddias\u0131 s\u00f6z konusu olursa hastan\u0131n kendisi veya yasal temsilcileri taraf\u0131ndan olay\u0131n meydana geldi\u011fi yerin Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvuru yap\u0131lmal\u0131d\u0131r[10]. Malpraktis iddialar\u0131nda kollu\u011fa de\u011fil, do\u011frudan Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvuru yap\u0131lmas\u0131nda hukuki ve fiili yarar bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
30. Malpraktis iddialar\u0131nda t\u0131bbi m\u00fcdahalenin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerdeki Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan ivedi olarak toplanmas\u0131 gereken deliller toplan\u0131r. \u015eik\u00e2yet\u00e7inin ifadesi, \u015f\u00fcpheli hekimin ifadesi, ma\u011fdurun iddialar\u0131na ili\u015fkin fiziki ve ruhsal bulgular\u0131 i\u00e7eren hekim raporu, varsa tan\u0131k ifadeleri, film, vesaire t\u00fcm t\u0131bbi kay\u0131tlar eklemek suretiyle soru\u015fturma yap\u0131labilmesi i\u00e7in Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Mesleki Sorumluluk Kurulundan soru\u015fturma izni al\u0131nmas\u0131 gerekir. SORU\u015eTURMA \u0130ZN\u0130N\u0130 SADECE CUMHUR\u0130YET SAVCISI TALEP EDEB\u0130L\u0130R KOLLU\u011eUN SORU\u015eTURMA \u0130ZN\u0130 TALEP ETME YETK\u0130S\u0130 BULUNMAMAKTADIR. <\/p>\n
31. Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6ncelikle Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Mesleki Sorumluluk Kurulundan soru\u015fturma izni istedikten sonra hekimin yapt\u0131\u011f\u0131 muayene, te\u015fhis ve tedaviye ili\u015fkin t\u0131bbi i\u015flemler nedeniyle eyleminin malpraktis olup olmad\u0131\u011f\u0131, t\u0131bbi m\u00fcdahale ile istenmeyen netice aras\u0131nda illiyet ba\u011f\u0131 bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 ile hekim ya da hekimlerin kusurlar\u0131n\u0131n bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin bilirki\u015fi raporu almas\u0131 \u015fartt\u0131r. SORU\u015eTURMA \u0130ZN\u0130 ALINMADAN B\u0130L\u0130RK\u0130\u015e\u0130 RAPORU ALINAMAZ. Bilirki\u015finin soru\u015fturma izni al\u0131nmadan rapor d\u00fczenleme yetkisi bulunmamaktad\u0131r. <\/p>\n
32. Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 malpraktis iddialar\u0131nda Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Mesleki Sorumluluk Kurulundan soru\u015fturma izni almadan olay\u0131n \u015f\u00fcphelisi olan hekim hakk\u0131nda g\u00f6zalt\u0131 karar\u0131 veremez ve hekimi tutuklamaya sevk edemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6zalt\u0131 ve tutuklama kararlar\u0131 koruma tedbiri olsa bile ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lmaktad\u0131r. <\/p>\n
33. Sulh Ceza H\u00e2kimi de malpraktis iddialar\u0131nda \u00f6l\u00fcm olsa bile tutuklama karar\u0131 veremez. Hekim hakk\u0131nda soru\u015fturma izini verilmesi bir soru\u015fturma ve kovu\u015fturma \u015fart\u0131d\u0131r. Soru\u015fturma izni al\u0131nmadan iddianame d\u00fczenlenmi\u015f ise bu durum iddianamenin iadesi sebebidir. B\u00f6yle bir durumda mahkemenin iddianameyi iade etmesi gerekir. <\/p>\n
34. Hekim sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensubu olup t\u0131bbi m\u00fcdahalenin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerin ruhsatl\u0131 olup olmamas\u0131 eylemi t\u0131bbi m\u00fcdahale olmaktan \u00e7\u0131karmaz. Bu nedenle ruhsats\u0131z i\u015fletmelerde veya evde hatta sokakta bile yap\u0131lan t\u0131bbi m\u00fcdahale kapsam\u0131nda \u015f\u00fcpheli olan hekim hakk\u0131nda soru\u015fturma yap\u0131lmas\u0131 Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Mesleki Sorumluluk Kurulundan soru\u015fturma iznine tabidir. <\/p>\n
——————-<\/p>\n
[1] YCGK\u2019nun 22.05.2024 tarihli, 2020\/12-370 esas ve 2024\/158 say\u0131l\u0131 karar\u0131<\/p>\n
[2] YCGK\u2019nun 22.05.2024 tarihli, 2020\/12-370 esas ve 2024\/158 say\u0131l\u0131 karar\u0131<\/p>\n
[3] YCGK\u2019nun 22.05.2024 tarihli, 2020\/12-370 esas ve 2024\/158 say\u0131l\u0131 karar\u0131<\/p>\n
[4] Kayaer, Nebahat, Ceza Hukukunda Hekimin T\u0131bbi M\u00fcdahalesi \u00c7er\u00e7evesinde \u0130\u015flenen Taksirle \u00d6ld\u00fcrme Su\u00e7u (yay\u0131nlanmam\u0131\u015f doktora tezi) Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi Kamu Hukuku Anabilim Dal\u0131, \u0130zmir, 2012, 237.<\/p>\n
[5] YCGK\u2019nun 22.05.2024 tarihli, 2020\/12-370 esas ve 2024\/158 say\u0131l\u0131 karar\u0131<\/p>\n
[6] YCGK\u2019nun 22.05.2024 tarihli, 2020\/12-370 esas ve 2024\/158 say\u0131l\u0131 karar\u0131.<\/p>\n
[7] Yarg\u0131tay 3. Hukuk Dairesi\u2019nin 6.05.2023 tarihli, 2023\/2626 esas ve 2024\/1522 say\u0131l\u0131 karar\u0131<\/p>\n
[8] Yarg\u0131tay 3. Hukuk Dairesi\u2019nin 6.05.2023 tarihli, 2023\/2626 esas ve 2024\/1522 say\u0131l\u0131 karar\u0131.<\/p>\n
[9]Hakeri, T\u0131p Ceza Hukuku, 104-105.<\/p>\n
[10] \u00d6zkan, Hasan\/Aky\u0131ld\u0131z, \u00d6ner, Sunay, Hasta-Hekim Haklar\u0131 ve Davalar\u0131, 1. Bask\u0131, Ankara, 2008, 92 vd.<\/p>\n
\u200b1. T\u0131bbi m\u00fcdahale hatalar\u0131n\u0131 te\u015fhis, tedavi ve tedavi sonras\u0131 izleme a\u015famas\u0131ndaki hatalar olarak s\u0131n\u0131fland\u0131rabiliriz. T\u0131bbi hatalar bazen bir a\u015famay\u0131 bazen ise birden fazla a\u015famay\u0131 i\u00e7ermektedir. Hekim te\u015fhis, tedavi ve tedavi sonras\u0131 izleme a\u015famalar\u0131nda t\u0131p biliminin gerekleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan yapt\u0131\u011f\u0131 veya yapmad\u0131\u011f\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131n t\u0131p bilimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6zenli olmamas\u0131ndan do\u011fan zararlardan dolay\u0131 kusuru d\u00fczeyinde basit veya bilin\u00e7li taksirden sorumludur.<\/p>\n
2. Hekim objektif \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne uygun davranmak zorundad\u0131r. Hekim, hekimlik mesle\u011finin gerektirdi\u011fi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler ile t\u0131p biliminin ge\u00e7erli kurallar\u0131na uygun olarak m\u00fcdahalede bulunmal\u0131, t\u0131bb\u0131n ilke ve prensiplerine ayk\u0131r\u0131 te\u015fhis ve tedavi i\u015flemleri yapmamal\u0131d\u0131r. Hekimin m\u00fcdahalesi \u00f6ncelikle endikasyon da denilen t\u0131bbi bir gereklilik nedeniyle te\u015fhis, tedavi ve hastal\u0131ktan korunma gibi sebeplerle ger\u00e7ekle\u015ftirilmelidir. Bu zorunluluk Anayasa’m\u0131z\u0131n 17. maddesinde de vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Hekim t\u0131ptaki bilimsel geli\u015fmeleri takip etmeli ve bu g\u00fcncel bilgiler do\u011frultusunda t\u0131bbi m\u00fcdahalede bulunmal\u0131d\u0131r. Hekimin standartlara ve bilimsel kurallara uygun olarak \u00f6zenli bir \u015fekilde m\u00fcdahalede bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 belirlenirken i\u015flem sonucunda hastan\u0131n \u015fifa bulmas\u0131 de\u011fil, kurallara uygun davran\u0131p davranmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmal\u0131d\u0131r[1]. Hekimin hastan\u0131n v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne y\u00f6nelik t\u0131bbi m\u00fcdahalesinin gereklili\u011fi \u00f6ncelikli bir hususu olup e\u011fer fiziksel ve\/veya ruhsal bir gereklilik yoksa yap\u0131lan t\u0131bbi m\u00fcdahale hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r. T\u0131bbi m\u00fcdahalenin gereklili\u011fi somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re soru\u015fturma ve kovu\u015fturma dosyas\u0131ndaki veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bilirki\u015fi raporu ile belirlenecektir. <\/p>\n
3. Nedensellik ba\u011f\u0131n\u0131n tespiti, tabiat\u0131yla genellikle neticeli su\u00e7lar \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015f bulunan taksirli su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan da gereklidir. Taksirle i\u015flenen su\u00e7tan kaynaklanan netice failin hareketi olmasayd\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmeyecek denilebiliyorsa bu durumda nedensellik ba\u011f\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 kabul edilir. \u00d6rne\u011fin failin taksirli hareketi olmasayd\u0131 \u00f6l\u00fcm\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fmeyece\u011fi sonucuna var\u0131l\u0131yorsa nedensellik ba\u011f\u0131n\u0131n var oldu\u011fu kabul edilecektir. Taksirli su\u00e7larda aranacak olan objektif isnat edilebilirlik, dikkat ve objektif \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yerine getirilmemesi sonucunda neticeye neden olunmas\u0131d\u0131r. Fail gerekli dikkat ve \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmi\u015f olsayd\u0131 netice ger\u00e7ekle\u015fmeyecekti denebilirse bu takdirde netice faile isnat edilebilecektir[2].<\/p>\n
4. Hekimlik hayati \u00f6neme sahip bir meslek olup bilimsel, hukuki ve etik hareket etmeyi zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. Sadece hasta de\u011fil hastan\u0131n yak\u0131nlar\u0131 ve toplum a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir ki\u015finin ruh ve beden sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemlidir. Yap\u0131lan i\u015fin \u00f6nemi ve sonu\u00e7lar\u0131 g\u00f6zetildi\u011finde \u00f6ncelikle zarar vermemek daha sonra da en do\u011fru te\u015fhis ile en do\u011fru tedavinin se\u00e7ilmesi \u015fartt\u0131r.<\/p>\n
5. T\u0131bbi hatalar t\u0131p biliminin standartlar\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131k sonucu hastan\u0131n durumunun k\u00f6t\u00fcle\u015fmesi veya zarar g\u00f6rmesi olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. T\u0131bbi m\u00fcdahalenin hem genel kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f olan t\u0131p biliminin gereklerine hem de mevzuata uygun olmas\u0131 gerekir. Di\u011fer bir ifadeyle, t\u0131bb\u00ee m\u00fcdahalenin hukuka uygun kabul edilebilmesi i\u00e7in, m\u00fcdahalenin hem mevzuata hem de t\u0131p biliminin \u00e7a\u011fda\u015f standartlar\u0131na uygun olmas\u0131 \u015fartt\u0131r.<\/p>\n
6. T\u0131p biliminin standartlar\u0131na ayk\u0131r\u0131 bir m\u00fcdahale, hastan\u0131n r\u0131zas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f olsa bile, hukuka uygun de\u011fildir. Hekimin tedavide uygulanacak olan t\u0131bb\u00ee m\u00fcdahale y\u00f6nteminin belirlenmesinde, hastan\u0131n ruh ve beden sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik tehlikeyi ve\/veya zarar\u0131 art\u0131rmamas\u0131 gerekir. Hekimin risk oran\u0131 y\u00fcksek bir tedavi y\u00f6ntemini se\u00e7mesi halinde r\u0131zan\u0131n hukuka uygun bir \u015fekilde al\u0131nmas\u0131, hastan\u0131n ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 ve olas\u0131 olumsuz sonu\u00e7lar\u0131n da belirtilmesi gerekir. <\/p>\n
7. Hastay\u0131 tedaviye y\u00f6nelik olarak t\u0131p bilimi standartlar\u0131 kapsam\u0131nda al\u0131nan riskler ko\u015fular\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131 \u015fart\u0131yla t\u0131bbi m\u00fcdahaleyi hukuka uygun hale getirmektedir. Ancak al\u0131nan riskin hastan\u0131n iyile\u015fmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan en az zararl\u0131 bir tedavi y\u00f6ntemini se\u00e7meye ili\u015fkin olmas\u0131 gerekir. Bu durumun somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re m\u00fcdahalenin gereklili\u011fi g\u00f6zetilerek t\u0131p biliminin geli\u015fimi de dikkate al\u0131nmak suretiyle titizlikle incelenerek de\u011ferlendirilmesi gerekir. Riskin ama\u00e7lanan iyile\u015fme ile orant\u0131l\u0131 olmas\u0131 \u015fartt\u0131r. <\/p>\n
8. T\u0131bbi m\u00fcdahaleler genel olarak izin verilen risk kapsam\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen m\u00fcdahalelerdir. \u0130zin verilen risk, hukuken m\u00fcsaade edilen tehlike olu\u015fturma alan\u0131 olarak tarif edilmektedir. Ki\u015filer zarar ya da tehlike do\u011furacak b\u00fct\u00fcn davran\u0131\u015flar\u0131nda cezaland\u0131r\u0131lma tehdidi alt\u0131nda bulunmamal\u0131d\u0131r. Toplumsal geli\u015fmeyi sa\u011flamak veya daha k\u0131ymetli hukuki de\u011ferlere ula\u015fabilmek i\u00e7in baz\u0131 durumlarda ki\u015filere yapt\u0131klar\u0131 i\u015fin niteli\u011fi gere\u011fi belirli oran ve \u00f6l\u00e7\u00fcde risk olu\u015fturmas\u0131 i\u00e7in izin verilmelidir. \u00d6nemli olan belirlenen kurallara uygun \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilen davran\u0131\u015flar\u0131n izin verilen risk alan\u0131 i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131 ve neticenin de bu alan i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bu takdirde sorumluluk s\u00f6z konusu olmayacakt\u0131r. T\u0131bbi m\u00fcdahale t\u00fcr\u00fc olarak ameliyat yap\u0131lmas\u0131 izin verilen risk alanlar\u0131na \u00f6rnek olarak g\u00f6sterilmektedir. Ancak konunun uzman\u0131 olmayan hekimin te\u015fhis veya tedaviyi \u00fcstlenmesi anlam\u0131nda \u00fcstlenme kusuru ile gerek hekimin bireysel olarak gerekse \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 kurum y\u00f6n\u00fcnden kurumsal olarak organizasyon kusurunun izin verilen risk d\u0131\u015f\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr[3].<\/p>\n
9. Hekimin, t\u0131bbi m\u00fcdahale s\u0131ras\u0131nda; standart uygulamay\u0131 yapmamas\u0131, bilgi, beceri veya deneyim eksikli\u011fi ile yanl\u0131\u015f ya da eksik te\u015fhis veya tedavide bulunmas\u0131, gerekti\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde ilgi ve itina g\u00f6stermemesi veya hastaya gereken tedaviyi vermemesi neticesinde tehlike ve zarar olu\u015fturan eylemleri t\u0131bbi hata olarak kabul edilecektir. Tedavi sonras\u0131 bak\u0131m ve kontrol y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131n da bu ba\u011flamda de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi izahtan varestedir. \u00d6n muayenenin eksik yap\u0131lmas\u0131, hastan\u0131n anamnezinin (ge\u00e7mi\u015f bilgisi) ya hi\u00e7 ya da gerekti\u011fi gibi al\u0131nmamas\u0131 veya gerekli tetkiklerin yap\u0131lmamas\u0131 te\u015fhis a\u015famas\u0131nda; gereken t\u0131bbi m\u00fcdahalenin hi\u00e7bir \u015fekilde yap\u0131lmamas\u0131, ameliyat s\u0131ras\u0131nda hastan\u0131n v\u00fccudunda yabanc\u0131 madde unutulmas\u0131, yanl\u0131\u015f tedavi y\u00f6ntemi se\u00e7ilmesi, yanl\u0131\u015f ila\u00e7 verilmesi, hastan\u0131n veya m\u00fcdahale edilecek uzvun kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, m\u00fcdahalenin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz bir \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131, sa\u011fl\u0131\u011fa uygunluk kurallar\u0131na dikkat edilmemesi veya hatal\u0131 ameliyat tarz\u0131n\u0131n benimsenmesi de uygulamada tedavi a\u015famas\u0131nda g\u00f6r\u00fclen t\u0131bbi hata \u00f6rneklerindendir[4].<\/p>\n
10. Komplikasyon, hekimin m\u00fcdahale s\u0131ras\u0131nda bilgi, beceri ve deneyim eksikli\u011fi olmaks\u0131z\u0131n standart uygulamay\u0131, do\u011fru te\u015fhis ve tedaviyi \u00f6zenli bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirmesine ra\u011fmen \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyecek ve engellenemeyecek \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kan, hekimli\u011fin k\u00f6t\u00fc uygulanmas\u0131ndan kaynaklanmayan zarar do\u011furucu durumlar\u0131 ifade etmektedir. T\u0131bb\u0131n kural ve gereklerine uygun davran\u0131ld\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde hastan\u0131n veya hekimin elinde olmadan geli\u015fen \u00f6ng\u00f6r\u00fclememi\u015f ve engellenememi\u015f zarar veya sonu\u00e7 s\u00f6z konusu ise komplikasyondan bahsedilir. Kusursuz sorumlulu\u011fun kabul edilmedi\u011fi ceza hukuku sistemimizde failin bu durumdan sorumlu tutulabilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir[5]. Ayn\u0131 do\u011frultuda olmak \u00fczere 16.05.2017 tarihli, 271-278 say\u0131l\u0131 Ceza Genel Kurulu karar\u0131nda komplikasyon, hekimin m\u00fcdahale s\u0131ras\u0131nda bilgi, beceri ve deneyim eksikli\u011fi olmaks\u0131z\u0131n standart uygulamay\u0131, do\u011fru te\u015fhis ve tedaviyi \u00f6zenli bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirmesine ra\u011fmen \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyecek ve engellenemeyecek \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kan, hekimli\u011fin k\u00f6t\u00fc uygulanmas\u0131ndan kaynaklanmayan zarar do\u011furucu durumlar olarak ifade edilmektedir.<\/p>\n
11. Yarg\u0131 mercileri adalet ve hak temelinde geli\u015ftirece\u011fi i\u00e7tihatlar\u0131n, t\u0131p hukuku ba\u011flam\u0131nda hastan\u0131n ki\u015fisel varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma ve kendi gelece\u011fini tayin etme hakk\u0131 (Anayasa’n\u0131n 17. maddesi, TCK’n\u0131n 26\/2. maddesi ve 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un 70. maddesi) ile hekimin g\u00f6revini icra (TCK’n\u0131n 26\/1. maddesi ile 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un 1, 15, 25 ve 26. maddeleri) ve toplumsal \u00fcst\u00fcn yarar haklar\u0131 aras\u0131nda adil ve kamu vicdan\u0131nda olu\u015fan bir denge \u00fczerine in\u015fa etmelidir. Gerekti\u011finde ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015f onama dayal\u0131 r\u0131zan\u0131n bulundu\u011fu h\u00e2llerde, t\u0131p biliminin ve mesle\u011fin g\u00fcncel kurallar\u0131na uygun hekim m\u00fcdahalelerinin, sonucundan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak hukuka ayk\u0131r\u0131 olmamas\u0131 nedeniyle su\u00e7 te\u015fkil etmeyecektir[6].<\/p>\n
12. Hekim eser s\u00f6zle\u015fmesinde vekil olup vek\u00e2let g\u00f6revine konu i\u015fi g\u00f6r\u00fcrken y\u00f6neldi\u011fi sonucun elde edilmemesinden sorumlu de\u011fil ise de, bu sonuca ula\u015fmak i\u00e7in g\u00f6sterdi\u011fi \u00e7aban\u0131n, yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015f ve i\u015flemlerin, davran\u0131\u015flar\u0131n \u00f6zenli olmay\u0131\u015f\u0131ndan do\u011fan zararlardan dolay\u0131 sorumludur. Mesleki i\u015f g\u00f6ren vekil \u00f6zenle davranmak zorunda olup, en hafif kusurundan bile sorumludur. O nedenle hekim ve hastanenin meslek alan\u0131 i\u00e7inde olan b\u00fct\u00fcn kusurlar\u0131 hafif de olsa sorumlulu\u011fun unsuru olarak kabul edilmelidir[7].<\/p>\n
13. Vekil olan hekim, hastan\u0131n zarar g\u00f6rmemesi i\u00e7in, mesleki t\u00fcm \u015fartlar\u0131 yerine getirmek, hastan\u0131n durumunu t\u0131bbi a\u00e7\u0131dan zaman\u0131nda ve gecikmeksizin saptay\u0131p, somut durumunun gerektirdi\u011fi \u00f6nlemleri eksiksiz bir \u015fekilde almak, uygun tedaviyi de yine gecikmeden belirleyip uygulamak zorundad\u0131r. Asgari d\u00fczeyde dahi olsa bir teredd\u00fct do\u011furan durumlarda, bu teredd\u00fcd\u00fc ortadan kald\u0131racak ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 yapmak ve bu arada da koruyucu tedbirleri almakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. \u00c7e\u015fitli tedavi y\u00f6ntemleri aras\u0131nda bir se\u00e7im yap\u0131l\u0131rken, hastan\u0131n ve hastal\u0131\u011f\u0131n \u00f6zellikleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulmak, onu risk alt\u0131na sokacak tutum ve davran\u0131\u015flardan ka\u00e7\u0131nmak ile en emin yolu se\u00e7mek gerekir. Ger\u00e7ekten de m\u00fcvekkil (hasta) mesleki bir i\u015f g\u00f6ren vekilden, tedavinin b\u00fct\u00fcn a\u015famalar\u0131nda titiz bir ihtimam ve dikkat bekleme hakk\u0131na sahiptir. Gereken \u00f6zen g\u00f6revini g\u00f6stermeyen vekil, vek\u00e2leti gere\u011fi gibi ifa etmemi\u015f say\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 hususlar adam \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran s\u0131fat\u0131 ile hekimin g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erlidir[8].<\/p>\n
14. Kamu g\u00f6revlisi olarak \u00e7al\u0131\u015fan hekimlerin \u00f6zel sa\u011fl\u0131k kurumlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan hekimlere g\u00f6re daha \u00e7ok cezai sorumluluklar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Kamu g\u00f6revlisi olan hekimin ayn\u0131 eylemi g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7unu olu\u015ftururken, \u00f6zel sa\u011fl\u0131k kurumlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan hekimin ayn\u0131 eylemi herhangi bir su\u00e7 olu\u015fturmayacakt\u0131r. Ancak Kabahatler Kanunu a\u00e7\u0131s\u0131ndan Emirlere Ayk\u0131r\u0131l\u0131k kabahati olu\u015fabilecektir.<\/p>\n
15. Kamu g\u00f6revlisi olan hekimin eylemi ko\u015fullar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131 halinde taksirle yaralama veya taksirle \u00f6l\u00fcme neden olma su\u00e7unu olu\u015fturmaktad\u0131r. Bir eylem hem taksirli su\u00e7 hem de g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7unu olu\u015fturmaz.<\/p>\n
16. T\u0131bbi malpraktis kural olarak taksirle i\u015flenmekte olup istisnai durumlarda bilin\u00e7li taksirle de i\u015flenebilir. Basit veya bilin\u00e7li taksirle yaralama ve \u00f6ld\u00fcrmeye neden olma su\u00e7lar\u0131n\u0131n m\u00fceyyideleri TCK\u2019n\u0131n 85 ve 89. maddelerinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
17. Taksirle \u00f6l\u00fcm\u00fc neden olmay\u0131 d\u00fczenleyen TCK\u2019n\u0131n 85. maddesine g\u00f6re,\u201d taksirle bir insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olan ki\u015fi, iki y\u0131ldan alt\u0131 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r\u201d. Bu su\u00e7un bilin\u00e7li taksirle i\u015flenmesi halinde ceza TCK\u2019n\u0131n 22\/3. maddesine g\u00f6re, \u201dki\u015finin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc neticeyi istememesine kar\u015f\u0131n, neticenin meydana gelmesi halinde bilin\u00e7li taksir vard\u0131r; bu halde taksirli su\u00e7a ili\u015fkin ceza \u00fc\u00e7te birden yar\u0131s\u0131na kadar art\u0131r\u0131l\u0131r\u201d.<\/p>\n
18. Taksirle yaralamaya neden olmay\u0131 d\u00fczenleyen TCK\u2019n\u0131n 89. maddesine g\u00f6re, \u201c(1)Taksirle ba\u015fkas\u0131n\u0131n v\u00fccuduna ac\u0131 veren veya sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ya da alg\u0131lama yetene\u011finin bozulmas\u0131na neden olan ki\u015fi, \u00fc\u00e7 aydan bir y\u0131la kadar hapis veya adl\u00ee para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. (2) Taksirle yaralama fiili, ma\u011fdurun; a) Duyular\u0131ndan veya organlar\u0131ndan birinin i\u015flevinin s\u00fcrekli zay\u0131flamas\u0131na, b) V\u00fccudunda kemik k\u0131r\u0131lmas\u0131na, c) Konu\u015fmas\u0131nda s\u00fcrekli zorlu\u011fa, d) Y\u00fcz\u00fcnde sabit ize, e) Ya\u015fam\u0131n\u0131 tehlikeye sokan bir duruma, f) Gebe bir kad\u0131n\u0131n \u00e7ocu\u011funun vaktinden \u00f6nce do\u011fmas\u0131na, neden olmu\u015fsa, birinci f\u0131kraya g\u00f6re belirlenen ceza, yar\u0131s\u0131 oran\u0131nda art\u0131r\u0131l\u0131r. (3) Taksirle yaralama fiili, ma\u011fdurun; a) \u0130yile\u015fmesi olana\u011f\u0131 bulunmayan bir hastal\u0131\u011fa veya bitkisel hayata girmesine, b) Duyular\u0131ndan veya organlar\u0131ndan birinin i\u015flevinin yitirilmesine, c) Konu\u015fma ya da \u00e7ocuk yapma yeteneklerinin kaybolmas\u0131na, d) Y\u00fcz\u00fcn\u00fcn s\u00fcrekli de\u011fi\u015fikli\u011fine, e) Gebe bir kad\u0131n\u0131n \u00e7ocu\u011funun d\u00fc\u015fmesine, neden olmu\u015fsa, birinci f\u0131kraya g\u00f6re belirlenen ceza, bir kat art\u0131r\u0131l\u0131r. (4) Fiilin birden fazla ki\u015finin yaralanmas\u0131na neden olmas\u0131 halinde, alt\u0131 aydan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131na h\u00fckmolunur. (5) Taksirle yaralama su\u00e7unun soru\u015fturulmas\u0131 ve kovu\u015fturulmas\u0131 \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ancak, birinci f\u0131kra kapsam\u0131na giren yaralama hari\u00e7, su\u00e7un bilin\u00e7li taksirle i\u015flenmesi halinde \u015fik\u00e2yet aranmaz\u201d. Taksirle yaralamaya neden olma su\u00e7lar\u0131nda hastan\u0131n yap\u0131lan t\u0131bbi m\u00fcdahale sonucu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bozulmas\u0131na ili\u015fkin al\u0131nan kesin rapora g\u00f6re su\u00e7un niteli\u011fi de\u011fi\u015fmektedir.<\/p>\n
19. Yaralama kapsam\u0131nda olan hastan\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bozulmas\u0131 eylemin bilin\u00e7li taksirle i\u015flenmesi hallerinde etkili yaralanmalarda hastan\u0131n \u015fik\u00e2yeti de aranmamaktad\u0131r. Bu su\u00e7un da bilin\u00e7li taksirle i\u015flenmesi halinde ceza TCK\u2019n\u0131n 22\/3. maddesine g\u00f6re, ceza \u00fc\u00e7te birden yar\u0131s\u0131na kadar art\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
20. Bilin\u00e7li taksirde fail, normalde \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir neticeyi, somut olayda da \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015f buna ra\u011fmen \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc neticeyi istemese de yine de hareketi yapmaktad\u0131r. Basit taksirde ise fail normalde \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir neticeyi, somut olayda \u00f6ng\u00f6rememi\u015ftir[9].<\/p>\n
21. T\u0131bbi malpraktise ili\u015fkin soru\u015fturma ve kovu\u015fturmalar bilirki\u015fi raporuna endekslidir. Bilirki\u015filer hekim olup t\u0131bbi m\u00fcdahalenin malpraktis olup olmad\u0131\u011f\u0131na, illiyet ba\u011f\u0131 bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131na, olayda komplikasyon bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131na, hekim veya hekimlerin komplikasyonu iyi y\u00f6netip y\u00f6netmedi\u011fine ve hekim olan failin kusurlu olup olmad\u0131\u011f\u0131na da bilirki\u015fi olan hekimler karar vermektedir. TIP HUKUKU HEK\u0130M ODAKLIDIR. <\/p>\n
22. T\u0131bbi m\u00fcdahalede bulunurken t\u0131bbi malpraktis nedeniyle hastas\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden oldu\u011fu iddia edilen bir hekimin soru\u015fturulabilmesi hususunda hekimin g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 kurum veya kurulu\u015fa g\u00f6re farkl\u0131l\u0131klar ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 3359 say\u0131l\u0131 Kanuna ek 18.madde eklenmi\u015f olup d\u00fczenleme \u015f\u00f6yledir; \u201cY\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kanunu\u2019nun 53 . maddesinde yer alan soru\u015fturma usul\u00fcne tabi olanlar hari\u00e7 olmak \u00fczere, kamu veya \u00f6zel sa\u011fl\u0131k kurum ve kurulu\u015flar\u0131 ve vak\u0131f \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapan hekim ve di\u015f hekimleri ile di\u011fer sa\u011fl\u0131k meslek mensuplar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131k mesle\u011finin icras\u0131 kapsam\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 muayene, te\u015fhis ve tedaviye ili\u015fkin t\u0131bbi i\u015flem ve uygulamalar nedeniyle yap\u0131lan soru\u015fturmalar hakk\u0131nda 2\/12\/1999 tarihli ve 4483 say\u0131l\u0131 Memurlar ve Di\u011fer Kamu G\u00f6revlilerinin Yarg\u0131lanmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r. Soru\u015fturma izni, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcnyesinde kurulan Mesleki Sorumluluk Kurulu taraf\u0131ndan verilir. Mesleki Sorumluluk Kurulu, \u00f6zel sa\u011fl\u0131k kurum ve kurulu\u015flar\u0131 ve vak\u0131f \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapan hekim ve di\u015f hekimleri ile di\u011fer sa\u011fl\u0131k meslek mensuplar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan il sa\u011fl\u0131k m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerinde g\u00f6revli ba\u015fkan veya yard\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131 da \u00f6n inceleme yapmak \u00fczere g\u00f6revlendirebilir. Soru\u015fturma izni verilmesine ili\u015fkin 4483 say\u0131l\u0131 Kanunun 7. maddesindeki s\u00fcreler, iki kat olarak uygulan\u0131r. Mesleki Sorumluluk Kurulunun kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 karar\u0131n tebli\u011finden itibaren 10 g\u00fcn i\u00e7erisinde Ankara B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesine itiraz edilebilir.<\/p>\n
23. Kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131 ve devlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapan hekim ve di\u015f hekimleri ile di\u011fer sa\u011fl\u0131k meslek mensuplar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131k mesle\u011finin icras\u0131 kapsam\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 muayene, te\u015fhis ve tedaviye ili\u015fkin t\u0131bbi i\u015flem ve uygulamalar nedeniyle idare taraf\u0131ndan \u00f6denen tazminattan dolay\u0131 ilgilisine r\u00fccu edilip edilmeyece\u011fine ve r\u00fccu miktar\u0131na, ilgilinin g\u00f6revinin gereklerine ayk\u0131r\u0131 hareket etmek suretiyle g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131p kullanmad\u0131\u011f\u0131 ve kusur durumu g\u00f6zetilerek Mesleki Sorumluluk Kurulu taraf\u0131ndan bir y\u0131l i\u00e7inde karar verilir. Devlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapanlar bak\u0131m\u0131ndan, ilgili \u00fcniversite taraf\u0131ndan Mesleki Sorumluluk Kurulu karar\u0131 ve varsa ilgili hakk\u0131nda g\u00f6revinin gereklerine ayk\u0131r\u0131 hareket etmek suretiyle g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kulland\u0131\u011f\u0131na dair kesinle\u015fmi\u015f ceza mahkemesi karar\u0131 dikkate al\u0131narak alt\u0131 ay i\u00e7inde nihai karar verilir.<\/p>\n
24. \u0130dare, kesinle\u015fen mahkeme karar\u0131nda h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nan tazminat\u0131 \u00f6dedikten sonra hukuken sa\u011fl\u0131k mesle\u011finin icras\u0131 kapsam\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 muayene, te\u015fhis ve tedaviye ili\u015fkin t\u0131bbi i\u015flem ve uygulamalar nedeniyle tazminat\u0131n \u00f6denmesine sebep olan ve zorunlu meslek\u00ee mal\u00ee sorumluluk sigortas\u0131 bulunan kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131 ile devlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapan sa\u011fl\u0131k meslek mensuplar\u0131n\u0131n yerine ge\u00e7er. Bu sa\u011fl\u0131k meslek mensuplar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131k mesle\u011finin icras\u0131 kapsam\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 muayene, te\u015fhis ve tedaviye ili\u015fkin t\u0131bbi i\u015flem ve uygulamalar nedeniyle her t\u00fcrl\u00fc kusuru ve g\u00f6revinin gereklerini yapmakta ihmal veya gecikme g\u00f6stererek verdikleri zararlardan dolay\u0131 idare taraf\u0131ndan \u00f6denen avukatl\u0131k vek\u00e2let \u00fccreti ve yarg\u0131lama masraflar\u0131 d\u00e2hil tazminat sa\u011fl\u0131k meslek mensubunun kusuru oran\u0131nda ve sigorta teminat\u0131 d\u00e2hilinde t\u0131bbi k\u00f6t\u00fc uygulamaya ili\u015fkin zorunlu mal\u00ee sorumluluk sigortas\u0131 yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sigorta \u015firketinden talep edilir.<\/p>\n
25. Kamu veya \u00f6zel sa\u011fl\u0131k kurum ve kurulu\u015flar\u0131nda g\u00f6rev yapan sa\u011fl\u0131k personeli ile yard\u0131mc\u0131 sa\u011fl\u0131k personeline kar\u015f\u0131 g\u00f6revleri sebebiyle i\u015flenen 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanununda yer alan kasten yaralama (madde 86), tehdit (madde 106), hakaret (madde 125) ve g\u00f6revi yapt\u0131rmamak i\u00e7in direnme (madde 265) su\u00e7lar\u0131nda; a) \u0130lgili maddelere g\u00f6re tayin edilecek cezalar yar\u0131 oran\u0131nda art\u0131r\u0131l\u0131r. b) T\u00fcrk Ceza Kanununun 51 inci maddesinde d\u00fczenlenen hapis cezas\u0131n\u0131n ertelenmesi h\u00fck\u00fcmleri uygulanmaz. \u00d6zel sa\u011fl\u0131k kurum ve kurulu\u015flar\u0131nda g\u00f6rev yapan personel, bu g\u00f6revleriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak kendilerine kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanununun uygulanmas\u0131nda kamu g\u00f6revlisi say\u0131l\u0131r.<\/p>\n
26. Sa\u011fl\u0131k hizmeti almak \u00fczere, kamu veya \u00f6zel sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131 ile sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensuplar\u0131na m\u00fcracaat edenlerin, sa\u011fl\u0131k hizmetinin gere\u011fi olarak vermek zorunda olduklar\u0131 veya kendilerine verilen hizmete ili\u015fkin ki\u015fisel verileri i\u015flenebilir. Sa\u011fl\u0131k hizmetinin verilmesi, kamu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131, koruyucu hekimlik, t\u0131bbi te\u015fhis, tedavi ve bak\u0131m hizmetlerinin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi ile sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin planlanmas\u0131 ve maliyetlerin hesaplanmas\u0131 amac\u0131yla Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131, birinci f\u0131kra kapsam\u0131nda elde edilen verileri alarak i\u015fleyebilir. Bu veriler, 24\/3\/2016 tarihli ve 6698 say\u0131l\u0131 Ki\u015fisel Verilerin Korunmas\u0131 Kanununda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen \u015fartlar d\u0131\u015f\u0131nda aktar\u0131lamaz.<\/p>\n
27. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131, toplanan ve i\u015flenen ki\u015fisel verilere, ilgili ki\u015filerin kendilerinin veya yetki verdikleri \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerin eri\u015fimlerini sa\u011flayacak bir sistem kurar. Kurulan sistemlerin g\u00fcvenli\u011fi ve g\u00fcvenilirli\u011fi ile ilgili standartlar Ki\u015fisel Verileri Koruma Kurulunun belirledi\u011fi ilkelere uygun olarak Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131nca belirlenir. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131, mevzuat uyar\u0131nca elde edilen ki\u015fisel sa\u011fl\u0131k verilerinin g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in gerekli tedbirleri al\u0131r; bu ama\u00e7la, sistemde kay\u0131tl\u0131 bilgilerin hangi g\u00f6revli taraf\u0131ndan ne ama\u00e7la kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n denetlenmesine imk\u00e2n tan\u0131yan bir g\u00fcvenlik sistemi kurar.<\/p>\n
28. Sa\u011fl\u0131k personeli istihdam eden kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131 ile \u00f6zel hukuk t\u00fczel ki\u015fileri ve ger\u00e7ek ki\u015filer, istihdam etti\u011fi personeli ve personel hareketlerini Bakanl\u0131\u011fa bildirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Ancak bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn yerine getirilmemi\u015f olmas\u0131 yap\u0131lan m\u00fcdahalenin sa\u011fl\u0131k m\u00fcdahalesi olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmemektedir.<\/p>\n
29. \u00d6zel sa\u011fl\u0131k hizmeti veren kurum veya kurulu\u015fta veya ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak kendi \u00f6zel muayenehanesinde g\u00f6rev yapan hekim hakk\u0131nda, t\u0131bbi malpraktis nedeniyle hastaya zarar verdi\u011fi iddias\u0131 s\u00f6z konusu olursa hastan\u0131n kendisi veya yasal temsilcileri taraf\u0131ndan olay\u0131n meydana geldi\u011fi yerin Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvuru yap\u0131lmal\u0131d\u0131r[10]. Malpraktis iddialar\u0131nda kollu\u011fa de\u011fil, do\u011frudan Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvuru yap\u0131lmas\u0131nda hukuki ve fiili yarar bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
30. Malpraktis iddialar\u0131nda t\u0131bbi m\u00fcdahalenin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerdeki Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan ivedi olarak toplanmas\u0131 gereken deliller toplan\u0131r. \u015eik\u00e2yet\u00e7inin ifadesi, \u015f\u00fcpheli hekimin ifadesi, ma\u011fdurun iddialar\u0131na ili\u015fkin fiziki ve ruhsal bulgular\u0131 i\u00e7eren hekim raporu, varsa tan\u0131k ifadeleri, film, vesaire t\u00fcm t\u0131bbi kay\u0131tlar eklemek suretiyle soru\u015fturma yap\u0131labilmesi i\u00e7in Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Mesleki Sorumluluk Kurulundan soru\u015fturma izni al\u0131nmas\u0131 gerekir. SORU\u015eTURMA \u0130ZN\u0130N\u0130 SADECE CUMHUR\u0130YET SAVCISI TALEP EDEB\u0130L\u0130R KOLLU\u011eUN SORU\u015eTURMA \u0130ZN\u0130 TALEP ETME YETK\u0130S\u0130 BULUNMAMAKTADIR. <\/p>\n
31. Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6ncelikle Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Mesleki Sorumluluk Kurulundan soru\u015fturma izni istedikten sonra hekimin yapt\u0131\u011f\u0131 muayene, te\u015fhis ve tedaviye ili\u015fkin t\u0131bbi i\u015flemler nedeniyle eyleminin malpraktis olup olmad\u0131\u011f\u0131, t\u0131bbi m\u00fcdahale ile istenmeyen netice aras\u0131nda illiyet ba\u011f\u0131 bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 ile hekim ya da hekimlerin kusurlar\u0131n\u0131n bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin bilirki\u015fi raporu almas\u0131 \u015fartt\u0131r. SORU\u015eTURMA \u0130ZN\u0130 ALINMADAN B\u0130L\u0130RK\u0130\u015e\u0130 RAPORU ALINAMAZ. Bilirki\u015finin soru\u015fturma izni al\u0131nmadan rapor d\u00fczenleme yetkisi bulunmamaktad\u0131r. <\/p>\n
32. Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 malpraktis iddialar\u0131nda Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Mesleki Sorumluluk Kurulundan soru\u015fturma izni almadan olay\u0131n \u015f\u00fcphelisi olan hekim hakk\u0131nda g\u00f6zalt\u0131 karar\u0131 veremez ve hekimi tutuklamaya sevk edemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6zalt\u0131 ve tutuklama kararlar\u0131 koruma tedbiri olsa bile ki\u015fiyi h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lmaktad\u0131r. <\/p>\n
33. Sulh Ceza H\u00e2kimi de malpraktis iddialar\u0131nda \u00f6l\u00fcm olsa bile tutuklama karar\u0131 veremez. Hekim hakk\u0131nda soru\u015fturma izini verilmesi bir soru\u015fturma ve kovu\u015fturma \u015fart\u0131d\u0131r. Soru\u015fturma izni al\u0131nmadan iddianame d\u00fczenlenmi\u015f ise bu durum iddianamenin iadesi sebebidir. B\u00f6yle bir durumda mahkemenin iddianameyi iade etmesi gerekir. <\/p>\n
34. Hekim sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensubu olup t\u0131bbi m\u00fcdahalenin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerin ruhsatl\u0131 olup olmamas\u0131 eylemi t\u0131bbi m\u00fcdahale olmaktan \u00e7\u0131karmaz. Bu nedenle ruhsats\u0131z i\u015fletmelerde veya evde hatta sokakta bile yap\u0131lan t\u0131bbi m\u00fcdahale kapsam\u0131nda \u015f\u00fcpheli olan hekim hakk\u0131nda soru\u015fturma yap\u0131lmas\u0131 Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Mesleki Sorumluluk Kurulundan soru\u015fturma iznine tabidir. <\/p>\n
——————-<\/p>\n
[1] YCGK\u2019nun 22.05.2024 tarihli, 2020\/12-370 esas ve 2024\/158 say\u0131l\u0131 karar\u0131<\/p>\n
[2] YCGK\u2019nun 22.05.2024 tarihli, 2020\/12-370 esas ve 2024\/158 say\u0131l\u0131 karar\u0131<\/p>\n
[3] YCGK\u2019nun 22.05.2024 tarihli, 2020\/12-370 esas ve 2024\/158 say\u0131l\u0131 karar\u0131<\/p>\n
[4] Kayaer, Nebahat, Ceza Hukukunda Hekimin T\u0131bbi M\u00fcdahalesi \u00c7er\u00e7evesinde \u0130\u015flenen Taksirle \u00d6ld\u00fcrme Su\u00e7u (yay\u0131nlanmam\u0131\u015f doktora tezi) Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi Kamu Hukuku Anabilim Dal\u0131, \u0130zmir, 2012, 237.<\/p>\n
[5] YCGK\u2019nun 22.05.2024 tarihli, 2020\/12-370 esas ve 2024\/158 say\u0131l\u0131 karar\u0131<\/p>\n
[6] YCGK\u2019nun 22.05.2024 tarihli, 2020\/12-370 esas ve 2024\/158 say\u0131l\u0131 karar\u0131.<\/p>\n
[7] Yarg\u0131tay 3. Hukuk Dairesi\u2019nin 6.05.2023 tarihli, 2023\/2626 esas ve 2024\/1522 say\u0131l\u0131 karar\u0131<\/p>\n
[8] Yarg\u0131tay 3. Hukuk Dairesi\u2019nin 6.05.2023 tarihli, 2023\/2626 esas ve 2024\/1522 say\u0131l\u0131 karar\u0131.<\/p>\n
[9]Hakeri, T\u0131p Ceza Hukuku, 104-105.<\/p>\n
[10] \u00d6zkan, Hasan\/Aky\u0131ld\u0131z, \u00d6ner, Sunay, Hasta-Hekim Haklar\u0131 ve Davalar\u0131, 1. Bask\u0131, Ankara, 2008, 92 vd.\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
1. T\u0131bbi m\u00fcdahale hatalar\u0131n\u0131 te\u015fhis, tedavi ve tedavi sonras\u0131 izleme a\u015famas\u0131ndaki hatalar olarak s\u0131n\u0131fland\u0131rabiliriz. T\u0131bbi hatalar bazen bir a\u015famay\u0131 bazen ise birden fazla a\u015famay\u0131 i\u00e7ermektedir. Hekim te\u015fhis, tedavi ve tedavi sonras\u0131 izleme a\u015famalar\u0131nda t\u0131p biliminin gerekleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan yapt\u0131\u011f\u0131 veya yapmad\u0131\u011f\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131n t\u0131p bilimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6zenli olmamas\u0131ndan do\u011fan zararlardan dolay\u0131 kusuru d\u00fczeyinde basit veya bilin\u00e7li taksirden sorumludur. 2. Hekim objektif \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne uygun davranmak zorundad\u0131r. Hekim, hekimlik mesle\u011finin gerektirdi\u011fi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler ile t\u0131p biliminin ge\u00e7erli kurallar\u0131na uygun olarak m\u00fcdahalede bulunmal\u0131, t\u0131bb\u0131n ilke ve prensiplerine ayk\u0131r\u0131 te\u015fhis ve tedavi i\u015flemleri yapmamal\u0131d\u0131r. Hekimin m\u00fcdahalesi \u00f6ncelikle endikasyon da denilen t\u0131bbi bir gereklilik nedeniyle te\u015fhis, tedavi ve hastal\u0131ktan korunma gibi sebeplerle ger\u00e7ekle\u015ftirilmelidir. Bu zorunluluk Anayasa’m\u0131z\u0131n 17. maddesinde de vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Hekim t\u0131ptaki bilimsel geli\u015fmeleri takip etmeli ve bu g\u00fcncel bilgiler do\u011frultusunda t\u0131bbi m\u00fcdahalede bulunmal\u0131d\u0131r. Hekimin standartlara ve bilimsel kurallara uygun olarak \u00f6zenli bir \u015fekilde m\u00fcdahalede bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 belirlenirken i\u015flem sonucunda hastan\u0131n \u015fifa bulmas\u0131 de\u011fil, kurallara uygun davran\u0131p davranmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmal\u0131d\u0131r[1]. Hekimin hastan\u0131n v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne y\u00f6nelik t\u0131bbi m\u00fcdahalesinin gereklili\u011fi \u00f6ncelikli bir hususu olup e\u011fer fiziksel ve\/veya ruhsal bir gereklilik yoksa yap\u0131lan t\u0131bbi m\u00fcdahale hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r. T\u0131bbi m\u00fcdahalenin gereklili\u011fi somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re soru\u015fturma ve kovu\u015fturma dosyas\u0131ndaki veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda bilirki\u015fi raporu ile belirlenecektir. 3. Nedensellik ba\u011f\u0131n\u0131n tespiti, tabiat\u0131yla …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-93446","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n