T.C.<\/p>\n
Yarg\u0131tay\u00a0<\/p>\n
Ceza Genel Kurulu<\/p>\n
2014\/166 E., 2014\/514 K.<\/p>\n
“\u0130\u00e7tihat Metni”<\/p>\n
Karar\u0131 veren
\nYarg\u0131tay Dairesi : 8. Ceza Dairesi
\nMahkemesi :Sulh Ceza
\nG\u00fcn\u00fc : 02.04.2013
\nSay\u0131s\u0131 : 63-124<\/p>\n
6136 say\u0131l\u0131 Kanuna ayk\u0131r\u0131l\u0131k su\u00e7undan san\u0131k …’\u0131n 5271 say\u0131l\u0131 CMK’nun 223\/2-e maddesi gere\u011fince beraatine ili\u015fkin, Bozdo\u011fan Sulh Ceza Mahkemesince verilen 17.03.2011 g\u00fcn ve 387-51 say\u0131l\u0131 h\u00fckm\u00fcn o yer Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan temyiz edilmesi \u00fczerine dosyay\u0131 inceleyen Yarg\u0131tay 8. Ceza Dairesince 22.01.2013 g\u00fcn ve 18938-2434 say\u0131 ile;<\/p>\n
\u201cCumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hal nedeniyle verilen yaz\u0131l\u0131 emir sonucunda san\u0131\u011f\u0131n evinde yap\u0131lan aramada adli emanete kay\u0131tl\u0131 kurus\u0131k\u0131dan \u00e7evrilme tabanca ve mermilerin bulundu\u011fu olayda, arama ve el koyma i\u015fleminin ayn\u0131 g\u00fcn yetkili hakim taraf\u0131ndan yasal s\u00fcresinde onayland\u0131\u011f\u0131, kurus\u0131k\u0131dan \u00e7evrilme tabanca ve 4 adet ate\u015fli silah fi\u015fe\u011finin al\u0131nan ekspertiz raporuyla da 6136 say\u0131l\u0131 Kanunun 4. maddesi kapsam\u0131nda yasak nitelikte oldu\u011funun bildirilmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda; san\u0131\u011f\u0131n at\u0131l\u0131 su\u00e7tan mahkumiyeti yerine yasal olmayan gerek\u00e7eyle beraatine karar verilmesi” isabetsizli\u011finden bozulmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Yerel mahkeme ise 02.04.2013 g\u00fcn ve 63-124 say\u0131 ile;<\/p>\n
\u201c… Anayasa’n\u0131n 20. maddesine g\u00f6re aslolan \u00f6zel hayat\u0131n ve aile hayat\u0131n\u0131n gizlili\u011fidir. \u0130stisnai hallerde ki\u015filerin bu gizliliklerine devlet taraf\u0131ndan dokunulabilir. Aksi halde bu alan devlet d\u00fczeni d\u0131\u015f\u0131nda ve dokunulamaz aland\u0131r.<\/p>\n
Cumhuriyet Savc\u0131l\u0131\u011f\u0131’n\u0131n mahkememiz’den ola\u011fan \u015fekilde arama talep etmesinin ve mahkemece su\u00e7 i\u015flendi\u011fine dair makul \u015f\u00fcphe i\u00e7ermedi\u011finden bahisle talebin reddinin ertesi g\u00fcn\u00fc bu mahkeme karar\u0131 yokmu\u015f gibi, gerek\u00e7esi a\u00e7\u0131klanmadan, sadece gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hal oldu\u011fu kelimeleri kullan\u0131larak istisnai yol olan Cumhuriyet Savc\u0131l\u0131\u011f\u0131 karar\u0131 ile arama yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle Anayasa ile korunan \u00f6zel hayata usule uygun olmayan \u015fekilde m\u00fcdahale edilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u00d6ncelikle belirtmek gerekir ki, mahkeme kararlar\u0131ndan hukuken memnun kal\u0131nmamas\u0131 halinde kanun yollar\u0131 i\u015fletilmelidir. Bunun aksi yorumla karara ra\u011fmen karar\u0131n aksi y\u00f6nde hi\u00e7bir i\u015flem yap\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Aksinin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi, mahkeme kararlar\u0131n\u0131n Anayasa’da belirtildi\u011fi gibi t\u00fcm ki\u015fi ve kurumlar\u0131 ba\u011flay\u0131c\u0131 olma \u00f6zelli\u011fini kabul etmemek anlam\u0131na gelmektedir. Usulen arama hatal\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Mahkememizin ret karar\u0131 05.11.2010 tarihinde verilmi\u015f iken karardan sonra dosyaya ne zaman konuldu\u011fu belli olmayan ayn\u0131 g\u00fcn saat 16.15’te ihbarda bulunuldu\u011funu g\u00f6steren ihbar tutana\u011f\u0131 ve muhtemelen bundan dolay\u0131 yap\u0131lan sosyal ve ekonomik durum ara\u015ft\u0131rmas\u0131na benzeyen ara\u015ft\u0131rma tutana\u011f\u0131 girmi\u015ftir. Uyap’tan yap\u0131lan incelemede ilk arama talebi savc\u0131l\u0131k katibince 17.03’te olu\u015fturulmu\u015ftur. Mahkememiz demek oluyor ki bu ihbar ve ara\u015ft\u0131rma tutana\u011f\u0131na ra\u011fmen arama karar\u0131 vermemi\u015ftir. Ya da ihbar ve ara\u015ft\u0131rma tutana\u011f\u0131 mahkemeye sunulmadan sadece 04.11.2010 tarihili \u0130l\u00e7e Jandarma Komutanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n soyut iddiay\u0131 i\u00e7eren yaz\u0131 ile talepte bulunulmu\u015ftur.<\/p>\n
Mahkememizin bu ret karar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ertesi g\u00fcn 06.11.2010’da dosyaya ba\u015fkaca bir bilgi ve belge girmeden Cumhuriyet Savc\u0131l\u0131\u011f\u0131’nca gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hal bulundu\u011fundan bahisle arama karar\u0131 verilmi\u015ftir. Oysa ki Cumhuriyet Savc\u0131l\u0131\u011f\u0131’nca yap\u0131lmas\u0131 gereken, e\u011fer \u00f6nceden var olmas\u0131na ra\u011fmen dosyaya eklenmedi\u011fi i\u00e7in mahkemenin arama karar\u0131 vermemesine neden olan ihbar tutana\u011f\u0131 vb. bilgiler sonradan kolluk taraf\u0131ndan Savc\u0131l\u0131\u011fa teslim edilmi\u015f ise bu belgeleri dosyaya ekleyerek yeniden arama talep etmek, sonucuna g\u00f6re gerekirse itiraz kanun yoluna ba\u015fvurmak olmal\u0131d\u0131r. E\u011fer ilk reddedilen talep s\u0131ras\u0131nda bu ihbar tutana\u011f\u0131 ve ara\u015ft\u0131rma tutana\u011f\u0131 mahkemeye sunulmu\u015f idiyse yine karar hukuken yanl\u0131\u015f bulunuyorsa itiraz kanun yoluna ba\u015fvurulmu\u015f olmad\u0131r. Bu yap\u0131lmas\u0131 gereken usul i\u015flemleri yap\u0131lmay\u0131p, gecikmesinde sak\u0131nca bulunmayan hal oldu\u011fu mahkemeden talepte bulunulmas\u0131ndan da anla\u015f\u0131lan konuda mahkeme karar\u0131 al\u0131namad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 Cumhuriyet Savc\u0131l\u0131\u011f\u0131’n\u0131n kanunda kendisine tan\u0131nan yetkiyi kullanmas\u0131 usule a\u00e7\u0131k\u00e7a ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n
Mahkememizin ilk verdi\u011fi beraat karar\u0131ndaki Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu’nun i\u00e7tihad\u0131nda gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hal oldu\u011fu a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n ger\u00e7ekten o halin bulundu\u011funu a\u00e7\u0131klamad\u0131\u011f\u0131 ifade edilmi\u015ftir. Daha da hatal\u0131s\u0131, mahkeme karar\u0131 ile yetinmeyen Cumhuriyet Savc\u0131l\u0131\u011f\u0131’n\u0131n kendi karar\u0131yla mahkemenin karar\u0131n\u0131 yok sayarak arama yapmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Arama \u00fczerine ihbar tutana\u011f\u0131ndaki ayr\u0131nt\u0131l\u0131 ihbara ra\u011fmen evde uyu\u015fturucu madde bulunmam\u0131\u015ft\u0131r. San\u0131\u011f\u0131n eski bir silah\u0131 ele ge\u00e7irilmi\u015ftir.<\/p>\n
CMK’nun 138. madde h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re arama s\u0131ras\u0131nda ba\u015fka bir su\u00e7un i\u015flendi\u011fine dair \u015f\u00fcphe uyand\u0131racak bir delil elde edilirse bu delil muhafaza alt\u0131na al\u0131n\u0131r ve bu durum derhal Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131’na bildirilir. Ard\u0131ndan bu muhafaza alt\u0131na al\u0131nan delil usul\u00fcne g\u00f6re el koyman\u0131n onanmas\u0131 talebiyle mahkemeye bildirilir. Mahkeme de bu tesad\u00fcfi delilin arama konusundan ba\u015fka bir su\u00e7 delili olabilece\u011fi \u015f\u00fcphesi bulunuyorsa el koyma i\u015flemini onaylar. Bu onama i\u015flemi, e\u011fer bulunan e\u015fyan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 dahi su\u00e7 ise mahkemece zorunlu olarak yap\u0131lmaktad\u0131r ve soru\u015fturma i\u015flemidir. Zira bu e\u015fya m\u00fcsadere edilebilecektir. Bulundurulmas\u0131 su\u00e7 olan e\u015fyan\u0131n \u015f\u00fcpheliye iadesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez.<\/p>\n
Anayasa’da ve Ceza Muhakemesi Kanunu’nda araman\u0131n onaylanmas\u0131 usul\u00fc bulunmamaktad\u0131r. Cumhuriyet Savc\u0131l\u0131\u011f\u0131, mahkemedeki kanaate g\u00f6re usuls\u00fcz yapt\u0131\u011f\u0131 aramay\u0131 onaya sunmu\u015ftur ve bunun yan\u0131nda tesad\u00fcfen elde edilen bir ba\u015fka su\u00e7 \u015f\u00fcphesini uyand\u0131ran delil hakk\u0131nda yap\u0131lan el koyman\u0131n onanmas\u0131n\u0131 istemi\u015ftir.
\nBu iki talep birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z taleplerdir. \u0130lki usul\u00fcm\u00fczde olmamakla birlikte mahkemenin de araman\u0131n onaylanmas\u0131 karar\u0131 usule uygun bir karar olmamaktad\u0131r.<\/p>\n
\u0130kincisi ise mahkemelerce, e\u011fer uyu\u015fturucu, silah gibi deliller s\u00f6z konusu ise gerek m\u00fcsaderesi i\u00e7in gerekse evi aran\u0131lan ki\u015fi ile ilgili olmayan bir su\u00e7 delili olmas\u0131 nedeniyle kabul edilmek zorunda olan taleplerdir. Bu ikinci talebi kabul etmek, o araman\u0131n usule uygun yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmemektedir.<\/p>\n
Soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda mahkeme taraf\u0131ndan olsa dahi yap\u0131lan i\u015flemler o i\u015flemlerin soru\u015fturma i\u015flemi olmas\u0131 sonucunu ortadan kald\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 gibi kolluk, Cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131, mahkemeler de soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda hatal\u0131 i\u015flemler yapabilirler. Bu i\u015flemler kovu\u015fturma yarg\u0131lama yapan mahkemenin bu i\u015flemleri incelemeyece\u011fi, ara\u015ft\u0131rmayaca\u011f\u0131, usule riayet edilip edilmedi\u011fini de\u011ferlendirmeyece\u011fi anlam\u0131na gelemez. Az \u00f6nce de\u011finildi\u011fi gibi iddia makam\u0131n\u0131n verdi\u011fi hatal\u0131 bir arama karar\u0131n\u0131n, yine hatal\u0131 \u015fekilde, usul\u00fcm\u00fczde olmamas\u0131na ra\u011fmen, mahkemeye onaya sunulmas\u0131 ve mahkemenin de yanl\u0131\u015f de\u011ferlendirme ile ya da usulen mecbur kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek bunu kabul etmesi yap\u0131lan bu i\u015flemlerin tamam\u0131n\u0131n ya da bir k\u0131sm\u0131n\u0131n usuls\u00fcz olmad\u0131\u011f\u0131 sonucunu do\u011furmaz.<\/p>\n
Usul kanunumuzun ayr\u0131nt\u0131lar\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda 4. k\u0131s\u0131mda koruma tedbirleri bulunmaktad\u0131r. Koruma tedbirleri yakalama, g\u00f6zalt\u0131, tutuklama, adli kontrol, arama, el koyma, ileti\u015fimin denetlenmesi, gizli soru\u015fturmac\u0131 g\u00f6revlendirilmesi, teknik ara\u00e7la izleme olarak b\u00f6l\u00fcmlere ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu tedbirler kural olarak ceza muhakemesinin soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda yap\u0131lan i\u015flemlerdir ve hakimin dahil oldu\u011fu i\u015flemler de mahkeme taraf\u0131ndan verilen h\u00fck\u00fcm niteli\u011finde olmay\u0131p, yani mahkeme karar\u0131 olmay\u0131p hakim kararlar\u0131d\u0131r. Her ne kadar bu tedbirlerle ilgili hakimin verdi\u011fi kararlar mahkeme karar\u0131 gibi alg\u0131lansa da hakim de (Sulh Ceza Mahkemesi Hakimi) C.Savc\u0131s\u0131 gibi soru\u015fturma s\u00fcjesi olarak karar vermektedir. Nas\u0131l ki, C.savc\u0131s\u0131n\u0131n verdi\u011fi kararlar baz\u0131 durumlarda hatal\u0131 olabiliyorsa talep \u00fczerine hakimin verdi\u011fi kararlar da hatal\u0131 olabilir ve kesinle\u015fmi\u015f mahkeme h\u00fckm\u00fc olmad\u0131klar\u0131ndan do\u011frulu\u011fu soru\u015fturma akabinde dava a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fsa i\u015fte o zaman mahkeme taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilecektir ve usullere riayet edilmemi\u015f ise mahkemece davadaki ve dosyadaki gerekli yerini alacakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin, C.Savc\u0131l\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan el koyma i\u015flemi kanundaki hakim onay\u0131na sunulma s\u00fcreleri ge\u00e7tikten sonra onaya sunulmas\u0131 ve hakim karar\u0131 ile el koyma i\u015fleminin s\u00fcre y\u00f6n\u00fcnden reddedilmesi gerekirken hatal\u0131 olarak onaylanmas\u0131 halinde gerek C.Savc\u0131l\u0131\u011f\u0131, gerekse soru\u015fturma hakimi taraf\u0131ndan hukuka uygun olmayan \u015fekilde delil elde edilmi\u015f olacakt\u0131r. Mahkememiz de iddianamenin kabul\u00fc ile sonlanan soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda C.Savc\u0131s\u0131 ve soru\u015fturma i\u015flemi yapan hakim taraf\u0131ndan verilen kararlar sonucu elde edilen delillerin hukuki yollarla elde edilen deliller olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 incelemi\u015ftir. Bunu yapma g\u00f6revi mahkemeye T\u00fcrk Milleti ad\u0131na Anayasa ve kanunlar taraf\u0131ndan tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenlerle beraat karar\u0131n\u0131 bozan Yarg\u0131tay Dairesi’nin esasen bu noktada hatal\u0131 yorumda bulundu\u011fu kanaati olu\u015fmu\u015ftur.<\/p>\n
Soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda yap\u0131lan i\u015flemlerin, yarg\u0131lamas\u0131z \u015fekilde h\u00fckme aktar\u0131lmas\u0131 yarg\u0131lamadan infaz anlam\u0131na gelece\u011fi gibi mahkemeyi soru\u015fturma s\u00fcrecinin bir arac\u0131 haline getirir. Bu ba\u011flamda olaya yakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda usuls\u00fcz oldu\u011fu sabit olan arama karar\u0131 \u00fczerine yap\u0131lan aramada bulunan tesad\u00fcfi deliller niteli\u011findeki e\u015fya hakk\u0131ndaki (CMK.m.138) elkoyma i\u015fleminin onanmas\u0131n\u0131n arama i\u015flemine de \u015famil k\u0131l\u0131nmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemelidir. Zira de\u011finilen nitelikteki arama i\u015flemi usule g\u00f6re onaylanamayan i\u015flemlerdendir. Bu nedenle bu i\u015flemin akibeti kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda mahkemece de\u011ferlendirilecektir…\u201d gerek\u00e7esi ile ilk h\u00fck\u00fcmde direnilmesine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
Bu h\u00fckm\u00fcn de o yer Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan temyiz edilmesi \u00fczerine, Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u201cbozma\u201d istekli 14.03.2014 g\u00fcn ve 230254 say\u0131l\u0131 tebli\u011fnamesi ile Yarg\u0131tay Birinci Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca de\u011ferlendirilmi\u015f ve a\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle karara ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
T\u00dcRK M\u0130LLET\u0130 ADINA<\/p>\n
CEZA GENEL KURULU KARARI<\/p>\n
San\u0131\u011f\u0131n 6136 say\u0131l\u0131 Kanuna ayk\u0131r\u0131l\u0131k su\u00e7undan beraatine karar verilen olayda, \u00d6zel Daire ile yerel mahkeme aras\u0131nda olu\u015fan ve Ceza Genel Kurulunca \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi gereken uyu\u015fmazl\u0131klar;<\/p>\n
1- Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 arama emri uyar\u0131nca san\u0131\u011f\u0131n evinde yap\u0131lan adli araman\u0131n hukuka uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
2- Hukuka uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi halinde, aramada elde edilen maddi delil d\u0131\u015f\u0131nda dosyada yer alan di\u011fer delillerin somut olayda mahk\u00fbmiyet i\u00e7in yeterli olup olmad\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
Noktalar\u0131nda toplanmaktad\u0131r.<\/p>\n
\u0130ncelenen dosya kapsam\u0131ndan;<\/p>\n
Bozdo\u011fan Jandarma Komutanl\u0131\u011f\u0131nca san\u0131k …’\u0131n evinde esrar bulundurdu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde ihbar oldu\u011funun belirtilmesi \u00fczerine Cumhuriyet Savc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n arama karar\u0131 verilmesi y\u00f6n\u00fcndeki talebiyle evrak\u0131n g\u00f6nderildi\u011fi Bozdo\u011fan Sulh Ceza Mahkemesince 05.11.2010 tarihinde Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 5, 6 ve 7. maddelerine g\u00f6re m\u00e2kul \u015f\u00fcpheyi i\u00e7ermedi\u011fi gerek\u00e7esiyle arama, muhafaza alt\u0131na alma ve elkoyma talebinin reddine karar verildi\u011fi,<\/p>\n
Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan bu karara kar\u015f\u0131 itiraz kanun yoluna ba\u015fvurulmaks\u0131z\u0131n, bir g\u00fcn sonra 06.11.2010 tarihinde uyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 madde imal ve ticareti su\u00e7lar\u0131 nedeniyle gecikmesinde sak\u0131nca bulundu\u011fundan bahisle yaz\u0131l\u0131 arama emri verildi\u011fi, arama emrinin ekinde san\u0131kla ilgili ihbar tutana\u011f\u0131 ile ekonomik ve sosyal durum ara\u015ft\u0131rma tutana\u011f\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
05.11.2010 tarihli ara\u015ft\u0131rma tutana\u011f\u0131nda; san\u0131\u011f\u0131n maddi durumunun ge\u00e7mi\u015f y\u0131llara nazaran zay\u0131f oldu\u011fu, kendi halinde fidan satarak ve bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k yaparak ge\u00e7imini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131, fakat son 6-7 ayd\u0131r durumunda g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr de\u011fi\u015fmeler oldu\u011fu, o\u011flu Y\u0131lmaz G\u00fclhan isimli \u015fahsa Fort Transit marka kapal\u0131 kasa kamyonet ald\u0131\u011f\u0131, o\u011flunun bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k yapmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131, giyim ku\u015fam\u0131n\u0131n eskisine nazaran daha temiz ve yeni oldu\u011fu, ayr\u0131ca haftan\u0131n 3-4 gecesi alkoll\u00fc yerlerde i\u00e7ki i\u00e7ip yemek yedi\u011fi, b\u00f6ylelikle hal ve hareketlerinde de\u011fi\u015fmeler fark edildi\u011finin belirtildi\u011fi,<\/p>\n
\u0130hbar tutana\u011f\u0131nda; 05.11.2010 g\u00fcn\u00fc saat 16.00 s\u0131ralar\u0131nda g\u00f6revlileri arayan bir erkek \u015fahs\u0131n Kemer K\u00f6y\u00fcnden Fidanc\u0131 Hasan ismindeki \u015fahs\u0131n eski evinin giri\u015finde sa\u011f tarafta bulunan d\u00f6\u015feme tahtalar\u0131n\u0131n alt\u0131nda \u00e7uval i\u00e7inde ve topra\u011fa g\u00f6m\u00fcl\u00fc bir \u015fekilde esrar bulundurdu\u011fu ve ad\u0131 ge\u00e7enden bir \u015fahs\u0131n 250 gram esrar ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmesi \u00fczerine telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmesinin sonland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilgilerinin yer ald\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
Sulh Ceza Mahkemesince bir g\u00fcn \u00f6nce arama talebi reddedilmi\u015f oldu\u011fu halde, 05.11.2010 tarihli ihbar ve ara\u015ft\u0131rma tutanaklar\u0131 esas al\u0131narak Cumhuriyet savc\u0131s\u0131nca verilen yaz\u0131l\u0131 arama emri uyar\u0131nca san\u0131\u011f\u0131n evinde arama yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
Olay yeri g\u00f6rg\u00fc ve tespit tutana\u011f\u0131nda, 05.11.2010 g\u00fcn\u00fc saat 16.00 s\u0131ralar\u0131nda Jandarma Komutanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 arayan erkek bir \u015fahs\u0131n …’\u0131n evinde kubar esrar oldu\u011fu bilgisini vermesi \u00fczerine, 06.11.2010 g\u00fcn\u00fc Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n 2010\/990 soru\u015fturma say\u0131l\u0131 yaz\u0131l\u0131 arama emrine dayan\u0131larak saat 12.00 de san\u0131\u011f\u0131n evine gidildi\u011fi, san\u0131\u011f\u0131n zeytin toplamaya gitmi\u015f oldu\u011fu ve evinde 24 ya\u015f\u0131ndaki o\u011flu Y\u0131lmaz G\u00fclhan’\u0131n bulundu\u011fu, o\u011flunun arama yapabileceklerini beyan etmesi \u00fczerine yap\u0131lan aramada esrar ya da ba\u015fka bir uyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 maddeye rastlanmad\u0131\u011f\u0131, 6136 say\u0131l\u0131 Kanuna g\u00f6re yasak niteli\u011fi haiz kurus\u0131k\u0131dan \u00e7evrilme tabanca ve \u015farj\u00f6r\u00fc ile 25 adet ses fi\u015fe\u011fi ve 4 adet MKE marka fi\u015fe\u011fin ele ge\u00e7ti\u011fi a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu,<\/p>\n
Ayn\u0131 g\u00fcn Bozdo\u011fan Sulh Ceza Mahkemesince 2010\/169 De\u011fi\u015fik i\u015f say\u0131 ile arama ve elkoyma i\u015flemlerinin onaylanmas\u0131na karar verildi\u011fi,<\/p>\n
San\u0131\u011f\u0131n 6136 say\u0131l\u0131 Kanunun 13\/3. maddesi uyar\u0131nca cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 talebiyle a\u00e7\u0131lan kamu davas\u0131n\u0131n yarg\u0131lamas\u0131 sonucunda, yerel mahkemece arama karar\u0131n\u0131n usul\u00fcne uygun bulunmad\u0131\u011f\u0131 kabul edilerek, hukuka uygun delil mevcut olmad\u0131\u011f\u0131ndan bahisle beraat karar\u0131 verildi\u011fi,<\/p>\n
Anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
1953 do\u011fumlu ve sab\u0131kas\u0131z olan san\u0131k soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda; arama sonucunda ele ge\u00e7en tabancan\u0131n babas\u0131ndan kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, d\u00fc\u011f\u00fcnlerde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ger\u00e7ek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylerken, yarg\u0131lama a\u015famas\u0131nda; bir kom\u015fusunun aralar\u0131ndaki husumet nedeniyle kendisi ile ilgili ihbarda bulunmu\u015f olabilece\u011fini, gereksiz yere \u015fik\u00e2yet edilmesi sonucunda evinde esrar bulundurma iddias\u0131yla arama yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, babas\u0131ndan kalma av t\u00fcfe\u011fi ile o\u011flu taraf\u0131ndan sat\u0131n al\u0131nan ve bozuk olan kurus\u0131k\u0131dan \u00e7evrilme tabancan\u0131n bulundu\u011funu, hayat\u0131 boyunca hi\u00e7 esrar kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve evinde de bulundurmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmu\u015ftur.<\/p>\n
1-) Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 arama emri uyar\u0131nca san\u0131\u011f\u0131n evinde yap\u0131lan adli araman\u0131n hukuka uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131:<\/p>\n
Esas itibar\u0131yla soru\u015fturma ve kovu\u015fturma i\u015flemleri, ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi tarihte y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan usul kurallar\u0131na uygun olmal\u0131d\u0131r. Bu bak\u0131mdan, somut olaydaki araman\u0131n hukuka uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususu, i\u015flemin ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi tarihte y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan h\u00fck\u00fcmler g\u00f6zetilmek suretiyle belirlenmelidir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Anayasas\u0131\u2019n\u0131n “Cumhuriyetin nitelikleri” ba\u015fl\u0131kl\u0131 2. maddesinde; “T\u00fcrkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayan\u0131\u015fma ve adalet anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde, insan haklar\u0131na sayg\u0131l\u0131, Atat\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fine ba\u011fl\u0131, ba\u015flang\u0131\u00e7ta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir”,
\n“Temel hak ve h\u00fcrriyetlerin niteli\u011fi” ba\u015fl\u0131kl\u0131 12. maddesinde; “Herkes, ki\u015fili\u011fine ba\u011fl\u0131, dokunulmaz, devredilmez, vazge\u00e7ilmez temel hak ve h\u00fcrriyetlere sahiptir”,
\n“Temel hak ve h\u00fcrriyetlerin s\u0131n\u0131rlanmas\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 13. maddesinde; “Temel hak ve h\u00fcrriyetler, \u00f6zlerine dokunulmaks\u0131z\u0131n yaln\u0131zca Anayasan\u0131n ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak ve ancak kanunla s\u0131n\u0131rlanabilir. Bu s\u0131n\u0131rlamalar, Anayasan\u0131n s\u00f6z\u00fcne ve ruhuna, demokratik toplum d\u00fczeninin ve laik Cumhuriyetin gereklerine ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine ayk\u0131r\u0131 olamaz”,<\/p>\n
\u201c\u00d6zel Hayat\u0131n Gizlili\u011fi\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 20. maddesinde;<\/p>\n
\u201cHerkes, \u00f6zel hayat\u0131na ve aile hayat\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterilmesini isteme hakk\u0131na sahiptir. \u00d6zel hayat\u0131n ve aile hayat\u0131n\u0131n gizlili\u011fine dokunulamaz.<\/p>\n
Milli g\u00fcvenlik, kamu d\u00fczeni, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi, genel sa\u011fl\u0131k ve genel ahlak\u0131n korunmas\u0131 veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin korunmas\u0131 sebeplerinden biri veya birka\u00e7\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak, usul\u00fcne g\u00f6re verilmi\u015f h\u00e2kim karar\u0131 olmad\u0131k\u00e7a; yine bu sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde de kanunla yetkili k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f merciin yaz\u0131l\u0131 emri bulunmad\u0131k\u00e7a; kimsenin \u00fcst\u00fc, \u00f6zel k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131 ve e\u015fyas\u0131 aranamaz ve bunlara el konulamaz. Yetkili merciin karar\u0131 yirmid\u00f6rt saat i\u00e7inde g\u00f6revli hakimin onay\u0131na sunulur. Hakim, karar\u0131n\u0131 el koymadan itibaren k\u0131rksekiz saat i\u00e7inde a\u00e7\u0131klar; aksi halde, el koyma kendili\u011finden kalkar.<\/p>\n
Herkes, kendisiyle ilgili ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131na sahiptir. Bu hak; ki\u015finin kendisiyle ilgili ki\u015fisel veriler hakk\u0131nda bilgilendirilme, bu verilere eri\u015fme, bunlar\u0131n d\u00fczeltilmesini veya silinmesini talep etme ve ama\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmeyi de kapsar. Ki\u015fisel veriler, ancak kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen hallerde veya ki\u015finin a\u00e7\u0131k r\u0131zas\u0131yla i\u015flenebilir. Ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131na ili\u015fkin esas ve usuller kanunla d\u00fczenlenir\u201d,<\/p>\n
“Konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 21. maddesinde de; “Kimsenin konutuna dokunulamaz. Milli g\u00fcvenlik, kamu d\u00fczeni, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi, genel sa\u011fl\u0131k ve genel ahlak\u0131n korunmas\u0131 veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin korunmas\u0131 sebeplerinden biri veya birka\u00e7\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak usul\u00fcne g\u00f6re verilmi\u015f hakim karar\u0131 olmad\u0131k\u00e7a; yine bu sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde de kanunla yetkili k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f merciin yaz\u0131l\u0131 emri bulunmad\u0131k\u00e7a; kimsenin konutuna girilemez, arama yap\u0131lamaz ve buradaki e\u015fyaya el konulamaz. Yetkili merciin karar\u0131 yirmid\u00f6rt saat i\u00e7inde g\u00f6revli hakimin onay\u0131na sunulur. Hakim, karar\u0131n\u0131 el koymadan itibaren k\u0131rksekiz saat i\u00e7inde a\u00e7\u0131klar; aksi halde, el koyma kendili\u011finden kalkar”,<\/p>\n
“Su\u00e7 ve cezalara ili\u015fkin esaslar” ba\u015fl\u0131kl\u0131 38. maddesinin 6. f\u0131kras\u0131nda ise; “Kanuna ayk\u0131r\u0131 olarak elde edilmi\u015f bulgular, delil olarak kabul edilemez”,<\/p>\n
H\u00fck\u00fcmlerine yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Anayasa’n\u0131n 90. maddesine 07.5.2004 tarih ve 5170 say\u0131l\u0131 Kanunla yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle “Usul\u00fcne g\u00f6re y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulmu\u015f temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere ili\u015fkin milletleraras\u0131 antla\u015fmalarla kanunlar\u0131n ayn\u0131 konuda farkl\u0131 h\u00fck\u00fcmler i\u00e7ermesi nedeniyle \u00e7\u0131kabilecek uyu\u015fmazl\u0131klarda milletleraras\u0131 antla\u015fma h\u00fck\u00fcmleri esas al\u0131n\u0131r” c\u00fcmlesi eklendi\u011finden, aramaya ili\u015fkin olup \u00fclkemiz y\u00f6n\u00fcnden de ge\u00e7erlili\u011fi bulunan uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin de g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi gerekmektedir.<\/p>\n
Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesinin \u201c\u00d6zel hayat\u0131n ve aile hayat\u0131n\u0131n korunmas\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 8. maddesinde;<\/p>\n
\u201c1. Her \u015fah\u0131s hususi ve ailevi hayat\u0131na, meskenine ve muhaberat\u0131na h\u00fcrmet edilmesi hakk\u0131na maliktir.<\/p>\n
2. Bu haklar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131na resmi bir makam\u0131n m\u00fcdahalesi demokratik bir cemiyette ancak milli g\u00fcvenlik, amme emniyeti, memleketin iktisadi refah\u0131, nizam\u0131n muhafazas\u0131, su\u00e7lar\u0131n \u00f6nlenmesi, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n veya ahl\u00e2k\u0131n ve ba\u015fkas\u0131n\u0131n hak ve h\u00fcrriyetlerinin korunmas\u0131 i\u00e7in zaruri bulundu\u011fu derecede ve kanunla derpi\u015f edilmesi \u015fart\u0131yla vuku bulabilir\u201d,<\/p>\n
Birle\u015fmi\u015f Milletler Medeni ve Siyasi Haklar S\u00f6zle\u015fmesinin \u201cMahremiyet hakk\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 17. maddesinde;<\/p>\n
\u201c1. Hi\u00e7 kimsenin \u00f6zel ve aile ya\u015fam\u0131na, konutuna veya haberle\u015fmesine keyfi veya hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak m\u00fcdahale edilemez; onuru veya itibar\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 sald\u0131r\u0131lara maruz b\u0131rak\u0131lamaz.<\/p>\n
2. Herkes bu t\u00fcr sald\u0131r\u0131larak veya m\u00fcdahalelere kar\u015f\u0131 hukuk taraf\u0131ndan korunma hakk\u0131na sahiptir\u201d,<\/p>\n
Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesinin 12. maddesinde ise;<\/p>\n
\u201cHi\u00e7 kimse \u00f6zel hayat\u0131, ailesi meskeni veya yaz\u0131\u015fmas\u0131 hususlar\u0131nda keyfi kar\u0131\u015fmalara \u015feref ve \u015f\u00f6hretine kar\u015f\u0131 tecav\u00fczlere maruz kalamaz. Herkesin bu kar\u0131\u015fma ve tecav\u00fczlere kar\u015f\u0131 kanun ile korunmaya hakk\u0131 vard\u0131r\u201d h\u00fck\u00fcmleri yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu d\u00fczenlemeler ile herkesin \u00f6zel – aile hayat\u0131, konutu ve haberle\u015fmesi koruma alt\u0131na al\u0131narak, bu haklara getirilecek s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n sebep ve \u00f6l\u00e7\u00fclerinin de kanunla d\u00fczenlenece\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
Ceza muhakemesi, Anayasa ve s\u00f6zle\u015fmelerle koruma alt\u0131na al\u0131nan yukar\u0131da yer verilen hak ve h\u00fcrriyetlere m\u00fcdahaleyi hakl\u0131 k\u0131lan bir ama\u00e7 olarak kabul edilmektedir. Ancak ceza muhakemesinde madd\u00ee ger\u00e7ek ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rken Anayasa ve S\u00f6zle\u015fmedeki ilkeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f hukuk kurallar\u0131na uygun davran\u0131lacak, kanunla yap\u0131lacak s\u0131n\u0131rlamalar Anayasan\u0131n s\u00f6z\u00fcne ve ruhuna, demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturulmayacakt\u0131r.
\nBu genel a\u00e7\u0131klamalardan sonra uyu\u015fmazl\u0131k konusu muhakeme i\u015flemi olan arama kavram\u0131 \u00fczerinde durulmas\u0131 ve adli aramaya ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerin g\u00f6zden ge\u00e7irilmesinde yarar bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
Gizli, sakl\u0131 olan bir \u015feyin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir faaliyet olan arama, T\u00fcrk Dil Kurumu T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcnde, “arama i\u015fi, taharri” ve “san\u0131\u011f\u0131n yakalanmas\u0131 ve su\u00e7 belgelerinin elde edilmesi i\u00e7in bir kimsenin evinde, i\u015fyerinde, \u00fczerinde veya e\u015fyas\u0131nda yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma i\u015flemi” \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. (T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fck, T\u00fcrk Dil Kurumu Yay\u0131nlar\u0131, Ankara, 2009, s.113)<\/p>\n
Hukukumuzda da arama genel olarak; su\u00e7 delillerinin elde edilmesi, su\u00e7lar\u0131n i\u015flenmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi, \u015f\u00fcpheli, san\u0131k ya da h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn yakalanmas\u0131 amac\u0131yla belirli yerlerde, \u015f\u00fcpheli, san\u0131k ya da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin konutunda, i\u015fyerinde, ona ait di\u011fer yerlerde, e\u015fyas\u0131nda ya da \u00fczerinde yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma i\u015flemi olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r.<\/p>\n
Amac\u0131na g\u00f6re ise; su\u00e7lar\u0131n \u00f6nlenmesine y\u00f6nelik yap\u0131lan ve su\u00e7 \u015f\u00fcphesi alt\u0131nda olmayan ki\u015filerle ilgili olan \u00f6nleme aramas\u0131, ceza muhakemesinin gayesine eri\u015filmesi maksad\u0131yla su\u00e7 delillerinin elde edilmesi ya da su\u00e7lunun tespitine y\u00f6nelik olarak su\u00e7 i\u015fledi\u011finden \u015f\u00fcphelenilen ki\u015finin ya da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir ki\u015finin planl\u0131 bir \u015fekilde aranmas\u0131 olan adli arama olmak \u00fczere iki farkl\u0131 kategoride m\u00fctalaa edilmektedir.<\/p>\n
5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanununun Birinci Kitap, “Koruma Tedbirleri” ba\u015fl\u0131kl\u0131 D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131mda, “Arama ve elkoyma” ba\u015fl\u0131kl\u0131 D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc B\u00f6l\u00fcmde d\u00fczenlenen “\u015e\u00fcpheli veya san\u0131kla ilgili arama” ba\u015fl\u0131kl\u0131 116. maddesi arama i\u015fleminin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihte; \u201cYakalanabilece\u011fi veya su\u00e7 delillerinin elde edilebilece\u011fi hususunda makul \u015f\u00fcphe varsa; \u015f\u00fcphelinin veya san\u0131\u011f\u0131n \u00fcst\u00fc, e\u015fyas\u0131, konutu, i\u015fyeri veya ona ait di\u011fer yerler aranabilir\u201d,<\/p>\n
“Arama karar\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 119. maddesi ise; “(1) H\u00e2kim karar\u0131 \u00fczerine veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2llerde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na ula\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 hallerde ise kolluk amirinin yaz\u0131l\u0131 emri ile kolluk g\u00f6revlileri arama yapabilirler. Ancak, konutta, i\u015fyerinde ve kamuya a\u00e7\u0131k olmayan kapal\u0131 alanlarda arama, h\u00e2kim karar\u0131 veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 emri ile yap\u0131labilir. Kolluk amirinin yaz\u0131l\u0131 emri ile yap\u0131lan arama sonu\u00e7lar\u0131 Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na derhal bildirilir.<\/p>\n
(2) Arama karar veya emrinde;<\/p>\n
a) Araman\u0131n nedenini olu\u015fturan fiil,<\/p>\n
b) Aran\u0131lacak ki\u015fi, araman\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 konut veya di\u011fer yerin adresi ya da e\u015fya,<\/p>\n
c) Karar veya emrin ge\u00e7erli olaca\u011f\u0131 zaman s\u00fcresi,<\/p>\n
A\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilir.<\/p>\n
(3) Arama tutana\u011f\u0131na i\u015flemi yapanlar\u0131n a\u00e7\u0131k kimlikleri yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n
(4) Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 haz\u0131r olmaks\u0131z\u0131n konut, i\u015fyeri veya di\u011fer kapal\u0131 yerlerde arama yapabilmek i\u00e7in o yer ihtiyar heyetinden veya kom\u015fulardan iki ki\u015fi bulundurulur.<\/p>\n
(5) Asker\u00ee mahallerde yap\u0131lacak arama, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n istem ve kat\u0131l\u0131m\u0131yla asker\u00ee makamlar taraf\u0131ndan yerine getirilir” h\u00fck\u00fcmlerini i\u00e7ermektedir.<\/p>\n
Ayn\u0131 kanunun 138. maddesinde de; arama s\u0131ras\u0131nda yap\u0131lmakta olan soru\u015fturma ya da kovu\u015fturma ile ilgisi olmayan ancak bir di\u011fer su\u00e7un i\u015flendi\u011fi \u015f\u00fcphesi uyand\u0131rabilecek bir delil elde edilirse, tesad\u00fcfen elde edilen bu delilin koruma alt\u0131na al\u0131narak durumun derhal Cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131na bildirilece\u011fi h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 5. maddesinde adli arama; “bir su\u00e7 i\u015flemek veya buna i\u015ftirak veyahut yatakl\u0131k etmek makul \u015f\u00fcphesi alt\u0131nda bulunan kimsenin, saklanan\u0131n, \u015f\u00fcphelinin, san\u0131\u011f\u0131n veya h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn yakalan\u00admas\u0131 ve su\u00e7un iz, eser, emare veya delillerinin elde edilmesi i\u00e7in bir kimsenin, \u00f6zel hayat\u0131n\u0131n ve aile hayat\u0131n\u0131n gizlili\u011finin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131larak konutunda, etraf\u0131 \u00e7evrili di\u011fer mahallerinde, \u00fczerinde, \u00f6zel k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131nda, e\u015fyas\u0131nda, arac\u0131nda Ceza Muhakemeleri Usul\u00fc Kanunu ile di\u011fer kanunlara g\u00f6re yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma i\u015flemidir\u201d \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015f, “Adli aramalara karar ve emir verme yetkisi” ba\u015fl\u0131kl\u0131 7. maddesinde ise; \u201cAdl\u00ee aramaya karar vermek yetkisi h\u00e2kimindir. Kolluk, arama karar\u0131 al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in makul \u015f\u00fcphe sebeplerini belirten ayr\u0131nt\u0131l\u0131 ve gerek\u00e7eli bir rapor haz\u0131rlar ve Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na ba\u015fvurur.<\/p>\n
Gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2llerde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 emri veya bu emrin al\u0131namad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde ise kolluk amirinin yaz\u0131l\u0131 emri bulunmad\u0131k\u00e7a; kimsenin \u00fcst\u00fc, \u00f6zel k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131, e\u015fyas\u0131 ve arac\u0131 aranamaz, konutuna girilemez ve buradaki e\u015fyaya el konulamaz.<\/p>\n
Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131klar\u0131nca, arama ile ilgili kararlar\u0131 vermek \u00fczere, yirmid\u00f6rt saat s\u00fcreyle bir n\u00f6bet\u00e7i Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 g\u00f6revlendirilir.<\/p>\n
Yetkili merciin yaz\u0131l\u0131 emri yirmid\u00f6rt saat i\u00e7inde g\u00f6revli h\u00e2kimin onay\u0131na sunulur.<\/p>\n
H\u00e2kim, karar\u0131n\u0131 el koymadan itibaren k\u0131rksekiz saat i\u00e7inde a\u00e7\u0131klar; aksi h\u00e2lde, el koyma kendili\u011finden kalkar\u201d h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Ceza muhakemesinde su\u00e7 ve su\u00e7lunun belirlenmesi ve delillerin toplanmas\u0131na y\u00f6nelik olarak ba\u015fvurulan bir koruma tedbiri olan adli arama kural olarak hakim karar\u0131yla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131 ile onun yard\u0131mc\u0131s\u0131 s\u0131fat\u0131yla emirlerini yerine getirmekle g\u00f6revli kollu\u011fun arama emri yetkisi istisnai olup, bu yetkinin do\u011fmas\u0131 i\u00e7in bir \u00f6n \u015fart olarak, gecikmesinde sak\u0131nca bulunan halin ger\u00e7ekle\u015fmesi gerekir. Gecikmede sak\u0131nca bulundu\u011fundan s\u00f6z edebilmek i\u00e7in de, ilgilinin h\u00e2kime ba\u015fvurup karar ald\u0131ktan sonra tedbiri uygulamak istemesi halinde o tedbirin uygulanamaz duruma d\u00fc\u015fmesi ya da uygulanmas\u0131 halinde dahi beklenen fayday\u0131 vermemesi s\u00f6z konusu olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri ihlal etme keyfiyeti nedeniyle adli aramaya karar verme yetkisi esasen hakime ait olup, bu durum hukuk devleti olman\u0131n bir gere\u011fidir. H\u00e2kim arama i\u015fleminin hem kanuna hem de amac\u0131na uygunlu\u011funu g\u00f6zeterek karar verecektir. Bununla birlikte istisnai olarak gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde h\u00e2kim karar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na ula\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 hallerde ise kolluk amirinin yaz\u0131l\u0131 emri ile kolluk g\u00f6revlilerinin arama yapabilecekleri, fakat konutta, i\u015fyerinde ve kamuya a\u00e7\u0131k olmayan kapal\u0131 alanlarda araman\u0131n, h\u00e2kim karar\u0131 veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 emri ile yap\u0131labilece\u011fi kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n
Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 4. maddesinde gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2l adli aramalar bak\u0131m\u0131ndan; “derh\u00e2l i\u015flem yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 takdirde su\u00e7un iz, eser, emare ve delillerinin kaybolmas\u0131 veya \u015f\u00fcphelinin ka\u00e7mas\u0131 veya kimli\u011finin tespit edilememesi ihtim\u00e2linin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve gerekti\u011finde h\u00e2kimden karar almak i\u00e7in vakit bulunmamas\u0131 h\u00e2lini”, \u00f6nleme aramalar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ise; “derh\u00e2l i\u015flem yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, mill\u00ee g\u00fcvenlik ve kamu d\u00fczeninin, genel sa\u011fl\u0131k ve genel ahl\u00e2k\u0131n veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hak ve h\u00fcrriyetlerinin korunmas\u0131n\u0131n tehlikeye girmesi veya zarar g\u00f6rmesi, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenememesi, ta\u015f\u0131nmas\u0131 veya bulundurulmas\u0131 yasak olan her t\u00fcrl\u00fc sil\u00e2h, patlay\u0131c\u0131 madde veya e\u015fyan\u0131n tespit edilememesi ihtim\u00e2linin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve gerekti\u011finde h\u00e2kimden karar almak i\u00e7in vakit bulunmamas\u0131 h\u00e2lini ifade eder” \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Gecikmede sak\u0131nca bulunmas\u0131ndan, delillerin karart\u0131lmas\u0131 endi\u015fesi, \u015f\u00fcpheli ya da san\u0131\u011f\u0131n ka\u00e7ma tehlikesi veya araman\u0131n ama\u00e7lar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir zarar do\u011fmas\u0131 riskinin bulunmas\u0131 nedeniyle, h\u00e2kime gidilmekle meydana gelebilecek zaman kayb\u0131n\u0131n aramay\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftirmesi ya da imkans\u0131z hale getirmesi anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ba\u015fka bir ifadeyle, bu halde h\u00e2kimden karar al\u0131nmas\u0131n\u0131n beklenemeyece\u011fi acele bir durum s\u00f6z konusu olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu konuda \u00f6\u011fretide; “Gecikmesinde sak\u0131nca bulunmayan bir halde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n emriyle arama yap\u0131lmas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r” (Nur Centel – Hamide Zafer, Ceza Muhakemesi Hukuku, 11. Bas\u0131, Beta Yay\u0131nevi, \u0130stanbul, 2014, s.390); “Arama kural olarak hakim karar\u0131yla yap\u0131labilir… Ancak kanunumuz kademeli olarak ba\u015fka mercilere de bu yetkiyi vermi\u015ftir. Buna g\u00f6re gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde savc\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 emri ile de yap\u0131labilir” (Yener \u00dcnver – Hakan Hakeri, Ceza Muhakemesi Hukuku, 3. Bas\u0131, Adalet Yay\u0131nevi, Ankara, 2010, s.385,); “Gecikmesinde sak\u0131ncal\u0131 durum, derhal i\u015flem yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, su\u00e7un delillerinin ortadan kaybolmas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 halini ifade etmektedir” (Osman Ya\u015far, Ceza Muhakemesi Kanunu, 4. Bas\u0131, Se\u00e7kin Yay\u0131nevi, Ankara, 2009, s.908); “Hakimden karar almadan evde adli arama ve elkoyma yap\u0131lamaz. Hakimden karar almaya vakit yoksa Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 emri istenir” (Nurullah Kunter – Feridun Yenisey – Ay\u015fe Nuho\u011flu, Ceza Muhakemesi Hukuku, 16. Bas\u0131, Beta Yay\u0131nevi, \u0130stanbul, 2007, s.1002); “Gecikmede tehlike umulan hallerde savc\u0131 ve kollu\u011fa arama yapabilme yetkisi tan\u0131yan h\u00fck\u00fcm, her ne kadar belli bir ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lasa da son derece dikkatli ve titiz kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Aksi halde yasan\u0131n getirdi\u011fi bu d\u00fczenleme hukuk devleti ilkesini ihlal edebilir. Zira arama bir yarg\u0131 karar\u0131ndan \u00f6nce temel hak ve h\u00fcrriyetleri ask\u0131ya alan bir koruma tedbiridir. Gecikmede sak\u0131nca terimi son derece geni\u015f ve m\u00fcphem ifadesiyle her zaman k\u00f6t\u00fcye kullanmaya elveri\u015flidir. Esasen her arama i\u00e7in gecikmede tehlike oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Bu bak\u0131mdan hakimlere bu t\u00fcr kararlar\u0131n denetlenmesi bak\u0131m\u0131ndan b\u00fcy\u00fck i\u015f d\u00fc\u015fmektedir” (Veli \u00d6zer \u00d6zbek, Ceza Muhakemesi Hukukunda Koruma Tedbiri Olarak Arama, Se\u00e7kin Yay\u0131nevi, Ankara, 1999, s. 74-75) \u015feklinde g\u00f6r\u00fc\u015fler ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, arama i\u015flemi derhal yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131nda sonradan yap\u0131lmas\u0131 imkans\u0131z veya anlams\u0131z hale gelecekse ya da i\u015flemle hedeflenen ama\u00e7lara ula\u015f\u0131lmas\u0131 fazlas\u0131yla zorla\u015facaksa gecikmesinde sak\u0131nca bulunan halin varl\u0131\u011f\u0131 kabul edilmelidir. \u015e\u00fcphelinin sakland\u0131\u011f\u0131 yerin belli olmas\u0131na kar\u015f\u0131n k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde oradan ayr\u0131laca\u011f\u0131na ili\u015fkin ek bilgi edinilmesi ya da delil ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yap\u0131lacak yerde delillerin yok edilmeye ba\u015flanaca\u011f\u0131na ili\u015fkin duyum al\u0131nmas\u0131 gibi gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan verilen arama emri hukuka uygun iken, aksi halde, yani gecikmesinde sak\u0131nca bulunan halin s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda ise Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n arama emri vermesine ili\u015fkin \u015fartlar olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131ndan, arama emri hukuka ayk\u0131r\u0131 olaca\u011f\u0131 gibi arama sonucunda elde edilen delil ya da deliller de hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlerle elde edilmi\u015f delil olacakt\u0131r. Bu \u015fekildeki arama i\u015fleminden sonra ele ge\u00e7en ve ispat arac\u0131 olarak yararl\u0131 g\u00f6r\u00fclen de\u011ferlere ili\u015fkin elkoyma i\u015fleminin sulh ceza hakimi taraf\u0131ndan onaylanmas\u0131 da arama i\u015flemini geriye d\u00f6n\u00fck olarak hukuka uygun hale getirmeyecektir.<\/p>\n
\u00d6te yandan, ceza muhakemesi hukukumuzda delillerle ilgili ge\u00e7erli ilke, \u201cdelil serbestisi\u201d oldu\u011fundan, her\u015fey delil olarak kabul edilebilmektedir. 5271 say\u0131l\u0131 CMK’nun 217. maddesinde; “1) H\u00e2kim, karar\u0131n\u0131 ancak duru\u015fmaya getirilmi\u015f ve huzurunda tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f delillere dayand\u0131rabilir. Bu deliller h\u00e2kimin vicdan\u00ee kanaatiyle serbest\u00e7e takdir edilir.<\/p>\n
(2) Y\u00fcklenen su\u00e7, hukuka uygun bir \u015fekilde elde edilmi\u015f her t\u00fcrl\u00fc delille ispat edilebilir\u201d \u015feklindeki h\u00fckme yer verilerek, toplanan delillerin hakim taraf\u0131ndan serbest\u00e7e ve vicdani kanaate g\u00f6re tekdir edilece\u011fi belirtilmi\u015ftir. Ancak hem \u201cdelil serbestisi\u201d hem de \u201cdelillerin h\u00e2kimlerin kanaatine g\u00f6re takdir edilmesi\u201d ilkelerinin belli s\u0131n\u0131rlar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bunlardan biri, mahkemenin, ancak hukukun izin verdi\u011fi y\u00f6ntemlerle elde edilen delilleri dikkate alabilecek olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
An\u0131lan kanunun 206. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendinde; ortaya konulmak istenen delilin kanuna ayk\u0131r\u0131 olarak elde edilmi\u015f olmas\u0131 halinde reddolunaca\u011f\u0131 ifade edilerek, hukuka uygun olarak elde edilmeyen delillerin ispat arac\u0131 olarak kabul edilmeyece\u011fi ve h\u00fckme esas al\u0131nmayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Kald\u0131 ki, ayn\u0131 kanunun 230. maddenin birinci f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca, mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn gerek\u00e7esinde, delillerin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ve de\u011ferlendirilmesi, h\u00fckme esas al\u0131nan ve reddedilen delillerin belirtilmesi; bu kapsamda dosya i\u00e7erisinde bulunan ve hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlerle elde edilen delillerin ayr\u0131ca ve a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilmesi de zorunludur.
\nBu a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda uyu\u015fmazl\u0131k konusu de\u011ferlendirildi\u011finde;<\/p>\n
Su\u00e7 tarihinde san\u0131\u011f\u0131n esrar bulundurdu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde ihbar oldu\u011fu belirtilerek arama talebinde bulunulmas\u0131 \u00fczerine sulh ceza mahkemesince m\u00e2kul \u015f\u00fcphe bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan bahisle talebin reddine karar verilmesine ra\u011fmen, bu karara kar\u015f\u0131 kanun yoluna m\u00fcracaat edilmeksizin ertesi g\u00fcn Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan yaz\u0131l\u0131 arama emri verilmesi \u00fczerine san\u0131\u011f\u0131n evinde yap\u0131lan arama sonucunda ihbara konu uyu\u015fturucu maddeye rastlanmayan, ancak kuru s\u0131k\u0131dan \u00e7evrilme tabanca ve fi\u015fekleri ele ge\u00e7irilen olayda; san\u0131\u011f\u0131n esrar bulundurdu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde gelen ihbar \u00fczerine Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan verilen arama emrinde uyu\u015fturucu madde imal ve ticareti su\u00e7lamas\u0131 nedeniyle gecikmesinde sak\u0131nca bulundu\u011fu belirtilmi\u015f ise de; ihbar i\u00e7eri\u011fi ya da ara\u015ft\u0131rma tutana\u011f\u0131na g\u00f6re, \u015f\u00fcphelinin k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde ikametinden ayr\u0131laca\u011f\u0131, bulundurdu\u011fu iddia edilen esrar\u0131 elinden \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 ya da yok edece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde ek bilgi edinilmedi\u011fi gibi, gecikmesinde sak\u0131nca bulunan halin kabul\u00fc i\u00e7in hakime ba\u015fvurulup arama karar\u0131 talep edilmesi halinde delillerin kaybolaca\u011f\u0131 veya bu tedbirin uygulanamaz hale gelece\u011fi hususunda ba\u015fkaca somut olgular da ortaya konulmam\u0131\u015f ve il\u00e7e merkezindeki hakimden karar al\u0131nmas\u0131 halinde ne gibi telafisi m\u00fcmk\u00fcn olmayan sonu\u00e7lar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren ve aciliyeti hakl\u0131 k\u0131lan herhangi bir halden s\u00f6z edilmemi\u015ftir.<\/p>\n
Esrar bulundurdu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde gelen ihbar \u00fczerine, hakim karar\u0131 al\u0131nmaks\u0131z\u0131n yap\u0131lan aramada ele ge\u00e7en su\u00e7a konu kurus\u0131k\u0131dan \u00e7evrilme tabancaya elkonulmu\u015f ise de, arama emrinin verilmesinden bir g\u00fcn \u00f6nce arama karar\u0131 verilmesi talebinin sulh ceza hakimi taraf\u0131ndan reddedildi\u011fi ve bu karara kar\u015f\u0131 kanun yoluna ba\u015fvurulmad\u0131\u011f\u0131 gibi, ger\u00e7ekle\u015ftirilen arama i\u00e7in hakim karar\u0131 al\u0131nmas\u0131n\u0131n ya da hakim taraf\u0131ndan verilen ret karar\u0131na kar\u015f\u0131 kanun yoluna ba\u015fvurulmas\u0131n\u0131n gecikmeye neden olaca\u011f\u0131 ve bunun da telafisi m\u00fcmk\u00fcn olmayan sonu\u00e7lar do\u011furaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrecek bir belge ve bilgi de dosyada mevcut de\u011fildir. Dolay\u0131s\u0131yla, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n arama konusundaki istisnai yetkisinin do\u011fabilmesi i\u00e7in gereken kanuni \u015fartlar olu\u015fmadan, verilen arama emri ile buna dayal\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilen arama i\u015fleminin hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ve arama sonucu elde edilen su\u00e7a konu tabanca ve eklerinin de hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlerle elde edilmi\u015f delil oldu\u011funun kabul\u00fcnde zorunluluk bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu itibarla; san\u0131\u011f\u0131n evinde hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilen arama i\u015flemi sonucu elde edilen maddi delil ile buna ili\u015fkin d\u00fczenlenen tutana\u011f\u0131n, yerel mahkemece h\u00fckme esas al\u0131nmamas\u0131 isabetlidir.<\/p>\n
Bu konuda \u00e7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lmayan bir Genel Kurul \u00dcyesi; “Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan gecikmesinde sak\u0131nca bulundu\u011fundan bahisle verilen yaz\u0131l\u0131 arama emri uyar\u0131nca yap\u0131lan arama i\u015fleminin hukuka uygun oldu\u011fu” d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle kar\u015f\u0131 oy kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
2-) Hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kabul edilen aramada elde edilen maddi delil d\u0131\u015f\u0131ndaki di\u011fer delillerin somut olayda mahk\u00fbmiyet i\u00e7in yeterli olup olmad\u0131\u011f\u0131na gelince;<\/p>\n
Amac\u0131 isnada konu maddi ger\u00e7e\u011fi ortaya \u00e7\u0131karmak olan ceza muhakemesinde, somut olaya m\u00fcnhas\u0131r delillerden biri de \u201cbeyan\u201d delilidir. Beyan, tan\u0131\u011fa, san\u0131\u011fa veya san\u0131\u011f\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndaki taraflardan birine ait olabilir. San\u0131\u011f\u0131n isnat bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli g\u00f6r\u00fclen olaylar\u0131 beyan\u0131yla kabul etmesi \u015feklinde tan\u0131mlanabilecek olan ikrar; eylem hakk\u0131nda en \u00e7ok bilgisi bulunan\u0131n beyan\u0131 olmas\u0131, soru\u015fturmay\u0131 esasl\u0131 surette kolayla\u015ft\u0131rmas\u0131, \u00f6zg\u00fcr iradeyle verilip ger\u00e7e\u011fe de uygun oldu\u011funun saptanmas\u0131 halinde h\u00e2kimin vicdani kanaatinin olu\u015fumunda olumlu katk\u0131s\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 itibariyle \u00f6nemli bir s\u00fcbut vas\u0131tas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
1412 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemeleri Usul\u00fc Kanununda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen sistemde, ikrar\u0131n delil olu\u015fturmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan, hakim huzurunda olup olmamas\u0131 aras\u0131nda fark \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ve bunlardan sadece hakim huzurunda yap\u0131lan\u0131na delil de\u011feri tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
1 Haziran 2005 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanununun 213. maddesinde ise; san\u0131\u011f\u0131n hakim veya mahkeme huzurunda yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalar ile Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan al\u0131nan ifadelerin duru\u015fmada okunabilmesi kabul edilerek, savc\u0131 taraf\u0131ndan al\u0131nan ifadelere de delil olma de\u011feri tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, \u015f\u00fcphelinin kolluk\u00e7a al\u0131nan ifadesine ili\u015fkin tutana\u011f\u0131n duru\u015fmada okunabilmesi i\u00e7in, kollukta ifade al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada m\u00fcdafiin haz\u0131r bulunmas\u0131 \u015fart\u0131 aranm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, her iki kanuni d\u00fczenlemede de, h\u00e2kim \u00f6n\u00fcndeki ikrar\u0131n delil de\u011feri kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n
Ancak, vicdani kan\u0131t sisteminin ge\u00e7erli bulundu\u011fu ceza muhakemesi hukukumuzda, \u00f6zg\u00fcr iradeye dayal\u0131 olan ikrar\u0131n da, dosyada varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyan di\u011fer t\u00fcm deliller gibi h\u00e2kim taraf\u0131ndan serbest\u00e7e takdir edilip de\u011ferlendirilmesi gerekecektir.<\/p>\n
Ger\u00e7ekten de, bir kimsenin su\u00e7lu olmad\u0131\u011f\u0131 halde kendisini su\u00e7lu saymas\u0131 veya bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n su\u00e7unu kabullenmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. O halde, ikrar\u0131n hangi a\u015famada ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi ve \u00f6zg\u00fcr iradeye dayal\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131, ikrarda bulunan\u0131n beyan\u0131n ciddiyetini ve bundan do\u011facak sonu\u00e7lar\u0131 bilip bilmedi\u011fi, ikrar\u0131n ba\u015fkaca deliller veya emarelerle desteklenip desteklenmedi\u011fi, hayat\u0131n ola\u011fan ak\u0131\u015f\u0131na uygun d\u00fc\u015f\u00fcp d\u00fc\u015fmedi\u011fi, \u015f\u00fcpheden ar\u0131nm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve belirlili\u011fini zay\u0131flatacak bi\u00e7imde ikrardan d\u00f6n\u00fcl\u00fcp d\u00f6n\u00fclmedi\u011fi gibi hususlar da g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurulmak suretiyle, somut olaydaki ikrar\u0131n delil de\u011feri ortaya konulmal\u0131 ve ispat sorunu bu \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmelidir.<\/p>\n
Bu a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda uyu\u015fmazl\u0131k konusu de\u011ferlendirildi\u011finde;<\/p>\n
Hukuka uygun olmayan arama i\u015flemi sonucunda ele ge\u00e7en delillerin h\u00fckme esas al\u0131namayaca\u011f\u0131n\u0131n belirlendi\u011fi olayda; 6136 say\u0131l\u0131 Kanuna ayk\u0131r\u0131l\u0131k su\u00e7unda, ruhsats\u0131z tabanca su\u00e7un madd\u00ee konusu olup, arama i\u015fleminin hukuka ayk\u0131r\u0131 yap\u0131lmas\u0131 nedeniyle ele ge\u00e7irilen ruhsats\u0131z tabancan\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemle elde edilmi\u015f olmas\u0131ndan dolay\u0131 h\u00fckme esas al\u0131nmayaca\u011f\u0131n\u0131n kabul\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda, ba\u015fkaca maddi delillerle desteklenmeyen ikrara dayan\u0131larak mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fc kurulmas\u0131 usul ve kanuna ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Zira s\u00f6z konusu tabanca elde edilip at\u0131\u015fa elveri\u015flili\u011fi ve kanuna ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 uzman bilirki\u015fi raporu ile belirlenmeden 6136 say\u0131l\u0131 Kanuna ayk\u0131r\u0131l\u0131k su\u00e7unun olu\u015ftu\u011fu kabul edilemeyecektir.<\/p>\n
Kald\u0131 ki evinde su\u00e7 konusu tabanca ile av t\u00fcfe\u011fi ele ge\u00e7en san\u0131\u011f\u0131n, soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda tabancan\u0131n babas\u0131ndan kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmesine kar\u015f\u0131n, kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda av t\u00fcfe\u011finin babas\u0131ndan kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak tabancan\u0131n ayn\u0131 evde birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 o\u011flu taraf\u0131ndan sat\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunarak \u00f6nceki beyan\u0131ndan d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc sabit olup, ruhsats\u0131z tabanca bulundurma su\u00e7una ili\u015fkin olarak san\u0131\u011f\u0131n istikrarl\u0131 bir kabul\u00fcn\u00fcn bulundu\u011fu da s\u00f6ylenemeyecektir.<\/p>\n
Bu nedenle, dosyadaki hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlerle elde edilen delillerin de\u011ferlendirme d\u0131\u015f\u0131 tutulmas\u0131 halinde, kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc, ba\u015fkaca maddi delille desteklenmeyen soru\u015fturma a\u015famas\u0131ndaki ikrara dayal\u0131 olarak san\u0131\u011f\u0131n mahk\u00fbmiyetine karar verilmesine imkan bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu itibarla, san\u0131\u011f\u0131n beraatine ili\u015fkin yerel mahkeme direnme h\u00fckm\u00fc isabetli olup onanmas\u0131na karar verilmelidir.<\/p>\n
\u00c7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lmayan Genel Kurul \u00dcyesi …; “Say\u0131n \u00e7o\u011funluk arama karar\u0131n\u0131n hukuka uygun olmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esi ile yerel mahkemenin beraat karar\u0131n\u0131 oy\u00e7oklu\u011fu ile onam\u0131\u015f ise de verilen onama karar\u0131na kat\u0131lm\u0131yorum.<\/p>\n
\u00d6ncelikle arama karar\u0131n\u0131n reddine dair karar 05.11.2010 cuma g\u00fcn\u00fc verilmi\u015f, \u00f6nceki arama talebinden farkl\u0131 olarak bir ihbar tutana\u011f\u0131 ekiyle Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131n\u0131n tatil g\u00fcn\u00fc olan 06.11.2010 tarihinde verdi\u011fi arama karar\u0131na istinaden bir arama yap\u0131lm\u0131\u015f, araman\u0131n reddine karar veren Hakim Mehmet Kara taraf\u0131ndan arama karar\u0131n\u0131n onaylanmas\u0131na karar verilmi\u015f yap\u0131lan arama sonucu da san\u0131\u011f\u0131n evinde ruhsats\u0131z silah bulunmu\u015f, san\u0131k hem haz\u0131rl\u0131kta, hem de bozma sonras\u0131 mahkemede tabancan\u0131n babas\u0131ndan kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir. Haz\u0131rl\u0131kta al\u0131nan ifadenin m\u00fcdafii huzurunda al\u0131nmamas\u0131 nedeniyle ge\u00e7erli olmasa dahi bozma sonras\u0131 san\u0131k silah\u0131n babas\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek su\u00e7unu ikrar etmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla yeni bir durum ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131ndan dosyan\u0131n dairesine g\u00f6nderilmesi gerekirdi. Kald\u0131 ki san\u0131\u011f\u0131n haz\u0131rl\u0131ktaki ikrar\u0131 da hukuka ayk\u0131r\u0131 de\u011fildir. Zira, m\u00fcdafii haz\u0131r olmaks\u0131z\u0131n kolluk\u00e7a al\u0131nan ifadenin mahkeme huzurunda do\u011frulanmad\u0131k\u00e7\u0131 h\u00fckme esas al\u0131nmayaca\u011f\u0131na dair CMUK’nun 148\/4. f\u0131kra m\u00fcdafii zorunlulu\u011fu olan haller i\u00e7indir. Somut olayda CMK’nun 150. maddesinde belirtilen \u015fartlar mevcut olmad\u0131\u011f\u0131ndan san\u0131\u011fa m\u00fcdafii tayini zorunlu de\u011fildir. M\u00fcdafii zorunlulu\u011fu olmayan hallerde san\u0131k talebi olmad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcddet\u00e7e yasal hakk\u0131 hat\u0131rlat\u0131r\u0131larak m\u00fcdafii olmaks\u0131z\u0131n ifadesi al\u0131n\u0131r. Olay\u0131m\u0131zda da haz\u0131rl\u0131kta san\u0131\u011f\u0131n yasal haklar\u0131 hat\u0131rlat\u0131larak ifadesi al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u0130zah edilen nedenlerle beraate ili\u015fkin direnme karar\u0131n\u0131n bozulmas\u0131 gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle \u00e7o\u011funlu\u011fun onama karar\u0131na kat\u0131lm\u0131yorum” d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle,<\/p>\n
\u00c7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lmayan iki Genel Kurul \u00dcyesi de; “San\u0131\u011f\u0131n ikrar\u0131n\u0131n mahk\u00fbmiyetine yeterli delil olmas\u0131 nedeniyle yerel mahkeme h\u00fckm\u00fcn\u00fcn bozulmas\u0131na karar verilmesi gerekti\u011fi” d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle kar\u015f\u0131 oy kullanm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
SONU\u00c7:<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan nedenlerle;<\/p>\n
1- Usul ve kanuna uygun bulunan Bozdo\u011fan Sulh Ceza Mahkemesinin 02.04.2013 g\u00fcn ve 63-124 say\u0131l\u0131 direnme h\u00fckm\u00fcn\u00fcn ONANMASINA,<\/p>\n
2- Dosyan\u0131n, mahalline g\u00f6nderilmesi amac\u0131yla Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na TEVD\u0130\u0130NE, 25.11.2014 tarihinde yap\u0131lan m\u00fczakerede her iki uyu\u015fmazl\u0131k y\u00f6n\u00fcyle de oy\u00e7oklu\u011fuyla karar verildi.<\/p>\n
\u200bYarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu\u2019nun 25.11.2014 tarihli, 2013\/166 E., 2014\/514 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T.C. Yarg\u0131tay\u00a0 Ceza Genel Kurulu 2014\/166 E., 2014\/514 K. “\u0130\u00e7tihat Metni” Karar\u0131 veren Yarg\u0131tay Dairesi : 8. Ceza Dairesi Mahkemesi :Sulh Ceza G\u00fcn\u00fc : 02.04.2013 Say\u0131s\u0131 : 63-124 6136 say\u0131l\u0131 Kanuna ayk\u0131r\u0131l\u0131k su\u00e7undan san\u0131k …’\u0131n 5271 say\u0131l\u0131 CMK’nun 223\/2-e maddesi gere\u011fince beraatine ili\u015fkin, Bozdo\u011fan Sulh Ceza Mahkemesince verilen 17.03.2011 g\u00fcn ve 387-51 say\u0131l\u0131 h\u00fckm\u00fcn o yer Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan temyiz edilmesi \u00fczerine dosyay\u0131 inceleyen Yarg\u0131tay 8. Ceza Dairesince 22.01.2013 g\u00fcn ve 18938-2434 say\u0131 ile; \u201cCumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hal nedeniyle verilen yaz\u0131l\u0131 emir sonucunda san\u0131\u011f\u0131n evinde yap\u0131lan aramada adli emanete kay\u0131tl\u0131 kurus\u0131k\u0131dan \u00e7evrilme tabanca ve mermilerin bulundu\u011fu olayda, arama ve el koyma i\u015fleminin ayn\u0131 g\u00fcn yetkili hakim taraf\u0131ndan yasal s\u00fcresinde onayland\u0131\u011f\u0131, kurus\u0131k\u0131dan \u00e7evrilme tabanca ve 4 adet ate\u015fli silah fi\u015fe\u011finin al\u0131nan ekspertiz raporuyla da 6136 say\u0131l\u0131 Kanunun 4. maddesi kapsam\u0131nda yasak nitelikte oldu\u011funun bildirilmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda; san\u0131\u011f\u0131n at\u0131l\u0131 su\u00e7tan mahkumiyeti yerine yasal olmayan gerek\u00e7eyle beraatine karar verilmesi” isabetsizli\u011finden bozulmas\u0131na karar verilmi\u015ftir. Yerel mahkeme ise 02.04.2013 g\u00fcn ve 63-124 say\u0131 ile; \u201c… Anayasa’n\u0131n 20. maddesine g\u00f6re aslolan \u00f6zel hayat\u0131n ve aile hayat\u0131n\u0131n gizlili\u011fidir. \u0130stisnai hallerde ki\u015filerin bu gizliliklerine devlet taraf\u0131ndan dokunulabilir. Aksi halde bu alan devlet d\u00fczeni d\u0131\u015f\u0131nda ve dokunulamaz aland\u0131r. Cumhuriyet Savc\u0131l\u0131\u011f\u0131’n\u0131n mahkememiz’den ola\u011fan \u015fekilde arama talep etmesinin ve mahkemece …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-52647","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n