T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
FEVZ\u0130 KAYACAN BA\u015eVURUSU (5)<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2021\/850)<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Karar Tarihi: 11\/12\/2024<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Metin KIRATLI<\/p>\n
Raport\u00f6r<\/p>\n
:<\/p>\n
Mustafa Erdem ATLIHAN<\/p>\n
Ba\u015fvurucu<\/p>\n
:<\/p>\n
Fevzi KAYACAN<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN \u00d6ZET\u0130<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru, ceza infaz kurumunda bir odada temel ihtiya\u00e7lar kar\u015f\u0131lanmaks\u0131z\u0131n uzun s\u00fcreli tutulma ve bu nedenle a\u00e7\u0131lan tazminat davas\u0131n\u0131n reddedilmesi nedeniyle k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131 ile ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddialar\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
2. Ba\u015fvurucu, Fetullah\u00e7\u0131 Ter\u00f6r \u00d6rg\u00fct\u00fc\/Paralel Devlet Yap\u0131lanmas\u0131 (FET\u00d6\/PDY) soru\u015fturmas\u0131 kapsam\u0131nda 22\/7\/2016 tarihinde tutuklanarak \u00f6nce Konya E Tipi Kapal\u0131 Ceza \u0130nfaz Kurumuna, bir s\u00fcre sonra da Sincan 2 No.lu F Tipi Y\u00fcksek G\u00fcvenikli Kapal\u0131 Ceza \u0130nfaz Kurumuna ( \u0130nfaz Kurumu) yerle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n
3. Tutuklu olarak yarg\u0131lanmas\u0131na Konya A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinde ba\u015flanan ba\u015fvurucunun m\u00fcdafii Konya’da ger\u00e7ekle\u015ftirilen duru\u015fmalarda haz\u0131r bulunmakta iken ba\u015fvurucu bu duru\u015fmalara Ses ve G\u00f6r\u00fcnt\u00fc Bili\u015fim Sistemi (SEGB\u0130S) ile kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurucunun iddias\u0131na g\u00f6re 2\/8\/2017 tarihli duru\u015fma sabah saatlerinde ba\u015flam\u0131\u015f, son olarak saat 17.30’da Mahkeme Heyetince, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n m\u00fctalaas\u0131ndan sonra talepleri g\u00f6r\u00fc\u015fmek \u00fczere duru\u015fmaya ara verilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu; verilen bu aradan sonra Konya 6. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi ile ileti\u015fim kurulamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, yarg\u0131lamay\u0131 yapan Mahkeme Heyetince \u0130nfaz Kurumuna bilgilendirme yap\u0131lmamas\u0131 nedeniyle bel ve boyun f\u0131t\u0131\u011f\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen saat 21.15’e kadar plastik bir sandalye \u00fczerinde ba\u011flant\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 i\u00e7in bekletildi\u011fini, bu s\u00fcre boyunca bir infaz koruma memuruna \u0131srarla ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 dile getirse de kendisine yemek ve su verilmedi\u011fini, tuvalet ihtiyac\u0131n\u0131 gideremedi\u011fini, kronik rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 nedeniyle almas\u0131 gereken ila\u00e7lar\u0131 alamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ak\u015fam namaz\u0131n\u0131 k\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu sebeplerle de diyabet rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 titreme, y\u00fcksek tansiyona ba\u011fl\u0131 kulaklar\u0131nda u\u011fultu ve ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, ayr\u0131ca bel ve boyun f\u0131t\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 a\u011fr\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmi\u015f.<\/p>\n
4. Ba\u015fvurucu, bu olay nedeniyle manevi zarara u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerek 4\/12\/2004 tarihli ve 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 141. maddesinin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca Konya 1. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinde (Mahkeme) tazminat davas\u0131 a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurucu dilek\u00e7esinde davan\u0131n 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’un 141. maddesinin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade etmi\u015ftir. An\u0131lan h\u00fck\u00fcm, yakalama ve tutuklama kararlar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak su\u00e7 soru\u015fturmas\u0131 veya kovu\u015fturmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda ki\u015fisel kusur, haks\u0131z fiil veya di\u011fer sorumluluk h\u00e2lleri de d\u00e2hil olmak \u00fczere h\u00e2kimler ve Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131n\u0131n verdi\u011fi kararlar veya yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015flemler nedeniyle a\u00e7\u0131lacak tazminat davalar\u0131n\u0131 h\u00fck\u00fcm alt\u0131na almaktad\u0131r. Ba\u015fvurucu, haks\u0131z ve gerek\u00e7esiz olarak d\u00f6rt saat kadar SEGB\u0130S odas\u0131nda bekletilmesi nedeniyle \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve g\u00fcvenlik hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ve olaydan olumsuz etkilendi\u011fini iddia etmi\u015ftir.<\/p>\n
5. Daval\u0131 taraf\u0131n yan\u0131t dilek\u00e7esinin ekinde yer alan Konya 6. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinin 2\/8\/2017 tarihli Duru\u015fma Tutana\u011f\u0131’ndan ba\u015fvurucunun beyanda bulunmak \u00fczere saat 10.41’de ve saat 15.15’te olmak \u00fczere iki kez s\u00f6z ald\u0131\u011f\u0131, duru\u015fmada iki kez SEGB\u0130S \u00fczerinden san\u0131klara ses gitmedi\u011fi i\u00e7in ara verildi\u011fi, taraflar\u0131n beyanlar\u0131 al\u0131nd\u0131ktan sonra saat 17.23 itibar\u0131yla iddia makam\u0131na m\u00fctalaas\u0131n\u0131n soruldu\u011fu ve kay\u0131t sisteminin kapat\u0131larak saat 17.24’te verilen son aradan sonra saat 17.38 itibar\u0131yla duru\u015fmaya devam edildi\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
6. Mahkeme 23\/11\/2017 tarihli karar\u0131yla davay\u0131 reddetmi\u015f ve bu karara gerek\u00e7e olarak ba\u015fvurucunun tutuklu olarak yarg\u0131land\u0131\u011f\u0131 esas davan\u0131n derdest oldu\u011funu, hen\u00fcz karar verilmedi\u011fini, ba\u015fvurucunun \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve g\u00fcvenlik hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin manevi tazminat talebiyle ilgili olarak yasal \u015fartlar\u0131n olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. Ba\u015fvurucunun an\u0131lan karara yapt\u0131\u011f\u0131 istinaf ba\u015fvurusu B\u00f6lge Adliye Mahkemesince 6\/11\/2020 tarihinde kesin olarak reddedilmi\u015ftir. Ret gerek\u00e7esinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“… Davac\u0131n\u0131n tazminat talebinin reddine karar verilirken, CMK’n\u0131n 141\/3. maddesinde d\u00fczenlenen tazminat ko\u015fulunun olu\u015fup olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n her somut olay dikkate alarak de\u011ferlendirilmesinin gerekti\u011fi, incelenen dosyada; davac\u0131 vekilinin, davac\u0131n\u0131n tutuklu olarak ceza evinde bulundu\u011fu s\u0131rada SEGB\u0130S yolu ile savunmas\u0131n\u0131n uzun s\u00fcre al\u0131namad\u0131\u011f\u0131, bu nedenle yakla\u015f\u0131k 4 saat boyunca ceza evindeki odada tutuldu\u011fu, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve g\u00fcvenlik hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddias\u0131nda davac\u0131 lehine 141. maddesinde g\u00f6sterilen tazminat nedenlerinden hi\u00e7biri olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131ndan, tazminat ko\u015fullar\u0131n\u0131n olu\u015fup olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti y\u00f6n\u00fcnden davan\u0131n sonucunu beklemeye gerek bulunmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetildi\u011finde, davac\u0131 hakk\u0131ndaki ceza dosyas\u0131n\u0131n halen derdest olmas\u0131 \u015feklinde g\u00f6sterilen gerek\u00e7edeki zaafiyet neticeye etkili olmad\u0131\u011f\u0131ndan ve verilen h\u00fck\u00fcm sonucu itibariyle do\u011fru g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden bu husus bozma ve yeniden yarg\u0131lama nedeni yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r…”<\/p>\n
7. Ba\u015fvurucu, nihai karar\u0131 25\/11\/2020 tarihinde \u00f6\u011frenmesinin ard\u0131ndan 15\/12\/2020 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
8. Ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
II. DE\u011eERLEND\u0130RME<\/p>\n
9. \u00d6deme g\u00fcc\u00fcnden yoksun oldu\u011fu anla\u015f\u0131lan ba\u015fvurucunun adli yard\u0131m talebinin kabul\u00fcne karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
A. Ki\u015fi H\u00fcrriyeti ve G\u00fcvenli\u011fi Hakk\u0131n\u0131n \u0130hlal Edildi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia<\/p>\n
10. Ba\u015fvurucu, Konya 6. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesiyle irtibat\u0131n kesilmesine ra\u011fmen tutuldu\u011fu \u0130nfaz Kurumuna bilgilendirme yap\u0131lmayarak SEGB\u0130S odas\u0131nda d\u00f6rt saat boyunca iste\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda tutuldu\u011funu ve b\u00f6ylece her ne kadar \u0130nfaz Kurumunda da olsa mahpuslar\u0131n kendilerine ayr\u0131lan alanlarda diledi\u011fi \u015fekilde hareket edebilme imk\u00e2n\u0131ndan mahrum b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu nedenle a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 tazminat davas\u0131n\u0131n da haks\u0131z yere reddedildi\u011fini ileri s\u00fcrerek ki\u015fi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131, \u00f6zel hayata ve aile hayat\u0131na sayg\u0131 hakk\u0131 ile adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 (Bakanl\u0131k) g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde, k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmedi\u011fi belirtilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu; Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 tazminat davas\u0131yla k\u00f6t\u00fc muamele iddias\u0131na ili\u015fkin olarak ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131 t\u00fcketti\u011fini beyan etmi\u015ftir.<\/p>\n
11. Ba\u015fvurucunun, \u00f6z itibar\u0131yla fiziki h\u00fcrriyetinden yoksun k\u0131lma sonucunu do\u011furacak \u015fekilde hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak tutulmas\u0131ndan ve bu nedenle a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 tazminat davas\u0131n\u0131n reddedilmesinden yak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in buna ili\u015fkin ihlal iddialar\u0131 ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131 kapsam\u0131nda incelenmi\u015ftir.<\/p>\n
12. Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131, devletin bireylerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne keyf\u00ee olarak m\u00fcdahale etmemesini g\u00fcvence alt\u0131na almaktad\u0131r (Erdem G\u00fcl ve Can D\u00fcndar [GK], B. No: 2015\/18567, 25\/2\/2016, \u00a7 62).<\/p>\n
13. Anayasa\u2019n\u0131n 19. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda herkesin ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131na sahip oldu\u011fu ilke olarak ortaya konmu\u015f, ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kralar\u0131nda da \u015fekil ve \u015fartlar\u0131 kanunda g\u00f6sterilmek kayd\u0131yla ki\u015filerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden mahrum b\u0131rak\u0131labilece\u011fi durumlar s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 ancak Anayasa\u2019n\u0131n an\u0131lan maddesinde belirlenen durumlardan herhangi birinin varl\u0131\u011f\u0131 h\u00e2linde s\u00f6z konusu olabilir (Murat Narman, B. No: 2012\/1137, 2\/7\/2013, \u00a7 42).<\/p>\n
14. Anayasa\u2019n\u0131n 19. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n ki\u015fi h\u00fcrriyetinin k\u0131s\u0131tlanmas\u0131na imk\u00e2n tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 durumlardan biri de mahkeme karar\u0131n\u0131n veya kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn gere\u011fi olarak ki\u015filerin tutulmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
15. An\u0131lan iki tutma h\u00e2li aras\u0131nda tutman\u0131n niteli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan fark, mahkeme karar\u0131n\u0131n gere\u011fi olarak tutma disipline edici bir nitelik de ta\u015f\u0131yabilirken kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn gere\u011fi olarak tutman\u0131n b\u00f6yle bir niteli\u011fi olmay\u0131p bu nedenle tutma h\u00e2li sadece y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn yerine getirilmesi amac\u0131yla ve bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn yerine getirilmesine kadar uygulanabilir (Mustafa Karaca [GK], B. No: 2020\/15967, 20\/5\/2021, \u00a7\u00a7 44, 45).<\/p>\n
16. Adli s\u00fcrecin daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi ve maddi ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 temin etme amac\u0131yla \u015f\u00fcpheli ve san\u0131klara soru\u015fturma ve\/veya kovu\u015fturma s\u0131ras\u0131nda haz\u0131r bulunma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri y\u00fckleyen normlar ihdas edilmek suretiyle ki\u015fi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve g\u00fcvenli\u011fine yap\u0131lan m\u00fcdahalelerin me\u015fru bir amac\u0131 oldu\u011fu kabul edilmelidir (baz\u0131 farkl\u0131l\u0131klarla birlikte bkz. AYM, E.2022\/145, K.2023\/59, 22\/3\/2023, \u00a7 55).<\/p>\n
17. Somut ba\u015fvuruda olay tarihi itibar\u0131yla tutuklu s\u0131fat\u0131yla \u0130nfaz Kurumunda bulunan ba\u015fvurucu, hakk\u0131nda devam eden kovu\u015fturmada duru\u015fmaya kat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in SEGB\u0130S odas\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f ve duru\u015fmaya devam edilebilmesi amac\u0131yla \u00fc\u00e7 saatten biraz fazla bir s\u00fcreyle \u0130nfaz Kurumu i\u00e7inde bu ama\u00e7la d\u00fczenlenmi\u015f olan SEGB\u0130S odas\u0131nda r\u0131zas\u0131 al\u0131nmadan tutulmu\u015ftur. Bu bak\u0131mdan kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn gere\u011fi olarak tutulan ba\u015fvurucunun \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131 y\u00f6n\u00fcnden inceleme yap\u0131lmas\u0131na yetecek s\u00fcre boyunca m\u00fcdahalede bulunuldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
18. Yukar\u0131da an\u0131lan m\u00fcdahale Anayasa\u2019n\u0131n 13. maddesinde belirtilen \u015fartlar\u0131 yerine getirmedi\u011fi m\u00fcddet\u00e7e Anayasa\u2019n\u0131n 19. maddesinin ihlalini te\u015fkil edecektir. Bu sebeple m\u00fcdahalenin Anayasa\u2019n\u0131n 13. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen kanun taraf\u0131ndan \u00f6ng\u00f6r\u00fclme, Anayasa\u2019n\u0131n ilgili maddelerinde belirtilen hakl\u0131 sebeplerden bir veya daha fazlas\u0131na dayanma ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine ayk\u0131r\u0131 olmama \u015fartlar\u0131na uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi gerekir.<\/p>\n
19. Anayasa\u2019n\u0131n 13. maddesinde temel hak ve h\u00fcrriyetlerin ancak kanunla s\u0131n\u0131rlanabilece\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6te yandan Anayasa\u2019n\u0131n 19. maddesinde ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlanabilece\u011fi durumlar\u0131n \u015fekil ve \u015fartlar\u0131n\u0131n kanunda g\u00f6sterilmesi kural\u0131na yer verilmi\u015ftir. Anayasa\u2019n\u0131n 19. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131ndaki ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlanabilece\u011fi durumlar\u0131n \u015fekil ve \u015fartlar\u0131n\u0131n kanunda g\u00f6sterilmesi \u015feklindeki genel kural ve kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ibaresi birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde hem y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn hem de bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011fe uymaman\u0131n sonucu olarak ger\u00e7ekle\u015fen tutma h\u00e2linin kanunla d\u00fczenlenmesi gerekir. Buradaki kanun \u015fekl\u00ee manada bir kanunun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lar. \u015eekl\u00ee manada kanun ise T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi taraf\u0131ndan Anayasa\u2019da belirtilen usule uygun olarak kanun ad\u0131 alt\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan d\u00fczenleyici yasama i\u015flemidir (Muhammed Ne\u015fet Girasun, B. No: 2017\/22254, 2\/6\/2020, \u00a7 45).<\/p>\n
20. Kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn gere\u011fi olarak ki\u015finin tutulmas\u0131n\u0131n hukuki oldu\u011fundan s\u00f6z edilebilmesi i\u00e7in kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck somut ve belirli olmal\u0131, genel mahiyette olmamal\u0131d\u0131r. Ki\u015finin kanunen yerine getirmesi gereken y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck de ifa edilmemi\u015f olmal\u0131d\u0131r (Muhammed Ne\u015fet Girasun, \u00a7 46). Ayr\u0131ca ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n demokratik toplumlarda ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u00f6nem ve bu hakk\u0131n keyf\u00ee h\u00fcrriyetinden yoksun b\u0131rakmalar\u0131 \u00f6nleme amac\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kanuna dayal\u0131 uygulama \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olmal\u0131 ve kanun keyf\u00eeli\u011fe kar\u015f\u0131 ki\u015filere yeterli g\u00fcvenceler sa\u011flamal\u0131d\u0131r (k\u0131smen benzer de\u011ferlendirme i\u00e7eren karar i\u00e7in bkz. Mustafa Karaca [GK], B. No: 2020\/15967, 20\/5\/2021, \u00a7 46).<\/p>\n
21. Buna g\u00f6re kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn gere\u011fi olarak ilgilinin tutulmas\u0131na ili\u015fkin ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131na y\u00f6nelik m\u00fcdahalenin kanuni bir dayana\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 zorunludur.<\/p>\n
22. 5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 193. maddesine g\u00f6re kanunun ayr\u0131k tuttu\u011fu h\u00e2ller d\u0131\u015f\u0131nda haz\u0131r bulunmayan san\u0131k hakk\u0131nda duru\u015fma yap\u0131lamaz. Duru\u015fmada haz\u0131r bulunma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc kanunla d\u00fczenlenmi\u015f olup bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ihlali h\u00e2linde san\u0131k hakk\u0131nda zorla getirme karar\u0131 verilebilece\u011fi de ayn\u0131 kanun maddesi ile d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu h\u00e2lde ba\u015fvurucunun tutulmas\u0131n\u0131n kanuni dayana\u011f\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n
23. Ba\u015fvurucunun tutulmas\u0131na imk\u00e2n veren 5271 say\u0131l\u0131 Kanun’un 193. maddesi adli s\u00fcrecin daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini ve maddi ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ba\u015fvurucunun tutulmas\u0131n\u0131n me\u015fru bir amac\u0131 da vard\u0131r.<\/p>\n
24. Somut ba\u015fvuruda yukar\u0131da da ifade edildi\u011fi \u00fczere olay tarihi itibar\u0131yla h\u00e2lihaz\u0131rda tutuklu s\u0131fat\u0131yla \u0130nfaz Kurumunda bulunan ba\u015fvurucu, hakk\u0131nda devam eden kovu\u015fturmada duru\u015fmaya kat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in SEGB\u0130S odas\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Duru\u015fmada haz\u0131r bulunma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc kapsam\u0131nda SEGB\u0130S odas\u0131na al\u0131nan ba\u015fvurucunun bireysel ba\u015fvuru formunda da ifade etti\u011fi gibi hen\u00fcz bitmemi\u015f duru\u015fmaya devam edilebilmesi amac\u0131yla \u00fc\u00e7 saatten biraz fazla bir s\u00fcreyle mahkeme salonunu (\u0130nfaz Kurumu i\u00e7inde bu ama\u00e7la d\u00fczenlenmi\u015f olan SEGB\u0130S odas\u0131n\u0131) serbest\u00e7e terk edememesi \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fen olaydakanuni y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn yerine getirilmesinin \u00f6nemi ile ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n \u00f6nemi aras\u0131ndaki dengenin sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131 ve ilgili personelin keyf\u00ee \u015fekilde ba\u015fvurucuyu \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden yoksun b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemeyecektir.<\/p>\n
25. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle ba\u015fvurunun bu k\u0131sm\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmas\u0131 nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
Engin YILDIRIM ve Kenan YA\u015eAR bu g\u00f6r\u00fc\u015fe kat\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
B. K\u00f6t\u00fc Muamele Yasa\u011f\u0131n\u0131n \u0130hlal Edildi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia<\/p>\n
26. Ba\u015fvurucu, Konya 6. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesiyle irtibat\u0131n kesilmesine ra\u011fmen tutuldu\u011fu \u0130nfaz Kurumuna bilgilendirme yap\u0131lmayarak (Bireysel ba\u015fvuru formunda ba\u015fvurucu, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti\u011fi durumu yarg\u0131lamay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f olan mahkeme heyetinin \u0130nfaz Kurumu yetkililerini bilgilendirmemi\u015f olmas\u0131na dayand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.)SEGB\u0130S odas\u0131nda d\u00f6rt saat boyunca yeme, i\u00e7me, ibadet ve tuvalet ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 giderme taleplerinin yerine getirilmemesi nedeniyle k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130ddias\u0131na g\u00f6re ba\u015fvurucu \u015fik\u00e2yet etti\u011fi durumu nedeniyle diyabet rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 titreme, y\u00fcksek tansiyona ba\u011fl\u0131 kulaklar\u0131nda u\u011fultu ve ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, ayr\u0131ca bel ve boyun f\u0131t\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 a\u011fr\u0131 ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
27. \u0130nsan onurunun korunmas\u0131 amac\u0131yla Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin ilk f\u0131kras\u0131nda maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi hakk\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f; ayn\u0131 maddenin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131yla da ki\u015filere i\u015fkence ve eziyet yap\u0131lmas\u0131, ki\u015filerin insan haysiyetiyle ba\u011fda\u015fmayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulmas\u0131 yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yasak i\u00e7in herhangi bir istisnan\u0131n kabul edilmemesi ve Anayasa\u2019n\u0131n 15. maddesinde sava\u015f, seferberlik veya ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2llerde de maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne dokunulamayaca\u011f\u0131n\u0131n ifade edilmesi, yasa\u011f\u0131n mutlak niteli\u011fini ortaya koymaktad\u0131r. Bununla birlikte yasak, t\u00fcm k\u00f6t\u00fc muamele durumlar\u0131n\u0131 kapsamaz. Bir muamelenin Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131n kapsam\u0131na girebilmesi, asgari bir a\u011f\u0131rl\u0131k derecesine (ciddiyet seviyesine) ula\u015fmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Asgari a\u011f\u0131rl\u0131k derecesine ula\u015f\u0131l\u0131p ula\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, g\u00f6recelidir ve somut olay\u0131n ko\u015fullar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesiyle belirlenir. Yap\u0131lacak de\u011ferlendirmede muamelenin s\u00fcresi, fiziksel ve ruhsal etkileri ile ma\u011fdurun cinsiyeti, ya\u015f\u0131 ve sa\u011fl\u0131k durumu gibi etkenler \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Bu etkenlere ard\u0131ndaki kas\u0131t veya saik ile birlikte muamelenin amac\u0131 da eklenebilir. Ayr\u0131ca gerilimin ve duygular\u0131n y\u00fckseldi\u011fi atmosfer gibi muamelenin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ba\u011flam da dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken di\u011fer bir etkendir (Cezmi Demir ve di\u011ferleri, B. No: 2013\/293, 17\/7\/2014, \u00a7\u00a7 80, 83; Ali R\u0131za \u00d6zer ve di\u011ferleri [GK], B. No: 2013\/3924, 6\/1\/2015, \u00a7\u00a7 72, 74, 75).<\/p>\n
28. Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131yla yasaklanan muamelelerin varl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin iddialar, uygun delillerle desteklenmelidir. Bu delillerin de\u011ferlendirilmesinde ise s\u00f6z\u00fc edilen delillerin iddiay\u0131 makul \u015f\u00fcphenin \u00f6tesinde ispat edip etmedi\u011fi g\u00f6zetilmelidir. Bununla birlikte yeterince ciddi, a\u00e7\u0131k ve tutarl\u0131 emareler ya da aksi ispat edilemeyen birtak\u0131m karineler de iddian\u0131n ispat\u0131 i\u00e7in yeterli kan\u0131t te\u015fkil edebilir (baz\u0131 de\u011fi\u015fikliklerle birlikte bkz. Cezmi Demir ve di\u011ferleri, \u00a7 95; Ali R\u0131za \u00d6zer ve di\u011ferleri, \u00a7 83).<\/p>\n
29. \u0130spat k\u00fclfetinin devlete ge\u00e7ti\u011fi durumlar\u0131n s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde k\u00f6t\u00fc muameleye u\u011framalar\u0131 nedeniyle ma\u011fdur olduklar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcren ki\u015filer, k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131 kapsam\u0131na giren a\u011f\u0131rl\u0131kta bir muamele g\u00f6rm\u00fc\u015f olabileceklerini g\u00f6steren emare ve delilleri -hakl\u0131 bir gerek\u00e7eleri olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece- zaman\u0131nda yetkili makamlara sunma konusunda \u00f6zenli davranmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Olgulara dayanmayan yetersiz a\u00e7\u0131klamalar, iddialar\u0131n deliller ile desteklenmemesi hatta kimi zaman delillerin uyumsuzlu\u011fu veya k\u00f6t\u00fc muamelenin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer, zaman ve di\u011fer konulardaki \u00e7eli\u015fkili ifadeler gibi hususlar k\u00f6t\u00fc muamelenin ger\u00e7ekli\u011fini \u015f\u00fcpheye d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr. Bu durumda iddian\u0131n savunabilir oldu\u011fundan, dolay\u0131s\u0131yla bu iddialara ili\u015fkin derh\u00e2l resm\u00ee bir soru\u015fturma ba\u015flat\u0131lmas\u0131 gereklili\u011finden s\u00f6z edilemez. Kald\u0131 ki iddialar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir dayanakla birlikte yetkili merciler nezdinde dile getirmemeleri h\u00e2linde ma\u011fdur oldu\u011funu ileri s\u00fcren ki\u015filerin etkili bir soru\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fclmesine ili\u015fkin me\u015fru (hakl\u0131) bir beklentiye girebileceklerinin s\u00f6ylenebilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir (Beyza Metin, B. No: 2014\/19426, 12\/12\/2018, \u00a7\u00a7 45-47).<\/p>\n
30. Ba\u015fvurucu, duru\u015fmaya verilen ara nedeniyle ve SEGB\u0130S ba\u011flant\u0131s\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla duru\u015fmaya kat\u0131labilmesi amac\u0131yla belli bir s\u00fcreyle -iddiaya g\u00f6re d\u00f6rt saat- SEGB\u0130S odas\u0131nda tutulmu\u015ftur. Ba\u015fvurucu; infaz koruma memurundan talep etmesine ra\u011fmen yeme, i\u00e7me, ibadet ve tuvalet ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n giderilmedi\u011fini iddia etmi\u015ftir ancak bu konuda ba\u015fvuru dosyas\u0131nda herhangi bir veri mevcut de\u011fildir. Ayr\u0131ca ba\u015fvurucu, d\u00f6rt saat tutulma nedeniyle diyabet rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 titreme, y\u00fcksek tansiyona ba\u011fl\u0131 kulaklar\u0131nda u\u011fultu ve ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, ayr\u0131ca bel ve boyun f\u0131t\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 a\u011fr\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmi\u015f fakat ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti\u011fi sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 nedeniyle revire gitmek zorunda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya acil tedaviye ihtiya\u00e7 duymas\u0131 nedeniyle hastaneye g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc iddia etmemi\u015ftir. \u0130nfaz koruma memuruna o an ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131 iletti\u011fini de \u00f6ne s\u00fcrmemi\u015ftir. Ayr\u0131ca ba\u015fvurucunun hakk\u0131ndaki yarg\u0131lamaya kat\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla SEGB\u0130S odas\u0131nda tutuldu\u011fu s\u00fcre nispeten k\u0131sad\u0131r. Bu nedenleba\u015fvurucunun iddialar\u0131n\u0131n savunulabilir nitelikte oldu\u011fu kabul edilse bile mevcut ko\u015fullardau\u011fran\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iddia edilen muamelenin k\u00f6t\u00fc muamele i\u00e7in aranan asgari a\u011f\u0131rl\u0131k e\u015fi\u011fine ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n
31. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmas\u0131 nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
Engin YILDIRIM ve Kenan YA\u015eAR bu g\u00f6r\u00fc\u015fe kat\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
III. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n
A. Adli yard\u0131m talebinin KABUL\u00dcNE,<\/p>\n
B. 1. Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmas\u0131 nedeniyle KABUL ED\u0130LEMEZ OLDU\u011eUNA Engin YILDIRIM ve Kenan YA\u015eAR’\u0131n kar\u015f\u0131 oyu ve OY\u00c7OKLU\u011eUYLA,<\/p>\n
2. K\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmas\u0131 nedeniyle KABUL ED\u0130LEMEZ OLDU\u011eUNA Engin YILDIRIM ve Kenan YA\u015eAR’\u0131n kar\u015f\u0131 oyu ve OY\u00c7OKLU\u011eUYLA,<\/p>\n
C. 12\/1\/2011 tarihli ve 6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu\u2019nun 339. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca tahsil edilmesi ma\u011fduriyetine neden olaca\u011f\u0131ndan adli yard\u0131m talebi kabul edilen ba\u015fvurucunun yarg\u0131lama giderlerini \u00f6demekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 11\/12\/2024 tarihinde karar verildi.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KAR\u015eIOY GEREK\u00c7ES\u0130<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru, ceza infaz kurumunda bir odada temel ihtiya\u00e7lar kar\u015f\u0131lanmaks\u0131z\u0131n uzun s\u00fcreli tutulma ve bu nedenle a\u00e7\u0131lan tazminat davas\u0131n\u0131n reddedilmesi nedeniyle k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131 ile ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddialar\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
2. Mahkememiz \u00e7o\u011funlu\u011fu ba\u015fvuruyu k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131 ile ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131 y\u00f6n\u00fcnden incelemi\u015f ve ba\u015fvurunun kabul edilemez oldu\u011funa karar vermi\u015ftir. A\u015fa\u011f\u0131da a\u00e7\u0131klanan sebeplerle \u00e7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne i\u015ftirak edilmemi\u015ftir.<\/p>\n
3. Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinde herkesin maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma ve geli\u015ftirme hakk\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Maddenin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda kimseye i\u015fkence ve eziyet yap\u0131lamayaca\u011f\u0131, kimsenin insan haysiyetiyle ba\u011fda\u015fmayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulamayaca\u011f\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir. An\u0131lan f\u0131krayla \u00f6zel olarak insan onurunun korunmas\u0131 ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r (Cezmi Demir ve di\u011ferleri, B. No: 2013\/293, 17\/7\/2014, \u00a7 80).<\/p>\n
4. Ba\u015fvurucu, tutuklu olarak yarg\u0131land\u0131\u011f\u0131 davaya ceza infaz kurumundan Ses ve G\u00f6r\u00fcnt\u00fc Bili\u015fim Sistemi (SEGB\u0130S) ile kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, mahkemenin duru\u015fmaya ara verdi\u011fini, verilen bu aradan sonra A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi ile ileti\u015fim kurulamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, yarg\u0131lamay\u0131 yapan Mahkeme Heyetince \u0130nfaz Kurumuna bilgilendirme yap\u0131lmamas\u0131 nedeniyle bel ve boyun f\u0131t\u0131\u011f\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen 4 saat kadar plastik bir sandalye \u00fczerinde ba\u011flant\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 i\u00e7in bekletildi\u011fini, bu s\u00fcre boyunca bir infaz koruma memuruna \u0131srarla ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 dile getirse de kendisine yemek ve su verilmedi\u011fini, tuvalet ihtiyac\u0131n\u0131 gideremedi\u011fini, kronik rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 nedeniyle almas\u0131 gereken ila\u00e7lar\u0131 alamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ak\u015fam namaz\u0131n\u0131 k\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmi\u015f; a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 manevi tazminat davas\u0131nda da tam olarak deliller toplanmadan delillerinin dikkate al\u0131nmayarak ve tam olarak bukarar verildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
5. Ba\u015fvurucu, bu olay nedeniyle manevi zarara u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerek 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 141. maddesinin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca tazminat davas\u0131 a\u00e7m\u0131\u015f, davas\u0131 reddedilmi\u015f ve kesinle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n
6. Ba\u015fvurucu SEBG\u0130S suretiyle ifadesinin al\u0131nmas\u0131 s\u00fcrecinin d\u00f6rt saat s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, bu s\u00fcre boyunca ak\u015fam yeme\u011fi yiyemedi\u011fi, su i\u00e7emedi\u011fi, kronik hastal\u0131klar\u0131 i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 ila\u00e7lar\u0131 alamad\u0131\u011f\u0131, ibadetini yerine getiremedi\u011fi gibi yak\u0131nmalarda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
7. S\u00f6z konusu yak\u0131nmalar\u0131n mahiyeti itibar\u0131yla ba\u015fvurucunun bu iddialar\u0131 k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131 kapsam\u0131nda de\u011fil Anayasa’n\u0131n 17. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda d\u00fczenlenen ki\u015finin maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi hakk\u0131 kapsam\u0131nda incelenmesi gerekirdi.<\/p>\n
8. Maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131 koruma hakk\u0131 kapsam\u0131nda hukuki sorumlulu\u011fu ortaya koymak ad\u0131na adli ve idari yarg\u0131da a\u00e7\u0131lacak tazminat davalar\u0131n\u0131n makul derecede dikkatli ve \u00f6zenli inceleme \u015fart\u0131n\u0131 yerine getirmesi gerekmektedir. Mahkemelerinin bu t\u00fcr olaylara ili\u015fkin y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri yarg\u0131lamalarda Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin gerektirdi\u011fi seviyede derinlik ve \u00f6zenle bir inceleme yap\u0131p yapmad\u0131klar\u0131n\u0131n ya da ne \u00f6l\u00e7\u00fcde yapt\u0131klar\u0131n\u0131n da Anayasa Mahkemesi taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilmesi gerekmektedir. Zira mahkemeler taraf\u0131ndan bu konuda g\u00f6sterilecek hassasiyet, y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki yarg\u0131 sisteminin daha sonra ortaya \u00e7\u0131kabilecek benzer hak ihlallerinin \u00f6nlenmesinde sahip oldu\u011fu \u00f6nemli rol\u00fcn zarar g\u00f6rmesine engel olacakt\u0131r (Yasin \u00c7\u0131ld\u0131r, B. No: 2013\/8147, 14\/4\/2016, \u00a7 57; Tevfik Gayretli, B. No: 2014\/18266, 25\/1\/2018, \u00a7 32).<\/p>\n
9. \u0130lk derece mahkemesinin karar\u0131n\u0131n gerek\u00e7esi; “Dosyan\u0131n incelenmesinde, davac\u0131 Fevzi Kayacan hakk\u0131ndaki Konya 6. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinin 2016\/3 E., say\u0131l\u0131 dava dosyas\u0131nda tutuklu olarak yarg\u0131land\u0131\u011f\u0131, Konya 6. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinin cevabi yaz\u0131s\u0131nda belirtildi\u011fi \u00fczere ile Konya 6. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinin 2016\/3 E., say\u0131l\u0131 dosyas\u0131n\u0131n halen derdest oldu\u011fu ve hen\u00fcz karar verilmedi\u011fi, davac\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve g\u00fcvenlik hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin manevi tazminat istemi ile ilgili yasal \u015fartlar\u0131n olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, davac\u0131n\u0131n manevi tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmi\u015ftir.” \u015feklindedir.<\/p>\n
10. B\u00f6lge Adliye Mahkemesinin karar\u0131n\u0131n gerek\u00e7esi de; “Davac\u0131n\u0131n tazminat talebinin reddine karar verilirken, CMK’n\u0131n 141\/3. maddesinde d\u00fczenlenen tazminat ko\u015fulunun olu\u015fup olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n her somut olay dikkate alarak de\u011ferlendirilmesinin gerekti\u011fi, incelenen dosyada; davac\u0131 vekilinin, davac\u0131n\u0131n tutuklu olarak ceza evinde bulundu\u011fu s\u0131rada SEGB\u0130S yolu ile savunmas\u0131n\u0131n uzun s\u00fcre al\u0131namad\u0131\u011f\u0131, bu nedenle yakla\u015f\u0131k 4 saat boyunca ceza evindeki odada tutuldu\u011fu, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve g\u00fcvenlik hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddias\u0131nda davac\u0131 lehine 141. maddesinde g\u00f6sterilen tazminat nedenlerinden hi\u00e7biri olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131ndan, tazminat ko\u015fullar\u0131n\u0131n olu\u015fup olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti y\u00f6n\u00fcnden davan\u0131n sonucunu beklemeye gerek bulunmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetildi\u011finde, davac\u0131 hakk\u0131ndaki ceza dosyas\u0131n\u0131n halen derdest olmas\u0131 \u015feklinde g\u00f6sterilen gerek\u00e7edeki zafiyet neticeye etkili olmad\u0131\u011f\u0131ndan ve verilen h\u00fck\u00fcm sonucu itibariyle do\u011fru g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden bu husus bozma ve yeniden yarg\u0131lama nedeni yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Mahkemenin karar\u0131nda ele\u015ftiri d\u0131\u015f\u0131nda usule ve esasa ili\u015fkin herhangi bir hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131, delillerde ve i\u015flemlerde herhangi bir eksiklik olmad\u0131\u011f\u0131, davan\u0131n reddi y\u00f6n\u00fcnde mahkemede olu\u015fan kanaat ve takdirin dosya kapsam\u0131na uygun bulundu\u011fu anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, davac\u0131 vekilinin, davac\u0131 lehine CMK’n\u0131n 141\/3. maddesi uyar\u0131nca tazminata h\u00fckmedilmesi gerekti\u011fine y\u00f6nelen yerinde g\u00f6r\u00fclmeyen \u0130ST\u0130NAF BA\u015eVURUSUNUN CMK’nun 280\/1-a ve HMK’nun 353\/b-1 maddesi uyar\u0131nca ESASTAN REDD\u0130NE\u201d \u015feklindedir.<\/p>\n
11. Ba\u015fvurucu bu yak\u0131nmalar\u0131n\u0131 ba\u015fvuruya konu yarg\u0131lama s\u0131ras\u0131nda da dile getirmi\u015f, B\u00f6lge Adliye Mahkemesi ilk derece mahkemesinin davan\u0131n sonucunun beklenmesi y\u00f6n\u00fcndeki karar\u0131n gerek\u00e7esini de\u011fi\u015ftirmekle birlikte sadece odada tutulmayla ilgili ki\u015fi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki iddia ile ilgili bir de\u011ferlendirmede bulunarak tazminat ko\u015fullar\u0131n\u0131n olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna varm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
12. Etkili ba\u015fvuru hakk\u0131; anayasal bir hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcren herkese hakk\u0131n niteli\u011fine uygun olarak iddialar\u0131n\u0131 inceletebilece\u011fi makul, eri\u015filebilir, ihlalin ger\u00e7ekle\u015fmesini veya s\u00fcrmesini engellemeye ya da sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmaya (yeterli giderim sa\u011flama) elveri\u015fli idari ve yarg\u0131sal yollara ba\u015fvuruda bulunabilme imk\u00e2n\u0131 sa\u011flanmas\u0131 olarak tan\u0131mlanabilir (Y.T. [GK], B. No: 2016\/22418, 30\/5\/2019, \u00a7 47; Murat Hali\u00e7, B. No: 2017\/24356, 8\/7\/2020, \u00a7 44).<\/p>\n
13. Buna g\u00f6re ki\u015filerin ma\u011fduriyetlerinin giderilmesi amac\u0131yla \u00f6ng\u00f6r\u00fclen yarg\u0131 yollar\u0131n\u0131n mevzuatta yer almas\u0131 yaln\u0131z ba\u015f\u0131na yeterli olmay\u0131p bu yolun ayn\u0131 zamanda pratikte de ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 sunmas\u0131 gerekir. S\u00f6z konusu yola ba\u015fvurulabilmesi i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen \u015fartlar somut olaylara tatbik edilirken dayanak i\u015flem, eylem ya da ihmallerden kaynaklanan savunulabilir nitelikteki iddialar\u0131n bu do\u011frultuda geni\u015f \u015fekilde de\u011ferlendirilmesi, ko\u015fullar\u0131n olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lmas\u0131 durumunda ise bu durumun yarg\u0131 makamlar\u0131 taraf\u0131ndan ilgili ve yeterli gerek\u00e7elerle a\u00e7\u0131klanmas\u0131 gerekir (\u0130lhan G\u00f6khan, B. No: 2017\/27957, 9\/9\/2020, \u00a7\u00a7 47, 49).<\/p>\n
14. Ba\u015fvurucunun yukar\u0131da de\u011finilen yak\u0131nmalar\u0131 ve talebi ile ilgili olarak ilk derece mahkemesi veya istinaf mercii herhangi bir de\u011ferlendirmede bulunmam\u0131\u015f, bir gerek\u00e7e de g\u00f6stermemi\u015ftir.<\/p>\n
15. Bu durumda ba\u015fvurucunun Anayasa’n\u0131n 17. maddesinde d\u00fczenlenen ki\u015finin maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi hakk\u0131 ve bu hak ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak Anayasa’n\u0131n 40. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan etkili ba\u015fvuru hakk\u0131 ihlal edildi\u011fi kanaati ile \u00e7o\u011funluk karar\u0131na i\u015ftirak edilmemi\u015ftir.<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 11\/12\/2024 tarihli ve 2021\/850 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 \u00a0 \u00a0 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 FEVZ\u0130 KAYACAN BA\u015eVURUSU (5) (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2021\/850) \u00a0 Karar Tarihi: 11\/12\/2024 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 \u00a0 Ba\u015fkan : Basri BA\u011eCI \u00dcyeler : Engin YILDIRIM \u00a0 \u00a0 Kenan YA\u015eAR \u00a0 \u00a0 \u00d6mer \u00c7INAR \u00a0 \u00a0 Metin KIRATLI Raport\u00f6r : Mustafa Erdem ATLIHAN Ba\u015fvurucu : Fevzi KAYACAN \u00a0 I. BA\u015eVURUNUN \u00d6ZET\u0130 1. Ba\u015fvuru, ceza infaz kurumunda bir odada temel ihtiya\u00e7lar kar\u015f\u0131lanmaks\u0131z\u0131n uzun s\u00fcreli tutulma ve bu nedenle a\u00e7\u0131lan tazminat davas\u0131n\u0131n reddedilmesi nedeniyle k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131 ile ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddialar\u0131na ili\u015fkindir. 2. Ba\u015fvurucu, Fetullah\u00e7\u0131 Ter\u00f6r \u00d6rg\u00fct\u00fc\/Paralel Devlet Yap\u0131lanmas\u0131 (FET\u00d6\/PDY) soru\u015fturmas\u0131 kapsam\u0131nda 22\/7\/2016 tarihinde tutuklanarak \u00f6nce Konya E Tipi Kapal\u0131 Ceza \u0130nfaz Kurumuna, bir s\u00fcre sonra da Sincan 2 No.lu F Tipi Y\u00fcksek G\u00fcvenikli Kapal\u0131 Ceza \u0130nfaz Kurumuna ( \u0130nfaz Kurumu) yerle\u015ftirilmi\u015ftir. 3. Tutuklu olarak yarg\u0131lanmas\u0131na Konya A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinde ba\u015flanan ba\u015fvurucunun m\u00fcdafii Konya’da ger\u00e7ekle\u015ftirilen duru\u015fmalarda haz\u0131r bulunmakta iken ba\u015fvurucu bu duru\u015fmalara Ses ve G\u00f6r\u00fcnt\u00fc Bili\u015fim Sistemi (SEGB\u0130S) ile kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurucunun iddias\u0131na g\u00f6re 2\/8\/2017 tarihli duru\u015fma sabah saatlerinde ba\u015flam\u0131\u015f, son olarak saat 17.30’da Mahkeme Heyetince, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n m\u00fctalaas\u0131ndan sonra talepleri g\u00f6r\u00fc\u015fmek \u00fczere duru\u015fmaya ara verilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu; verilen bu aradan sonra Konya 6. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi ile ileti\u015fim …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-36774","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n