T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
N. Y. BA\u015eVURUSU<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2020\/25514)<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Karar Tarihi: 22\/1\/2025<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
Raport\u00f6r<\/p>\n
:<\/p>\n
Kemal \u00d6ZEREN<\/p>\n
Ba\u015fvurucu<\/p>\n
:<\/p>\n
Vekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Av. Rahman \u00d6ZDEM\u0130R<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN KONUSU<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru, ticari pilot lisans\u0131n\u0131n iptali nedeniyle \u00f6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130<\/p>\n
2. Ba\u015fvuru 10\/8\/2020 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Komisyon, ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
3. Ba\u015fvuru belgelerinin bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na (Bakanl\u0131k) g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bildirmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 beyanda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
III. OLAY VE OLGULAR<\/p>\n
4. Ba\u015fvuru formu ve eklerinde ifade edildi\u011fi \u015fekliyle ve Ulusal Yarg\u0131 A\u011f\u0131 Bili\u015fim Sistemi (UYAP) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla eri\u015filen bilgi ve belgeler \u00e7er\u00e7evesinde ilgili olaylar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
5. Hava Kuvvetleri Komutanl\u0131\u011f\u0131 (Komutanl\u0131k) emrinde tu\u011fgeneral r\u00fctbesiyle g\u00f6rev yapmaktayken emekli olan ba\u015fvurucunun r\u00fctbesi 25\/8\/2017 tarihli ve 30165 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazetede yay\u0131mlanan 693 say\u0131l\u0131 Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Hal Kapsam\u0131nda Baz\u0131 Tedbirler Al\u0131nmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname (693 say\u0131l\u0131 KHK) ile geri al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bununla birlikte 693 say\u0131l\u0131 KHK’n\u0131n 3. maddesi uyar\u0131nca ba\u015fvurucunun sahip oldu\u011fu TR-A-09871 numaral\u0131 ticari pilot lisans\u0131n\u0131n iptal edilmesine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
6. Ba\u015fvurucu bu i\u015flemin iptaline karar verilmesi talebiyle dava a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Dava dilek\u00e7esinde ba\u015fvurucu, 693 say\u0131l\u0131 KHK’n\u0131n 3. maddesi ile getirilen h\u00fckm\u00fcn ge\u00e7imini sa\u011flamas\u0131 i\u00e7in gerekli olan maddi kazan\u00e7 elde etmesine engel oldu\u011funu ve su\u00e7lulu\u011fu ortaya koyulmadan b\u00f6yle bir tedbir uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek masumiyet karinesinin, ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n ve kanunsuz su\u00e7 ve ceza olmaz ilkesinin ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
7. Ankara 13. \u0130dare Mahkemesi (\u0130dare Mahkemesi) ilk olarak 14\/2\/2018 tarihinde, pilot lisans\u0131n\u0131n iptal edilmesine ili\u015fkin kurulmu\u015f ve idari davaya konu edilebilecek bir idari i\u015flemin var olmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle davan\u0131n incelenmeksizin reddine karar vermi\u015ftir. Ankara B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesi 12. \u0130dari Dava Dairesi ise bu karara kar\u015f\u0131 yap\u0131lan istinaf ba\u015fvurusunu 2\/10\/2018 tarihli karar\u0131yla kabul etmi\u015f ve yeniden karar verilmek \u00fczere dava dosyas\u0131n\u0131 \u0130dare Mahkemesine g\u00f6ndermi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinde; ba\u015fvurucunun pilot lisans\u0131n\u0131n 1\/12\/2017 tarihli i\u015flem ile iptal edildi\u011fini, davan\u0131n bu i\u015fleme kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ortadaidari davaya konu olabilecek kesin ve y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi zorunlu bir i\u015flem oldu\u011funu, bu nedenle davan\u0131n esas\u0131n\u0131n incelenmesi gerekti\u011fini belirtmi\u015ftir.<\/p>\n
8. \u0130dare Mahkemesi bunun \u00fczerine 30\/10\/2019 tarihli karar\u0131yla davan\u0131n reddine karar vermi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinde; 693 say\u0131l\u0131 KHK’n\u0131n 3. maddesi uyar\u0131nca ayn\u0131 KHK’n\u0131n eki 4 say\u0131l\u0131 listede ismine yer verilerek r\u00fctbeleri geri al\u0131nanlar\u0131n pilot lisanslar\u0131n\u0131n iptal edilmesi hususunda, ba\u011fl\u0131 yetki kapsam\u0131nda idareye herhangi bir de\u011ferlendirme yapma ya da ba\u015fka y\u00f6nde i\u015flem tesis etme olana\u011f\u0131 tan\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Bu ba\u011flamda 693 say\u0131l\u0131 KHK uyar\u0131nca r\u00fctbesi geri al\u0131nan ba\u015fvurucunun yine 693 say\u0131l\u0131 KHK uyar\u0131nca ticari pilot lisans\u0131n\u0131n iptal edilmesine ili\u015fkin dava konusu i\u015flemde hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k bulunmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
9. Ba\u015fvurucu, dava dosyas\u0131ndaki iddialar\u0131n\u0131 yineleyerek bu karara kar\u015f\u0131 istinaf ba\u015fvurusunda bulunmu\u015ftur. Ankara B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesi 10. \u0130dari Dava Dairesi 10\/6\/2020 tarihli karar\u0131yla \u0130dare Mahkemesi karar\u0131n\u0131n usule ve hukuka uygun oldu\u011funu ve kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gereken bir sebep bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek istinaf ba\u015fvurusunun reddine ve karar\u0131n onanmas\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
10. Nihai karar 17\/7\/2020 tarihinde ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan \u00f6\u011frenilmi\u015ftir.<\/p>\n
11. Di\u011fer taraftan ba\u015fvurucu 693 say\u0131l\u0131 KHK uyar\u0131nca r\u00fctbesinin ve buna ba\u011fl\u0131 haklar\u0131n\u0131n geri al\u0131nmas\u0131na kar\u015f\u0131 Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Hal \u0130\u015flemleri \u0130nceleme Komisyonuna (OHAL Komisyonu) ba\u015fvurmu\u015ftur. OHAL komisyonunun ret karar\u0131 sonras\u0131nda ba\u015fvurucu bu i\u015flemin iptali talebiyle dava a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Ankara 27. \u0130dare Mahkemesi 6\/4\/2023 tarihinde davan\u0131n reddine karar vermi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinde;OHAL Komisyonu tespitleri ile ba\u015fvurucu hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen ceza yarg\u0131lamas\u0131ndan elde edilen delilleri de\u011ferlendirmi\u015f ve ba\u015fvurucunun FET\u00d6\/PDY ile en az irtibat derecesinde ba\u011f\u0131n\u0131n oldu\u011fu sonucuna var\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve dava konusu i\u015flemde hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k g\u00f6r\u00fclmedi\u011fini belirtmi\u015ftir. Bu karara kar\u015f\u0131 yap\u0131lan istinaf ba\u015fvurusu hakk\u0131nda da hen\u00fcz bir karar verilmedi\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
12. \u00d6te yandan 1\/2\/2018 tarihli ve 7075 say\u0131l\u0131 Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Hal \u0130\u015flemleri \u0130nceleme Komisyonu Kurulmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamenin De\u011fi\u015ftirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun’a 11\/11\/2020 tarihinde eklenen “\u0130lave tedbirler i\u00e7in ba\u015fvuru yolu” ba\u015fl\u0131kl\u0131 ge\u00e7ici 4. madde uyar\u0131nca ba\u015fvurucu, hakk\u0131nda uygulanan pilot lisans\u0131n\u0131n iptali \u015feklindeki ilave tedbirin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in Sivil Havac\u0131l\u0131k Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ba\u015fvurmu\u015ftur. \u0130darenin 23\/9\/2021 tarihli ret karar\u0131 \u00fczerine ba\u015fvurucu, bu i\u015flemi dava konusu etmi\u015ftir. Ankara 26. \u0130dare Mahkemesi, Ankara 27. \u0130dare Mahkemesinin 6\/4\/2023 tarihli karar\u0131 ile ba\u015fvurucunun Fethullah\u00e7\u0131 Ter\u00f6r \u00d6rg\u00fct\u00fc\/Paralel Devlet Yap\u0131lanmas\u0131 (FET\u00d6\/PDY) ile aidiyeti, iltisak\u0131 veya irtibat\u0131n\u0131n ortaya konuldu\u011funu dolay\u0131s\u0131yla yasan\u0131n a\u00e7\u0131k h\u00fckm\u00fc gere\u011fince ba\u015fvurucu hakk\u0131nda as\u0131l i\u015fleme ba\u011fl\u0131 olarak uygulanan dava konusu ilave tedbirin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 talebiyle yap\u0131lan ba\u015fvurunun reddine y\u00f6nelik i\u015flemde hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k bulunmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu karara kar\u015f\u0131 yap\u0131lan istinaf ba\u015fvurusu hakk\u0131nda ise hen\u00fcz bir karar verilmedi\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
IV. \u0130LG\u0130L\u0130 HUKUK<\/p>\n
13. 693 say\u0131l\u0131 KHK’n\u0131n “R\u00fctbesi al\u0131nan emekli T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri personeli” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 3. maddesinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“(1) T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetlerinden emekliye sevk edilen, kendi iste\u011fiyle emekli olan veya istifa eden subaylardan, ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerine veya Milli G\u00fcvenlik Kurulunca Devletin milli g\u00fcvenli\u011fine kar\u015f\u0131 faaliyette bulundu\u011funa karar verilen yap\u0131, olu\u015fum veya gruplara … iltisak\u0131 yahut bunlarla irtibat\u0131 oldu\u011fu de\u011ferlendirilen ve ekli (4) say\u0131l\u0131 listede yer alanlar\u0131n r\u00fctbeleri al\u0131n\u0131r ve emekli kimlikleri iptal edilir. … Bunlar\u0131n … pilot lisanslar\u0131 … iptal edilir.”<\/p>\n
14. Bu d\u00fczenlemeler 7\/2\/2018 tarihli ve 7090 say\u0131l\u0131 Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Hal Kapsam\u0131nda Baz\u0131 Tedbirler Al\u0131nmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun’un 3. maddesi ile aynen kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n
15. 23\/1\/2017 tarihli ve 29957 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazetede yay\u0131mlanan 685 say\u0131l\u0131 Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Hal \u0130\u015flemleri \u0130nceleme Komisyonu Kurulmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname’nin (685 say\u0131l\u0131 KHK) “Komisyonun g\u00f6revleri” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 2. maddesinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“(1) Komisyon, ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal kapsam\u0131nda do\u011frudan kanun h\u00fckm\u00fcnde kararnameler ile tesis edilen a\u015fa\u011f\u0131daki i\u015flemler hakk\u0131ndaki ba\u015fvurular\u0131 de\u011ferlendirip karar verir.<\/p>\n
a) Kamu g\u00f6revinden, meslekten veya g\u00f6rev yap\u0131lan te\u015fkilattan \u00e7\u0131karma ya da ili\u015fi\u011fin kesilmesi.<\/p>\n
b) \u00d6\u011frencilikle ili\u015fi\u011fin kesilmesi.<\/p>\n
c) Dernekler, vak\u0131flar, sendika, federasyon ve konfederasyonlar, \u00f6zel sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131, \u00f6zel \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131, vak\u0131f y\u00fcksek\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131, \u00f6zel radyo ve televizyon kurulu\u015flar\u0131, gazete ve dergiler, haber ajanslar\u0131, yay\u0131nevleri ve da\u011f\u0131t\u0131m kanallar\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131.<\/p>\n
\u00e7) Emekli personelin r\u00fctbelerinin al\u0131nmas\u0131.<\/p>\n
\u00a0(2) Ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal kapsam\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulan kanun h\u00fckm\u00fcnde kararnamelerle ger\u00e7ek veya t\u00fczel ki\u015filerin hukuki stat\u00fclerine ili\u015fkin olarak do\u011frudan d\u00fczenlenen ve birinci f\u0131kra kapsam\u0131na girmeyen i\u015flemler de Komisyonun g\u00f6rev alan\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n
\u00a0(3) Bu maddede belirtilen i\u015flemlere ba\u011fl\u0131 olarak ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal kapsam\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulan kanun h\u00fckm\u00fcnde kararnamelerde yer alan ilave tedbirler ile kanun yollar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k oldu\u011fu i\u015flemler hakk\u0131nda ayr\u0131ca ba\u015fvuru yap\u0131lamaz.”<\/p>\n
16. 685 say\u0131l\u0131 KHK’n\u0131n 2. maddesinin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131na ili\u015fkin olarak Anayasa Mahkemesince verilen iptal karar\u0131 (ilgili karar i\u00e7in bkz. AYM, E.2018\/74, K.2019\/92, 24\/12\/2019) sonras\u0131nda an\u0131lan h\u00fckm\u00fcn son h\u00e2li \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“(3) Bu maddede belirtilen i\u015flemlere ba\u011fl\u0131 olarak ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal kapsam\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulan kanun h\u00fckm\u00fcnde kararnamelerde yer alan kanun yollar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k oldu\u011fu i\u015flemler hakk\u0131nda ayr\u0131ca ba\u015fvuru yap\u0131lamaz.”<\/p>\n
17. 7256 say\u0131l\u0131 Kanun’un 41. maddesiyle, 685 say\u0131l\u0131 KHK’n\u0131n De\u011fi\u015ftirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun olan 7075 say\u0131l\u0131 Kanun’a eklenen madde \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“\u0130lave tedbirler i\u00e7in ba\u015fvuru yolu<\/p>\n
GE\u00c7\u0130C\u0130 MADDE 4 \u2013 (1) Bu Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen i\u015flemlere ba\u011fl\u0131 olarak ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal kapsam\u0131nda kabul edilen kanunlarda yer alan ilave tedbirlere kar\u015f\u0131 hakk\u0131nda tedbir uygulanan ki\u015fi, kanuni temsilcisi ya da miras\u00e7\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan tedbiri uygulayan veya tedbirle ilgili olan kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131na bu maddenin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren \u00fc\u00e7 ay i\u00e7inde ba\u015fvurulur. Kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131, ba\u015fvuru \u00fczerine yapaca\u011f\u0131 inceleme sonucuna g\u00f6re en ge\u00e7 alt\u0131 ay i\u00e7inde ba\u015fvurunun reddine veya tedbirin kald\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verir. 15\/7\/1950 tarihli ve 5682 say\u0131l\u0131 Pasaport Kanununun ek 7 nci maddesi h\u00fckm\u00fc sakl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u00a0(2) Ba\u015fvurular\u0131n incelenmesi ve sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131 b\u00fcnyesinde komisyon kurulabilir.<\/p>\n
\u00a0(3) Kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131 bu madde kapsam\u0131nda yap\u0131lacak ba\u015fvurular\u0131n sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc bilgi ve belgeyi ilgililerden talep edebilir.<\/p>\n
\u00a0(4) Soru\u015fturman\u0131n gizlili\u011fine ve Devlet s\u0131rlar\u0131na ili\u015fkin ilgili mevzuat h\u00fck\u00fcmleri sakl\u0131 kalmak kayd\u0131yla kurum ve kurulu\u015flar ile yarg\u0131 mercileri, ba\u015fvuru kapsam\u0131nda ihtiya\u00e7 duyulan her t\u00fcrl\u00fc bilgi ve belgeyi gecikmeksizin ba\u015fvuru yap\u0131lan kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131na g\u00f6ndermek veya yerinde incelenmesine imk\u00e2n sa\u011flamak zorundad\u0131r.<\/p>\n
\u00a0(5) Bu madde kapsam\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fmalarda kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131nca g\u00f6revlendirilenler, g\u00f6revlerini yerine getirdikleri s\u0131rada edindikleri kamuya, ilgililere ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere ait gizlilik ta\u015f\u0131yan bilgileri, ki\u015fisel verileri, ticari s\u0131rlar\u0131 ve bunlara ait belgeleri, bu konuda kanunen yetkili k\u0131l\u0131nan mercilerden ba\u015fkas\u0131na a\u00e7\u0131klayamaz, kendilerinin veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerin yarar\u0131na kullanamaz. Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck g\u00f6revden ayr\u0131lmalar\u0131ndan sonra da devam eder.<\/p>\n
\u00a0(6) Bu madde ile ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal kapsam\u0131nda kabul edilen kanunlarda yer alan ilave tedbirlere kar\u015f\u0131 kamu kurum ve kuru\u015flar\u0131na yap\u0131lan ba\u015fvurular hakk\u0131nda karar verenlerin g\u00f6rev ve fiillerine ili\u015fkin hukuki, idari, mali ve cezai sorumluluklar\u0131 hakk\u0131nda 6755 say\u0131l\u0131 Kanunun 37 nci maddesi uygulan\u0131r.<\/p>\n
\u00a0(7) Kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131n\u0131n kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 H\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Kurulunca belirlenecek Ankara idare mahkemelerinde iptal davas\u0131 a\u00e7\u0131labilir.<\/p>\n
\u00a0(8) Bu madde uyar\u0131nca yetkili olmayan kamu kurum ve kurulu\u015funa yap\u0131lan ba\u015fvurular yetkili oldu\u011fu de\u011ferlendirilen kamu kurum ve kurulu\u015funa g\u00f6nderilir ve durum ba\u015fvurana bildirilir.<\/p>\n
\u00a0(9) Bu maddenin uygulanmas\u0131na ili\u015fkin ortaya \u00e7\u0131kabilecek ihtilaflar\u0131 gidermeye Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yetkilidir.”<\/p>\n
18. \u00d6te yandan Anayasa Mahkemesinin 24\/12\/2019 tarihli veE.2018\/74, K.2019\/92 say\u0131l\u0131 karar\u0131n\u0131n ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“35. Dava konusu kuralla, as\u0131l tedbirlere ba\u011fl\u0131 olarak uygulanan ilave tedbirler bak\u0131m\u0131ndan herhangi bir ayr\u0131m yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l KHK\u2019lar\u0131nda d\u00fczenlenen b\u00fct\u00fcn ilave tedbirlere kar\u015f\u0131 Komisyona ba\u015fvuru yolu kapat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. As\u0131l tedbirlerin uygulanmas\u0131yla zorunlu olarak uygulanmas\u0131 gerekmeyen, as\u0131l tedbirlerden ayr\u0131labilir nitelikteki ilave tedbirlerin hukuka uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirebilecek herhangi bir idari ve adli yol \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l KHK\u2019lar\u0131nda d\u00fczenlenmekle birlikte bir idari i\u015flem tesis etmek suretiyle uygulanan ilave tedbirlere kar\u015f\u0131 idari yarg\u0131 yoluna ba\u015fvurulabilece\u011fi kabul edilse bile bu tedbirlere kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan davalarda idari yarg\u0131 mercilerince yap\u0131lacak denetim \u015fekl\u00ee bir denetimden \u00f6teye ge\u00e7meyecektir. Belirtilen \u015fekilde uygulanan ilave tedbirlere kar\u015f\u0131 idari yarg\u0131ya ba\u015fvuru yap\u0131labilmesinin bu h\u00e2liyle etkili bir hukuk yolu oldu\u011fu s\u00f6ylenemez.<\/p>\n
…<\/p>\n
37. As\u0131l tedbirin hukuka uygun olmas\u0131, bu tedbirlerden ayr\u0131labilir nitelikte olan ilave tedbirlerin de mutlaka hukuka uygun oldu\u011fu anlam\u0131na gelmemektedir. Bu nedenle Anayasa\u2019da g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere s\u0131n\u0131rlama getiren ilave tedbirlerin as\u0131l tedbirlerden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak hukuka uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi gerekir. As\u0131l tedbirden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak uygulanan ilave tedbirlerin hukuka uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n denetimi ise ancak yarg\u0131 makamlar\u0131n\u0131n etkili bir denetim yapmas\u0131na imk\u00e2n verecek bir idari ba\u015fvuru yolunun \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesiyle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
38. Dava konusu kuralla as\u0131l tedbirin zorunlu sonucu olmayan ve as\u0131l tedbirlerden ayr\u0131labilir nitelikte olan ilave tedbirler y\u00f6n\u00fcnden bir ayr\u0131m yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n t\u00fcm ilave tedbirlere kar\u015f\u0131 Komisyona ba\u015fvuru hakk\u0131n\u0131n tan\u0131nmamas\u0131, an\u0131lan nitelikteki tedbirlerin as\u0131l tedbirlerden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak idari ve yarg\u0131sal merciler taraf\u0131ndan etkili bir \u015fekilde denetimini imk\u00e2ns\u0131z k\u0131lmaktad\u0131r. Bu itibarla do\u011frudan ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l KHK\u2019lar\u0131 ile tesis edilen i\u015flemlere ba\u011fl\u0131 olarak ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l kapsam\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulan KHK\u2019larda yer alan ilave tedbirlere kar\u015f\u0131 Komisyona ba\u015fvuru yap\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren kural, Anayasa\u2019n\u0131n 40. maddesiyle g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan etkili ba\u015fvuru hakk\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n
39. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle kural Anayasa\u2019n\u0131n 40. maddesine ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u0130ptali gerekir.”<\/p>\n
V. \u0130NCELEME VE GEREK\u00c7E<\/p>\n
19. Anayasa Mahkemesinin 22\/1\/2025 tarihinde yapm\u0131\u015f oldu\u011fu toplant\u0131da ba\u015fvuru incelenip gere\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
A. Ba\u015fvurucunun \u0130ddialar\u0131 ve Bakanl\u0131k G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<\/p>\n
20. Ba\u015fvurucu; 693 say\u0131l\u0131 KHK’n\u0131n 3. maddesi ile sosyal hayat\u0131n\u0131 devam ettirmek i\u00e7in gerekli olan maddi kazan\u00e7 elde etmesinin engellendi\u011fini, kanun h\u00fckm\u00fcnde kararnameler ile ceza verilemeyece\u011fini, hakk\u0131nda mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fc bulunmamas\u0131na ra\u011fmen pilot lisans\u0131n\u0131n iptal edildi\u011fini bu durumun ailesini ve kendisini \u00e7aresiz b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n, kanunsuz su\u00e7 ve ceza olmaz ilkesinin ihlal etti\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
21. Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde; 7075 say\u0131l\u0131 Kanun’da yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikten sonra ba\u015fvurucunun \u0130dareye ba\u015fvurup ba\u015fvurmad\u0131\u011f\u0131 hususunun g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi ifade edilerek ilgili mevzuat h\u00fck\u00fcmleri, Anayasa Mahkemesi i\u00e7tihad\u0131 ve somut olay\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar\u0131 hat\u0131rlat\u0131lm\u0131\u015f ve bunlar\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
22. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 beyan\u0131nda \u00f6nceki beyanlar\u0131n\u0131 yinelemi\u015ftir.<\/p>\n
B. De\u011ferlendirme<\/p>\n
23. Anayasa’n\u0131n 148. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131n son c\u00fcmlesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Ba\u015fvuruda bulunabilmek i\u00e7in ola\u011fan kanun yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmi\u015f olmas\u0131 \u015fartt\u0131r.”<\/p>\n
24. 30\/3\/2011 tarihli ve 6216 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131nda Kanun’un “Bireysel ba\u015fvuru hakk\u0131” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 45. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“\u0130hlale neden oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclen i\u015flem, eylem ya da ihmal i\u00e7in kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f idari ve yarg\u0131sal ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131n bireysel ba\u015fvuru yap\u0131lmadan \u00f6nce t\u00fcketilmi\u015f olmas\u0131 gerekir.”<\/p>\n
25. Yukar\u0131da belirtilen Anayasa ve Kanun h\u00fck\u00fcmleri gere\u011fince Anayasa Mahkemesine bireysel ba\u015fvuru, iddia edilen hak ihlallerinin yarg\u0131 mercilerince d\u00fczeltilmemesi h\u00e2linde ba\u015fvurulabilecek ikincil nitelikte bir hak arama yoludur. Bireysel ba\u015fvuru yolunun ikincil niteli\u011fi gere\u011fi, Anayasa Mahkemesine bireysel ba\u015fvuruda bulunulabilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle ola\u011fan kanun yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmesi zorunludur (Ay\u015fe Z\u0131raman ve Cennet Ye\u015filyurt, B. No: 2012\/403, 26\/3\/2013, \u00a7\u00a7 16, 17; Mehmet Cevri, B. No: 2018\/32097, 13\/1\/2021, \u00a7\u00a7 31, 32).<\/p>\n
26. Ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilip t\u00fcketilmedi\u011fi, ilke olarak Anayasa Mahkemesine ba\u015fvurunun yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihteki duruma bak\u0131larak de\u011ferlendirilir. Ancak Anayasa Mahkemesi, baz\u0131 durumlarda bireysel ba\u015fvuru yap\u0131ld\u0131ktan sonra olu\u015fturulan yeni ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmesi gerekti\u011fine de karar verebilir. \u00d6zellikle belli bir konudaki yap\u0131sal ve sistemik sorunlara \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmak amac\u0131yla sonradan olu\u015fturulmu\u015f bir yol s\u00f6z konusu ise ikincillik ilkesi, o konudaki temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin ihlali iddialar\u0131n\u0131n -bu yol vas\u0131tas\u0131yla- \u00f6ncelikle idari ve yarg\u0131sal makamlarca de\u011ferlendirilmesine imk\u00e2n tan\u0131nmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131labilir (Remziye Duman, B. No: 2016\/25923, 20\/7\/2017, \u00a7 35; Mehmet Cevri, \u00a7 33).<\/p>\n
27. Her h\u00e2l\u00fck\u00e2rda bir ba\u015fvuru yolunun t\u00fcketilmesinin gerekli olmas\u0131 i\u00e7in ula\u015f\u0131labilir olmas\u0131, ihlal iddialar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden makul bir ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 sunma ve yeterli giderim sa\u011flama kapasitesine sahip olmas\u0131 gerekir. Belli bir ba\u015fvuru yolunun soyut olarak belirtilen niteliklere sahip olmas\u0131 yeterli de\u011fildir. Bu yolun uygulamada da an\u0131lan niteliklere sahip olmas\u0131 ya da en az\u0131ndan sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n kan\u0131tlanmam\u0131\u015f olmas\u0131 gerekir. Bununla birlikte soyut olarak makul bir ba\u015far\u0131 sunma kapasitesi bulunan bir yolun uygulamada ba\u015far\u0131ya ula\u015fmayaca\u011f\u0131na dair \u015f\u00fcphe, o ba\u015fvuru yolunun t\u00fcketilmemesini hakl\u0131 k\u0131lmaz. \u00d6zellikle sonradan olu\u015fturulan ve hen\u00fcz uygulamas\u0131 olmayan bir ba\u015fvuru yolunun bu kapsamda de\u011ferlendirilmesi gerekir (Remziye Duman, \u00a7 36; \u0130smail \u015eahan, B. No: 2016\/54509, 28\/11\/2019, \u00a7 42; Mehmet Cevri, \u00a7 34).<\/p>\n
28. Dolay\u0131s\u0131yla bireysel ba\u015fvuru yap\u0131ld\u0131ktan sonra yeni bir ba\u015fvuru yolunun olu\u015fturulmas\u0131 h\u00e2linde Anayasa Mahkemesinin g\u00f6revi, s\u00f6z konusu ba\u015fvuru yolunun d\u00fczenleni\u015f \u015fekli itibar\u0131yla ula\u015f\u0131labilir olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ihlal iddialar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden makul bir ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 sunma ve yeterli giderim sa\u011flama kapasitesine sahip olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmektir (Sait Or\u00e7an, B. No: 2016\/29085, 19\/7\/201, \u00a7 37; Mehmet Cevri, \u00a7 35).<\/p>\n
29. Somut olayda ba\u015fvurucu hakk\u0131nda uygulanan pilot lisans\u0131n\u0131n iptali \u015feklindeki ilave tedbir ile ilgili a\u00e7\u0131lan davada \u0130dare Mahkemesi ilk olarak kesin ve y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi gerekli bir i\u015flem olmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle davan\u0131n incelenmeksizin reddine karar vermi\u015f, bu karar istinaf mercii taraf\u0131ndan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun \u00fczerine \u0130dare Mahkemesi davan\u0131n esas\u0131 ile ilgili olarak ba\u011fl\u0131 yetki kapsam\u0131nda idareye herhangi bir de\u011ferlendirme yapma ya da ba\u015fka y\u00f6nde i\u015flem tesis etme olana\u011f\u0131 tan\u0131nmad\u0131\u011f\u0131ndan bahisle davan\u0131n reddine karar vermi\u015ftir (bkz. \u00a7 8).<\/p>\n
30. Vurgulamak gerekir ki idari i\u015flem tesis edilmek suretiyle uygulanan pilot lisans\u0131n\u0131n iptali \u015feklindeki ilave tedbirle ilgili olarak yap\u0131lan yarg\u0131sal denetimde \u0130dare Mahkemesi y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan mevzuat kapsam\u0131nda yaln\u0131zca ba\u011fl\u0131 yetkiden bahsederek davan\u0131n reddine karar vermi\u015ftir. Nitekim Anayasa Mahkemesinin ilave tedbirler ile ilgili olarak vermi\u015f oldu\u011fu iptal karar\u0131nda da yer alan “idari i\u015flem tesis etmek suretiyle uygulanan ilave tedbirlere kar\u015f\u0131 idari yarg\u0131 yoluna ba\u015fvurulabilece\u011fi kabul edilse bile bu tedbirlere kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan davalarda idari yarg\u0131 mercilerince yap\u0131lacak denetim \u015fekl\u00ee bir denetimden \u00f6teye ge\u00e7meyecektir” \u015feklindeki belirleme (bkz. \u00a7 18) dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda \u0130dare Mahkemesinin 30\/10\/2019 tarihli karar\u0131nda uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n esas\u0131yla ilgili \u015fekli denetimden \u00f6te bir denetimin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek g\u00fc\u00e7t\u00fcr.<\/p>\n
31. Di\u011fer taraftan devam eden s\u00fcre\u00e7te 7075 say\u0131l\u0131 Kanun’un ge\u00e7ici 4. maddesi ile ilave tedbirler i\u00e7in yeni bir ba\u015fvuru yolu getirilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucunun bu kapsamda ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 yarg\u0131laman\u0131n ise istinaf a\u015famas\u0131nda devam etmekte oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bununla birlikte Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde 7075 say\u0131l\u0131 Kanun’da yap\u0131lan s\u00f6z konusu de\u011fi\u015fikli\u011fe ve ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmesi gereklili\u011fine yap\u0131lm\u0131\u015f olan vurgu kar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015fvurucu s\u00f6z konusu yeni ba\u015fvurusundan bahsetmedi\u011fi gibi bahse konu ba\u015fvuru yolunun ula\u015f\u0131labilir, ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 sunma ve yeterli giderim sa\u011flama kapasitesinin olmad\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik bir iddiada da bulunmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
32. \u00d6te yandan Anayasa Mahkemesi, Mehmet Cevri karar\u0131nda ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l (OHAL) kapsam\u0131nda kabul edilen kanunlardan kaynakl\u0131 ilave tedbirlere y\u00f6nelik olarak 7256 say\u0131l\u0131 Kanun’un 41. maddesiyle 7075 say\u0131l\u0131 Kanun’a eklenen ge\u00e7ici 4. madde kapsam\u0131nda getirilen ve \u00f6ncelikle ilgili kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131na talepte bulunma, daha sonra ise idari yarg\u0131da dava a\u00e7ma yolu \u00f6ng\u00f6ren ba\u015fvuru yolunun ilk bak\u0131\u015fta ula\u015f\u0131labilir ve ihlal iddialar\u0131yla ilgili ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 sunma ve yeterli giderim sa\u011flama kapasitesine sahip bir ba\u015fvuru yolu oldu\u011funa karar vermi\u015f ve an\u0131lan ba\u015fvuru yolu t\u00fcketilmeden yap\u0131lan ba\u015fvurunun incelenmesinin bireysel ba\u015fvurunun ikincil niteli\u011fi ile ba\u011fda\u015fmayaca\u011f\u0131n\u0131 kabul etmi\u015ftir (Mehmet Cevri, \u00a7\u00a7 36-44; Ece \u00d6ztan, B. No: 2018\/19635, 22\/9\/2022, \u00a7 13). Bak\u0131lan ba\u015fvuruda da an\u0131lan karardan ayr\u0131lmay\u0131 gerektiren bir neden bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
33. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle ba\u015fvurunun ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
VI. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n
A. Ba\u015fvurunun ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmemesi nedeniyle KABUL ED\u0130LEMEZ OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
B. Yarg\u0131lama giderlerinin ba\u015fvurucu \u00fczerinde BIRAKILMASINA 22\/1\/2025 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 22\/1\/2025 tarihli ve 2020\/25514 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 \u00a0 \u00a0 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 N. Y. BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2020\/25514) \u00a0 Karar Tarihi: 22\/1\/2025 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 \u00a0 Ba\u015fkan : Basri BA\u011eCI \u00dcyeler : Engin YILDIRIM \u00a0 \u00a0 Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU \u00a0 \u00a0 Kenan YA\u015eAR \u00a0 \u00a0 \u00d6mer \u00c7INAR Raport\u00f6r : Kemal \u00d6ZEREN Ba\u015fvurucu : Vekili : Av. Rahman \u00d6ZDEM\u0130R \u00a0 I. BA\u015eVURUNUN KONUSU 1. Ba\u015fvuru, ticari pilot lisans\u0131n\u0131n iptali nedeniyle \u00f6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir. II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130 2. Ba\u015fvuru 10\/8\/2020 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Komisyon, ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir. 3. Ba\u015fvuru belgelerinin bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na (Bakanl\u0131k) g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bildirmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 beyanda bulunmu\u015ftur. III. OLAY VE OLGULAR 4. Ba\u015fvuru formu ve eklerinde ifade edildi\u011fi \u015fekliyle ve Ulusal Yarg\u0131 A\u011f\u0131 Bili\u015fim Sistemi (UYAP) arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla eri\u015filen bilgi ve belgeler \u00e7er\u00e7evesinde ilgili olaylar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir: 5. Hava Kuvvetleri Komutanl\u0131\u011f\u0131 (Komutanl\u0131k) emrinde tu\u011fgeneral r\u00fctbesiyle g\u00f6rev yapmaktayken emekli olan ba\u015fvurucunun r\u00fctbesi 25\/8\/2017 tarihli ve 30165 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazetede yay\u0131mlanan 693 say\u0131l\u0131 Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Hal Kapsam\u0131nda Baz\u0131 Tedbirler Al\u0131nmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname (693 say\u0131l\u0131 KHK) ile geri al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bununla birlikte 693 say\u0131l\u0131 KHK’n\u0131n 3. maddesi uyar\u0131nca ba\u015fvurucunun sahip oldu\u011fu TR-A-09871 numaral\u0131 ticari pilot …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-36491","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n