ANAYASA MAHKEMES\u0130 KARARI<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Esas Say\u0131s\u0131 : 2024\/127<\/p>\n
Karar Say\u0131s\u0131 : 2024\/228<\/p>\n
Karar Tarihi : 25\/12\/2024<\/p>\n
R.G.Tarih-Say\u0131 : 12\/3\/2025-32839<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130T\u0130RAZ YOLUNA BA\u015eVURAN: K\u00fc\u00e7\u00fck\u00e7ekmece 5. Asliye Hukuk Mahkemesi<\/p>\n
\u0130T\u0130RAZIN KONUSU: 9\/6\/1932 tarihli ve 2004 say\u0131l\u0131 \u0130cra ve \u0130flas Kanunu\u2019nun 58. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n 17\/7\/2003 tarihli ve 4949 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 12. maddesiyle de\u011fi\u015ftirilen (3) numaral\u0131 bendinin \u201c\u2026alacak veya teminat yabanc\u0131 para ise alaca\u011f\u0131n hangi tarihteki kur \u00fczerinden talep edildi\u011fi\u2026\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn Anayasa\u2019n\u0131n 13. ve 35. maddelerine ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclerek iptaline karar verilmesi talebidir.<\/p>\n
OLAY: \u0130lams\u0131z icra takibine yap\u0131lan itiraz \u00fczerine alacakl\u0131 taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan itiraz\u0131n iptali davas\u0131nda itiraz konusu kural\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na varan Mahkeme, iptali i\u00e7in ba\u015fvurmu\u015ftur.<\/p>\n
I. \u0130PTAL\u0130 \u0130STENEN KANUN H\u00dcKM\u00dc<\/p>\n
Kanun\u2019un itiraz konusu kural\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 58. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u00a0\u201cTakip talebi ve muhtevas\u0131:<\/p>\n
Madde 58- (De\u011fi\u015fik: 18\/2\/1965-538\/30 md.)<\/p>\n
\u00a0(De\u011fi\u015fik birinci f\u0131kra: 2\/7\/2012-6352\/9 md.) Takip talebi icra dairesine yaz\u0131l\u0131 veya s\u00f6zl\u00fc olarak ya da elektronik ortamda yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Talepte \u015funlar g\u00f6sterilir:<\/p>\n
1. (De\u011fi\u015fik: 2\/7\/2012-6352\/9 md.) Alacakl\u0131n\u0131n ve varsa kanuni temsilcisinin ve vekilinin ad\u0131, soyad\u0131; alacakl\u0131 veya vekili ad\u0131na \u00f6demenin yap\u0131laca\u011f\u0131 banka ad\u0131 ile hesap bilgileri; varsa T\u00fcrkiye Cumhuriyeti kimlik numaras\u0131 veya vergi kimlik numaras\u0131; \u015f\u00f6hret ve yerle\u015fim yeri; alacakl\u0131 yabanc\u0131 memlekette oturuyorsa T\u00fcrkiye\u2019de g\u00f6sterece\u011fi yerle\u015fim yeri (Yerle\u015fim yeri g\u00f6steremezse icra dairesinin bulundu\u011fu yer yerle\u015fim yeri say\u0131l\u0131r.);<\/p>\n
2. (De\u011fi\u015fik: 2\/7\/2012-6352\/9 md.) Bor\u00e7lunun ve varsa kanuni temsilcisinin ad\u0131, soyad\u0131, alacakl\u0131 taraf\u0131ndan biliniyorsa T\u00fcrkiye Cumhuriyeti kimlik numaras\u0131 veya vergi kimlik numaras\u0131, \u015f\u00f6hret ve yerle\u015fim yeri;<\/p>\n
Bir terekeye kar\u015f\u0131 yap\u0131lan taleplerde kendilerine tebligat yap\u0131lacak miras\u00e7\u0131lar\u0131n ad\u0131,soyad\u0131, biliniyorsa T\u00fcrkiye Cumhuriyeti kimlik numaras\u0131 veya vergi kimlik numaras\u0131, \u015f\u00f6hret ve yerle\u015fim yerleri;<\/p>\n
3. (De\u011fi\u015fik: 17\/7\/2003-4949\/12 md.) Alaca\u011f\u0131n veya istenen teminat\u0131n T\u00fcrk paras\u0131yla tutar\u0131 ve faizli alacaklarda faizin miktar\u0131 ile i\u015flemeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn, alacak veya teminat yabanc\u0131 para ise alaca\u011f\u0131n hangi tarihteki kur \u00fczerinden talep edildi\u011fi ve faizi;<\/p>\n
4. Senet, senet yoksa borcun sebebi;<\/p>\n
5. Takip yollar\u0131ndan hangisinin se\u00e7ildi\u011fi;<\/p>\n
Alacak belgeye dayanmakta ise, belgenin asl\u0131n\u0131n veya alacakl\u0131 yahut m\u00fcmessili taraf\u0131ndan tasdik edilmi\u015f, bor\u00e7lu say\u0131s\u0131ndan bir fazla \u00f6rne\u011finin takip talebi an\u0131nda icra dairesine tevdii mecburidir.<\/p>\n
Alacakl\u0131ya takip talebinde bulundu\u011funa ve verdi\u011fi belgelere, talep ve takip masraflar\u0131na dair bedava ve pulsuz bir makbuz verilir.\u201d<\/p>\n
II. \u0130LK \u0130NCELEME<\/p>\n
1. Anayasa Mahkemesi \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca, Kadir \u00d6ZKAYA, Hasan Tahsin G\u00d6KCAN, Basri BA\u011eCI, Engin YILDIRIM, R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7, Recai AKYEL, Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ, Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU, Selahaddin MENTE\u015e, Kenan YA\u015eAR, Muhterem \u0130NCE, Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L ve \u00d6mer \u00c7INAR\u2019\u0131n kat\u0131l\u0131mlar\u0131yla 27\/6\/2024 tarihinde yap\u0131lan ilk inceleme toplant\u0131s\u0131nda \u00f6ncelikle s\u0131n\u0131rlama sorunu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
2. Anayasa\u2019n\u0131n 152. ile 30\/3\/2011 tarihli ve 6216 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 40. maddelerine g\u00f6re bir davaya bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kararnamesinin h\u00fck\u00fcmlerini Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 g\u00f6rmesi h\u00e2linde veya taraflardan birinin ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ayk\u0131r\u0131l\u0131k iddias\u0131n\u0131n ciddi oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na varmas\u0131 durumunda bu h\u00fck\u00fcmlerin iptalleri i\u00e7in Anayasa Mahkemesine ba\u015fvurmaya yetkilidir. Ancak an\u0131lan maddeler uyar\u0131nca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine ba\u015fvurabilmesi i\u00e7in elinde y\u00f6ntemince a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ve mahkemenin g\u00f6rev kapsam\u0131na giren bir davan\u0131n bulunmas\u0131, iptali talep edilen kural\u0131n da o davada uygulanacak olmas\u0131 gerekir. Uygulanacak kural ise bak\u0131lmakta olan davan\u0131n de\u011fi\u015fik evrelerinde ortaya \u00e7\u0131kan sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde veya davay\u0131 sonu\u00e7land\u0131rmada olumlu ya da olumsuz y\u00f6nde etki yapacak nitelikteki kurallard\u0131r.<\/p>\n
3. \u0130tiraz yoluna ba\u015fvuran Mahkeme, 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 58. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (3) numaral\u0131 bendinin \u201c\u2026alacak veya teminat yabanc\u0131 para ise alaca\u011f\u0131n hangi tarihteki kur \u00fczerinden talep edildi\u011fi\u2026\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn iptalini talep etmi\u015ftir. \u0130tiraz konusu kuralda icra takibine konu alaca\u011f\u0131n veya teminat\u0131n yabanc\u0131 para olmas\u0131 h\u00e2linde alaca\u011f\u0131n hangi tarihteki kur \u00fczerinden talep edildi\u011finin takip talebinde g\u00f6sterilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
4. Bak\u0131lmakta olan davan\u0131n konusu alaca\u011fa dayal\u0131 olarak ba\u015flat\u0131lan ilams\u0131z icra takibine yap\u0131lan itiraz\u0131n iptali talebine ili\u015fkindir. Bu itibarla kuralda yer alan \u201c\u2026veya teminat\u2026\u201d ibaresinin bak\u0131lmakta olan davada uygulanma imk\u00e2n\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
5. \u00d6te yandan kural\u0131n \u201c\u2026yabanc\u0131 para ise alaca\u011f\u0131n hangi tarihteki kur \u00fczerinden talep edildi\u011fi\u2026\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fc konusu hem alacak hem de teminat olan icra takipleri bak\u0131m\u0131ndan ge\u00e7erli, ortak kural niteli\u011findedir. Bu itibarla bak\u0131lmakta olan davan\u0131n konusu g\u00f6zetilerek kural\u0131n kalan k\u0131sm\u0131n\u0131n esas\u0131na y\u00f6nelik incelemenin \u201c\u2026alacak\u2026\u201d ibaresi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak yap\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
6. A\u00e7\u0131klanan nedenle 9\/6\/1932 tarihli ve 2004 say\u0131l\u0131 \u0130cra ve \u0130flas Kanunu\u2019nun 58. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n 17\/7\/2003 tarihli ve 4949 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 12. maddesiyle de\u011fi\u015ftirilen (3) numaral\u0131 bendinin;<\/p>\n
A. \u201c\u2026alacak veya teminat yabanc\u0131 para ise alaca\u011f\u0131n hangi tarihteki kur \u00fczerinden talep edildi\u011fi ve faizi;\u2026\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yer alan \u201d\u2026veya teminat\u2026\u201d ibaresinin itiraz ba\u015fvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta oldu\u011fu davada uygulanma imk\u00e2n\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan bu ibareye ili\u015fkin ba\u015fvurunun Mahkemenin yetkisizli\u011fi nedeniyle REDD\u0130NE,<\/p>\n
B. An\u0131lan b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn kalan k\u0131sm\u0131n\u0131n esas\u0131n\u0131n incelenmesine, esasa ili\u015fkin incelemenin b\u00f6l\u00fcmde yer alan \u201c\u2026alacak\u2026\u201d ibaresi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak yap\u0131lmas\u0131na,<\/p>\n
OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
III. ESASIN \u0130NCELENMES\u0130<\/p>\n
7. Ba\u015fvuru karar\u0131 ve ekleri, Raport\u00f6r Elif \u00c7EL\u0130KDEM\u0130R ANKITCI taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan i\u015fin esas\u0131na ili\u015fkin rapor, itiraz konusu kanun h\u00fckm\u00fc, dayan\u0131lan ve ilgili g\u00f6r\u00fclen Anayasa kurallar\u0131 ve bunlar\u0131n gerek\u00e7eleri ile di\u011fer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gere\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcp d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
A. Anlam ve Kapsam<\/p>\n
8. Bir miktar paran\u0131n \u00f6denmesine veya teminat verilmesine ili\u015fkin alacaklar, ilams\u0131z icra takibine konu edilebilir. S\u00f6z konusu alacaklara ili\u015fkin icra takibi 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 42. maddesi gere\u011fince takip talebiyle ba\u015flar. An\u0131lan Kanun\u2019un 58. maddesi uyar\u0131nca alaca\u011f\u0131n veya istenen teminat\u0131n T\u00fcrk paras\u0131yla tutar\u0131n\u0131n takip talebinde g\u00f6sterilmesi gerekir.<\/p>\n
9. Taraflar aras\u0131nda alaca\u011f\u0131n yabanc\u0131 para olarak kararla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 durumunda alacakl\u0131 icra takibini vade veya fiil\u00ee \u00f6deme g\u00fcn\u00fcndeki kura g\u00f6re belirlenen rayi\u00e7 bedel \u00fczerinden T\u00fcrk paras\u0131 olarak ba\u015flatabilmektedir. Zira 11\/1\/2011 tarihli ve 6098 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun 99. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda konusu para olan bor\u00e7lar\u0131n T\u00fcrk paras\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir para birimiyle belirlenmi\u015f ve s\u00f6zle\u015fmede aynen \u00f6deme ya da bu anlama gelen bir ifadenin bulunmad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde borcun \u00f6deme g\u00fcn\u00fcnde \u00f6denmemesi \u00fczerine alacakl\u0131n\u0131n bu alaca\u011f\u0131n\u0131n aynen veya vade ya da fiil\u00ee \u00f6deme g\u00fcn\u00fcndeki rayi\u00e7 \u00fczerinden T\u00fcrk paras\u0131 ile \u00f6denmesini isteyebilece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir. Yarg\u0131tay da alacakl\u0131n\u0131n bu ba\u011flamda se\u00e7imlik hakka sahip oldu\u011funu, talebi h\u00e2linde borcun fiili \u00f6deme g\u00fcn\u00fcndeki rayi\u00e7 \u00fczerinden T\u00fcrk paras\u0131 olarak \u00f6denmesi gerekti\u011fini de\u011ferlendirmektedir (Yarg\u0131tay 3. Hukuk Dairesi, E.2021\/5981, K.2022\/5251, 31\/5\/2022).<\/p>\n
10. 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 58. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (3) numaral\u0131 bendinde icra takibine konu alaca\u011f\u0131n veya istenen teminat\u0131n T\u00fcrk paras\u0131yla tutar\u0131 ve faizli alacaklarda faizin miktar\u0131 ile i\u015flemeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcn, alacak veya teminat yabanc\u0131 para ise alaca\u011f\u0131n hangi tarihteki kur \u00fczerinden talep edildi\u011finin ve faizinin takip talebinde g\u00f6sterilmesi gerekti\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. An\u0131lan bentte yer alan \u201c\u2026alacak\u2026\u201d ibaresi itiraz konusu kural\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla itiraz konusu kurala g\u00f6re alacakl\u0131 yabanc\u0131 para alaca\u011f\u0131n\u0131 hangi tarihteki kur \u00fczerinden talep etti\u011fini takip talebinde belirtmesi gerekmektedir. Bu itibarla kural uyar\u0131nca takip talebinde icraya konu edilen yabanc\u0131 para alaca\u011f\u0131n\u0131n T\u00fcrk paras\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6sterilmesi takip talebi ile buna g\u00f6re d\u00fczenlenen \u00f6deme emrinin ge\u00e7erlilik \u015fartlar\u0131 aras\u0131nda yer almaktad\u0131r (bkz. Yarg\u0131tay 19. Hukuk Dairesi, E.2016\/19481, K.2018\/700, 15\/2\/2018; E.2014\/16025, K.2015\/4056, 23\/3\/2015).<\/p>\n
B. \u0130tiraz\u0131n Gerek\u00e7esi<\/p>\n
11. Ba\u015fvuru karar\u0131nda \u00f6zetle; itiraz konusu kurala g\u00f6re yabanc\u0131 para alaca\u011f\u0131yla ilgili icra takip taleplerinde alaca\u011f\u0131n hangi kur \u00fczerinden hesaplanaca\u011f\u0131n\u0131n belirtilmesinin zorunlu oldu\u011fu, bak\u0131lmakta olan davaya konu itiraz\u0131n iptali talebinde genel dava \u015fartlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u00f6zel bir dava \u015fart\u0131 olarak kabul edilen hukuken ge\u00e7erli ilams\u0131z icra takibinin bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n mahkemece resen dikkate al\u0131naca\u011f\u0131, bu nedenle takip talebinin kanuna uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n mahkemece de\u011ferlendirilece\u011fi, icra takiplerinin Ulusal Yarg\u0131 A\u011f\u0131 Bili\u015fim Sistemi (UYAP) sistemi \u00fczerinden yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve sistemde yabanc\u0131 para alaca\u011f\u0131n\u0131n takip tarihindeki kur \u00fczerinden hesaplanarak do\u011frudan takip taleplerinde g\u00f6sterilmedi\u011fi, alacakl\u0131n\u0131n iradesi d\u0131\u015f\u0131nda sistemden kaynaklanan bu durum nedeniyle icra takibinin mahkemelerce ge\u00e7ersiz say\u0131labilece\u011fi belirtilerek kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 13. ve 35. maddelerine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
C. Anayasa\u2019ya Ayk\u0131r\u0131l\u0131k Sorunu<\/p>\n
12. 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 43. maddesi uyar\u0131nca kural, ilgisi nedeniyle Anayasa\u2019n\u0131n 5. maddesi y\u00f6n\u00fcnden de incelenmi\u015ftir.<\/p>\n
13. Anayasa\u2019n\u0131n 35. maddesinde \u201cHerkes, m\u00fclkiyet ve miras haklar\u0131na sahiptir.\/ Bu haklar, ancak kamu yarar\u0131 amac\u0131yla, kanunla s\u0131n\u0131rlanabilir.\/ M\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 toplum yarar\u0131na ayk\u0131r\u0131 olamaz.\u201d denilmektedir. M\u00fclkiyet hakk\u0131; ki\u015fiye -ba\u015fkas\u0131n\u0131n hakk\u0131na zarar vermemek ve kanunlar\u0131n koydu\u011fu s\u0131n\u0131rlamalara uymak ko\u015fuluyla- sahibi oldu\u011fu \u015feyi diledi\u011fi gibi kullanma, onun \u00fczerinde tasarruf etme ve \u00fcr\u00fcnlerinden yararlanma imk\u00e2n\u0131 veren temel bir hakt\u0131r.<\/p>\n
14. Anayasa\u2019n\u0131n 5. maddesinde insan\u0131n maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n geli\u015fmesi i\u00e7in gerekli \u015fartlar\u0131 haz\u0131rlamak devletin temel ama\u00e7 ve g\u00f6revleri aras\u0131nda say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Devlet, ki\u015filerin m\u00fclkiyet hakk\u0131ndan tam anlam\u0131yla yararlanabilmeleri ve etkili bir \u015fekilde m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131n korunmas\u0131 amac\u0131yla yasal, idari, mali, yarg\u0131sal ve di\u011fer \u00f6nlemleri almak zorundad\u0131r.<\/p>\n
15. Anayasa\u2019n\u0131n 35. maddesinde bir temel hak olarak g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131n etkili bir \u015fekilde korunabilmesi yaln\u0131zca devletin bu hakka m\u00fcdahaleden ka\u00e7\u0131nmas\u0131na ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Anayasa\u2019n\u0131n 5. ve 35. maddeleri uyar\u0131nca devletin m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131n korunmas\u0131na ili\u015fkin pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri de bulunmaktad\u0131r. Bu kapsamda devletin -\u00f6zel ki\u015filer aras\u0131 uyu\u015fmazl\u0131klarla ilgili olsun ya da olmas\u0131n- yarg\u0131 kararlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 ve ki\u015filerin alacaklar\u0131na kavu\u015fmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan etkili bir icra sistemi kurma sorumlulu\u011fu bulunmaktad\u0131r. \u00d6zel ki\u015filer aras\u0131ndaki uyu\u015fmazl\u0131klarda devletin m\u00fclkiyet hakk\u0131na ili\u015fkin pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 hak ve menfaatler dengesine dayanmaktad\u0131r. Alacaklar\u0131n icras\u0131na ili\u015fkin s\u00fcre\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan da durum b\u00f6yledir (AYM, E.2019\/11, K.2019\/86, 14\/11\/2019, \u00a7 \u00a713, 14; Eyy\u00fcp Boynukara [1.B.], B. No: 2013\/7842, 17\/2\/2016, \u00a7\u00a7 39-41; Osmano\u011flu \u0130n\u015faat E\u011fitim G\u0131da Temizlik Hizmetleri Petrol \u00dcr\u00fcnleri Sanayi Ticaret Limited \u015eirketi [2.B.], B. No: 2014\/8649, 15\/2\/2017, \u00a7 44; Hesna Funda Baltal\u0131 ve Baltal\u0131 G\u0131da Hayvanc\u0131l\u0131k San. ve Tic. Ltd. \u015eti. [GK], B. No: 2014\/17196, 25\/10\/2018, \u00a7 71).<\/p>\n
16. Alaca\u011f\u0131n \u00f6denmemesi nedeniyle ba\u015flat\u0131lan icra takibinde alacakl\u0131 ve bor\u00e7lunun m\u00fclkiyet hakk\u0131ndan kaynaklanan menfaatleri \u00e7at\u0131\u015fmaktad\u0131r. Bu durumda \u00e7at\u0131\u015fan taraf menfaatlerinin dengelenme bi\u00e7imi kanun koyucunun takdir yetkisindedir. Devlet bu sistemi kurarken gerek alacakl\u0131n\u0131n gerekse de bor\u00e7lu ve ilgili \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerin hak ve menfaatlerini g\u00f6zetmek, ki\u015filerin m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in gerekli tedbirleri almak durumundad\u0131r. Buna g\u00f6re bir yandan alacakl\u0131n\u0131n m\u00fclkiyet hakk\u0131 kapsam\u0131nda bulunan alaca\u011f\u0131na kavu\u015fmas\u0131 i\u00e7in etkin bir icra yolunun olu\u015fturulmas\u0131, di\u011fer yandan da icradan etkilenen bor\u00e7lu ve ilgili di\u011fer ki\u015filere, m\u00fclkiyet haklar\u0131na yap\u0131lan m\u00fcdahalelerin keyf\u00ee veya hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu ileri s\u00fcrebilmeleri i\u00e7in etkin bi\u00e7imde itiraz edebilme imk\u00e2n\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131 gerekmektedir (AYM, E.2019\/11, K.2019\/86, 14\/11\/2019, \u00a715; Hesna Funda Baltal\u0131 ve Baltal\u0131 G\u0131da Hayvanc\u0131l\u0131k San. ve Tic. Ltd. \u015eti. [GK], \u00a7 72; Nihal Soydan [2.B.], B. No: 2015\/3112, 23\/1\/2019, \u00a7 35).<\/p>\n
17. Bununla birlikte kanun koyucunun \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc d\u00fczenlemelerin menfaatler dengesinin kurulmas\u0131nda taraflardan biri aleyhine \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fczl\u00fc\u011fe neden olmas\u0131 m\u00fclkiyet hakk\u0131 y\u00f6n\u00fcnden pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerle ba\u011fda\u015fmayabilir. Bu ba\u011flamda her iki taraf\u0131n menfaatlerinin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca dengelenmesi ve s\u00fcrecin taraflardan biri aleyhine \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz bir netice do\u011furacak \u015fekilde sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmamas\u0131 gerekir. Menfaatler dengesinin adil bir \u015fekilde kurulup kurulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesinde ise taraflara tan\u0131nan t\u00fcm imk\u00e2nlar\u0131n g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 zorunludur (AYM, E.2019\/11, K.2019\/86, 14\/11\/2019, \u00a716).<\/p>\n
18. 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 66. maddesinde genel haciz yoluyla ba\u015flat\u0131lan ilams\u0131z icra takibinde bor\u00e7lunun borca ya da takibin dayana\u011f\u0131 senet alt\u0131ndaki imzaya itiraz etmesi \u00fczerine icra takibinin duraca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu durumda alacakl\u0131, takibinin devam\u0131n\u0131 sa\u011flamaya y\u00f6nelik olarak an\u0131lan Kanun\u2019un 68. maddesine g\u00f6re icra mahkemesinden itiraz\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 talep edebilece\u011fi gibi bor\u00e7lu aleyhine itiraz\u0131n iptali davas\u0131 da a\u00e7abilmektedir. An\u0131lan Kanun\u2019un itiraz\u0131n iptali davas\u0131n\u0131n d\u00fczenlendi\u011fi 67. maddesine g\u00f6re takip talebine itiraz edilen alacakl\u0131, itiraz\u0131n tebli\u011fi tarihinden itibaren bir sene i\u00e7inde mahkemeye ba\u015fvurarak genel h\u00fck\u00fcmler dairesinde alaca\u011f\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispat etmek suretiyle bor\u00e7lunun takibe y\u00f6nelik itiraz\u0131n\u0131n iptalini sa\u011flayabilir. \u0130tiraz\u0131n iptali davas\u0131 genel mahkemelerde g\u00f6r\u00fclen ve alacak davas\u0131 niteli\u011fi bulunan icra hukukuna \u00f6zg\u00fc bir dava t\u00fcr\u00fc olup yarg\u0131lama sonunda takibe konu alaca\u011f\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 (k\u0131smen veya tamamen) ya da yoklu\u011fu tespit edilerek icra takibinin devam\u0131na ya da takibin k\u0131smen iptali ile belirlenen alacak miktar\u0131 \u00fczerinden devam\u0131na ya da takibin tamamen iptaline karar verilmesi gerekecektir.<\/p>\n
19. Yarg\u0131tay kararlar\u0131nda itiraz\u0131n iptali davas\u0131nda ge\u00e7erli bir ilams\u0131z icra takibinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6zel dava \u015fartlar\u0131ndan biri oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir (Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu, E.2004\/19-410, K.2004\/471, 6\/10\/2004; Yarg\u0131tay 10. Hukuk Dairesi, E.2014\/17062, K.2014\/18059, 19\/9\/2014; Yarg\u0131tay 19. Hukuk Dairesi, E.2016\/19481, K.2018\/700, 15\/2\/2018). Dolay\u0131s\u0131yla Yarg\u0131tay\u0131n yerle\u015fik i\u00e7tihad\u0131 do\u011frultusunda itiraz\u0131n iptali davas\u0131na bakan mahkemece, taraflar\u0131n ge\u00e7erli bir ilams\u0131z icra takibinin varl\u0131\u011f\u0131 ve bu kapsamda takip talebi ile \u00f6deme emrinin Kanun\u2019a uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131 resen de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n
20. Kural uyar\u0131nca icra takibine konu alaca\u011f\u0131n yabanc\u0131 para cinsinden olmas\u0131 durumunda alaca\u011f\u0131n hangi tarihteki kur \u00fczerinden talep edildi\u011finin g\u00f6sterilmesi zorunlulu\u011funun, yabanc\u0131 para birimindeki alacaklar bak\u0131m\u0131ndan takip s\u00fcrecinde olu\u015fabilecek belirsizli\u011fin \u00f6nlenmesi amac\u0131na hizmet etti\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Zira yabanc\u0131 para birimi \u00fczerinden y\u00fcr\u00fct\u00fclen takip i\u015fleminde T\u00fcrk paras\u0131yla tahsilat yap\u0131lmas\u0131 gibi farkl\u0131 para birimleri aras\u0131nda olu\u015fabilecek uyumsuzlu\u011fun takip i\u015flemlerini zorla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Dolay\u0131s\u0131yla borcun ve takibin \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirli\u011fine katk\u0131 sunaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan bu durum nedeniyle hem alacakl\u0131 hem de bor\u00e7lu a\u00e7\u0131s\u0131ndan lehe sonu\u00e7lar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
21. Bu ba\u011flamda kuralda alacakl\u0131 y\u00f6n\u00fcnden icra takip s\u00fcrecinin i\u015flevsiz kalmamas\u0131 amac\u0131yla al\u0131nmas\u0131 gereken tedbirlere ili\u015fkin d\u00fczenleme yap\u0131l\u0131rken bor\u00e7lu a\u00e7\u0131s\u0131ndan da takip konusu borcun \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirli\u011fi sa\u011flanarak bor\u00e7lunun bu s\u00fcre\u00e7te olu\u015fabilecek hukuka ayk\u0131r\u0131 veya keyf\u00ee uygulamalara kar\u015f\u0131 iddialar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrebilmesi bak\u0131m\u0131ndan gerekli hukuki g\u00fcvencelerin sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
22. Bu itibarla alacakl\u0131 aleyhine a\u015f\u0131r\u0131 bir k\u00fclfete yol a\u00e7mad\u0131\u011f\u0131 ve taraflar\u0131n \u00e7at\u0131\u015fan menfaatleri aras\u0131ndaki makul dengeyi bozmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan kuralda devletin m\u00fclkiyet hakk\u0131ndan kaynaklanan pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcyle \u00e7eli\u015fen bir y\u00f6n bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
23. \u00d6te yandan itiraz ba\u015fvurusunda ileri s\u00fcr\u00fclen UYAP \u00fczerinden ba\u015flat\u0131lan yabanc\u0131 para alaca\u011f\u0131yla ilgili takip taleplerinde alaca\u011f\u0131n hangi kur \u00fczerinden talep edildi\u011finin g\u00f6sterilememesi nedeniyle takibin ge\u00e7ersizli\u011fi sonucunun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n UYAP\u2019tan kaynaklanan bir durum oldu\u011fu, dolay\u0131s\u0131yla uygulamayla ilgili sorunlar nedeniyle kuralda herhangi bir belirsizli\u011fin bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
24. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle kural, Anayasa\u2019n\u0131n 5. ve 35. maddelerine ayk\u0131r\u0131 de\u011fildir. \u0130tiraz\u0131n reddi gerekir.<\/p>\n
Kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 13. maddesiyle ilgisi g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
IV. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
9\/6\/1932 tarihli ve 2004 say\u0131l\u0131 \u0130cra ve \u0130flas Kanunu\u2019nun 58. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n 17\/7\/2003 tarihli ve 4949 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 12. maddesiyle de\u011fi\u015ftirilen (3) numaral\u0131 bendinde yer alan \u201c…alacak\u2026\u201d ibaresinin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na ve itiraz\u0131n REDD\u0130NE 25\/12\/2024 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
Kadir \u00d6ZKAYA<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Selahaddin MENTE\u015e<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u0130rfan F\u0130DAN<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Muhterem \u0130NCE<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Metin KIRATLI<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 25\/12\/2024 tarihli, 2024\/127 esas – 2024\/228 karar say\u0131l\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
ANAYASA MAHKEMES\u0130 KARARI \u00a0 Esas Say\u0131s\u0131 : 2024\/127 Karar Say\u0131s\u0131 : 2024\/228 Karar Tarihi : 25\/12\/2024 R.G.Tarih-Say\u0131 : 12\/3\/2025-32839 \u00a0 \u0130T\u0130RAZ YOLUNA BA\u015eVURAN: K\u00fc\u00e7\u00fck\u00e7ekmece 5. Asliye Hukuk Mahkemesi \u0130T\u0130RAZIN KONUSU: 9\/6\/1932 tarihli ve 2004 say\u0131l\u0131 \u0130cra ve \u0130flas Kanunu\u2019nun 58. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n 17\/7\/2003 tarihli ve 4949 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 12. maddesiyle de\u011fi\u015ftirilen (3) numaral\u0131 bendinin \u201c\u2026alacak veya teminat yabanc\u0131 para ise alaca\u011f\u0131n hangi tarihteki kur \u00fczerinden talep edildi\u011fi\u2026\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn Anayasa\u2019n\u0131n 13. ve 35. maddelerine ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclerek iptaline karar verilmesi talebidir. OLAY: \u0130lams\u0131z icra takibine yap\u0131lan itiraz \u00fczerine alacakl\u0131 taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan itiraz\u0131n iptali davas\u0131nda itiraz konusu kural\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na varan Mahkeme, iptali i\u00e7in ba\u015fvurmu\u015ftur. I. \u0130PTAL\u0130 \u0130STENEN KANUN H\u00dcKM\u00dc Kanun\u2019un itiraz konusu kural\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 58. maddesi \u015f\u00f6yledir: \u00a0\u201cTakip talebi ve muhtevas\u0131: Madde 58- (De\u011fi\u015fik: 18\/2\/1965-538\/30 md.) \u00a0(De\u011fi\u015fik birinci f\u0131kra: 2\/7\/2012-6352\/9 md.) Takip talebi icra dairesine yaz\u0131l\u0131 veya s\u00f6zl\u00fc olarak ya da elektronik ortamda yap\u0131l\u0131r. Talepte \u015funlar g\u00f6sterilir: 1. (De\u011fi\u015fik: 2\/7\/2012-6352\/9 md.) Alacakl\u0131n\u0131n ve varsa kanuni temsilcisinin ve vekilinin ad\u0131, soyad\u0131; alacakl\u0131 veya vekili ad\u0131na \u00f6demenin yap\u0131laca\u011f\u0131 banka ad\u0131 ile hesap bilgileri; varsa T\u00fcrkiye Cumhuriyeti kimlik numaras\u0131 veya vergi kimlik numaras\u0131; \u015f\u00f6hret ve yerle\u015fim yeri; alacakl\u0131 yabanc\u0131 memlekette oturuyorsa T\u00fcrkiye\u2019de g\u00f6sterece\u011fi yerle\u015fim yeri (Yerle\u015fim yeri g\u00f6steremezse icra …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-35487","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n