\u0130tiraz Konusu Kural<\/p>\n
\u0130tiraz konusu kuralda, konusu ilk derece mahkemesince veya b\u00f6lge idare mahkemesince nihai karar\u0131n verildi\u011fi tarihte ge\u00e7erli olan parasal de\u011ferin alt\u0131nda kalan idari davalarda bu mahkemelerce verilen karara kar\u015f\u0131 istinaf veya temyiz kanun yoluna ba\u015fvurulamayaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
Ba\u015fvuru Gerek\u00e7esi<\/p>\n
Ba\u015fvuru karar\u0131nda \u00f6zetle; davay\u0131 a\u00e7arken ya da davay\u0131 \u0131slah ederken davac\u0131n\u0131n sonraki y\u0131llarda belirlenecek yeniden de\u011ferleme oran\u0131n\u0131 bilmesinin ve bu kapsamda karar\u0131n verildi\u011fi tarihteki parasal s\u0131n\u0131r\u0131 \u00f6ng\u00f6rmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131, dava tarihi veya \u0131slah tarihi itibar\u0131yla istinafa veya temyize tabi olan bir davada verilen karara kar\u015f\u0131 -\u00f6zellikle enflasyon oran\u0131n\u0131n y\u00fcksek oldu\u011fu d\u00f6nemlerde- yarg\u0131lama s\u00fcrecinin uzamas\u0131 durumunda istinafa veya temyize ba\u015fvurulamayabilece\u011fi, ayn\u0131 tarihte a\u00e7\u0131lan ve benzer nitelikli davalar\u0131n kural nedeniyle farkl\u0131 a\u015famalarda kesinle\u015febilece\u011fi, bu durumun belirlilik ve hukuki \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik ile adil yarg\u0131lanma ilkelerini ihlal etti\u011fi belirtilerek kural\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
Mahkemenin De\u011ferlendirmesi<\/p>\n
Anayasa Mahkemesi, 4\/12\/2024 tarihli ve E.2023\/182, K.2024\/203 say\u0131l\u0131 karar\u0131yla dava konusunun de\u011fer ve miktar itibar\u0131yla h\u00fckm\u00fcn verildi\u011fi tarihte ge\u00e7erli olan parasal tutarlar\u0131n alt\u0131nda kalmas\u0131 h\u00e2linde 6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu\u2019nun ek 1. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda yer alan ve ilk derece mahkemesi veya b\u00f6lge adliye mahkemesi karar\u0131na kar\u015f\u0131 istinaf veya temyiz kanun yoluna ba\u015fvurulamayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren ibareyi iptal etmi\u015ftir. An\u0131lan kararda, kural gere\u011fince parasal de\u011fer (kesinlik s\u0131n\u0131r\u0131) g\u00fcncellenirken dava konusu mal ya da alaca\u011f\u0131n de\u011ferinin g\u00fcncellenmemesi nedeniyle enflasyondan dolay\u0131 olu\u015fan k\u00fclfetin tamam\u0131n\u0131n davan\u0131n taraflar\u0131na y\u00fcklendi\u011fi belirtilmi\u015f ve ki\u015filere a\u015f\u0131r\u0131 bir k\u00fclfet y\u00fckledi\u011fi anla\u015f\u0131lan kuralla h\u00fckm\u00fcn denetlenmesini talep etme hakk\u0131na getirilen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n orant\u0131s\u0131z ve \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz oldu\u011fu sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6z konusu kararda adli yarg\u0131lamalara dair h\u00fck\u00fcm i\u00e7eren kurala ili\u015fkin de\u011ferlendirmeler yap\u0131lm\u0131\u015f, itiraz konusu davada ise idari yarg\u0131lamalar y\u00f6n\u00fcnden benzer nitelikli d\u00fczenleme i\u00e7eren kural incelenmi\u015ftir.<\/p>\n
\u0130tiraz konusu kuralda, idari davalarda istinaf veya temyiz kanun yoluna ba\u015fvurulabilmesi i\u00e7in nihai karar\u0131n verildi\u011fi tarihte ge\u00e7erli olan parasal de\u011ferin esas al\u0131nmas\u0131 h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nmaktad\u0131r. Dava konusu kural gere\u011fince istinaf veya temyiz kanun yoluna ba\u015fvuru a\u00e7\u0131s\u0131ndan ge\u00e7erli olan parasal s\u0131n\u0131r enflasyona g\u00f6re g\u00fcncellenirken dava konusu de\u011fer enflasyonun etkilerinden ar\u0131nd\u0131r\u0131lmamaktad\u0131r. Bu y\u00f6nden idari i\u015flem veya eylemin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi, idareye ba\u015fvuruldu\u011fu ya da davan\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihte ge\u00e7erli olan parasal s\u0131n\u0131rlara g\u00f6re istinafa veya temyiz kanun yoluna ba\u015fvurulabilecek bir karara kar\u015f\u0131 kural nedeniyle \u00f6zellikle yarg\u0131lamalar\u0131n uzun s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc durumlarda -ilk derece mahkemesinin veya b\u00f6lge idare mahkemesinin karar verdi\u011fi tarihte ge\u00e7erli olan parasal tutarlara g\u00f6re- istinaf veya temyiz kanun yoluna ba\u015fvurulmas\u0131 imk\u00e2n\u0131 ortadan kalkabilecektir.<\/p>\n
Bu itibarla kural y\u00f6n\u00fcnden Anayasa Mahkemesinin an\u0131lan 4\/12\/2024 tarihli ve E.2023\/182, K.2024\/203 say\u0131l\u0131 karar\u0131ndan ayr\u0131lmay\u0131 gerektirir bir durum bulunmamaktad\u0131r<\/p>\n
Anayasa Mahkemesi a\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle kural\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funa ve iptaline karar vermi\u015ftir.\u00a0<\/p>\n
—<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130 KARARI<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Esas Say\u0131s\u0131 : 2025\/39<\/p>\n
Karar Say\u0131s\u0131 : 2025\/35<\/p>\n
Karar Tarihi : 11\/2\/2025<\/p>\n
R.G.Tarih-Say\u0131 : 6\/3\/2025-32833<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130T\u0130RAZ YOLUNA BA\u015eVURAN: \u0130stanbul 13. \u0130dare Mahkemesi <\/p>\n
\u0130T\u0130RAZIN KONUSU: 6\/1\/1982 tarihli ve 2577 say\u0131l\u0131 \u0130dari Yarg\u0131lama Usul\u00fc Kanunu\u2019nun 28\/7\/2024 tarihli ve 7524 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 54. maddesiyle de\u011fi\u015ftirilen ek 1. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesinin \u201c\u2026ilk derece mahkemesi veya b\u00f6lge idare mahkemesince nihai karar\u0131n verildi\u011fi tarihteki parasal s\u0131n\u0131r esas al\u0131n\u0131r.\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn Anayasa\u2019n\u0131n 2. ve 36. maddelerine ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclerek iptaline karar verilmesi talebidir.<\/p>\n
OLAY: \u0130dari para cezas\u0131n\u0131n iptali talebiyle a\u00e7\u0131lan davada itiraz konusu kural\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na varan Mahkeme, iptali i\u00e7in ba\u015fvurmu\u015ftur.<\/p>\n
I. \u0130PTAL\u0130 \u0130STENEN VE \u0130LG\u0130L\u0130 G\u00d6R\u00dcLEN KANUN H\u00dcK\u00dcMLER\u0130 <\/p>\n
A. \u0130ptali \u0130stenen Kanun H\u00fckm\u00fc<\/p>\n
Kanun\u2019un itiraz konusu kural\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 ek 1. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u00a0\u201cParasal s\u0131n\u0131rlar\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131:<\/p>\n
Ek Madde 1 \u2013 (Ek: 5\/4\/1990-3622\/26 md.; De\u011fi\u015fik : 8\/6\/2000-4577\/9 md.) (De\u011fi\u015fik:28\/7\/2024-7524\/54 md.) <\/p>\n
1. Bu Kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen parasal s\u0131n\u0131rlar; her y\u0131l, bir \u00f6nceki y\u0131la ili\u015fkin olarak 4\/1\/1961 tarihli ve 213 say\u0131l\u0131 Vergi Usul Kanununun m\u00fckerrer 298 inci maddesi h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca tespit ve ilan edilen yeniden de\u011ferleme oran\u0131nda, takvim y\u0131l\u0131 ba\u015f\u0131ndan ge\u00e7erli olmak \u00fczere art\u0131r\u0131lmak suretiyle uygulan\u0131r. Bu \u015fekilde belirlenen s\u0131n\u0131rlar\u0131n bin T\u00fcrk liras\u0131n\u0131 a\u015fmayan k\u0131s\u0131mlar\u0131 dikkate al\u0131nmaz.<\/p>\n
2. 17 nci madde uyar\u0131nca duru\u015fma yap\u0131lmas\u0131n\u0131n zorunlu oldu\u011fu davalar\u0131n belirlenmesinde davan\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131; 45 inci ve 46 nc\u0131 maddeler uyar\u0131nca istinaf veya temyiz yoluna ba\u015fvurulabilecek kararlar\u0131n belirlenmesinde ise ilk derece mahkemesi veya b\u00f6lge idare mahkemesince nihai karar\u0131n verildi\u011fi tarihteki parasal s\u0131n\u0131r esas al\u0131n\u0131r. Ancak nihai karar tarihinden sonra parasal s\u0131n\u0131rlarda meydana gelen art\u0131\u015f, b\u00f6lge idare mahkemesinin kald\u0131rma veya Dan\u0131\u015ftay\u0131n bozma karar\u0131 \u00fczerine yeniden bak\u0131lan davalarda uygulanmaz.\u201d<\/p>\n
B. \u0130lgili G\u00f6r\u00fclen Kanun H\u00fck\u00fcmleri<\/p>\n
Kanun\u2019un;<\/p>\n
1. 45. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u00a0\u201c\u0130stinaf:<\/p>\n
Madde 45 \u2013 (De\u011fi\u015fik: 18\/6\/2014-6545\/19 md.)<\/p>\n
1. \u0130dare ve vergi mahkemelerinin kararlar\u0131na kar\u015f\u0131, ba\u015fka kanunlarda farkl\u0131 bir kanun yolu \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f olsa dahi, mahkemenin bulundu\u011fu yarg\u0131 \u00e7evresindeki b\u00f6lge idare mahkemesine, karar\u0131n tebli\u011finden itibaren otuz g\u00fcn i\u00e7inde istinaf yoluna ba\u015fvurulabilir. (De\u011fi\u015fik c\u00fcmle:28\/7\/2024-7524\/52 md.) Ancak, konusu otuz bir bin T\u00fcrk liras\u0131n\u0131 ge\u00e7meyen; vergi davalar\u0131, tam yarg\u0131 davalar\u0131 ve idari i\u015flemlere kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan iptal davalar\u0131 hakk\u0131nda idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara kar\u015f\u0131 istinaf yoluna ba\u015fvurulamaz. <\/p>\n
2. \u0130stinaf, temyizin \u015fekil ve usullerine tabidir. \u0130stinaf ba\u015fvurusuna konu olacak kararlara kar\u015f\u0131 yap\u0131lan kanun yolu ba\u015fvurular\u0131nda dilek\u00e7elerdeki hitap ve istekle ba\u011fl\u0131 kal\u0131nmaks\u0131z\u0131n dosyalar b\u00f6lge idare mahkemesine g\u00f6nderilir. (Ek c\u00fcmle:28\/7\/2024-7524\/52 md.) B\u00f6lge idare mahkemesinin 48 inci maddenin yedinci f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca verdi\u011fi kararlara kar\u015f\u0131 tebli\u011f tarihini izleyen g\u00fcnden itibaren yedi g\u00fcn i\u00e7inde temyiz yoluna ba\u015fvurulabilir.<\/p>\n
3. B\u00f6lge idare mahkemesi, yapt\u0131\u011f\u0131 inceleme sonunda ilk derece mahkemesi karar\u0131n\u0131 hukuka uygun bulursa istinaf ba\u015fvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanl\u0131\u015fl\u0131klar\u0131n d\u00fczeltilmesi m\u00fcmk\u00fcn ise gerekli d\u00fczeltmeyi yaparak ayn\u0131 karar\u0131 verir.<\/p>\n
4. B\u00f6lge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi karar\u0131n\u0131 hukuka uygun bulmad\u0131\u011f\u0131 takdirde istinaf ba\u015fvurusunun kabul\u00fc ile ilk derece mahkemesi karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verir. Bu h\u00e2lde b\u00f6lge idare mahkemesi i\u015fin esas\u0131 hakk\u0131nda yeniden bir karar verir. \u0130nceleme s\u0131ras\u0131nda ihtiya\u00e7 duyulmas\u0131 h\u00e2linde karar\u0131 veren mahkeme veya ba\u015fka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilir. \u0130stinabe olunan mahkeme gerekli i\u015flemleri \u00f6ncelikle ve ivedilikle yerine getirir.<\/p>\n
5. B\u00f6lge idare mahkemesi, ilk inceleme \u00fczerine verilen kararlara kar\u015f\u0131 yap\u0131lan istinaf ba\u015fvurusunu hakl\u0131 buldu\u011fu, davaya g\u00f6revsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmi\u015f veya yasaklanm\u0131\u015f h\u00e2kim taraf\u0131ndan bak\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 h\u00e2llerinde, istinaf ba\u015fvurusunun kabul\u00fc ile ilk derece mahkemesi karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131na karar vererek dosyay\u0131 ilgili mahkemeye g\u00f6nderir. B\u00f6lge idare mahkemesinin bu f\u0131kra uyar\u0131nca verilen kararlar\u0131 kesindir.<\/p>\n
6. B\u00f6lge idare mahkemelerinin 46 nc\u0131 maddeye g\u00f6re temyize a\u00e7\u0131k olmayan kararlar\u0131 kesindir. (Ek c\u00fcmle: 20\/7\/2017-7035\/6 md.) Bu kararlar, dosyayla birlikte karar\u0131 veren ilk derece mahkemesine g\u00f6nderilir ve bu mahkemelerce yedi g\u00fcn i\u00e7inde tebli\u011fe \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r.<\/p>\n
7. \u0130stinaf ba\u015fvurusuna konu edilen karar\u0131 veren ya da karara kat\u0131lan h\u00e2kim, ayn\u0131 davan\u0131n istinaf yoluyla b\u00f6lge idare mahkemesince incelenmesinde bulunamaz.<\/p>\n
8. \u0130vedi yarg\u0131lama usul\u00fcne tabi olan davalarda istinaf yoluna ba\u015fvurulamaz.\u201d<\/p>\n
2. 46. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u00a0\u201cTemyiz:<\/p>\n
Madde 46 \u2013 (De\u011fi\u015fik: 18\/6\/2014-6545\/20 md.)<\/p>\n
Dan\u0131\u015ftay dava dairelerinin nihai kararlar\u0131 ile b\u00f6lge idare mahkemelerinin a\u015fa\u011f\u0131da say\u0131lan davalar hakk\u0131nda verdikleri kararlar, ba\u015fka kanunlarda aksine h\u00fck\u00fcm bulunsa dahi Dan\u0131\u015ftayda, karar\u0131n tebli\u011finden itibaren otuz g\u00fcn i\u00e7inde temyiz edilebilir:<\/p>\n
a) D\u00fczenleyici i\u015flemlere kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan iptal davalar\u0131.<\/p>\n
b) (\u0130ptal bent: Anayasa Mahkemesinin 26\/7\/2023 tarihli ve E.:2023\/36 K.:2023\/142 say\u0131l\u0131 Karar\u0131 ile) (Yeniden D\u00fczenleme:28\/7\/2024-7524\/53 md.) Konusu dokuz y\u00fcz yirmi bin T\u00fcrk liras\u0131n\u0131 a\u015fan; vergi davalar\u0131, tam yarg\u0131 davalar\u0131 ve idari i\u015flemler hakk\u0131nda a\u00e7\u0131lan davalar.<\/p>\n
c) (Ek:28\/7\/2024-7524\/53 md.) Konusu iki y\u00fcz yetmi\u015f bin T\u00fcrk liras\u0131n\u0131 a\u015f\u0131p dokuz y\u00fcz yirmi bin T\u00fcrk liras\u0131n\u0131 a\u015fmayan; vergi davalar\u0131, tam yarg\u0131 davalar\u0131 ve idari i\u015flemler hakk\u0131nda a\u00e7\u0131lan ve istinaf kanun yolu incelemesinde kald\u0131rma karar\u0131 \u00fczerine yeniden karar verilen davalar.<\/p>\n
d) Belli bir meslekten, kamu g\u00f6revinden veya \u00f6\u011frencilik stat\u00fcs\u00fcnden \u00e7\u0131kar\u0131lma sonucunu do\u011furan i\u015flemlere kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan iptal davalar\u0131.<\/p>\n
e) Belli bir ticari faaliyetin icras\u0131n\u0131 s\u00fcresiz veya otuz g\u00fcn yahut daha uzun s\u00fcreyle engelleyen i\u015flemlere kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan iptal davalar\u0131.<\/p>\n
f) M\u00fc\u015fterek kararnameyle yap\u0131lan atama, naklen atama ve g\u00f6revden alma i\u015flemleri ile daire ba\u015fkan\u0131 ve daha \u00fcst d\u00fczey kamu g\u00f6revlilerinin atama, naklen atama ve g\u00f6revden alma i\u015flemleri hakk\u0131nda a\u00e7\u0131lan iptal davalar\u0131.<\/p>\n
g) \u0130mar planlar\u0131, parselasyon i\u015flemlerinden kaynaklanan davalar.<\/p>\n
h) Tabiat Varl\u0131klar\u0131n\u0131 Koruma Merkez Komisyonu ve K\u00fclt\u00fcr Varl\u0131klar\u0131n\u0131 Koruma Y\u00fcksek Kurulunca itiraz \u00fczerine verilen kararlar ile 18\/11\/1983 tarihli ve 2960 say\u0131l\u0131 Bo\u011fazi\u00e7i Kanununun uygulanmas\u0131ndan do\u011fan davalar.<\/p>\n
\u0131) Maden, ta\u015focaklar\u0131, orman, jeotermal kaynaklar ve do\u011fal mineralli sular ile ilgili mevzuat\u0131n uygulanmas\u0131na ili\u015fkin i\u015flemlere kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan davalar.<\/p>\n
i) \u00dclke \u00e7ap\u0131nda uygulanan \u00f6\u011frenim ya da bir meslek veya sanat\u0131n icras\u0131 veyahut kamu hizmetine giri\u015f amac\u0131yla yap\u0131lan s\u0131navlar hakk\u0131nda a\u00e7\u0131lan davalar.<\/p>\n
j) Liman, kruvaziyer liman\u0131, yat liman\u0131, marina, iskele, r\u0131ht\u0131m, akaryak\u0131t ve s\u0131v\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f petrol gaz\u0131 boru hatt\u0131 gibi k\u0131y\u0131 tesislerine i\u015fletme izni verilmesine ili\u015fkin mevzuat\u0131n uygulanmas\u0131ndan do\u011fan davalar.<\/p>\n
k) 8\/6\/1994 tarihli ve 3996 say\u0131l\u0131 Baz\u0131 Yat\u0131r\u0131m ve Hizmetlerin Yap-\u0130\u015flet-Devret Modeli \u00c7er\u00e7evesinde Yapt\u0131r\u0131lmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanunun uygulanmas\u0131ndan ve 16\/7\/1997 tarihli ve 4283 say\u0131l\u0131 Yap-\u0130\u015flet Modeli ile Elektrik Enerjisi \u00dcretim Tesislerinin Kurulmas\u0131 ve \u0130\u015fletilmesi ile Enerji Sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n D\u00fczenlenmesi Hakk\u0131nda Kanunun uygulanmas\u0131ndan do\u011fan davalar.<\/p>\n
l) 6\/6\/1985 tarihli ve 3218 say\u0131l\u0131 Serbest B\u00f6lgeler Kanununun uygulanmas\u0131ndan do\u011fan davalar.<\/p>\n
m) 3\/7\/2005 tarihli ve 5403 say\u0131l\u0131 Toprak Koruma ve Arazi Kullan\u0131m\u0131 Kanununun uygulanmas\u0131ndan do\u011fan davalar.<\/p>\n
n) D\u00fczenleyici ve denetleyici kurullar taraf\u0131ndan g\u00f6revli olduklar\u0131 piyasa veya sekt\u00f6rle ilgili olarak al\u0131nan kararlara kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan davalar.\u201d<\/p>\n
II. \u0130LK \u0130NCELEME<\/p>\n
1. Anayasa Mahkemesi \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca Kadir \u00d6ZKAYA, Hasan Tahsin G\u00d6KCAN, Basri BA\u011eCI, Engin YILDIRIM, R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7, Recai AKYEL, Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ, Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU, Selahaddin MENTE\u015e, \u0130rfan F\u0130DAN, Kenan YA\u015eAR, Muhterem \u0130NCE, Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L, \u00d6mer \u00c7INAR ve Metin KIRATLI\u2019n\u0131n kat\u0131l\u0131mlar\u0131yla 11\/2\/2025 tarihinde yap\u0131lan ilk inceleme toplant\u0131s\u0131nda \u00f6ncelikle s\u0131n\u0131rlama sorunu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
2. Anayasa\u2019n\u0131n 152. ile 30\/3\/2011 tarihli ve 6216 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 40. maddelerine g\u00f6re bir davaya bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kararnamesinin h\u00fck\u00fcmlerini Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 g\u00f6rmesi h\u00e2linde veya taraflardan birinin ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ayk\u0131r\u0131l\u0131k iddias\u0131n\u0131n ciddi oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na varmas\u0131 durumunda bu h\u00fck\u00fcmlerin iptalleri i\u00e7in Anayasa Mahkemesine ba\u015fvurmaya yetkilidir. Ancak an\u0131lan maddeler uyar\u0131nca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine ba\u015fvurabilmesi i\u00e7in elinde y\u00f6ntemince a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ve mahkemenin g\u00f6revine giren bir davan\u0131n bulunmas\u0131, iptali talep edilen kural\u0131n da o davada uygulanacak olmas\u0131 gerekir. Uygulanacak kural ise bak\u0131lmakta olan davan\u0131n de\u011fi\u015fik evrelerinde ortaya \u00e7\u0131kan sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde veya davay\u0131 sonu\u00e7land\u0131rmada olumlu ya da olumsuz y\u00f6nde etki yapacak nitelikteki kurallard\u0131r.<\/p>\n
3. \u0130tiraz yoluna ba\u015fvuran Mahkeme 2577 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un ek 1. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesinin \u201c\u2026ilk derece mahkemesi veya b\u00f6lge idare mahkemesince nihai karar\u0131n verildi\u011fi tarihteki parasal s\u0131n\u0131r esas al\u0131n\u0131r.\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn iptalini talep etmi\u015ftir. \u0130tiraz konusu kural istinaf veya temyiz kanun yoluna ba\u015fvuru a\u00e7\u0131s\u0131ndan ilk derece mahkemesi veya b\u00f6lge idare mahkemesince nihai karar\u0131n verildi\u011fi tarihte ge\u00e7erli parasal tutarlar\u0131n dikkate al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir.<\/p>\n
4. Kuralda yer alan \u201c\u2026tarihteki parasal s\u0131n\u0131r esas al\u0131n\u0131r.\u201d ibaresi istinaf ve temyiz kanun yoluna ba\u015fvuruya ili\u015fkin parasal s\u0131n\u0131rlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra duru\u015fma yap\u0131lmas\u0131n\u0131n zorunlu oldu\u011fu h\u00e2llerle ilgili parasal s\u0131n\u0131r\u0131n belirlenmesi bak\u0131m\u0131ndan da ge\u00e7erli, ortak kural niteli\u011findedir. Dolay\u0131s\u0131yla bak\u0131lmakta olan davan\u0131n konusu g\u00f6zetildi\u011finde kural\u0131n esas\u0131na ili\u015fkin incelemenin \u201c\u2026ilk derece mahkemesi veya b\u00f6lge idare mahkemesince nihai karar\u0131n verildi\u011fi\u2026\u201d ibaresi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak yap\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
5. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle 6\/1\/1982 tarihli ve 2577 say\u0131l\u0131 \u0130dari Yarg\u0131lama Usul\u00fc Kanunu\u2019nun 28\/7\/2024 tarihli ve 7524 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 54. maddesiyle de\u011fi\u015ftirilen ek 1. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesinin \u201c\u2026ilk derece mahkemesi veya b\u00f6lge idare mahkemesince nihai karar\u0131n verildi\u011fi tarihteki parasal s\u0131n\u0131r esas al\u0131n\u0131r.\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn esas\u0131n\u0131n incelenmesine, esasa ili\u015fkin incelemenin an\u0131lan b\u00f6l\u00fcmde yer alan \u201c\u2026ilk derece mahkemesi veya b\u00f6lge idare mahkemesince nihai karar\u0131n verildi\u011fi\u2026\u201d ibaresi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak yap\u0131lmas\u0131na OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
III. ESASIN \u0130NCELENMES\u0130<\/p>\n
6. Ba\u015fvuru karar\u0131 ve ekleri, Raport\u00f6r Murat \u00d6ZDEN taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan i\u015fin esas\u0131na ili\u015fkin rapor, iptali istenen ve ilgili g\u00f6r\u00fclen kanun h\u00fck\u00fcmleri, dayan\u0131lan ve ilgili g\u00f6r\u00fclen Anayasa kurallar\u0131, bunlar\u0131n gerek\u00e7eleri ile di\u011fer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gere\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcp d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
A. Anlam ve Kapsam<\/p>\n
7. 2577 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 45. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda konusu otuz bir bin T\u00fcrk liras\u0131n\u0131 ge\u00e7meyen vergi davalar\u0131, tam yarg\u0131 davalar\u0131 ve idari i\u015flemlere kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan iptal davalar\u0131 hakk\u0131nda idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar\u0131n kesin oldu\u011fu ve bunlara kar\u015f\u0131 istinaf kanun yoluna ba\u015fvurulamayaca\u011f\u0131 h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
8. \u0130stinaf mercii taraf\u0131ndan verilen kararlardan temyiz incelemesine tabi olanlar ise s\u00f6z konusu Kanun\u2019un 46. maddesinde sayma yoluyla belirlenmi\u015f olup an\u0131lan maddenin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (b) bendinde, konusu dokuz y\u00fcz yirmi bin T\u00fcrk liras\u0131n\u0131 a\u015fan vergi davalar\u0131, tam yarg\u0131 davalar\u0131 ve idari i\u015flemler hakk\u0131nda a\u00e7\u0131lan davalarda verilen b\u00f6lge idaresi mahkemesi kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 temyiz kanun yoluna ba\u015fvurulabilece\u011fi belirtilmi\u015f; (c) bendinde de konusu iki y\u00fcz yetmi\u015f bin T\u00fcrk liras\u0131n\u0131 a\u015f\u0131p dokuz y\u00fcz yirmi bin T\u00fcrk liras\u0131n\u0131 a\u015fmayan vergi davalar\u0131, tam yarg\u0131 davalar\u0131 ve idari i\u015flemler hakk\u0131nda a\u00e7\u0131lan ve istinaf kanun yolu incelemesinde kald\u0131rma karar\u0131 \u00fczerine yeniden karar verilen davalara kar\u015f\u0131 da temyiz kanun yoluna ba\u015fvurulabilece\u011fi ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n
9. Kanun\u2019un ek 1. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda bu Kanun\u2019da \u00f6ng\u00f6r\u00fclen parasal s\u0131n\u0131rlar\u0131n her y\u0131l, bir \u00f6nceki y\u0131la ili\u015fkin olarak 4\/1\/1961 tarihli ve 213 say\u0131l\u0131 Vergi Usul Kanunu\u2019nun m\u00fckerrer 298. maddesi h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca tespit ve ilan edilen yeniden de\u011ferleme oran\u0131nda, takvim y\u0131l\u0131 ba\u015f\u0131ndan ge\u00e7erli olmak \u00fczere art\u0131r\u0131lmak suretiyle uygulanaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. Bu kapsamda Kanun\u2019un 45. ve 46. maddelerinde belirtilen parasal s\u0131n\u0131rlar her y\u0131l bir \u00f6nceki y\u0131la ili\u015fkin olarak tespit ve ilan edilen yeniden de\u011ferleme oran\u0131na g\u00f6re g\u00fcncellenmektedir.<\/p>\n
10. Ek 1. maddenin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesinde ise 45. ve 46. maddeler uyar\u0131nca istinaf ve temyiz kanun yoluna ba\u015fvurulabilecek kararlar\u0131n belirlenmesinde ilk derece mahkemesince veya b\u00f6lge idare mahkemesince nihai karar\u0131n verildi\u011fi tarihteki parasal s\u0131n\u0131r\u0131n esas al\u0131naca\u011f\u0131 h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130tiraz konusu kural an\u0131lan c\u00fcmlede yer alan \u201c\u2026ilk derece mahkemesi veya b\u00f6lge idare mahkemesince nihai karar\u0131n verildi\u011fi\u2026\u201d ibaresidir. Kural gere\u011fince konusu, ilk derece mahkemesince ve b\u00f6lge idare mahkemesince nihai karar\u0131n verildi\u011fi tarihte ge\u00e7erli olan parasal s\u0131n\u0131r\u0131n alt\u0131nda kalan davalarda istinaf veya temyiz kanun yoluna ba\u015fvurulmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
\u00a0B. \u0130tiraz\u0131n Gerek\u00e7esi<\/p>\n
11. Ba\u015fvuru karar\u0131nda \u00f6zetle; davay\u0131 a\u00e7arken ya da davay\u0131 \u0131slah ederken davac\u0131n\u0131n sonraki y\u0131llarda belirlenecek yeniden de\u011ferleme oran\u0131n\u0131 bilmesinin ve bu kapsamda karar\u0131n verildi\u011fi tarihteki parasal s\u0131n\u0131r\u0131 \u00f6ng\u00f6rmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131, dava tarihi veya \u0131slah tarihi itibar\u0131yla istinafa veya temyize tabi olan bir davada verilen karara kar\u015f\u0131 -\u00f6zellikle enflasyon oran\u0131n\u0131n y\u00fcksek oldu\u011fu d\u00f6nemlerde- yarg\u0131lama s\u00fcrecinin uzamas\u0131 durumunda istinafa veya temyize ba\u015fvurulamayabilece\u011fi, ayn\u0131 tarihte a\u00e7\u0131lan ve benzer nitelikli davalar\u0131n kural nedeniyle farkl\u0131 a\u015famalarda kesinle\u015febilece\u011fi, bu durumun belirlilik ve hukuki \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik ile adil yarg\u0131lanma ilkelerini ihlal etti\u011fi belirtilerek kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 2. ve 36. maddelerine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
C. Anayasa\u2019ya Ayk\u0131r\u0131l\u0131k Sorunu<\/p>\n
12. 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 43. maddesi uyar\u0131nca kural, ilgisi nedeniyle Anayasa\u2019n\u0131n 13. maddesi y\u00f6n\u00fcnden de incelenmi\u015ftir.<\/p>\n
13. Anayasa Mahkemesi 4\/12\/2024 tarihli ve E.2023\/182, K.2024\/203 say\u0131l\u0131 karar\u0131yla dava konusunun de\u011fer ve miktar itibar\u0131yla h\u00fckm\u00fcn verildi\u011fi tarihte ge\u00e7erli olan parasal tutarlar\u0131n alt\u0131nda kalmas\u0131 h\u00e2linde 12\/1\/2011 tarihli ve 6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu\u2019nun ek 1. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda yer alan ve ilk derece mahkemesi veya b\u00f6lge adliye mahkemesi karar\u0131na kar\u015f\u0131 istinaf veya temyiz kanun yoluna ba\u015fvurulamayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren \u201c…341 inci, 362 nci…\u201d ibaresini iptal etmi\u015ftir.<\/p>\n
14. S\u00f6z konusu kararda an\u0131lan ibare, 6100 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 341. ve 362. maddelerinde belirtilen ve ek 1. maddenin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 gere\u011fince her y\u0131l, \u00f6nceki y\u0131la ili\u015fkin yeniden de\u011ferleme oran\u0131na g\u00f6re g\u00fcncellenen parasal tutar\u0131n alt\u0131nda kalan davalarda verilen kararlara kar\u015f\u0131 istinaf ve temyiz yollar\u0131na ba\u015fvurulamayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmesi nedeniyle h\u00fckm\u00fcn denetlenmesini talep hakk\u0131 kapsam\u0131nda incelenmi\u015ftir (AYM, E.2023\/182, K.2024\/203, 4\/12\/2024, \u00a7 44).<\/p>\n
15. Bu ba\u011flamda kararda, h\u00fckm\u00fcn verildi\u011fi tarihte ge\u00e7erli olan parasal tutar\u0131n g\u00fcncellenmesinde dikkate al\u0131nan yeniden de\u011ferleme oran\u0131n\u0131n 213 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un m\u00fckerrer 298\/A maddesi gere\u011fince belirlendi\u011fi ve bu oran\u0131n Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131nca ilan edildi\u011fi de g\u00f6zetildi\u011finde an\u0131lan tarih itibar\u0131yla mahkeme karar\u0131na kar\u015f\u0131 kanun yoluna ba\u015fvurulup ba\u015fvurulamayaca\u011f\u0131 hususunun herhangi bir teredd\u00fcde yer vermeyecek \u015fekilde a\u00e7\u0131k ve net olarak belirlenebildi\u011fi, dolay\u0131s\u0131yla s\u00f6z konusu ibarenin belirlilik ve hukuki \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik ilkelerine ayk\u0131r\u0131 bir y\u00f6n\u00fc bulunmad\u0131\u011f\u0131 ifade edilmi\u015ftir (AYM, E.2023\/182, K.2024\/203, 4\/12\/2024, \u00a7 46).<\/p>\n
16. An\u0131lan kararda ibarenin Anayasa\u2019n\u0131n 141. maddesi kapsam\u0131nda yarg\u0131laman\u0131n en az maliyetle ve en k\u0131sa zamanda sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki me\u015fru amac\u0131n\u0131n bulundu\u011fu ve bu amac\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in elveri\u015fli ve gerekli oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Bununla birlikte ki\u015filerin dava konusunu olu\u015fturan alacak ya da mal\u0131n de\u011ferine g\u00f6re -kanun yollar\u0131na ba\u015fvurmada o tarihte ge\u00e7erli olan parasal de\u011ferleri (kesinlik s\u0131n\u0131r\u0131) de dikkate alarak- dava\/kar\u015f\u0131 dava a\u00e7abilecekleri ya da \u0131slah talebinde bulunabilecekleri, kanun yoluna ba\u015fvuruya esas parasal s\u0131n\u0131r\u0131n her y\u0131l yeniden de\u011ferleme oran\u0131na g\u00f6re g\u00fcncellendi\u011fi ve ibareyle kanun yoluna ba\u015fvuru a\u00e7\u0131s\u0131ndan h\u00fckm\u00fcn verildi\u011fi tarihte ge\u00e7erli olan parasal tutar\u0131n esas al\u0131nmas\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda enflasyon nedeniyle ekonomik \u00f6nemini yitiren dava konusu mal ya da alaca\u011f\u0131n de\u011ferinin de enflasyonun olumsuz etkisinden korunmas\u0131 gerekti\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r (AYM, E.2023\/182, K.2024\/203, 4\/12\/2024, \u00a7\u00a7 49-53).<\/p>\n
17. Nihai olarak kararda, ibare gere\u011fince kanun yoluna ba\u015fvuru a\u00e7\u0131s\u0131ndan ge\u00e7erli parasal de\u011fer (kesinlik s\u0131n\u0131r\u0131) g\u00fcncellenirken dava konusu mal ya da alaca\u011f\u0131n de\u011ferinin g\u00fcncellenmemesi nedeniyle enflasyondan dolay\u0131 olu\u015fan k\u00fclfetin tamam\u0131n\u0131n davan\u0131n taraflar\u0131na y\u00fcklendi\u011fi, bu y\u00f6n\u00fcyle ibare kapsam\u0131nda aleyhine karar verilen taraf\u0131n kanun yoluna ba\u015fvuramamas\u0131 nedeniyle katlanaca\u011f\u0131 k\u00fclfet ile an\u0131lan me\u015fru amac\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi yoluyla elde edilecek kamusal yarar aras\u0131ndaki dengenin bu ki\u015filer aleyhine bozuldu\u011fu belirtilerek ibareyle h\u00fckm\u00fcn denetlenmesini talep etme hakk\u0131na getirilen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n orant\u0131s\u0131z ve \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz oldu\u011fu sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (AYM, E.2023\/182, K.2024\/203, 4\/12\/2024, \u00a7 55).<\/p>\n
18. \u0130tiraz konusu kuralla, konusu ilk derece mahkemesince veya b\u00f6lge idare mahkemesince nihai karar\u0131n verildi\u011fi tarihte ge\u00e7erli olan parasal de\u011ferin alt\u0131nda kalan idari davalarda bu mahkemelerce verilen karara kar\u015f\u0131 istinaf veya temyiz kanun yoluna ba\u015fvurulamayaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. Kural gere\u011fince istinaf veya temyiz kanun yoluna ba\u015fvuru a\u00e7\u0131s\u0131ndan ge\u00e7erli olan parasal s\u0131n\u0131r enflasyona g\u00f6re g\u00fcncellenirken dava konusu de\u011fer enflasyonun etkilerinden ar\u0131nd\u0131r\u0131lmamaktad\u0131r. Bu y\u00f6nden idari i\u015flem veya eylemin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi, idareye ba\u015fvuruldu\u011fu ya da davan\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihte ge\u00e7erli olan parasal s\u0131n\u0131rlara g\u00f6re istinafa veya temyiz kanun yoluna ba\u015fvurulabilecek bir karara kar\u015f\u0131 kural nedeniyle \u00f6zellikle yarg\u0131lamalar\u0131n uzun s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc durumlarda -ilk derece mahkemesinin veya b\u00f6lge idare mahkemesinin karar verdi\u011fi tarihte ge\u00e7erli olan parasal tutarlara g\u00f6re- istinaf veya temyiz kanun yoluna ba\u015fvurulmas\u0131 imk\u00e2n\u0131 ortadan kalkabilecektir.<\/p>\n
19. Bu itibarla kural y\u00f6n\u00fcnden Anayasa Mahkemesinin an\u0131lan 4\/12\/2024 tarihli ve E.2023\/182, K.2024\/203 say\u0131l\u0131 karar\u0131ndan ayr\u0131lmay\u0131 gerektirir bir durum bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
20. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle kural Anayasa\u2019n\u0131n 13. ve 36. maddelerine ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u0130ptali gerekir.<\/p>\n
Kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 2. maddesine de ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ise de bu ba\u011flamda belirtilen hususlar\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 13. ve 36. maddeleri y\u00f6n\u00fcnden yap\u0131lan de\u011ferlendirmeler kapsam\u0131nda ele al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 nedeniyle Anayasa\u2019n\u0131n 2. maddesi y\u00f6n\u00fcnden ayr\u0131ca bir inceleme yap\u0131lmas\u0131na gerek g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
IV. \u0130PTAL\u0130N D\u0130\u011eER KURALLARA ETK\u0130S\u0130<\/p>\n
21. 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 43. maddesinin (4) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda kanunun, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kararnamesinin veya T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn belirli kurallar\u0131n\u0131n iptali, di\u011fer kurallar\u0131n\u0131n uygulanmamas\u0131 sonucunu do\u011furuyorsa bunlar\u0131n da Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilebilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
22. 2577 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un ek 1. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesinde yer alan \u201c\u2026ilk derece mahkemesi veya b\u00f6lge idare mahkemesince nihai karar\u0131n verildi\u011fi\u2026\u201d ibaresinin iptali nedeniyle uygulanma imk\u00e2n\u0131 kalmayan an\u0131lan c\u00fcmlede yer alan \u201c\u202645 inci ve 46 nc\u0131 maddeler uyar\u0131nca istinaf veya temyiz yoluna ba\u015fvurulabilecek kararlar\u0131n belirlenmesinde ise\u2026\u201d ibaresinin 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 43. maddesinin (4) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 gere\u011fince iptali gerekir.<\/p>\n
V. \u0130PTAL KARARININ Y\u00dcR\u00dcRL\u00dc\u011eE G\u0130RECE\u011e\u0130 G\u00dcN SORUNU<\/p>\n
23. Anayasa\u2019n\u0131n 153. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda \u201cKanun, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kararnamesi veya T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc ya da bunlar\u0131n h\u00fck\u00fcmleri, iptal kararlar\u0131n\u0131n Resm\u00ee Gazetede yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 tarihte y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal h\u00fckm\u00fcn\u00fcn y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girece\u011fi tarihi ayr\u0131ca kararla\u015ft\u0131rabilir. Bu tarih, karar\u0131n Resm\u00ee Gazetede yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden ba\u015flayarak bir y\u0131l\u0131 ge\u00e7emez.\u201d denilmekte, 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 66. maddesinin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda da bu kural tekrarlanmak suretiyle Anayasa Mahkemesinin gerekli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc h\u00e2llerde Resm\u00ee Gazete\u2019de yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden ba\u015flayarak iptal karar\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girece\u011fi tarihi bir y\u0131l\u0131 ge\u00e7memek \u00fczere ayr\u0131ca kararla\u015ft\u0131rabilece\u011fi belirtilmektedir.<\/p>\n
24. 2577 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un ek 1. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesinin \u201c\u202645 inci ve 46 nc\u0131 maddeler uyar\u0131nca istinaf veya temyiz yoluna ba\u015fvurulabilecek kararlar\u0131n belirlenmesinde ise ilk derece mahkemesi veya b\u00f6lge idare mahkemesince nihai karar\u0131n verildi\u011fi\u2026\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn iptal edilmesi nedeniyle do\u011facak hukuksal bo\u015fluk kamu yarar\u0131n\u0131 ihlal edecek nitelikte g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden Anayasa\u2019n\u0131n 153. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131yla 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 66. maddesinin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 gere\u011fince bu b\u00f6l\u00fcme ili\u015fkin iptal h\u00fckm\u00fcn\u00fcn karar\u0131n Resm\u00ee Gazete\u2019de yay\u0131mlanmas\u0131ndan ba\u015flayarak dokuz ay sonra y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi uygun g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
VI. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
6\/1\/1982 tarihli ve 2577 say\u0131l\u0131 \u0130dari Yarg\u0131lama Usul\u00fc Kanunu\u2019nun 28\/7\/2024 tarihli ve 7524 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 54. maddesiyle de\u011fi\u015ftirilen ek 1. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesinde yer alan;<\/p>\n
A. \u201c\u2026ilk derece mahkemesi veya b\u00f6lge idare mahkemesince nihai karar\u0131n verildi\u011fi\u2026\u201d ibaresinin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funa ve \u0130PTAL\u0130NE,<\/p>\n
B. \u201c\u202645 inci ve 46 nc\u0131 maddeler uyar\u0131nca istinaf veya temyiz yoluna ba\u015fvurulabilecek kararlar\u0131n belirlenmesinde ise\u2026\u201d ibaresinin 30\/3\/2011 tarihli ve 6216 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 43. maddesinin (4) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 gere\u011fince \u0130PTAL\u0130NE,<\/p>\n
iptal h\u00fck\u00fcmlerinin Anayasa\u2019n\u0131n 153. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 ile 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 66. maddesinin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 gere\u011fince KARARIN RESM\u00ce GAZETE\u2019DE YAYIMLANMASINDAN BA\u015eLAYARAK DOKUZ AY SONRA Y\u00dcR\u00dcRL\u00dc\u011eE G\u0130RMES\u0130NE 11\/2\/2025 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
Kadir \u00d6ZKAYA<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Recai AKYEL<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Selahaddin MENTE\u015e<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u0130rfan F\u0130DAN<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Muhterem \u0130NCE<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Metin KIRATLI<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi 11\/2\/2025 tarihinde E.2025\/39 numaral\u0131 dosyada, 2577 say\u0131l\u0131 \u0130dari Yarg\u0131lama Usul\u00fc Kanunu\u2019nun 7524 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 54. maddesiyle de\u011fi\u015ftirilen ek 1. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesinde yer alan \u201c\u2026ilk derece mahkemesi veya b\u00f6lge idare mahkemesince nihai karar\u0131n verildi\u011fi\u2026\u201d ibaresinin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funa ve iptaline, iptal h\u00fckm\u00fcn\u00fcn karar\u0131n Resm\u00ee Gazete\u2019de yay\u0131mlanmas\u0131ndan ba\u015flayarak dokuz ay sonra y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesine karar vermi\u015ftir.\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130tiraz Konusu Kural \u0130tiraz konusu kuralda, konusu ilk derece mahkemesince veya b\u00f6lge idare mahkemesince nihai karar\u0131n verildi\u011fi tarihte ge\u00e7erli olan parasal de\u011ferin alt\u0131nda kalan idari davalarda bu mahkemelerce verilen karara kar\u015f\u0131 istinaf veya temyiz kanun yoluna ba\u015fvurulamayaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. Ba\u015fvuru Gerek\u00e7esi Ba\u015fvuru karar\u0131nda \u00f6zetle; davay\u0131 a\u00e7arken ya da davay\u0131 \u0131slah ederken davac\u0131n\u0131n sonraki y\u0131llarda belirlenecek yeniden de\u011ferleme oran\u0131n\u0131 bilmesinin ve bu kapsamda karar\u0131n verildi\u011fi tarihteki parasal s\u0131n\u0131r\u0131 \u00f6ng\u00f6rmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131, dava tarihi veya \u0131slah tarihi itibar\u0131yla istinafa veya temyize tabi olan bir davada verilen karara kar\u015f\u0131 -\u00f6zellikle enflasyon oran\u0131n\u0131n y\u00fcksek oldu\u011fu d\u00f6nemlerde- yarg\u0131lama s\u00fcrecinin uzamas\u0131 durumunda istinafa veya temyize ba\u015fvurulamayabilece\u011fi, ayn\u0131 tarihte a\u00e7\u0131lan ve benzer nitelikli davalar\u0131n kural nedeniyle farkl\u0131 a\u015famalarda kesinle\u015febilece\u011fi, bu durumun belirlilik ve hukuki \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik ile adil yarg\u0131lanma ilkelerini ihlal etti\u011fi belirtilerek kural\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Mahkemenin De\u011ferlendirmesi Anayasa Mahkemesi, 4\/12\/2024 tarihli ve E.2023\/182, K.2024\/203 say\u0131l\u0131 karar\u0131yla dava konusunun de\u011fer ve miktar itibar\u0131yla h\u00fckm\u00fcn verildi\u011fi tarihte ge\u00e7erli olan parasal tutarlar\u0131n alt\u0131nda kalmas\u0131 h\u00e2linde 6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu\u2019nun ek 1. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda yer alan ve ilk derece mahkemesi veya b\u00f6lge adliye mahkemesi karar\u0131na kar\u015f\u0131 istinaf veya temyiz kanun yoluna ba\u015fvurulamayaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren ibareyi iptal etmi\u015ftir. An\u0131lan kararda, kural gere\u011fince parasal de\u011fer (kesinlik s\u0131n\u0131r\u0131) g\u00fcncellenirken dava …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-34866","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n