T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130SMA\u0130L \u0130LKE BA\u015eVURUSU<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2021\/29979)<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Karar Tarihi: 30\/10\/2024<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
Raport\u00f6r<\/p>\n
:<\/p>\n
\u015eahap KAYMAK<\/p>\n
Ba\u015fvurucu<\/p>\n
:<\/p>\n
\u0130smail \u0130LKE<\/p>\n
Vekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Av. Kadir G\u00dcNDO\u011eAN<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN \u00d6ZET\u0130 <\/p>\n
1. Ba\u015fvuru, vazife malul\u00fc say\u0131lmama i\u015flemine kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan davada usule ili\u015fkin imk\u00e2nlar bak\u0131m\u0131ndan zay\u0131f duruma d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclme nedeniyle silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ilkesinin ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
A. Bireysel Ba\u015fvuruya Konu Yarg\u0131lama S\u00fcreci <\/p>\n
2. Ba\u015fvurucu vazife malul\u00fc kabul edilerek ayl\u0131k ba\u011flanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde yapt\u0131\u011f\u0131 ba\u015fvurunun reddine ili\u015fkin i\u015flemin iptali talebiyle Ankara 15. \u0130dare Mahkemesinde (Mahkeme) dava a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
3. Somut olayda s\u00fcre\u00e7 ve ba\u015fvurucunun sa\u011fl\u0131k durumu ile ilgili d\u00fczenlenen raporlar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
i. Samsun Asker Hastanesi Ba\u015ftabipli\u011finin 14\/1\/2008 tarihli raporunda ba\u015fvurucuya “hiperlipidemi” te\u015fhisi konulmu\u015f, “S\u0131n\u0131f\u0131 g\u00f6revini yapar.” karar\u0131 verilmi\u015ftir.<\/p>\n
ii. Ba\u015fvurucu, Samsun \u0130l Jandarma Komutanl\u0131\u011f\u0131 sahas\u0131nda g\u00f6rev yapmaktayken 26\/5\/2009 tarihinde \u00f6nleyici kolluk faaliyeti s\u0131ras\u0131nda arama yapt\u0131\u011f\u0131 bir ara\u00e7ta iki adet ruhsats\u0131z silaha el koymu\u015f; ara\u00e7 sahiplerine ili\u015fkin yakalama ve etkisiz h\u00e2le getirme i\u015flemleri esnas\u0131nda ya\u015fanan arbedede rahats\u0131zlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurucunun Samsun Mehmet Ayd\u0131n E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesine sevk edilmesi \u00fczerine hastanede “Akut miyokardiyal enfarkt\u00fcs, tan\u0131mlanmam\u0131\u015f.” te\u015fhisi konulmu\u015ftur.<\/p>\n
iii. Daha sonra I\u011fd\u0131r \u0130l Jandarma Komutanl\u0131\u011f\u0131 emrine naklen atanan ba\u015fvurucu hakk\u0131nda I\u011fd\u0131r Devlet Hastanesince 13\/4\/2012 tarihinde \u00f6z\u00fcrl\u00fcl\u00fck sa\u011fl\u0131k kurulu raporu d\u00fczenlenmi\u015ftir. An\u0131lan raporda, ba\u015fvurucuya “Aterosklerotik kalp hastal\u0131\u011f\u0131, hipertansiyon, kalp yetmezli\u011fi, tan\u0131mlanmam\u0131\u015f” te\u015fhisi konulmu\u015f, %78 oran\u0131nda engelli oldu\u011fu ve efor gerektirmeyen i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015fabilece\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
iv. G\u00fclhane Asker\u00ee T\u0131p Akademisi Komutanl\u0131\u011f\u0131 Kardiyoloji Poliklini\u011fince kalp krizi sonras\u0131 kalp kas\u0131n\u0131n kas\u0131lma g\u00fcc\u00fcnde azalma (sol ventrik\u00fcl yetmezli\u011fi) geli\u015febilece\u011fi, kalp kas\u0131lma g\u00fcc\u00fcndeki azalman\u0131n yap\u0131lan tedavinin\/giri\u015fimin zamanlamas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak zaman i\u00e7inde gerileyebilece\u011fi, kalp kas\u0131lma kuvvetinin eski h\u00e2line gelebilece\u011fi vurgulanm\u0131\u015f; ba\u015fvurucunun kalp krizi ge\u00e7irdikten sonra sol ventrik\u00fcl yetmezli\u011finin geli\u015fti\u011fi belirtilmi\u015ftir. Bu nedenle ba\u015fvurucuya farkl\u0131 zamanlarda istirahat verildi\u011fi ifade edilerek medikal tedavisinin d\u00fczenlendi\u011fine i\u015faret edilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucunun son kontrol\u00fcnde kalp yetmezli\u011fi bulgular\u0131 geriledi\u011fi i\u00e7in (sol ventrik\u00fcl kas\u0131lma g\u00fcc\u00fc normal) 2\/10\/2012 tarihinde “S\u0131n\u0131f\u0131 g\u00f6revini yapar.” karar\u0131 verilmi\u015ftir.<\/p>\n
v. Ankara G\u00fclhane E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesince d\u00fczenlenen 29\/12\/2016 tarihli sa\u011fl\u0131k kurulu raporunda ise ba\u015fvurucu hakk\u0131nda “D\/42 F-4 TSK’da g\u00f6rev yapamaz.” karar\u0131 al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
vi. Ankara G\u00fclhane E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesinin 26\/5\/2017 tarihli durum bildirir heyet raporunda da ba\u015fvurucuya “Aterosklerotik kalp hastal\u0131\u011f\u0131 (sol ventrik\u00fcl anevrizmas\u0131 ile birlikte” te\u015fhisi konularak ba\u015fvurucunun mevcut hastal\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 bedenen bir i\u015fle me\u015fgul olma imk\u00e2n\u0131ndan kati surette mahrum kald\u0131\u011f\u0131 ve hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n tedavisinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 kanaatine var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
vii. Daval\u0131 idare taraf\u0131ndan 29\/12\/2016 tarihli sa\u011fl\u0131k kurulu raporunun incelenmesi neticesinde ba\u015fvurucunun adi malul oldu\u011funa karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
4. Mahkeme dava konusu i\u015flemin iptaline karar vermi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinde; ba\u015fvurucunun 26\/5\/2009 tarihinde g\u00f6revi s\u0131ras\u0131nda kalp krizi ge\u00e7irdi\u011fi, G\u00fclhane Asker\u00ee T\u0131p Akademisi Komutanl\u0131\u011f\u0131 Kardiyoloji Poliklini\u011finin d\u00fczenledi\u011fi 2\/10\/2012 tarihli raporda “hasta \u0130smail \u0130lke’de kalp krizi ge\u00e7irdikten sonra sol ventrik\u00fcl yetmezli\u011fi geli\u015fmi\u015ftir. Sol ventrik\u00fcl yetmezli\u011finin nedeni ge\u00e7irmi\u015f oldu\u011fu kalp krizidir.” \u015feklinde karar verildi\u011fi, ancak Samsun Asker Hastanesince 14\/1\/2008 tarihinde ba\u015fvurucunun s\u0131n\u0131f g\u00f6revi yapmas\u0131na elveri\u015fli oldu\u011funa ili\u015fkin rapor tanzim edildi\u011fi belirtilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re ba\u015fvurucunun muhtemelen g\u00f6revi s\u0131ras\u0131nda a\u015f\u0131r\u0131 stres ve efora ba\u011fl\u0131 olarak g\u00f6revin neden ve etkisi ile kalp krizi ge\u00e7irdi\u011fi ve bu kriz nedeniyle sol ventrik\u00fcl yetmezli\u011finden kaynaklanan bedenen bir i\u015fle me\u015fgul olma yetene\u011fini daim\u00ee olarak kaybetti\u011fi ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n
5. Bu karara y\u00f6nelik daval\u0131 idarenin istinaf kanun yoluna ba\u015fvurmas\u0131 \u00fczerine Ankara B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesi 11. \u0130dari Dava Dairesi (B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesi) istinaf ba\u015fvurusunun kabul\u00fcne, Mahkeme karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131na ve davan\u0131n reddine kesin olarak karar vermi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinde; vazife malull\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in maluliyet h\u00e2linin vazife s\u0131ras\u0131nda ve vazifenin sebep ve etkisi ile ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekti\u011fi, aksi takdirde kamu g\u00f6revinin ifas\u0131 s\u0131ras\u0131nda ki\u015finin b\u00fcnyesinden kaynakl\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kabilecek hastal\u0131klar\u0131n mutlak anlamda vazifeden kaynaklanm\u0131\u015f oldu\u011funu kabul etmek zorunlulu\u011funun do\u011faca\u011f\u0131, bu durumun ise 8\/6\/1949 tarihli ve 5434 say\u0131l\u0131 T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Emekli Sand\u0131\u011f\u0131 Kanunu’nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ilke ve esaslara uygun d\u00fc\u015fmeyece\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurucunun g\u00f6revi s\u0131ras\u0131nda kalp krizi ge\u00e7irdi\u011fi hususunda teredd\u00fct bulunmad\u0131\u011f\u0131, ancak bu krizin do\u011frudan ifa edilen g\u00f6revin etkisiyle olu\u015ftu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6steren t\u0131bbi bir kanaat raporu olmad\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z konusu rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6revden kaynaklanan rahats\u0131zl\u0131k olarak de\u011ferlendirilemeyece\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
6. Ba\u015fvurucu nihai h\u00fckm\u00fc 15\/6\/2021 tarihinde \u00f6\u011frendikten sonra 12\/7\/2021 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
7. Ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
B. Bireysel Ba\u015fvuru Konusu Olay \u0130le \u0130lgili A\u00e7\u0131lan Tazminat Davas\u0131 <\/p>\n
8. Ba\u015fvurucu, hakk\u0131nda I\u011fd\u0131r Devlet Hastanesince 13\/4\/2012 tarihinde %78 oran\u0131nda engelli oldu\u011fu ve efor gerektirmeyen i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015fabilece\u011fine ili\u015fkin \u00f6z\u00fcrl\u00fcl\u00fck sa\u011fl\u0131k kurulu raporu d\u00fczenlenmesi \u00fczerine fazlaya ili\u015fkin haklar\u0131n\u0131 sakl\u0131 tutarak 26\/5\/2009 tarihinden itibaren i\u015fleyecek yasal faizi ile 1.000 TL maddi ve 150.000 TL manevi tazminat \u00f6denmesi talebiyle Samsun 1. \u0130dare Mahkemesinde tam yarg\u0131 davas\u0131 a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
9. Samsun 1. \u0130dare Mahkemesi maddi tazminat talebinin kabul\u00fc ile 1.281.792,55 TL maddi tazminat\u0131n 1.000 TL’lik k\u0131sm\u0131n\u0131n idareye ba\u015fvuru tarihi olan 12\/4\/2013 tarihinden, 1.280.792,55 TL’lik k\u0131sm\u0131n\u0131n ise \u0131slah dilek\u00e7esinin daval\u0131 idareye tebli\u011f tarihi olan 13\/10\/2020 tarihinden itibaren i\u015fleyecek yasal faiziyle; manevi tazminat talebinin k\u0131smen kabul\u00fc ile 30.000 TL manevi tazminat\u0131n idareye ba\u015fvuru tarihi olan 12\/4\/2013 tarihinden itibaren i\u015fleyecek yasal faiziyle ba\u015fvurucuya \u00f6denmesine karar vermi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinde; hakem hastaneden al\u0131nan 29\/6\/2018 tarihli sa\u011fl\u0131k kurulu raporunda ba\u015fvurucunun %64 oran\u0131nda engelli oldu\u011funun tespit edilmesi \u00fczerine maddi tazminat tutar\u0131n\u0131n hesaplanmas\u0131 i\u00e7in bilirki\u015fi incelemesi yapt\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. Bilirki\u015fi raporlar\u0131nda ba\u015fvurucunun zarar\u0131n\u0131n toplam 1.281.792,55 TL olarak hesapland\u0131\u011f\u0131 ifade edilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucunun \u0131slah talebi de dikkate al\u0131narak s\u00f6z konusu maddi tazminat tutar\u0131n\u0131n g\u00fcvenlik ve asayi\u015fin sa\u011flanmas\u0131na y\u00f6nelik g\u00f6revin sebep ve etkisi ile meydana gelen kalp rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 sonucunda \u00e7al\u0131\u015fma g\u00fcc\u00fc kayb\u0131na u\u011frayan ba\u015fvurucuya \u00f6denmesi gerekti\u011fine i\u015faret edilmi\u015ftir. Bununla birlikte olay\u0131n olu\u015f \u015fekli, zarar\u0131n niteli\u011fi ve duyulan elem ve \u0131st\u0131rab\u0131 hafifletmek amac\u0131yla manevi tazminata da h\u00fckmedilmi\u015ftir.<\/p>\n
10. Yarg\u0131laman\u0131n taraflar\u0131nca bu karara kar\u015f\u0131 istinaf kanun yoluna ba\u015fvurulmas\u0131 \u00fczerine Samsun B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesi 3. \u0130dari Dava Dairesi ba\u015fvurucunun istinaf ba\u015fvurusunun reddine; daval\u0131 idarenin istinaf ba\u015fvurusunun k\u0131smen kabul\u00fc ile h\u00fckmedilen maddi tazminat\u0131n 441.889,75 TL’yi a\u015fan 839.902,80 TL’ye dair k\u0131sm\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131na ve bu k\u0131s\u0131m y\u00f6n\u00fcnden davan\u0131n reddine, h\u00fckmedilen manevi tazminat y\u00f6n\u00fcnden ise daval\u0131 idarenin istinaf ba\u015fvurusunun reddine karar vermi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinde; ba\u015fvurucunun g\u00f6revi s\u0131ras\u0131nda ve g\u00f6revin etkisiyle olu\u015fan zarar\u0131n ba\u015fvurucu \u00fczerinde b\u0131rak\u0131lmas\u0131 hakkaniyete ayk\u0131r\u0131 olaca\u011f\u0131ndan kusursuz sorumluluk ilkesi gere\u011fince an\u0131lan zarar\u0131n idarece tazmini gerekti\u011fi ifade edilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucunun efor kayb\u0131ndan do\u011fan zarar\u0131n\u0131n pe\u015fin sermaye de\u011ferinin Dan\u0131\u015ftay i\u00e7tihatlar\u0131 uyar\u0131nca asgari \u00fccret \u00fczerinden hesaplanarak tespiti amac\u0131yla ek bilirki\u015fi raporu al\u0131nm\u0131\u015f ve bu raporda maluliyet sebebiyle olu\u015fan efor kayb\u0131na ba\u011fl\u0131 maddi zarar\u0131n 441.889,75 TL oldu\u011fu belirlenmi\u015ftir. S\u00f6z konusu rapor h\u00fckme esas al\u0131narak ba\u015fvurucunun maddi tazminat talebi k\u0131smen kabul edilmi\u015ftir. Manevi tazminat talebi y\u00f6n\u00fcnden ise h\u00fckmedilen tutar hukuka uygun bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
11. Bu karara y\u00f6nelik olarak taraflarca yap\u0131lan temyiz ba\u015fvurusu derdesttir.<\/p>\n
II. DE\u011eERLEND\u0130RME<\/p>\n
12. Ba\u015fvurucu; B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesince herhangi bir sa\u011fl\u0131k kurulu raporu al\u0131nmadan karar verildi\u011fini, uzmanl\u0131k gerektiren olaya ili\u015fkin bilirki\u015fi incelemesi yapt\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n sebebinin g\u00f6revinden kaynaklanmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin bir rapor bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, g\u00f6revin etkisiyle kalp krizi ge\u00e7irdi\u011finden vazife malul\u00fc say\u0131larak ayl\u0131k ba\u011flanmas\u0131 gerekti\u011fini belirterek gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ve silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ilkesinin ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
13. Ba\u015fvuru belgelerinin bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na (Bakanl\u0131k) g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bildirmi\u015ftir. Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f yaz\u0131s\u0131nda; mevcut ba\u015fvuruda yarg\u0131 mercilerinin maddi olay ve olgular ile delilleri de\u011ferlendirdikleri, uyu\u015fmazl\u0131kla ilgili vard\u0131klar\u0131 sonucu ve kullan\u0131lan takdir yetkisinin sebeplerini gerek\u00e7elendirdikleri, konuyla ilgili olarak Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndan temin edilen g\u00f6r\u00fc\u015f ve ilgili belgelerin ba\u015fvurucunun \u015fik\u00e2yetlerine ili\u015fkin olarak yap\u0131lacak incelemede dikkate al\u0131nmak \u00fczere sunuldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca ba\u015fvurucunun adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edilip edilmedi\u011fi konusunda inceleme yap\u0131l\u0131rken Anayasa ve ilgili mevzuat h\u00fck\u00fcmleri, Anayasa Mahkemesi i\u00e7tihad\u0131 ve somut olay\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc \u015fartlar\u0131n\u0131n da dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi ifade edilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 g\u00f6revin sebep ve etkisiyle kalp krizi ge\u00e7irdi\u011fine ve malul oldu\u011funa ili\u015fkin sa\u011fl\u0131k kurulu raporu bulundu\u011funa i\u015faret ederek ba\u015fvuru formundaki iddialar\u0131n\u0131 tekrar etmi\u015ftir.<\/p>\n
14. Ba\u015fvuru, silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ilkesi kapsam\u0131nda incelenmi\u015ftir.<\/p>\n
15. A\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmad\u0131\u011f\u0131 ve kabul edilemezli\u011fine karar verilmesini gerektirecek ba\u015fka bir neden de bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ilkesinin ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n kabul edilebilir oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
16. Anayasa’n\u0131n 36. maddesi uyar\u0131nca herkes iddia, savunma ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na sahiptir. Anayasa’n\u0131n an\u0131lan maddesinde adil yarg\u0131lanma hakk\u0131ndan ayr\u0131 olarak iddia ve savunma hakk\u0131na birlikte yer verilmesi, taraflara iddia ve savunmalar\u0131n\u0131 mahkeme \u00f6n\u00fcnde dile getirme f\u0131rsat\u0131 tan\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi anlam\u0131n\u0131 da i\u00e7ermektedir (Mehmet Fidan, B. No: 2014\/14673, 20\/9\/2017, \u00a7 37).<\/p>\n
17. Anayasa’n\u0131n 36. maddesine “adil yarg\u0131lanma” ibaresinin eklenmesine ili\u015fkin gerek\u00e7ede, T\u00fcrkiye’nin taraf\u0131 oldu\u011fu uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerle de g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lama hakk\u0131n\u0131n madde metnine d\u00e2hil edildi\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim Anayasa Mahkemesi de Anayasa’n\u0131n 36. maddesi uyar\u0131nca inceleme yapt\u0131\u011f\u0131 bir\u00e7ok karar\u0131nda, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi i\u00e7tihad\u0131yla adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n kapsam\u0131na d\u00e2hil edilen silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ve \u00e7eli\u015fmeli yarg\u0131lama ilkelerine Anayasa’n\u0131n 36. maddesi kapsam\u0131nda yer vermektedir. Bu itibarla an\u0131lan ilkenin adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n kapsam ve i\u00e7eri\u011fine d\u00e2hil oldu\u011fu sonucu ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. An\u0131lan ilkeye uygun y\u00fcr\u00fct\u00fclmeyen bir yarg\u0131laman\u0131n hakkaniyete uygun olmas\u0131 imk\u00e2n d\u00e2hilinde de\u011fildir (Mehmet Fidan, \u00a7 38).<\/p>\n
18. Silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ilkesi, davan\u0131n taraflar\u0131n\u0131n usule ili\u015fkin haklar bak\u0131m\u0131ndan ayn\u0131 ko\u015fullara tabi tutulmas\u0131 ve taraflardan birinin di\u011ferine g\u00f6re daha zay\u0131f bir duruma d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmeksizin iddia ve savunmalar\u0131n\u0131 makul bir \u015fekilde mahkeme \u00f6n\u00fcnde dile getirme f\u0131rsat\u0131na sahip olmas\u0131 anlam\u0131na gelir (Ya\u015fas\u0131n Aslan, B. No: 2013\/1134, 16\/5\/2013, \u00a7 32). Bu usul g\u00fcvencesi uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n her iki taraf\u0131na da savunmas\u0131n\u0131n temel dayana\u011f\u0131 olan delilleri sunma imk\u00e2n\u0131 tan\u0131nmas\u0131n\u0131 kapsamaktad\u0131r. Silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ilkesi kapsam\u0131nda yap\u0131lacak inceleme, ba\u015fvuru konusu yarg\u0131laman\u0131n bir b\u00fct\u00fcn olarak adil olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesidir (Y\u00fcksel Han\u00e7er, B. No: 2013\/2116, 23\/1\/2014, \u00a7 18, 19).<\/p>\n
19. Kural olarak Anayasa Mahkemesinin g\u00f6revi herhangi bir davada bilirki\u015fi raporu veya uzman m\u00fctalaas\u0131n\u0131n gerekli olup olmad\u0131\u011f\u0131na karar vermek de\u011fildir. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi taraflar\u0131n \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ve esasa etkili olan iddialar\u0131n i\u015fin mahiyetinin gerektirdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde incelenip incelenmedi\u011fini ve \u00f6zellikle ispat k\u00fclfeti konusunda taraflardan birinin di\u011ferine nazaran dezavantajl\u0131 bir konuma d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcl\u00fcp d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmedi\u011fini denetleme g\u00f6revi bulunmaktad\u0131r (Ahmet Korkmaz, B. No: 2014\/16232, 25\/1\/2018, \u00a7 29).<\/p>\n
20. Ba\u015fvuru konusu olay\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi tarihten \u00f6nce ba\u015fvurucunun asker\u00ee hastaneden ald\u0131\u011f\u0131 raporda g\u00f6revini yapmas\u0131na engel bir durumun olmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. Bu durumun aksi y\u00f6n\u00fcnde bir tespitin bulunmad\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ba\u015fvurucunun hastal\u0131k nedeniyle malul h\u00e2le gelmesinin g\u00f6revinden kaynakland\u0131\u011f\u0131 yolundaki iddias\u0131n\u0131n temelsiz oldu\u011fu s\u00f6ylenemez. Ba\u015fvurucunun iddias\u0131n\u0131n temelsiz olmamas\u0131 ispatland\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmemektedir. Dolay\u0131s\u0131yla bu iddiaya dair daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve ikna edici kan\u0131tlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n aranmas\u0131 anla\u015f\u0131labilir bir durumdur. Ancak ba\u015fvurucunun hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131n\u0131n asker\u00ee g\u00f6revden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 kendi imk\u00e2nlar\u0131yla ispatlamas\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc de g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
21. Yukar\u0131da da belirtildi\u011fi \u00fczere mahkemelerin bilirki\u015fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ba\u015fvurmas\u0131, takdiri bir husus olup bu de\u011ferlendirme kural olarak Anayasa Mahkemesinin yetki alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. Bununla birlikte davan\u0131n esas\u0131na m\u00fcteallik iddialar\u0131n uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulmas\u0131 ad\u0131na yeterli \u00f6l\u00e7\u00fcde irdelenip irdelenmedi\u011fi ve bu kapsamda taraflardan birinin di\u011ferine nazaran dezavantajl\u0131 bir konuma getirilip getirilmedi\u011fi denetime a\u00e7\u0131k hususlard\u0131r (Y\u0131lmaz \u00d6zcan, B. No: 2015\/12914, 15\/11\/2018, \u00a7 38).<\/p>\n
22. Ba\u015fvurucunun temel iddias\u0131 daha \u00f6nce herhangi bir rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde g\u00f6revinin etki ve tesiri nedeniyle hastaland\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan ileri s\u00fcr\u00fclen hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6revi sebebiyle ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki iddia B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesince 6\/1\/1982 tarihli ve 2577 say\u0131l\u0131 \u0130dari Yarg\u0131lama Usul\u00fc Kanunu ile tan\u0131nan imk\u00e2n kullan\u0131larak sa\u011fl\u0131k kurumlar\u0131ndan t\u0131bbi rapor al\u0131nmas\u0131 suretiyle a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmas\u0131 gereken bir olgudur. Zira ba\u015fvurucunun i\u015f g\u00f6remezlik derecesine varan durumuna g\u00f6revinin etkisi olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususu ancak uzman incelemesi ile tespit edilebilir.<\/p>\n
23. Di\u011fer yandan ba\u015fvurucunun sa\u011fl\u0131k durumu ile ilgili d\u00fczenlenen raporlar aras\u0131nda var olan \u00e7eli\u015fkinin de alt\u0131n\u0131 \u00e7izmek gerekir. \u015e\u00f6yle ki 13\/4\/2012 tarihli raporda ba\u015fvurucunun kalp ve hipertansiyon hastas\u0131 oldu\u011fu ve kalp yetmezli\u011finin bulundu\u011fu, buna ba\u011fl\u0131 olarak %78 oran\u0131nda engelli oldu\u011fu belirtilmesine ra\u011fmen 2\/10\/2012 tarihli raporda kalp yetmezli\u011fine ili\u015fkin bulgular azald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in g\u00f6revini yapabilece\u011fi ifade edilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucunun yeni bir bilirki\u015fi raporu al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ve sa\u011fl\u0131k durumuna ili\u015fkin iki ayr\u0131 hastanenin k\u0131sa aral\u0131klarla birbirine z\u0131t raporlar d\u00fczenledi\u011fi g\u00f6zetildi\u011finde silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ilkesi gere\u011fince ba\u015fvurucunun hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n teknik ve \u00f6zel bilgi gerektiren t\u0131bbi bir inceleme \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirilmesi gerekmektedir. Kald\u0131 ki ba\u015fvurucunun a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 tam yarg\u0131 davas\u0131nda hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6revin etkisiyle ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi kabul edilerek idarenin kusursuz sorumluluk ilkesi \u00e7er\u00e7evesinde ba\u015fvurucuya maddi tazminat \u00f6denmesine karar verilmi\u015f, ancak s\u00f6z konusu karara kar\u015f\u0131 yap\u0131lan temyiz ba\u015fvurusu hen\u00fcz sonu\u00e7lanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
24. Dolay\u0131s\u0131yla t\u0131bbi rapor olmadan ba\u015fvurucunun iddias\u0131n\u0131 ispatlamas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmayaca\u011f\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, ba\u015fvurucunun iddias\u0131n\u0131 ispatlamada hayati \u00f6neme sahip olan bilirki\u015fi raporu ald\u0131rma talebinin dikkate al\u0131nmadan dosyada yer alan mevcut raporlar \u00e7er\u00e7evesinde uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131 ba\u015fvurucunun daval\u0131 idareye nazaran zay\u0131f bir konuma d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesine yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ve bu durumun silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ilkesiyle \u00e7eli\u015fti\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
25. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle Anayasa’n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ilkesinin ihlal edildi\u011fine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
III. G\u0130DER\u0130M <\/p>\n
26. Ba\u015fvurucu; ihlalin tespiti ve yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131 ile 500.000 TL maddi ve 250.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
27. Ba\u015fvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131nda hukuki yarar bulunmaktad\u0131r. Bu kapsamda karar\u0131n g\u00f6nderildi\u011fi yarg\u0131 mercilerince yap\u0131lmas\u0131 gereken i\u015f, yeniden yarg\u0131lama i\u015flemlerini ba\u015flatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula\u015ft\u0131ran nedenleri gideren, ihlal karar\u0131nda belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (Mehmet Do\u011fan [GK], B. No: 2014\/8875, 7\/6\/2018, \u00a7\u00a7 54-60; Alig\u00fcl Alkaya ve di\u011ferleri (2), B. No: 2016\/12506, 7\/11\/2019, \u00a7\u00a7 53-60, 66; Kadri Enis Berbero\u011flu (3) [GK], B. No: 2020\/32949, 21\/1\/2021, \u00a7\u00a7 93-100).<\/p>\n
28. \u0130hlalin ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131n\u0131n yeterli bir giderim sa\u011flayaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan ba\u015fvurucunun tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
IV. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n
A. Silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ilkesinin ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n KABUL ED\u0130LEB\u0130L\u0130R OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
B. Anayasa’n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ilkesinin \u0130HLAL ED\u0130LD\u0130\u011e\u0130NE,<\/p>\n
C. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ilkesinin ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmak \u00fczere Ankara B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesi 11. \u0130dari Dava Dairesine (E.2018\/8386, K.2021\/2027) iletilmek \u00fczere Ankara 15. \u0130dare Mahkemesine (E.2017\/3080, K.2018\/1644) G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE,<\/p>\n
D. Ba\u015fvurucunun tazminat talebinin REDD\u0130NE,<\/p>\n
E. 487,60 TL har\u00e7 ve 30.000 TL vek\u00e2let \u00fccretinden olu\u015fan toplam 30.487,60 TL yarg\u0131lama giderinin ba\u015fvurucuya \u00d6DENMES\u0130NE,<\/p>\n
F. \u00d6demenin karar\u0131n tebli\u011fini takiben ba\u015fvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvuru tarihinden itibaren d\u00f6rt ay i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131na, \u00f6demede gecikme olmas\u0131 h\u00e2linde bu s\u00fcrenin sona erdi\u011fi tarihten \u00f6deme tarihine kadar ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7in yasal FA\u0130Z UYGULANMASINA,<\/p>\n
G. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE 30\/10\/2024 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 30\/10\/2024 tarihli ve 2021\/29979 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 \u00a0 \u00a0 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 \u0130SMA\u0130L \u0130LKE BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2021\/29979) \u00a0 Karar Tarihi: 30\/10\/2024 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 \u00a0 Ba\u015fkan : Basri BA\u011eCI \u00dcyeler : Engin YILDIRIM \u00a0 \u00a0 R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7 \u00a0 \u00a0 Kenan YA\u015eAR \u00a0 \u00a0 \u00d6mer \u00c7INAR Raport\u00f6r : \u015eahap KAYMAK Ba\u015fvurucu : \u0130smail \u0130LKE Vekili : Av. Kadir G\u00dcNDO\u011eAN \u00a0 I. BA\u015eVURUNUN \u00d6ZET\u0130 1. Ba\u015fvuru, vazife malul\u00fc say\u0131lmama i\u015flemine kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan davada usule ili\u015fkin imk\u00e2nlar bak\u0131m\u0131ndan zay\u0131f duruma d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclme nedeniyle silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ilkesinin ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir. A. Bireysel Ba\u015fvuruya Konu Yarg\u0131lama S\u00fcreci 2. Ba\u015fvurucu vazife malul\u00fc kabul edilerek ayl\u0131k ba\u011flanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde yapt\u0131\u011f\u0131 ba\u015fvurunun reddine ili\u015fkin i\u015flemin iptali talebiyle Ankara 15. \u0130dare Mahkemesinde (Mahkeme) dava a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. 3. Somut olayda s\u00fcre\u00e7 ve ba\u015fvurucunun sa\u011fl\u0131k durumu ile ilgili d\u00fczenlenen raporlar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir: i. Samsun Asker Hastanesi Ba\u015ftabipli\u011finin 14\/1\/2008 tarihli raporunda ba\u015fvurucuya “hiperlipidemi” te\u015fhisi konulmu\u015f, “S\u0131n\u0131f\u0131 g\u00f6revini yapar.” karar\u0131 verilmi\u015ftir. ii. Ba\u015fvurucu, Samsun \u0130l Jandarma Komutanl\u0131\u011f\u0131 sahas\u0131nda g\u00f6rev yapmaktayken 26\/5\/2009 tarihinde \u00f6nleyici kolluk faaliyeti s\u0131ras\u0131nda arama yapt\u0131\u011f\u0131 bir ara\u00e7ta iki adet ruhsats\u0131z silaha el koymu\u015f; ara\u00e7 sahiplerine ili\u015fkin yakalama ve etkisiz h\u00e2le getirme i\u015flemleri esnas\u0131nda ya\u015fanan arbedede rahats\u0131zlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurucunun Samsun Mehmet Ayd\u0131n E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesine sevk edilmesi \u00fczerine hastanede “Akut miyokardiyal …<\/p>","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27,535],"tags":[],"class_list":["post-20199","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber","category-uncategorized-tr"],"acf":[],"yoast_head":"\n