T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130.K. BA\u015eVURUSU<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2020\/6821)<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Karar Tarihi: 17\/7\/2024<\/p>\n
B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
G\u0130ZL\u0130L\u0130K TALEB\u0130 KABUL<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Selahaddin MENTE\u015e<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130rfan F\u0130DAN<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Muhterem \u0130NCE<\/p>\n
Raport\u00f6r<\/p>\n
:<\/p>\n
Mehmet Yavuz YA\u015eAR<\/p>\n
Ba\u015fvurucu<\/p>\n
:<\/p>\n
\u0130.K.<\/p>\n
Vekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Av. Yasemin KUTLU\u011e<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN \u00d6ZET\u0130<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru; ter\u00f6r olay\u0131 nedeniyle u\u011fran\u0131lan zarar\u0131n tazmin edilmesi talebiyle a\u00e7\u0131lan tam yarg\u0131 davas\u0131nda uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n esas\u0131na ili\u015fkin iddialar kar\u015f\u0131lanmadan karar verilmesi nedeniyle gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
2. Ba\u015fvurucu, \u0130stanbul’da bulunan 23. Motorlu Piyade Alay Komutanl\u0131\u011f\u0131 emrinde astsubay \u00fcst\u00e7avu\u015f r\u00fctbesi ile elektrik ve g\u00fc\u00e7 kaynaklar\u0131 teknisyeni olarak g\u00f6rev yapmaktayken 12\/5\/2016 tarihinde idarece sa\u011flanan servis arac\u0131 ile mesai saati bitiminde evine d\u00f6nerken yol kenar\u0131nda bulunan sivil arac\u0131n ter\u00f6r sald\u0131r\u0131s\u0131yla patlat\u0131lmas\u0131 sonucunda yaralanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
3. Ba\u015fvurucu; \u00d6zel Via Sancaktepe Hastanesinden y\u00fczeysel kafa yaralanmas\u0131, boyun y\u00fczeysel yaralanmalar\u0131, y\u00fczeysel sa\u00e7l\u0131 deri yaralanmas\u0131 tan\u0131s\u0131 ile 13\/5\/2016 tarihinde yirmi g\u00fcn istirahat raporu alm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca \u00dcmraniye E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesinin 8\/8\/2016 tarihli sa\u011fl\u0131k kurulu raporu ile “Her iki kulakta ser\u00f6s otitis media saptand\u0131\u011f\u0131, sa\u011f kula\u011f\u0131nda i\u015fitme kayb\u0131n\u0131n bulundu\u011fu, psikiyatrik a\u00e7\u0131dan ise \u00fc\u00e7 ay \u00f6nce patlama sonras\u0131 kayg\u0131 semptomlar\u0131 olmu\u015f; k\u0131smi olarak devam ediyor, travma poliklini\u011fi olan psikososyal kliniklerde takibi \u00f6nerilir.” tespitlerinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
4. Ba\u015fvurucu, yaralanma olay\u0131nda idarenin kusur ve sorumlulu\u011funun bulundu\u011funu beyan ederek u\u011frad\u0131\u011f\u0131 maddi ve manevi zararlar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 i\u00e7in 19\/4\/2017 tarihinde \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
5. Belirtilen idarelere yap\u0131lan ba\u015fvuru cevap verilmemek suretiyle z\u0131mnen reddedilmi\u015ftir. Bunun \u00fczerine ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan yaralanma olay\u0131n\u0131n meydana gelmesinde idarenin kusursuz sorumlulu\u011funun ve hizmet kusurunun bulundu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclerek 50.000 TL manevi ve 1.000 TL maddi tazminat\u0131n \u00f6denmesine karar verilmesi istemiyle \u0130stanbul 13. \u0130dare Mahkemesinde (Mahkeme) dava a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurucu, dava dilek\u00e7esinde olayda meydana gelen zarar\u0131n gerek hizmet kusuru gerekse idarenin kusursuz sorumluluk ilkeleri uyar\u0131nca tazmin edilebilir nitelikte oldu\u011funu iddia etmi\u015ftir.<\/p>\n
6. Mahkeme 18\/9\/2018 tarihli kararlar\u0131yla davay\u0131 reddetmi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinde ba\u015fvurucuya 3\/11\/1980 tarihli ve 2330 say\u0131l\u0131 Nakdi Tazminat ve Ayl\u0131k Ba\u011flanmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun kapsam\u0131nda 2.657,88.-TL nakdi tazminat \u00f6dendi\u011fini, t\u00fcm tedavi giderlerinin kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve maddi olarak zarara u\u011frad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin herhangi bir bilgi ve belgenin dosyaya sunulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Mahkeme manevi tazminat talebine ili\u015fkin olarak ise ba\u015fvurucunun basit t\u0131bbi m\u00fcdahale ile giderilebilir mahiyette y\u00fczeysel yaralanmalar\u0131n\u0131n bulundu\u011funu ancak fiziki yap\u0131s\u0131n\u0131 zedeleyen, ya\u015fama ve kazanma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn azalmas\u0131na neden olan bir neticenin s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, olay nedeniyle a\u011f\u0131r bir elem veya \u00fcz\u00fcnt\u00fcn\u00fcn olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u015feref veya haysiyetinin rencide edilmedi\u011fini, psikiyatri raporu bak\u0131m\u0131ndan ise bu tarz olaylar ile her zaman kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 ihtimalinin mesle\u011finin bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu, mesle\u011finin belirtilen riskleri bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek manevi zarar\u0131n\u0131n olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
7. Ba\u015fvurucu, karara kar\u015f\u0131 istinaf kanun yoluna ba\u015fvurmu\u015ftur. \u0130stanbul B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesi Dokuzuncu \u0130dare Dava Dairesi (Daire) 15\/1\/2019 tarihinde verdi\u011fi kararla istinaf talebini kabul ederek Mahkeme karar\u0131n\u0131 kald\u0131rm\u0131\u015f ve yeniden bir karar verilmek \u00fczere dosyan\u0131n mahkemesine g\u00f6nderilmesine h\u00fckmetmi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinde Mahkemece daval\u0131 idarelerin sorumlulu\u011funa ili\u015fkin hukuki irdelemenin yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bir ba\u015fka ifade ile meydana gelen olayda daval\u0131 idarelere atfedilecek bir hizmet kusuru bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ya da kusursuz sorumluluk ilkesinin uygulanmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lacak h\u00e2llerin mevcut olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmedi\u011fini vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Daire bu yorumdan hareketle, karara gerek\u00e7e olu\u015fturacak gerekli hukuki irdeleme yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n ve idarelerin sorumluluk sebepleri ayr\u0131 ayr\u0131 de\u011ferlendirilmeksizin verilen kararda hukuki isabet bulunmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna varm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
8. Dairenin karar\u0131 kald\u0131rmas\u0131 \u00fczerine dosyay\u0131 yeniden ele alan Mahkeme 30\/4\/2019 tarihli karar\u0131yla davay\u0131 tekrar reddetmi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Davac\u0131ya 2330 say\u0131l\u0131 Nakdi Tazminat ve Ayl\u0131k Ba\u011flanmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanuna g\u00f6re 2.657,88.-TL nakdi tazminat \u00f6dendi\u011fi ve davac\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde \u00f6zl\u00fck ve mali haklar\u0131nda bir kayb\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131, ayr\u0131ca davac\u0131n\u0131n t\u00fcm tedavi giderlerinin kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131 ve davac\u0131 taraf\u0131ndan, 50.000 TL manevi ve 1.000 TL maddi olmak \u00fczere toplam 51.000 TL tazminat\u0131n olay\u0131n meydana geldi\u011fi tarihten itibaren i\u015fletilecek yasal faizi ile birlikte taraf\u0131na \u00f6denmesi talebiyle i\u015fbu davan\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Maddi Tazminat Talebi Y\u00f6n\u00fcnden;<\/p>\n
Olayda; \u0130darelere atf\u0131 kabil bir hizmet kusurunun varl\u0131\u011f\u0131ndan ve zarar ile idari eylem aras\u0131nda bir nedensellik bulunmamakla birlikte; ter\u00f6r eyleminin Anayasal d\u00fczeni hedef almas\u0131, b\u00fct\u00fcn toplumu ilgilendirilmesi ve zarar\u0131n toplumsal nitelikli bir riskin ger\u00e7ekle\u015fmesi sonucu meydana gelmesi yan\u0131nda, ki\u015finin sadece toplum \u00fcyesi olmas\u0131 sebebiyle zarara u\u011frad\u0131\u011f\u0131 hususu dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda davac\u0131n\u0131n u\u011frad\u0131\u011f\u0131 zarar\u0131n sosyal risk ilkesi gere\u011fince tazmin edilmesi gerekmekte ise de s\u00f6z konusu ter\u00f6r eylemi sonucunda davac\u0131ya 2330 say\u0131l\u0131 Kanun kapsam\u0131nda 2.657,88-TL nakdi \u00f6demenin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, davac\u0131n\u0131n t\u00fcm tedavi giderlerinin kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131, davac\u0131n\u0131n maddi olarak zarara u\u011frad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin herhangi bir bilgi ve belgeyi dosyaya sunmad\u0131\u011f\u0131 ve hali haz\u0131rda mesle\u011fine de devam etti\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden, ortada somut olarak ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f maddi bir zarar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n davac\u0131 taraf\u0131ndan ortaya konulamamas\u0131 nedeniyle maddi tazminat talebinin kar\u015f\u0131lanmas\u0131na olanak bulunmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Manevi Tazminat Talebi Y\u00f6n\u00fcnden;<\/p>\n
Manevi tazminat ise patrimuanda meydana gelen eksilmeyi kar\u015f\u0131lamaya y\u00f6nelik bir tazmin arac\u0131 olmay\u0131p manevi tatmin arac\u0131d\u0131r. Manevi tazminata h\u00fckmedilebilmesi i\u00e7inki\u015finin fiziki yap\u0131s\u0131n\u0131 zedeleyen, ya\u015fama ve kazanma g\u00fcc\u00fcn\u00fc azalma sonucunu do\u011furan olaylar\u0131n meydana gelmesi ve idarenin hukuka ayk\u0131r\u0131 bir i\u015flem veya eylem sonucunda a\u011f\u0131r bir elem veya \u00fcz\u00fcnt\u00fcn\u00fcn duyulmu\u015f olmas\u0131 veya \u015feref veya haysiyetinin rencide edilmi\u015f bulunmas\u0131 gerekir. Manevi tazminata h\u00fckmedilirken ilgilinin sosyal ve ekonomik durumu dikkate al\u0131narak olay nedeniyle duydu\u011fu elem veya \u0131zd\u0131rab\u0131n k\u0131smen giderilmesi ama\u00e7lanmal\u0131, idarenin hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya konulmal\u0131 bu hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k ile zararl\u0131 sonu\u00e7 aras\u0131nda illiyet ba\u011f\u0131 kurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Dava konusu olayda, davac\u0131n\u0131n basit t\u0131bbi m\u00fcdahale ile giderilebilir mahiyette y\u00fczeysel yaralanmalar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu ancak fiziki yap\u0131s\u0131n\u0131 zedeleyen, ya\u015fama ve kazanma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn azalmas\u0131na neden olan bir neticenin s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131, davac\u0131n\u0131n \u015feref veya haysiyetinin rencide edilmedi\u011fi, \u00f6te yandan sunulan raporda g\u00f6r\u00fclen i\u015fitme kayb\u0131 ile meydana gelen olay aras\u0131nda illiyet ba\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaya yarar herhangi bir verinin dosyaya sunulamad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f; psikiyatri raporu bak\u0131m\u0131ndan ise; davac\u0131n\u0131n dava konusu olay ve benzerleri ile kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 ihtimalinin mesle\u011finin bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu ve mesle\u011finin belirtilen riskleri b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131, davac\u0131n\u0131n da bu durumun bilincinde olarak g\u00f6revini se\u00e7ti\u011finin kabul\u00fcn\u00fcn gerekti\u011fi sonucuna var\u0131larak, davac\u0131n\u0131n bir cismani zarar\u0131n neticesi olmaks\u0131z\u0131n salt bu olay nedeni ile ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 k\u0131smi kayg\u0131 semptomlar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc tazmini gereken herhangi bir manevi zarar\u0131n\u0131n olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7 ve kanaatine ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n
9. Ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan karara kar\u015f\u0131 istinaf kanun yoluna ba\u015fvurulmu\u015ftur. Daire taraf\u0131ndan istinaf ba\u015fvurusuna konu karar\u0131n hukuka ve usule uygun oldu\u011fu, karar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirecek yasal bir sebep bulunmad\u0131\u011f\u0131 tespitiyle 14\/1\/2020 tarihinde istinaf ba\u015fvurusunun reddine kesin olarak karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
10. Nihai karar 17\/1\/2020 tarihinde ba\u015fvurucuya tebli\u011f edilmi\u015f, ba\u015fvurucu 17\/2\/2020 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
11. Komisyon, ba\u015fvurunun kabul edilemezli\u011fi konusunda oybirli\u011fi sa\u011flanamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
12. B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
13. Ba\u015fvuru belgelerinin bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na (Bakanl\u0131k) g\u00f6nderilmi\u015ftir.<\/p>\n
II. DE\u011eERLEND\u0130RME<\/p>\n
14. \u00d6deme g\u00fcc\u00fcnden yoksun oldu\u011fu anla\u015f\u0131lan ba\u015fvurucunun adli yard\u0131m talebinin kabul\u00fcne karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
A. Makul S\u00fcrede Yarg\u0131lanma Hakk\u0131n\u0131n \u0130hlal Edildi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia<\/p>\n
15. Ba\u015fvurucu, davan\u0131n uzun s\u00fcrmesi nedeniyle makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
16. Anayasa Mahkemesi, olay ve olgular\u0131 somut ba\u015fvurular ile benzer nitelikte olan Veysi Ado ([GK] B. No: 2022\/100837, 27\/4\/2023) karar\u0131nda an\u0131lan \u015fik\u00e2yetle ilgili olarak uygulanacak anayasal ilkeleri belirlemi\u015ftir. Bu \u00e7er\u00e7evede Anayasa Mahkemesi 9\/1\/2013 tarihli ve 6384 say\u0131l\u0131 Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesine Yap\u0131lm\u0131\u015f Baz\u0131 Ba\u015fvurular\u0131n Tazminat \u00d6denmek Suretiyle \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fcne Dair Kanun’un ge\u00e7ici 2. maddesinde 28\/3\/2023 tarihli ve 7445 say\u0131l\u0131 Kanun’un 40. maddesi ile yap\u0131lan de\u011fi\u015fikli\u011fe g\u00f6re 9\/3\/2023 tarihi (bu tarih d\u00e2hil) itibar\u0131yla derdest olan, yarg\u0131lamalar\u0131n makul s\u00fcrede sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 iddialar\u0131yla yap\u0131lan ba\u015fvurulara ili\u015fkin olarak Tazminat Komisyonuna ba\u015fvuru yolu t\u00fcketilmeden yap\u0131lan ba\u015fvurunun incelenmesinin bireysel ba\u015fvurunun ikincil niteli\u011fi ile ba\u011fda\u015fmayaca\u011f\u0131 neticesine varm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
17. Somut ba\u015fvuruda an\u0131lan kararda a\u00e7\u0131klanan ilkelerden ve ula\u015f\u0131lan sonu\u00e7tan ayr\u0131lmay\u0131 gerektiren bir durum bulunmamaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddia y\u00f6n\u00fcnden ba\u015fvurunun di\u011fer kabul edilebilirlik kriterleri y\u00f6n\u00fcnden incelenmeksizin ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
B. Gerek\u00e7eli Karar Hakk\u0131n\u0131n \u0130hlal Edildi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia<\/p>\n
18. Ba\u015fvurucu; ayn\u0131 ter\u00f6r sald\u0131r\u0131s\u0131 nedeniyle bir ba\u015fka asker ki\u015fi taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan davan\u0131n \u0130stanbul 8 \u0130dare Mahkemesince kabul edildi\u011fini, bu hususun Mahkemeye sunuldu\u011funu ancak dikkate al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu; Mahkemece hukuk kurallar\u0131n\u0131n hatal\u0131 yorumland\u0131\u011f\u0131n\u0131, davan\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmadan gerek\u00e7esiz olarak reddedildi\u011fini, istinaf isteminin reddine ili\u015fkin karar\u0131n da herhangi bir gerek\u00e7e i\u00e7ermedi\u011fini ve hatal\u0131 de\u011ferlendirme sonucu karar verildi\u011fini belirterek hakkaniyete uygun yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n, silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ilkesinin ve gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
19. Ba\u015fvurucunun \u015fik\u00e2yetleri adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki gerek\u00e7eli kararhakk\u0131 y\u00f6n\u00fcnden incelenmi\u015ftir.<\/p>\n
20. Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesinde d\u00fczenlenen adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 gerek\u00e7eli karar hakk\u0131 g\u00fcvencesini de kapsamaktad\u0131r (daha geni\u015f de\u011ferlendirme i\u00e7in bkz. Abdullah Top\u00e7u, B. No: 2014\/8868, 19\/4\/2017, \u00a7 75). Nitekim Anayasa’n\u0131n 141. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda \u201cB\u00fct\u00fcn mahkemelerin her t\u00fcrl\u00fc kararlar\u0131 gerek\u00e7eli olarak yaz\u0131l\u0131r.\u201d denilerek mahkemelere kararlar\u0131n\u0131 gerek\u00e7eli yazma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc y\u00fcklenmi\u015ftir. Mahkemelerin an\u0131lan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, yarg\u0131lamada ileri s\u00fcr\u00fclen her t\u00fcrl\u00fc iddia ve savunmaya karar gerek\u00e7esinde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 yan\u0131t vermesi gerekti\u011fi \u015feklinde anla\u015f\u0131lamaz. Ancak mahkemeler, kendilerine sunulan t\u00fcm iddialara yan\u0131t vermek zorunda de\u011filse de (Yasemin Ek\u015fi, B. No: 2013\/5486, 4\/12\/2013, \u00a7 56) mahkemelerin davan\u0131n esas sorunlar\u0131n\u0131 inceledikleri gerek\u00e7eli karardan anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bir kararda tam olarak hangi unsurlar\u0131n bulunmas\u0131 gerekti\u011fi davan\u0131n niteli\u011fine ve \u015fartlar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Muhakeme s\u0131ras\u0131nda a\u00e7\u0131k ve somut bir bi\u00e7imde \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen iddia ve savunmalar\u0131n davan\u0131n sonucuna etkili, ba\u015fka bir deyi\u015fle davan\u0131n sonucunu de\u011fi\u015ftirebilecek nitelikte olmas\u0131 h\u00e2linde davayla do\u011frudan ilgili olan bu hususlara mahkemelerce makul bir gerek\u00e7e ile yan\u0131t verilmesi gerekir (Sencer Ba\u015fat ve di\u011ferleri [GK], B. No: 2013\/7800, 18\/6\/2014, \u00a7 35). Aksi bir tutumla mahkemenin davan\u0131n sonucuna etkili oldu\u011funu kabul etti\u011fi bir husus hakk\u0131nda ilgili ve yeterli bir yan\u0131t vermemesi veya yan\u0131t vermeyi gerektiren usul veya esasa dair iddialar\u0131 cevaps\u0131z b\u0131rakmas\u0131 hak ihlaline neden olabilecektir (Sencer Ba\u015fat ve di\u011ferleri, \u00a7 39).<\/p>\n
21. \u00d6te yandan istinaf\/temyiz merciinin yarg\u0131lamay\u0131 yapan mahkemenin karar\u0131n\u0131 uygun bulmas\u0131 h\u00e2linde bunu ya ayn\u0131 gerek\u00e7eyi kullanarak ya da bir at\u0131fla karar\u0131na yans\u0131tmas\u0131 yeterlidir. Burada \u00f6nemli olan husus, istinaf\/temyiz merciinin bir \u015fekilde istinafta\/temyizde dile getirilmi\u015f ana unsurlar\u0131 inceledi\u011fini, mahkemenin karar\u0131n\u0131 inceleyerek onad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya da bozdu\u011funu g\u00f6stermesidir (baz\u0131 de\u011fi\u015fikliklerle birlikte bkz. Yasemin Ek\u015fi, \u00a7 57). Ancak istinaf\/temyiz incelemesi s\u0131ras\u0131nda ayr\u0131 ve a\u00e7\u0131k bir yan\u0131t verilmesini gerektiren usul veya esasa dair iddialar\u0131n istinaf\/temyiz mercilerince cevaps\u0131z b\u0131rak\u0131lmas\u0131 gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlaline neden olabilir (baz\u0131 de\u011fi\u015fikliklerle birlikte bkz. Caner Kand\u0131rmaz, B. No: 2013\/3672, 30\/12\/2014, \u00a7 31).<\/p>\n
22. Ba\u015fvurucu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ter\u00f6r sald\u0131r\u0131s\u0131 sonucu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n k\u0131smen de olsa bozuldu\u011fu iddias\u0131yla tazminat davas\u0131 a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6z konusu davada tart\u0131\u015f\u0131lacak temel mesele, ba\u015fvurucunun maddi ve manevi zarara u\u011fray\u0131p u\u011framad\u0131\u011f\u0131 ve -varsa- zarar\u0131n\u0131n kusursuz sorumluluk ve sosyal risk ilkesi uyar\u0131nca devlet taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131n ko\u015fullar\u0131n\u0131n olu\u015fup olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n
23. Mahkeme, ba\u015fvurucunun tazminat istemini hem kusur sorumlulu\u011fu hem de sosyal risk ilkesi y\u00f6n\u00fcnden incelemi\u015f ve her iki sorumlulu\u011fun da \u015fartlar\u0131n\u0131n olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131na karar vermi\u015ftir. Ayr\u0131ca Mahkeme sosyal risk ilkesi uyar\u0131nca manevi tazminat \u00f6denmesinin ko\u015fullar\u0131n\u0131n olu\u015fup olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da tart\u0131\u015fm\u0131\u015f ve manevi zarar\u0131n sosyal risk ilkesi uyar\u0131nca devlet\u00e7e kar\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131n ko\u015fullar\u0131n\u0131n olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
24. Ba\u015fvurucu istinaf dilek\u00e7esinde olay nedeniyle kal\u0131c\u0131 i\u015fitme kayb\u0131 ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131, buna dair sa\u011fl\u0131k raporunu sundu\u011funu, mahkemenin -aksi kanaatteyse- illiyet ba\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyabilmek i\u00e7in rapor da alabilece\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu; ayr\u0131ca olay \u00f6ncesinde sa\u011fl\u0131kl\u0131 oldu\u011funun T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri kay\u0131tlar\u0131yla belirli oldu\u011funu, olayla ilgili olarak i\u015fitme kayb\u0131n\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131, raporun da bu olay sebebiyle d\u00fczenlendi\u011fini \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ba\u015fvurucunun bu hususlar\u0131 dava dilek\u00e7esinde de dile getirdi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Ba\u015fvurucu; ayr\u0131ca benzer olaylara ili\u015fkin Dan\u0131\u015ftay i\u00e7tihad\u0131na da at\u0131f yaparak karar\u0131n bozulmas\u0131n\u0131 talep etmi\u015f, B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesi ayr\u0131 bir gerek\u00e7e g\u00f6stermeksizin istinaf talebini reddetmi\u015ftir.<\/p>\n
25. Somut olayda Mahkeme, illiyet ba\u011f\u0131n\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131na dair bir veri olmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle manevi tazminat istemini reddetmi\u015ftir. Buna g\u00f6re meydana gelen patlama olay\u0131 ile ba\u015fvurucunun sa\u011fl\u0131k raporuyla tespit edilen i\u015fitme kayb\u0131 aras\u0131nda bir illiyet ba\u011f\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 meselesi uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n do\u011frudan sonucunu ilgilendiren \u00f6nemli bir husustur. Ba\u015fvurucu, illiyet ba\u011f\u0131n\u0131n kuruldu\u011funu iddia etti\u011fi olayla ilgili sa\u011fl\u0131k raporlar\u0131n\u0131 sunarak dava ve istinaf dilek\u00e7elerinde dile getirdi\u011fi h\u00e2lde Mahkeme bu hususla ilgili de\u011ferlendirme yapmadan davan\u0131n reddine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
26. Bu durumda uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n sonucuna etkili, ayr\u0131 ve a\u00e7\u0131k yan\u0131t gerektiren bir hususla ilgili olarak mahkeme kararlar\u0131nda ilgili ve yeterli bir gerek\u00e7e bulunmad\u0131\u011f\u0131, bu ba\u011flamda ba\u015fvurucunun uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n sonucunu etkileyebilecek nitelikteki iddias\u0131n\u0131n ilk derece mahkemesince kararda tart\u0131\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ve bu hususa ili\u015fkin gerek\u00e7e olu\u015fturulmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
27. Bu itibarla ba\u015fvurucunun uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n sonucuna etkili iddia ve itirazlar\u0131n\u0131n ilgili ve yeterli gerek\u00e7e ile kar\u015f\u0131lanmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
28. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle Anayasa’n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
III. G\u0130DER\u0130M<\/p>\n
29. Ba\u015fvurucu; ihlalin tespitine, yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131na ve 50.000 TL maddi ile 50.000 TL manevi tazminata karar verilmesini talep etmi\u015ftir.<\/p>\n
30. Ba\u015fvuruda tespit edilen hak ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131nda hukuki yarar bulunmaktad\u0131r. Bu kapsamda karar\u0131n g\u00f6nderildi\u011fi yarg\u0131 mercilerince yap\u0131lmas\u0131 gereken i\u015f, yeniden yarg\u0131lama i\u015flemlerini ba\u015flatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula\u015ft\u0131ran nedenleri gideren, ihlal karar\u0131nda belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (Mehmet Do\u011fan [GK], B. No: 2014\/8875, 7\/6\/2018, \u00a7\u00a7 54-60; Alig\u00fcl Alkaya ve di\u011ferleri (2), B. No: 2016\/12506, 7\/11\/2019, \u00a7\u00a7 53-60, 66; Kadri Enis Berbero\u011flu (3) [GK], B. No: 2020\/32949, 21\/1\/2021, \u00a7\u00a7 93-100).<\/p>\n
31. \u0130hlalin ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131n\u0131n yeterli giderim sa\u011flayaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
IV. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n
A. Adli yard\u0131m talebinin KABUL\u00dcNE,<\/p>\n
B. Kamuya a\u00e7\u0131k belgelerde ba\u015fvurucunun kimli\u011finin gizli tutulmas\u0131 talebinin KABUL\u00dcNE,<\/p>\n
C. 1. Gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n KABUL ED\u0130LEB\u0130L\u0130R OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
2. Makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmemesi nedeniyle KABUL ED\u0130LEMEZ OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
D. Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n \u0130HLAL ED\u0130LD\u0130\u011e\u0130NE,<\/p>\n
E. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmak \u00fczere \u0130stanbul 13. \u0130dare Mahkemesine (E.2019\/615, K.2019\/973) G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE,<\/p>\n
F. 18.800 TL vek\u00e2let \u00fccretinden olu\u015fan yarg\u0131lama giderinin ba\u015fvurucuya \u00d6DENMES\u0130NE,<\/p>\n
G. \u00d6demenin karar\u0131n tebli\u011fini takiben ba\u015fvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvuru tarihinden itibaren d\u00f6rt ay i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131na, \u00f6demede gecikme olmas\u0131 h\u00e2linde bu s\u00fcrenin sona erdi\u011fi tarihten \u00f6deme tarihine kadar ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7in yasal FA\u0130Z UYGULANMASINA,<\/p>\n
H. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE 17\/7\/2024 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 17\/7\/2024 tarihli ve 2020\/6821 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 \u00a0 \u00a0 B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 \u0130.K. BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2020\/6821) \u00a0 Karar Tarihi: 17\/7\/2024 B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 G\u0130ZL\u0130L\u0130K TALEB\u0130 KABUL \u00a0 Ba\u015fkan : Hasan Tahsin G\u00d6KCAN \u00dcyeler : Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ \u00a0 \u00a0 Selahaddin MENTE\u015e \u00a0 \u00a0 \u0130rfan F\u0130DAN \u00a0 \u00a0 Muhterem \u0130NCE Raport\u00f6r : Mehmet Yavuz YA\u015eAR Ba\u015fvurucu : \u0130.K. Vekili : Av. Yasemin KUTLU\u011e \u00a0 I. BA\u015eVURUNUN \u00d6ZET\u0130 1. Ba\u015fvuru; ter\u00f6r olay\u0131 nedeniyle u\u011fran\u0131lan zarar\u0131n tazmin edilmesi talebiyle a\u00e7\u0131lan tam yarg\u0131 davas\u0131nda uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n esas\u0131na ili\u015fkin iddialar kar\u015f\u0131lanmadan karar verilmesi nedeniyle gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir. 2. Ba\u015fvurucu, \u0130stanbul’da bulunan 23. Motorlu Piyade Alay Komutanl\u0131\u011f\u0131 emrinde astsubay \u00fcst\u00e7avu\u015f r\u00fctbesi ile elektrik ve g\u00fc\u00e7 kaynaklar\u0131 teknisyeni olarak g\u00f6rev yapmaktayken 12\/5\/2016 tarihinde idarece sa\u011flanan servis arac\u0131 ile mesai saati bitiminde evine d\u00f6nerken yol kenar\u0131nda bulunan sivil arac\u0131n ter\u00f6r sald\u0131r\u0131s\u0131yla patlat\u0131lmas\u0131 sonucunda yaralanm\u0131\u015ft\u0131r. 3. Ba\u015fvurucu; \u00d6zel Via Sancaktepe Hastanesinden y\u00fczeysel kafa yaralanmas\u0131, boyun y\u00fczeysel yaralanmalar\u0131, y\u00fczeysel sa\u00e7l\u0131 deri yaralanmas\u0131 tan\u0131s\u0131 ile 13\/5\/2016 tarihinde yirmi g\u00fcn istirahat raporu alm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca \u00dcmraniye E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesinin 8\/8\/2016 tarihli sa\u011fl\u0131k kurulu raporu ile “Her iki kulakta ser\u00f6s otitis media saptand\u0131\u011f\u0131, sa\u011f kula\u011f\u0131nda i\u015fitme kayb\u0131n\u0131n bulundu\u011fu, psikiyatrik a\u00e7\u0131dan ise \u00fc\u00e7 ay \u00f6nce patlama sonras\u0131 kayg\u0131 semptomlar\u0131 …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-1887","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n