ANAYASA MAHKEMES\u0130 KARARI<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Esas Say\u0131s\u0131 : 2023\/192<\/p>\n
Karar Say\u0131s\u0131 : 2024\/161<\/p>\n
Karar Tarihi : 24\/9\/2024<\/p>\n
R.G.Tarih-Say\u0131 : 28\/11\/2024-32736<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130T\u0130RAZ YOLUNA BA\u015eVURAN: Kand\u0131ra Sulh Hukuk Mahkemesi<\/p>\n
\u0130T\u0130RAZIN KONUSU: 23\/6\/1965 tarihli ve 634 say\u0131l\u0131 Kat M\u00fclkiyeti Kanunu\u2019nun 49. maddesinin;<\/p>\n
A. \u0130kinci f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201c\u2026veya \u00fczerinde yap\u0131 yap\u0131lam\u0131yacak hale gelmesi\u2026\u201d ibaresinin,<\/p>\n
B. 13\/4\/1983 tarihli ve 2814 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 14. maddesiyle de\u011fi\u015ftirilen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kralar\u0131n\u0131n,<\/p>\n
Anayasa\u2019n\u0131n 35. maddesine ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclerek iptallerine karar verilmesi talebidir.<\/p>\n
OLAY: Be\u015f y\u0131l i\u00e7inde yap\u0131n\u0131n tamamlanmamas\u0131 nedeniyle kat irtifak\u0131n\u0131n iptali ile kar\u015f\u0131l\u0131k geldi\u011fi arsa pay\u0131n\u0131n ifraz edilerek tapuda m\u00fc\u015fterek m\u00fclkiyet esas\u0131na g\u00f6re tescili talebiyle a\u00e7\u0131lan davada itiraz konusu kurallar\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na varan Mahkeme, iptalleri i\u00e7in ba\u015fvurmu\u015ftur.<\/p>\n
I. \u0130PTAL\u0130 \u0130STENEN KANUN H\u00dcK\u00dcMLER\u0130<\/p>\n
Kanun\u2019un itiraz konusu kurallar\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 49. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u201cB) Kat irtifak\u0131n\u0131n sona ermesi:<\/p>\n
Madde 49 \u2013 Kat irtifak\u0131na konu olan arsan\u0131n maliki veya ortak malikleri, tapu memuruna verecekleri yaz\u0131l\u0131 bir beyanla kat irtifak\u0131na ait sicil kayd\u0131n\u0131 sildirerek bu irtifaka her zaman son verebilirler.<\/p>\n
Kat irtifak\u0131, buna konu olan arsan\u0131n tamamiyle yok olmas\u0131 veya \u00fczerinde yap\u0131 yap\u0131lam\u0131yacak hale gelmesi veya kamula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ile kendili\u011finden sona erer.<\/p>\n
(De\u011fi\u015fik f\u0131kra: 13\/4\/1983-2814\/14 md.) Kat irtifak\u0131na konu olan arsa \u00fczerinde, bu irtifak\u0131n kurulmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda verilen plana g\u00f6re be\u015f y\u0131l i\u00e7inde yap\u0131 yap\u0131lmazsa maliklerden birinin istemi \u00fczerine, sulh hakimi, gerekti\u011finde ilgilileri de dinleyerek, duruma g\u00f6re kat irtifak\u0131n\u0131n sona ermesine veya belli bir s\u00fcre i\u00e7in uzat\u0131lmas\u0131na karar verir. S\u00fcre istem \u00fczerine yeniden uzat\u0131labilir.<\/p>\n
(De\u011fi\u015fik f\u0131kra: 13\/4\/1983-2814\/14 md.) Yukar\u0131daki f\u0131kra uyar\u0131nca kat irtifak\u0131 kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda tapu k\u00fct\u00fc\u011f\u00fcndeki kay\u0131t silinir.\u201d<\/p>\n
II. \u0130LK \u0130NCELEME<\/p>\n
1. Anayasa Mahkemesi \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca Z\u00fcht\u00fc ARSLAN, Hasan Tahsin G\u00d6KCAN, Kadir \u00d6ZKAYA, Engin YILDIRIM, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7, Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ, Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU, Selahaddin MENTE\u015e, Basri BA\u011eCI, \u0130rfan F\u0130DAN, Kenan YA\u015eAR ve Muhterem \u0130NCE\u2019nin kat\u0131l\u0131mlar\u0131yla 27\/12\/2023 tarihinde yap\u0131lan ilk inceleme toplant\u0131s\u0131nda dosyada eksiklik bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan i\u015fin esas\u0131n\u0131n incelenmesine OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
III. ESASIN \u0130NCELENMES\u0130<\/p>\n
2. Ba\u015fvuru karar\u0131 ve ekleri, Raport\u00f6r \u0130smail Emrah PERDEC\u0130O\u011eLU taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan i\u015fin esas\u0131na ili\u015fkin rapor, itiraz konusu kanun h\u00fck\u00fcmleri, dayan\u0131lan Anayasa kurallar\u0131 ve bunlar\u0131n gerek\u00e7eleri ile di\u011fer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gere\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcp d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
A. Uygulanacak Kural ve S\u0131n\u0131rlama Sorunu<\/p>\n
3. Anayasa\u2019n\u0131n 152. ile 30\/3\/2011 tarihli ve 6216 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 40. maddelerine g\u00f6re bir davaya bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kararnamesinin h\u00fck\u00fcmlerini Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 g\u00f6rmesi h\u00e2linde veya taraflardan birinin ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ayk\u0131r\u0131l\u0131k iddias\u0131n\u0131n ciddi oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na varmas\u0131 durumunda bu h\u00fck\u00fcmlerin iptalleri i\u00e7in Anayasa Mahkemesine ba\u015fvurmaya yetkilidir. Ancak an\u0131lan maddeler uyar\u0131nca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine ba\u015fvurabilmesi i\u00e7in elinde y\u00f6ntemince a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ve mahkemenin g\u00f6revine giren bir davan\u0131n bulunmas\u0131, iptali talep edilen kural\u0131n da o davada uygulanacak olmas\u0131 gerekir. Uygulanacak kural ise bak\u0131lmakta olan davan\u0131n de\u011fi\u015fik evrelerinde ortaya \u00e7\u0131kan sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde veya davay\u0131 sonu\u00e7land\u0131rmada olumlu ya da olumsuz y\u00f6nde etki yapacak nitelikte bulunan kurallard\u0131r.<\/p>\n
4. \u0130tiraz yoluna ba\u015fvuran Mahkemenin iptalini talep etti\u011fi kurallardan ilki, 634 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 49. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201c\u2026veya \u00fczerinde yap\u0131 yap\u0131lam\u0131yacak hale gelmesi\u2026\u201d ibaresidir. Bu f\u0131krada kat irtifak\u0131n\u0131n kendili\u011finden sona erece\u011fi h\u00e2ller d\u00fczenlenmi\u015ftir. \u0130tiraz konusu kuralla kat irtifak\u0131n\u0131n, buna konu olan arsan\u0131n \u00fczerinde yap\u0131 yap\u0131lamayacak h\u00e2le gelmesi durumunda sona erece\u011fi h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
5. Ba\u015fvuran Mahkemede g\u00f6r\u00fclmekte olan uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n konusunu kat irtifak\u0131 kurulmak suretiyle in\u015fas\u0131na ba\u015flanm\u0131\u015f ancak tamamlanamam\u0131\u015f yap\u0131lar olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu itibarla somut olayda kat irtifak\u0131na konu arsan\u0131n \u00fczerinde yap\u0131 yap\u0131lamayacak h\u00e2le gelmesi s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan itiraz konusu \u201c\u2026veya \u00fczerinde yap\u0131 yap\u0131lam\u0131yacak hale gelmesi\u2026\u201d ibaresinin bak\u0131lmakta olan davada uygulanma imk\u00e2n\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Bu nedenle s\u00f6z konusu ibareye ili\u015fkin ba\u015fvurunun Mahkemenin yetkisizli\u011fi nedeniyle reddi gerekir.<\/p>\n
6. An\u0131lan Kanun\u2019un 49. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 itiraz konusu kurallardan ikincisini olu\u015fturmaktad\u0131r. S\u00f6z konusu f\u0131kran\u0131n ikinci c\u00fcmlesinde kat irtifak\u0131n\u0131n belli bir s\u00fcre i\u00e7in uzat\u0131lmas\u0131na karar verilmesi durumunda bu s\u00fcrenin istem \u00fczerine yeniden uzat\u0131labilmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bak\u0131lmakta olan davada kat irtifak\u0131n\u0131n belli bir s\u00fcre i\u00e7in uzat\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin uyu\u015fmazl\u0131k bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan an\u0131lan c\u00fcmlenin de bak\u0131lmakta olan davada uygulanma imk\u00e2n\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Bu nedenle s\u00f6z konusu c\u00fcmleye ili\u015fkin ba\u015fvurunun Mahkemenin yetkisizli\u011fi nedeniyle reddi gerekir.<\/p>\n
7. \u00a0\u00d6te yandan an\u0131lan f\u0131kran\u0131n birinci c\u00fcmlesinin \u201cKat irtifak\u0131na konu olan arsa \u00fczerinde, bu irtifak\u0131n kurulmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda verilen plana g\u00f6re be\u015f y\u0131l i\u00e7inde yap\u0131 yap\u0131lmazsa maliklerden birinin istemi \u00fczerine, sulh hakimi, gerekti\u011finde ilgilileri de dinleyerek, duruma g\u00f6re \u2026 karar verir.\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fc bak\u0131lmakta olan davan\u0131n konusunun yan\u0131 s\u0131ra kat irtifak\u0131n\u0131n belirli bir s\u00fcre i\u00e7in uzat\u0131lmas\u0131na karar verilmesi talebine ili\u015fkin uyu\u015fmazl\u0131klar bak\u0131m\u0131ndan da ge\u00e7erli ortak kural niteli\u011findedir. Bu itibarla bak\u0131lmakta olan davan\u0131n konusu g\u00f6zetilerek f\u0131kran\u0131n birinci c\u00fcmlesinin esas\u0131na ili\u015fkin incelemenin kuralda yer alan \u201c\u2026kat irtifak\u0131n\u0131n sona ermesine\u2026\u201d ibaresi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak yap\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
B. Anlam ve Kapsam<\/p>\n
8. 634 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 2. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (c) bendinde kat irtifak\u0131, bir arsa \u00fczerinde ileride kat m\u00fclkiyetine konu olmak \u00fczere yap\u0131lacak veya yap\u0131lmakta olan bir veya birden \u00e7ok yap\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z b\u00f6l\u00fcmleri i\u00e7in o arsan\u0131n maliki veya ortak malikleri taraf\u0131ndan bu Kanun h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re kurulan irtifak hakk\u0131 olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
9. Kat irtifak\u0131 ile bir arsa \u00fczerinde hen\u00fcz yap\u0131 faaliyeti ba\u015flamadan ya da yap\u0131 faaliyeti s\u0131ras\u0131nda hak sahiplerinin daire, i\u015fyeri, depo gibi ba\u011f\u0131ms\u0131z b\u00f6l\u00fcmlerdeki paylar\u0131 ve di\u011fer teknik detaylar\u0131n belirlenmesi sa\u011flanmaktad\u0131r. Kat irtifak\u0131 sahibinin, irtifak hakk\u0131na sahip oldu\u011fu ba\u011f\u0131ms\u0131z b\u00f6l\u00fcmde bu hakka dayanarak her t\u00fcrl\u00fc yasal tasarrufta bulunmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
10. Kat irtifak\u0131, ilgili oldu\u011fu ta\u015f\u0131nmaz \u00fczerindeki yap\u0131m faaliyeti tamamlan\u0131p yap\u0131 kullanma izin belgesi al\u0131nd\u0131ktan sonra kat m\u00fclkiyetine ge\u00e7i\u015f sa\u011flanana kadar ge\u00e7erlili\u011fini korumaktad\u0131r. An\u0131lan Kanun\u2019un 3. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda kat irtifak\u0131n\u0131n, yap\u0131n\u0131n tamam\u0131 i\u00e7in d\u00fczenlenecek yap\u0131 kullanma izin belgesine dayal\u0131 olarak, bu Kanun\u2019da g\u00f6sterilen \u015fartlar uyar\u0131nca resen kat m\u00fclkiyetine \u00e7evrilece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
11. Kanun\u2019un 17. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca kat irtifak\u0131 sahipleri, ortak arsa \u00fczerinde yap\u0131lacak yap\u0131n\u0131n s\u00f6zle\u015fmede yaz\u0131l\u0131 olan s\u00fcre i\u00e7inde ba\u015flamas\u0131 ve tamamlanmas\u0131 i\u00e7in kendilerine d\u00fc\u015fen bor\u00e7lar\u0131n yerine getirilmesini, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak isteme ve dava etme hakk\u0131na sahiptirler. Yine 26. maddenin birinci f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca kat irtifak\u0131 sahipleri bu hakka konu olan ortak arsa \u00fczerinde, ileride kat m\u00fclkiyetine \u00e7evrilmek \u00fczere yap\u0131lacak yap\u0131n\u0131n s\u00f6zle\u015fmeye ve plana g\u00f6re tamamlanmas\u0131 i\u00e7in kendilerine d\u00fc\u015fen bor\u00e7lar\u0131 zaman\u0131nda yerine getirmek ve yap\u0131 i\u015fini, do\u011fruluk kurallar\u0131 uyar\u0131nca kolayla\u015ft\u0131rmakla kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler.<\/p>\n
12. Kat irtifak\u0131n\u0131n kat m\u00fclkiyetine d\u00f6n\u00fc\u015ferek sona ermesinden ba\u015fka kanun koyucunun di\u011fer ihtimalleri dikkate alarak 49. maddeyle hak sahiplerinin ortak r\u0131zalar\u0131 ile ya da belirli ko\u015fullar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesiyle kendili\u011finden ya da mahkeme karar\u0131yla sona erme h\u00e2llerini d\u00fczenledi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
13. An\u0131lan maddenin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesinde kat irtifak\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda verilen plana g\u00f6re be\u015f y\u0131l i\u00e7inde yap\u0131 yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 takdirde maliklerden birinin istemi \u00fczerine sulh h\u00e2kiminin gerekti\u011finde ilgilileri de dinleyerek duruma g\u00f6re kat irtifak\u0131n\u0131n sona ermesine karar verece\u011fi belirtilmi\u015ftir. S\u00f6z konusu c\u00fcmlede yer alan \u201c\u2026kat irtifak\u0131n\u0131n sona ermesine\u2026\u201d ibaresi itiraz konusu kurallardan ilkini olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n
14. \u00a0Maddenin itiraz konusu d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kra uyar\u0131nca kat irtifak\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 h\u00e2linde tapu k\u00fct\u00fc\u011f\u00fcndeki kayd\u0131n silinece\u011fi h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
C. \u0130tiraz\u0131n Gerek\u00e7esi<\/p>\n
15. Dava dilek\u00e7esinde \u00f6zetle, kat irtifak\u0131na y\u00f6nelik d\u00fczenlemelerin kanunla yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi, itiraz konusu kurallarla idarenin yapaca\u011f\u0131 mevzuat de\u011fi\u015fikleri neticesinde kat irtifak\u0131n\u0131n sona ermesine sebebiyet verildi\u011fi, d\u00fczenleyici idari i\u015flemler ile kat irtifak\u0131n\u0131n sona erdirilmesinin m\u00fclkiyet hakk\u0131na \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz bir m\u00fcdahale olu\u015fturdu\u011fu belirtilerek kurallar\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 35. maddesine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
\u00c7. Anayasa\u2019ya Ayk\u0131r\u0131l\u0131k Sorunu <\/p>\n
16. Anayasa\u2019n\u0131n 35. maddesinde \u201cHerkes, m\u00fclkiyet ve miras haklar\u0131na sahiptir.\/ Bu haklar, ancak kamu yarar\u0131 amac\u0131yla, kanunla s\u0131n\u0131rlanabilir.\/ M\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 toplum yarar\u0131na ayk\u0131r\u0131 olamaz.\u201d denilmektedir. M\u00fclkiyet hakk\u0131; ki\u015fiye -ba\u015fkas\u0131n\u0131n hakk\u0131na zarar vermemek ve kanunlar\u0131n koydu\u011fu s\u0131n\u0131rlamalara uymak ko\u015fuluyla- sahibi oldu\u011fu \u015feyi diledi\u011fi gibi kullanma, onun \u00fczerinde tasarruf etme ve \u00fcr\u00fcnlerinden yararlanma imk\u00e2n\u0131 veren temel bir hakt\u0131r.<\/p>\n
17. Devlet, ki\u015filerin m\u00fclkiyet hakk\u0131ndan tam anlam\u0131yla yararlanabilmeleri ve etkili bir \u015fekilde m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131n korunmas\u0131 amac\u0131yla kanuni, idari ve yarg\u0131sal \u00f6nlemler almak zorundad\u0131r.<\/p>\n
18. Bu \u00e7er\u00e7evede m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131n etkili bir \u015fekilde korunabilmesi yaln\u0131zca devletin bu hakka m\u00fcdahaleden ka\u00e7\u0131nmas\u0131yla sa\u011flanamaz. Anayasa\u2019n\u0131n 35. maddesi uyar\u0131nca devletin m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131n korunmas\u0131na ili\u015fkin pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri de bulunmaktad\u0131r. Bu pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler kimi durumlarda \u00f6zel ki\u015filer aras\u0131ndaki uyu\u015fmazl\u0131klar da d\u00e2hil olmak \u00fczere m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in belirli tedbirlerin al\u0131nmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir (AYM, E.2019\/11, K.2019\/86, 14\/11\/2019, \u00a7 13; Eyy\u00fcp Boynukara, B. No: 2013\/7842, 17\/2\/2016, \u00a7\u00a7 39-41; Osmano\u011flu \u0130n\u015faat E\u011fitim G\u0131da Temizlik Hizmetleri Petrol \u00dcr\u00fcnleri Sanayi Ticaret Limitet \u015eirketi, B. No: 2014\/8649, 15\/2\/2017, \u00a7 44).<\/p>\n
19. Devletin pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri, m\u00fclkiyet hakk\u0131na yap\u0131lan m\u00fcdahalelere kar\u015f\u0131 usule ili\u015fkin g\u00fcvenceleri sunan yarg\u0131sal yollar\u0131 da i\u00e7eren etkili hukuksal bir \u00e7er\u00e7eve olu\u015fturma ve olu\u015fturulan bu hukuksal \u00e7er\u00e7eve kapsam\u0131nda yarg\u0131sal ve idari makamlar\u0131n bireylerin \u00f6zel ki\u015filerle olan uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131nda etkili ve adil bir karar vermesini temin etmek sorumluluklar\u0131n\u0131 da i\u00e7ermektedir (Abbas Korkmaz ve di\u011ferleri, B. No: 2014\/17715, 9\/11\/2017, \u00a7 42).<\/p>\n
20. Kat irtifak\u0131n\u0131n mahkeme karar\u0131yla sona ermesini \u00f6ng\u00f6ren kurallar, m\u00fclkiyet hakk\u0131na ili\u015fkin bir d\u00fczenleme niteli\u011finde olmakla birlikte ki\u015filerin m\u00fclkiyet hakk\u0131na kamu makamlar\u0131nca do\u011frudan bir m\u00fcdahalede bulunulmas\u0131na de\u011fil \u00f6zel ki\u015filer aras\u0131 hukuki bir ili\u015fkinin \u00e7er\u00e7evesinin d\u00fczenlemesine y\u00f6neliktir. Bu durumda devletin m\u00fclkiyet hakk\u0131na d\u00f6n\u00fck pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri gere\u011fi kuraldan kaynaklanabilecek uyu\u015fmazl\u0131klarda usule ili\u015fkin g\u00fcvenceleri sunan yarg\u0131sal yollar\u0131 da i\u00e7eren etkili hukuksal bir \u00e7er\u00e7eve olu\u015fturma ve yarg\u0131sal ve idari makamlar\u0131n bireylerin \u00f6zel ki\u015filerle olan uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131nda etkili ve adil bir karar vermesini temin etme sorumluluklar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
21. Kurallarda ko\u015fullar\u0131n olu\u015fmas\u0131 durumunda maliklerin talep etmesine ba\u011fl\u0131 olarak mahkeme karar\u0131 ile kat irtifak\u0131n\u0131n sona ermesine ve tapu k\u00fct\u00fc\u011f\u00fcnden silinmesine imk\u00e2n tan\u0131nmaktad\u0131r. Bu talebin yap\u0131labilmesi i\u00e7in kat irtifak\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda verilen plana g\u00f6re be\u015f y\u0131l i\u00e7inde yap\u0131 in\u015fa edilmemi\u015f olmas\u0131 gerekmektedir. Kural olarak bir ta\u015f\u0131nmaz \u00fczerindeki yap\u0131n\u0131n tamamlan\u0131p yap\u0131 kullan\u0131m izni temin edilene kadar ge\u00e7ici bir koruma niteli\u011finde \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f olan kat irtifak\u0131n\u0131n, yap\u0131 in\u015fas\u0131n\u0131n makul bir s\u00fcre i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fmemesi durumunda herhangi bir s\u00fcre \u00f6ng\u00f6r\u00fclmeksizin devam etmesi maliklerin ta\u015f\u0131nmaz \u00fczerindeki tasarruf yetkilerini belirsiz bir s\u00fcreyle k\u0131s\u0131tlayabilecektir. Bu durumun hak sahiplerinin ma\u011fduriyet ya\u015fayabilmelerine neden olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Kanun koyucunun kat irtifak\u0131na konu ta\u015f\u0131nmaz \u00fczerinde yap\u0131 in\u015fas\u0131n\u0131n belirli bir s\u00fcre i\u00e7inde tamamlanmamas\u0131 durumunda irtifak hakk\u0131 sahiplerine se\u00e7imlik olarak kat irtifak\u0131n\u0131 sonland\u0131rma imk\u00e2n\u0131 tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle kurallar\u0131n hak sahiplerinin menfaatlerinin korunmas\u0131na y\u00f6nelik oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n
22. Kat irtifak\u0131n\u0131n sona erdirilmesi i\u00e7in mahkemeye ba\u015fvurulmas\u0131 durumunda ise kat irtifak\u0131 kendili\u011finden sona ermemektedir. Bu ba\u011flamda 634 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 49. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda yarg\u0131lama makam\u0131n\u0131n gerekti\u011finde ilgilileri de dinleyerek duruma g\u00f6re kat irtifak\u0131n\u0131n sona ermesine veya belli bir s\u00fcre i\u00e7in uzat\u0131lmas\u0131na karar vermesi konusunda yarg\u0131 makam\u0131na takdir yetkisi de tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu itibarla ki\u015filer aras\u0131ndaki hukuki bir ili\u015fkinin sona ermesinin usul ve \u015fartlar\u0131na ili\u015fkin olarak kanun koyucunun sahip oldu\u011fu takdir yetkisi kapsam\u0131nda d\u00fczenlenmi\u015f oldu\u011fu anla\u015f\u0131lan kural\u0131n devletin m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131n korunmas\u0131na y\u00f6nelik y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri ba\u011flam\u0131nda etkili ve adil karar verilmesinin sa\u011flanmas\u0131na y\u00f6nelik yeterli g\u00fcvenceler i\u00e7erdi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
23. \u00d6te yandan kural ta\u015f\u0131nmaz \u00fczerindeki kat irtifak\u0131n\u0131n sona erdirilmesine y\u00f6nelik olup ki\u015filerin bu ta\u015f\u0131nmaz \u00fczerindeki m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin herhangi bir h\u00fck\u00fcm de i\u00e7ermemektedir.<\/p>\n
24. An\u0131lan Kanun\u2019un 49. maddesinin itiraz konusu d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kra uyar\u0131nca kat irtifak\u0131 kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda tapu k\u00fct\u00fc\u011f\u00fcndeki kayd\u0131n silinece\u011fi h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Kat irtifak\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 karar\u0131 verildi\u011fi durumlarda bu karar\u0131n hukuken sonu\u00e7 do\u011furmas\u0131na y\u00f6nelik olarak yap\u0131lmas\u0131 gereken idari i\u015flemi d\u00fczenleyen kural\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 bir y\u00f6n\u00fc bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan nedenlerle kurallar Anayasa\u2019n\u0131n 35. maddesine ayk\u0131r\u0131 de\u011fildir. \u0130tiraz\u0131n reddi gerekir. <\/p>\n
IV. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
23\/6\/1965 tarihli ve 634 say\u0131l\u0131 Kat M\u00fclkiyeti Kanunu\u2019nun 49. maddesinin;<\/p>\n
A. \u0130kinci f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201c…veya \u00fczerinde yap\u0131 yap\u0131lam\u0131yacak hale gelmesi…\u201d ibaresinin itiraz ba\u015fvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta oldu\u011fu davada uygulanma imk\u00e2n\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan bu ibareye ili\u015fkin ba\u015fvurunun Mahkemenin yetkisizli\u011fi nedeniyle REDD\u0130NE,<\/p>\n
B. 13\/4\/1983 tarihli ve 2814 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 14. maddesiyle de\u011fi\u015ftirilen;<\/p>\n
1. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131n;<\/p>\n
a. Birinci c\u00fcmlesinin esas\u0131na ili\u015fkin incelemenin an\u0131lan c\u00fcmlede yer alan \u201c\u2026kat irtifak\u0131n\u0131n sona ermesine\u2026\u201d ibaresi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak yap\u0131lmas\u0131na,<\/p>\n
b. Birinci c\u00fcmlesinde yer alan \u201c\u2026kat irtifak\u0131n\u0131n sona ermesine\u2026\u201d ibaresinin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na ve itiraz\u0131n REDD\u0130NE,<\/p>\n
c. \u0130kinci c\u00fcmlesinin itiraz ba\u015fvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta oldu\u011fu davada uygulanma imk\u00e2n\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan bu c\u00fcmleye ili\u015fkin ba\u015fvurunun Mahkemenin yetkisizli\u011fi nedeniyle REDD\u0130NE,<\/p>\n
2. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na ve itiraz\u0131n REDD\u0130NE,<\/p>\n
24\/9\/2024 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Recai AKYEL<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Selahaddin MENTE\u015e<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u0130rfan F\u0130DAN<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Muhterem \u0130NCE<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Metin KIRATLI<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 24\/9\/2024 tarihli, 2023\/192 esas – 2024\/161 karar say\u0131l\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
ANAYASA MAHKEMES\u0130 KARARI \u00a0 Esas Say\u0131s\u0131 : 2023\/192 Karar Say\u0131s\u0131 : 2024\/161 Karar Tarihi : 24\/9\/2024 R.G.Tarih-Say\u0131 : 28\/11\/2024-32736 \u00a0 \u0130T\u0130RAZ YOLUNA BA\u015eVURAN: Kand\u0131ra Sulh Hukuk Mahkemesi \u0130T\u0130RAZIN KONUSU: 23\/6\/1965 tarihli ve 634 say\u0131l\u0131 Kat M\u00fclkiyeti Kanunu\u2019nun 49. maddesinin; A. \u0130kinci f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201c\u2026veya \u00fczerinde yap\u0131 yap\u0131lam\u0131yacak hale gelmesi\u2026\u201d ibaresinin, B. 13\/4\/1983 tarihli ve 2814 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 14. maddesiyle de\u011fi\u015ftirilen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kralar\u0131n\u0131n, Anayasa\u2019n\u0131n 35. maddesine ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclerek iptallerine karar verilmesi talebidir. OLAY: Be\u015f y\u0131l i\u00e7inde yap\u0131n\u0131n tamamlanmamas\u0131 nedeniyle kat irtifak\u0131n\u0131n iptali ile kar\u015f\u0131l\u0131k geldi\u011fi arsa pay\u0131n\u0131n ifraz edilerek tapuda m\u00fc\u015fterek m\u00fclkiyet esas\u0131na g\u00f6re tescili talebiyle a\u00e7\u0131lan davada itiraz konusu kurallar\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na varan Mahkeme, iptalleri i\u00e7in ba\u015fvurmu\u015ftur. I. \u0130PTAL\u0130 \u0130STENEN KANUN H\u00dcK\u00dcMLER\u0130 Kanun\u2019un itiraz konusu kurallar\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 49. maddesi \u015f\u00f6yledir: \u201cB) Kat irtifak\u0131n\u0131n sona ermesi: Madde 49 \u2013 Kat irtifak\u0131na konu olan arsan\u0131n maliki veya ortak malikleri, tapu memuruna verecekleri yaz\u0131l\u0131 bir beyanla kat irtifak\u0131na ait sicil kayd\u0131n\u0131 sildirerek bu irtifaka her zaman son verebilirler. Kat irtifak\u0131, buna konu olan arsan\u0131n tamamiyle yok olmas\u0131 veya \u00fczerinde yap\u0131 yap\u0131lam\u0131yacak hale gelmesi veya kamula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ile kendili\u011finden sona erer. (De\u011fi\u015fik f\u0131kra: 13\/4\/1983-2814\/14 md.) Kat irtifak\u0131na konu olan arsa \u00fczerinde, bu irtifak\u0131n kurulmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda verilen plana …<\/p>","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27,535],"tags":[],"class_list":["post-18062","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber","category-uncategorized-tr"],"acf":[],"yoast_head":"\n