1) Uygulama ve Mevzuat \u00d6zeti <\/p>\n
Bilindi\u011fi \u00fczere \u00fclkemizde, \u00f6zellikle \u0130stanbul, Ankara, \u0130zmir ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok ilinde g\u00fczellik veya estetik merkezi ya da salonu” gibi isimler alt\u0131nda benzer uygulamalar gittik\u00e7e artmaktad\u0131r. \u0130nternet ve ileti\u015fim kolayl\u0131\u011f\u0131n\u0131n verdi\u011fi imkanla da reklam-tan\u0131t\u0131m gibi etkinlikler sonucu insanlar taraf\u0131ndan ra\u011fbet g\u00f6rebilmektedir. Bu kapsamda hizmet alan insanlar\u0131n sa\u011fl\u0131k ve ekonomik haklar\u0131n\u0131n mevzuat \u00e7er\u00e7evesinde h\u0131zl\u0131 ve etkili bir \u015fekilde korunmas\u0131, aksine eylemlerin yasal yapt\u0131r\u0131ma ba\u011flanmas\u0131, ceza hukukunun ve kamu yarar\u0131n\u0131n da gere\u011fidir. Al\u0131nan ruhsat (izin) \u00e7er\u00e7evesinde ve ehil ki\u015filerce hizmet verilip verilmedi\u011fi ile yap\u0131lan fiili i\u015fin, t\u0131bbi uygulama olup olmad\u0131\u011f\u0131 ile ilgili olarak daha \u00e7ok il veya il\u00e7e sa\u011fl\u0131k m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerinin yerinde denetim ve g\u00f6zetim faaliyetleri ile k\u0131smen bireysel \u015fikayetlerin artmas\u0131 sonucu soru\u015fturma ve kovu\u015fturmalar da artmaktad\u0131r. S\u00f6z konusu i\u015fyerlerinde lazer epilasyon, botoks, dermapen, selulit, ozon, dolgu, leke, b\u00f6lgesel zay\u0131flama, mezoterapim, sa\u00e7 ekim gibi uygulama yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n veya tedavi hizmetleri verildi\u011finin tespit edilmesi ya da bunlara y\u00f6nelik bir k\u0131s\u0131m cihaz ile bu alanda kullanmaya dair \u00fcr\u00fcnlerin (\u0130PL-IPLT lazer epilasyon, botoks tens, serum fizyolojik malzemesi, vakum cihaz\u0131, enjektor, prp t\u00fcpleri, santrif\u00fcj aleti, dermapen ba\u015fl\u0131\u011f\u0131, izotonik solisyon, bo\u015f botox flakonu, hydrafacia cilt bak\u0131m, face cihaz\u0131) bulunmas\u0131 bu kapsamda de\u011ferlendirilebilir. \u0130nternet sosyal medya yoluyla yap\u0131lan tan\u0131t\u0131m veya ilanlar da bu \u00e7er\u00e7evede tespiti yap\u0131lan uygulamay\u0131 destekleyici (dolayl\u0131) mahiyette de\u011ferlendirilebilir. En \u00f6nemli ve tespiti gereken husus \u015fudur: Buralardaki eylemlerin, t\u0131bbi uygulama kapsam\u0131nda kal\u0131p kalmad\u0131\u011f\u0131, mevzuat\u0131n ancak doktor \u00fcnvanl\u0131 meslek mensubunca veya onun kontrol ya da denetiminde yap\u0131labilecek uygulamalar\u0131n buralarda yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131d\u0131r. Tespiti halinde ise eylemin ceza hukuku y\u00f6n\u00fcnden nitelendirilmesinin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ile sonucuna g\u00f6re faillerin hukuki durumlar\u0131n\u0131n tayini ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, belirtilen eylemlerin, ceza h\u00fck\u00fcmleri i\u00e7eren 3359 say\u0131l\u0131 Kanunu\u2019nun Ek 11. maddesi veya 1219 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 25. maddesinden hangisinin uygulanmas\u0131 gerekti\u011fi ya da TCK\u2019n\u0131n fikri i\u00e7timaya dair 44. maddesi delaletiyle en a\u011f\u0131r cezay\u0131 gerektiren su\u00e7tan dolay\u0131 cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekip gerekmedi\u011fi tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu uygulamalar s\u0131ras\u0131nda ayr\u0131ca yaralanmalar\u0131n (\u00f6zellikle ciltteki yan\u0131k veya s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131-kal\u0131c\u0131 \u015fi\u015fkinlik veya y\u00fcz-cilt yap\u0131s\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi gibi hallerde 1219 veya 3359 say\u0131l\u0131 yasalar\u0131n ceza h\u00fck\u00fcmleri ile TCK’n\u0131n yaralanmaya dair h\u00fck\u00fcmlerinin birlikte de\u011ferlendirilmesi gerekir. Bu \u00e7er\u00e7evede, 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’daki su\u00e7un maddi unsurunun olu\u015fup olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti i\u00e7in, bu y\u00f6nden iddia veya kabul olmazsa bile san\u0131\u011f\u0131n eyleminin hasta tedavi etmek say\u0131l\u0131p say\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, bu kapsamdaki bir faaliyetinin olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesinin ard\u0131ndan hukuki durumun tayini gerekir. Bu ve ba\u011flant\u0131l\u0131 hususlar\u0131n soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda kolluk veya emrinde olduklar\u0131 cumhuriyet savc\u0131s\u0131, kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda ilk derece mahkemesi ile kanun yolunda istinaf ceza dairesi ile temyizen Yarg\u0131tay ilgili ceza dairesince yeterince ve y\u00f6ntemine uygun olarak tart\u0131\u015f\u0131larak nitelendirilmesi suretiyle de\u011ferlendirme yapmalar\u0131 \u00f6nem arz eder. Zira bu y\u00f6nden gerek mevzuat ve gerekse de uygulamadan kaynaklanan farkl\u0131l\u0131klar, \u00f6nemli oran\u0131 bulmaktad\u0131r. Benzer eylem veya uygulamalar\u0131n farkl\u0131 bir \u015fekilde de\u011ferlendirmeye tabi tutuldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu nedenle m\u00fcmk\u00fcn olduk\u00e7a uygulama birli\u011fine gidilmesi gayreti ve bunun uygulamaya yans\u0131mas\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Konunun farkl\u0131 hukuki de\u011ferlendirilmesinin yan\u0131nda kamu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve bunun ilgili sa\u011fl\u0131k makamlar\u0131nca kontrol ve denetiminin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131 ile bu nedenle olu\u015fabilen kamu maliyesinin kayb\u0131 y\u00f6n\u00fc de \u00f6nem arz eder.<\/p>\n
2) \u0130lgili Mevzuat\u0131n De\u011ferlendirilmesi:<\/p>\n
\u00d6zellikle, 3359 say\u0131l\u0131 Kanun’un ceza ve\/veya Ek-11. maddesi uygulamas\u0131na y\u00f6nelik “sa\u011fl\u0131k hizmeti” kavram\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a tan\u0131mlanmam\u0131\u015f olmas\u0131 ile \u00f6zel yasa olu\u015fu, uygulama s\u0131kl\u0131\u011f\u0131, bu y\u00f6ndeki mesleki e\u011fitici faaliyetlerin de etkisiyle bir eylemin hangi hallerde, 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un hapis, adli para ve idari para cezas\u0131n\u0131 gerektiren eylem oldu\u011fu ya da hangi hallerde 3359 say\u0131l\u0131 Kanun’un Ek-11. maddesi kapsam\u0131ndaki yapt\u0131r\u0131ma tabi oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde teredd\u00fctler ya\u015fanmaktad\u0131r. Bu da benzer eylemlerin farkl\u0131 uygulama ve yapt\u0131r\u0131mlara tabi tutulma sonucunu do\u011furmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir eylemin hangi halde 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un 25. madde (diplomas\u0131z-sahte doktorluk), 26. madde (yetkisiz doktorluk), 41. madde (diplomas\u0131z-sahte di\u015f hekimli\u011fi), 42. madde (yetkisiz di\u015f hekimli\u011fi), yine 1219 say\u0131l\u0131 Kanunda yer alan ve yapt\u0131r\u0131m\u0131 gerektiren sahte-diplomas\u0131z (54.madde) veya yetkisiz ebelik yapmak (55.madde), sahte-diplomas\u0131z ve yetkisiz hasta bak\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapmak (67.madde), tabiplerin idari para cezas\u0131n\u0131 gerektiren eylemleri (27.madde), sahte-diplomas\u0131z ve yetkisiz hem\u015firelik yapmak (6283 say\u0131l\u0131 Kanunun 11.maddesi) kapsam\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 ile hangi halde 3359 say\u0131l\u0131 Kanun’un Ek-11. maddesindeki izinsiz sa\u011fl\u0131k kurumu a\u00e7ma kapsam\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 sorunu, somut yarg\u0131 kararlar\u0131nda s\u0131kl\u0131kla rastlanmaktad\u0131r. Ayn\u0131 veya benzer denilebilecek s\u00f6z konusu yerlerde yap\u0131lan uygulamalar nedeniyle kimi bir y\u0131ldan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar hapis, kimi iki y\u0131ldan be\u015f y\u0131la kadar hapis, kimi ikisiyle, kimisi de bunlar\u0131n yan\u0131nda veya sadece taksirle yaralama su\u00e7u-cezas\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015fabilmektedir. Kimi ve \u00e7o\u011funlukla da ilk derece mahkemelerince verilen beraat kararlar\u0131, istisnai olarak cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n aleyhe istinaf\u0131 hari\u00e7, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n veya ilgili il-il\u00e7e sa\u011fl\u0131k m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerinin kamu davas\u0131na kat\u0131lma ko\u015fulunun yerine gelmemesi nedeniyle istinaf veya temyiz talepleri ret edildi\u011finden i\u015fin asas\u0131na girilmemektedir. Bu da benzer eylemlerden mahkumiyet karar\u0131 \u00e7\u0131kan bir eylemin beraatle sonu\u00e7lanmas\u0131 ve buna ba\u011fl\u0131 olarak uygulama farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 beraberinde getirmektedir. Bu durum, hem mevzuatt\u0131n belirlili\u011fi-a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ile s\u0131n\u0131rlar\u0131n a\u00e7\u0131k olmamas\u0131ndan ve soru\u015fturma veya kovu\u015fturmalar\u0131n bu nedenle farkl\u0131 bak\u0131\u015f\u0131ndan kaynaklanabilmektedir. Bu nedenle de m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca daha yerle\u015fik hale getirilmesinde yarar olabilecektir.<\/p>\n
Bu kapsamda, \u00f6zellikle ilk derece a\u015famas\u0131ndaki soru\u015fturma ve kovu\u015fturmalarda eylem, 1219 ile 3359 say\u0131l\u0131 Kanunlar kapsam\u0131nda farkl\u0131 nitelendirilmektedir.<\/p>\n
Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na veya ilgili birimlerine 1219, 1262, 3359 gibi yasalar\u0131n su\u00e7 te\u015fkil etti\u011fi eylemler ile ilgili olarak, \u015fikayet etme, soru\u015fturmalar\u0131 takip edebilme ve kamu davas\u0131na kat\u0131labilme imkan\u0131n\u0131n yasal d\u00fczenlemeye ba\u011flanmas\u0131, ki\u015filerin veya kamunun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ile kamu maliyesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan yararl\u0131 olabilecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcdeki tespit veya deliller bu birimlerden sa\u011flanmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca ve \u00f6nemli unsur olarak, kamu d\u00fczeninin sa\u011flanmas\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc de genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131d\u0131r. Hatta gerek TCK’da gerekse de \u00f6zel ceza yasalar\u0131nda bir\u00e7ok su\u00e7ta “kamu d\u00fczeni ve genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131” unsuruna vurgu yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Hal b\u00f6yle iken mevcut yasal d\u00fczenlemede kamu davas\u0131na kat\u0131lma \u015fartlar\u0131 ile ilgili d\u00fczenleme yoktur. Yasaya uygun olarak istinaf ve temyiz a\u015famalar\u0131nda, bu t\u00fcr davalarda kamu davas\u0131na kat\u0131lma konusu ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bakanl\u0131\u011f\u0131n veya ilgili birimlerinin kat\u0131lma hakk\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin yerle\u015fik kararlar verilmi\u015ftir. Verilen \u00f6nemli orandaki beraat kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 \u0130l-\u0130l\u00e7e Sa\u011fl\u0131k M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc veya Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n yasal kat\u0131lma ko\u015fullar\u0131 olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Yarg\u0131tay\u2019\u0131n yerle\u015fik karlar\u0131na, \u00f6rne\u011fin, CGK, 03.07.2018, E.2015\/9-1191, K.2018\/328; Yarg\u0131tay 19.CD, 7.CD, 03.12.2024, E.2024\/2877, K.2024\/10699 say\u0131l\u0131 kararlara at\u0131fla b\u00f6lge adliye mahkemeleri ilamlar\u0131nda, hukuka uygun olarak kat\u0131lma ve h\u00fckm\u00fc istinaf yetkisi bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan istinaf ba\u015fvurular\u0131n\u0131n reddiyle a\u00e7\u0131lan kamu davas\u0131n\u0131n niteli\u011fine g\u00f6re, su\u00e7tan do\u011frudan zarar g\u00f6rmeyen ve Kanun’da kamu davas\u0131na kat\u0131lmas\u0131 konusunda \u00f6zel d\u00fczenleme bulunmayan Sa\u011fl\u0131k M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc’n\u00fcn, davaya kat\u0131lma yetkisi bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan istinaf ba\u015fvurular\u0131, esasa girilmeden, ret edilmektedir. Mevcut d\u00fczenleme itibariyle b\u00f6yle bir uygulaman\u0131n yasaya uygun oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ancak; bu y\u00f6ndeki dosyalar\u0131n \u00e7o\u011fu, bundan dolay\u0131 yani, istinaf etme s\u0131fat\u0131 yoklu\u011fundan istinaf denetimine dahil olmamaktad\u0131r. Bu nedenle \u00f6zellikle ilk derece mahkemelerinde \u00f6nemli oranda uygulama farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 olabilmektedir. Bu kasamda \u00f6rne\u011fin; \u0130stanbul BAM, 31.CD, 14.01.2025, E.2024\/3572, K.2025\/26; Ankara BAM, 9.CD, 08.04.2025, E.2024\/2519, K.2025\/1129; \u0130zmir BAM, 11.CD, 30.04.2025, E.2025\/1441, K.2025\/1201; Antalya BAM, 13.CD, 15.01.2025, E.2024\/1877, K.2025\/39; Trabzon BAM, 5.CD, 02.06.2025, E.2024\/2309, K.2025\/981 say\u0131l\u0131 ilamlarda Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 veya ba\u011fl\u0131 il-il\u00e7e m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerinin kanun yoluna ba\u015fvurmak hak ve yetkisi bulunmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle ve yasaya uygun olarak istinaf ba\u015fvurusunun reddine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
3) Hukuki Nitelendirmenin Tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131:<\/p>\n
Yarg\u0131tay ve Dan\u0131\u015ftay kararlar\u0131na da konu edilen, alt mevzuat olarak ilgili y\u00f6netmelikle sa\u011fl\u0131k kurulu\u015fu olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lan ve g\u00fczellik merkezi olarak adland\u0131r\u0131lan yerlerdeki i\u015fveren, \u00e7al\u0131\u015fan veya di\u011fer ilgililerin tabip \u00fcnvan\u0131 tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnden bir iddia ya da tespit olmad\u0131\u011f\u0131 hallerde, su\u00e7un maddi unsurunun olu\u015fup olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti i\u00e7in eyleminin hasta tedavi etmek say\u0131l\u0131p say\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi ve sonucuna g\u00f6re hukuki durumun tayini gerekir. Eylemin, yukar\u0131da belirtilen hangi norm kapsam\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti i\u00e7in \u00f6zellikle teknik konuda bilirki\u015fi raporu \u00f6nem arz edecektir.<\/p>\n
Somut olay e\u011fer, ilgili belgelerde ge\u00e7en ve t\u0131bbi m\u00fcdahale gerektiren veya bu kapsamda say\u0131lan i\u015flemlerin, i\u015f yerinde doktor diplomas\u0131z olarak yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti halinde uygulanabilecek yapt\u0131r\u0131m olarak 3359 say\u0131l\u0131 Kanunu\u2019nun Ek 11. maddesi mi yoksa 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un 25. maddesi mi veya TCK\u2019n\u0131n 44. maddesinin dikkate al\u0131nmas\u0131 suretiyle mi olmas\u0131 gerekti\u011finin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gerekir. Eylem, bir b\u00fct\u00fcn olarak g\u00f6zetildi\u011finde i\u015fledi\u011fi bir fiil ile hem izinsiz (sahte) doktorluk yapmak hem de izinsiz olarak sa\u011fl\u0131k kurumu a\u00e7ma su\u00e7unu birlikte olu\u015fuyorsa birden fazla farkl\u0131 su\u00e7un olu\u015fmas\u0131na sebebiyet verildi\u011fi anlam\u0131 \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 i\u00e7in, bunlardan en a\u011f\u0131r cezay\u0131 gerektiren yani, izinsiz (sahte) doktorluk yapmak veya bu s\u0131fat\u0131 tak\u0131nma su\u00e7undan dolay\u0131 cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle 5237 say\u0131l\u0131 TCK’n\u0131n fikri i\u00e7timaya dair 44. maddesi uyar\u0131nca en a\u011f\u0131r cezay\u0131 gerektiren (1219 sayl\u0131 Kanun’un 25. maddesinde yer alan) su\u00e7tan dolay\u0131 cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirir.<\/p>\n
Buradaki temel kriterlerin en \u00f6nemlilerinden birisi de ki\u015finin doktorlu\u011fa dair mezuniyetinin (diplomas\u0131n\u0131n) olup olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Diploma yok iken, yani hekimlik e\u011fitimi almadan, hasta tedavi eden veya tabip unvan\u0131n\u0131 tak\u0131nma faaliyetinde bulunulmas\u0131 halinde 25. maddesindeki hapis cezas\u0131na h\u00fckmedilmelidir. Tabip \u00fcnvan\u0131 kullan\u0131lmazsa da e\u011fer uygulama, hasta tedavi etmek veya doktorluk mesle\u011finin gerekleri kapsam\u0131nda ise maddedeki su\u00e7 unsuru ger\u00e7ekle\u015febilecektir. Buna kar\u015f\u0131 diplomas\u0131 var iken ama yetkili makamlardan bir tak\u0131m idari gerekleri yerine getirmeden faaliyette bulunulmas\u0131 halinde ise idari yapt\u0131r\u0131m karar\u0131 verilmesi gerekir.<\/p>\n
Buna g\u00f6re t\u0131p doktoru diplomas\u0131na sahip ki\u015finin, genel muayene uygunluk belgesi olan i\u015f yerinde ancak gerekli \u00f6zel izni almadan ve \u00f6zel izne tabi alanda t\u0131bbi uygulama yapmas\u0131 ise farkl\u0131 niteliktedir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle belli bir uzmanl\u0131\u011f\u0131 veya \u00f6zel e\u011fitim al\u0131nmas\u0131ndan sonra al\u0131nan sertifika \u00fczerine yap\u0131labilecek uygulamalara ili\u015fkin eylemin yapt\u0131r\u0131m\u0131, 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un 27. maddesi veya 3359 say\u0131l\u0131 Kanun’un Ek 11. maddesinin son c\u00fcmlesi uyar\u0131nca idari para cezas\u0131 yapt\u0131r\u0131m\u0131 ve\/veya mesleki disiplin cezas\u0131 iken 3359 say\u0131l\u0131 Kanun’un Ek 11. maddesi gere\u011fince hapis ve adli para cezas\u0131na dair h\u00fck\u00fcm verilmesinin usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Aksi halde b\u00f6yle nitelikteki bir i\u015fyerinin hekim s\u0131fat\u0131 olan ki\u015finin a\u00e7mas\u0131 ile bu s\u0131fata sahip olmayan ki\u015finin a\u00e7mas\u0131 aras\u0131nda bir fark kalmayacakt\u0131r. Oysa burada korunan hukuki yarar, kamunun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 olup hekim olmayan ki\u015finin uygulamalar\u0131n\u0131n daha nitelikli oldu\u011fu i\u00e7in 25. madde kapsam\u0131nda, hekim olan ki\u015finin meslek gereklerine ve bir k\u0131s\u0131m idari gerekleri ayk\u0131r\u0131 olan bu davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n ise di\u011ferine g\u00f6re dan az nitelikli olaca\u011f\u0131ndan yasan\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015fekilde meslek disiplini ve\/veya belirtilen idari yapt\u0131r\u0131m kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmesi gerekir. Bu y\u00f6n\u00fcyle 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un 25. maddesi daha \u00f6nce y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015f ise de 3359 say\u0131l\u0131 Kanun’un Ek 11. maddesine g\u00f6re daha \u00f6zel yasa h\u00fck\u00fcmleri i\u00e7ermektedir.<\/p>\n
4) Yarg\u0131tay Kararlar\u0131ndaki Nitelendirme:<\/p>\n
Belirtilen konuda, Yarg\u0131tay\u2019a ula\u015fan ve denetiminden ge\u00e7en dosyalarda hukuki yakla\u015f\u0131m\u0131n, genel olarak a\u015fa\u011f\u0131da \u00f6rnekleri verilen kararlar gibi oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
* Yarg\u0131tay 7.CD, 29.05.2023, E.2023\/3326, K.2023\/5252 say\u0131l\u0131 ilamda, i\u015f yerinde il sa\u011fl\u0131k m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6revlilerince yap\u0131lan denetimlerde ele ge\u00e7en t\u0131bb\u00ee cihaz ve aletlerle cilt bak\u0131m\u0131, sa\u00e7 ekim ve bak\u0131m\u0131 eylemleri nedeniyle ge\u00e7ilen soru\u015fturma – kovu\u015fturma sonucunda eylemin 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un 25. madde kapsam\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle verilen ceza usul ve yasaya uygun g\u00f6r\u00fclerek onanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
* Yarg\u0131tay (Kapat\u0131lan) 19.CD, 13.04.2016, E.2015\/13946, K.2016\/15102 say\u0131l\u0131 ilam\u0131nda da benzer nitelendirme ile (san\u0131\u011f\u0131n doktor olmad\u0131\u011f\u0131 halde doktorlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 i\u011fneli epilasyon tedavisi yapt\u0131\u011f\u0131, hasta muayenesi olarak kabul edilen i\u015flemi yapt\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan eylemine uyan 1219 say\u0131l\u0131 kanunun 25 maddesi gere\u011fince cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 ile ilgili olarak) tabip olmayan san\u0131\u011f\u0131n, 03.03.2011 tarihine kadar g\u00fczellik merkezi, bu tarihten sonra ise poliklinik olarak faaliyet g\u00f6steren \u00f6zel i\u015fyerinde, \u015fikayet\u00e7inin kar\u0131n b\u00f6lgesine i\u011fne bat\u0131rmak suretiyle deri alt\u0131na m\u00fcdahale etmesi \u015feklindeki \u015fikayet\u00e7i ve tan\u0131k beyanlar\u0131 ile sabit olan eyleminin, tabip yetkisinde olan bir i\u015flem oldu\u011funun a\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda mahkemenin karar\u0131nda bir isabetsizlik g\u00f6rmemi\u015ftir. (Esas y\u00f6nden mahkemenin mahkumiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fc yerinde g\u00f6r\u00fcp ba\u015fka y\u00f6nlerden karar bozulmu\u015ftur)<\/p>\n
* Yarg\u0131tay 12.CD, 22\/12\/2021, E.2021\/5572, K.2021\/9124 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, IPL epilasyon cihaz\u0131n\u0131n t\u0131bbi nitelikte lazer epilasyon cihaz\u0131 olup hekim taraf\u0131ndan kullan\u0131lmas\u0131 gereken cihazlardan oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle ilk derece mahkemesince verilen taksirle yaralama su\u00e7undan mahkumiyeti usul ve yasaya uygun g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
* Yarg\u0131tay 19.CD, 06.04.2016, E.2015\/13714, K.2016\/14650 say\u0131l\u0131 ilamda, san\u0131\u011f\u0131n, kendi haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 maddeyi \u015fikayet\u00e7inin kolunda daha \u00f6nceden bulunan d\u00f6vmeyi silmek maksad\u0131yla s\u00fcrmesi ve neticesinde \u015fikayet\u00e7inin kolunda yan\u0131k meydana gelmesi \u015feklinde iddia ve kabul edilen eyleminin 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un 25. maddesinde yerini bulunan ”hasta tedavi etme” olarak de\u011ferlendirilip de\u011ferlendirilmeyece\u011fi y\u00f6n\u00fcnden Adli T\u0131p Kurumundan rapor al\u0131nmas\u0131ndan sonra san\u0131\u011f\u0131n hukuki durumunun takdiri gerekirken eksik kovu\u015fturma sonucu yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde mahkumiyet karar\u0131 verilmesi bozma gerek\u00e7esi yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
5) B\u00f6lge Adliye Mahkemesi (\u0130stinaf) Karar\u0131ndaki Nitelendirme:<\/p>\n
Belirtilen konuda, b\u00f6lge adliye mahkemelerine ula\u015fan ve denetiminden ge\u00e7en dosyalardaki hukuki yakla\u015f\u0131mda, genel ve yerle\u015fik bir uygulama olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Ba\u015fka bir anlat\u0131mla belirtilen yerlerdeki eylemlerin cezai (esas) nitelendirilmesi ile ilgili a\u015fa\u011f\u0131da \u00f6rnek olarak g\u00f6sterilen \u00e7ok say\u0131da farkl\u0131 gerek\u00e7e ve sonucu i\u00e7eren karar oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
* \u0130stanbul BAM, 15.CD, 05.11.2019, E.2018\/2050, K.2019\/3833 say\u0131l\u0131 ilamda, san\u0131\u011f\u0131n, g\u00fczellik merkezi \u00fczerine olan i\u015f yerinde lazer cihazlarla i\u015f yerine gelen m\u00fc\u015fterilere epilasyon i\u015flemi yap\u0131lmas\u0131 nedeniyle 3359 say\u0131l\u0131 Kanun’un ek 11. maddesi uyar\u0131nca a\u00e7\u0131lan kamu davas\u0131nda ilk derece mahkemesince bu maddeden cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verildi\u011fi, istinaf a\u015famas\u0131nda yap\u0131lan duru\u015fma sonucunda, bilirki\u015fi raporuna dayanan uygulaman\u0131n yaln\u0131zca hekimler taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131 gerekli t\u0131bbi m\u00fcdahale niteli\u011finde oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle eylem, 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un 25. maddesi kapsam\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131ndan ilk derece mahkemesi karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131larak 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un 25. maddesinden mahkumiyet karar\u0131 kurulmu\u015ftur. <\/p>\n
* \u0130zmir BAM, 16.CD, 12.10.2022, E.2021\/1462, K.2022\/1928 say\u0131l\u0131 ilamda, g\u00fczellik merkezi \u00fczerine olan i\u015f yerinde lazer epilasyon, sel\u00fclit, akne, leke tedavisi, ozon terapi uygulamalar\u0131 nedeniyle 3359 say\u0131l\u0131 Kanun’un Ek-11.maddesi uyar\u0131nca ilk derece mahkemesince verilen mahkumiyet h\u00fckm\u00fc, san\u0131\u011f\u0131n \u00fczerine at\u0131l\u0131 su\u00e7un 1219 SK’n\u0131n 25.maddesine ayk\u0131r\u0131l\u0131k olarak nitelendirilmesi gerekirken 3359 SK.n\u0131n ek 11.maddesi kapsam\u0131nda nitelendirilerek mahkumiyetine karar verilmesi nedeni ile duru\u015fma a\u00e7\u0131lmas\u0131 sonucunda ilk derece mahkemesi h\u00fckm\u00fc kald\u0131r\u0131l\u0131p san\u0131\u011f\u0131n eylemine uyan 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un 25. maddesi uyar\u0131nca cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
* Ankara BAM, 9.CD, 21.05.2024, E.2023\/1407, K.2024\/1348 say\u0131l\u0131 ilamda, ilk derece mahkemesince, d\u00f6vme silme cihaz\u0131yla uygulama yap\u0131lmas\u0131 eyleminden 219 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 25. maddesi uyar\u0131nca cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilmesi ile ilgili olarak d\u00f6vme silme cihaz\u0131n\u0131n t\u0131bb\u0131 cihazlardan olup olmad\u0131\u011f\u0131, bu cihazlar ile yap\u0131lan epilasyon ve\/veya d\u00f6vme silme i\u015flemlerinin dermatoloji uzmanlar\u0131, plastik cerrahi uzman\u0131 ve medikal estetik sertifikas\u0131 olan doktor taraf\u0131ndan veya doktor kontrol\u00fcnde veya sa\u011fl\u0131k kurumunda yap\u0131lmas\u0131 gereken t\u0131bbi i\u015flemlerden olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususunda, i\u00e7erisinde dermotoloji uzman\u0131 da bulunan bilirki\u015fi heyetinden bilirki\u015fi raporu al\u0131nmas\u0131ndan sonra san\u0131\u011f\u0131n hukuki durumunun takdiri gerekirken, eksik kovu\u015fturma ile yetinilerek yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde karar verilmesi, bozma gerek\u00e7esi yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
* \u0130stanbul BAM, 16.CD, 11.10.2022, E.2022\/3239, K.2022\/4955 say\u0131l\u0131 ilamda, i\u015f yerinde bulundurulan lazer epilasyon cihaz\u0131 ve dermapen cihaz\u0131n\u0131n ald\u0131r\u0131lan bilirki\u015fi raporuna g\u00f6re “tedavi ama\u00e7l\u0131” kullan\u0131lan aletlerden oldu\u011fu sabit olmakla, TCK 44. maddesi gere\u011fince san\u0131k hakk\u0131nda 1219 say\u0131l\u0131 Yasa’n\u0131n 25. maddesi gere\u011fince nitelendirme yap\u0131lmas\u0131 yerine, eylemin vas\u0131ftan ikiye b\u00f6l\u00fcnerek 1219 say\u0131l\u0131 Yasa’dan beraati ve 3359 say\u0131l\u0131 Yasa’dan mahkumiyetine y\u00f6nelik verilen kararda isabet g\u00f6r\u00fclmedi\u011finden, bozma karar\u0131 verilmi\u015ftir.<\/p>\n
* \u0130stanbul BAM, 32.CD, 04.09.2024, E.2024\/2872, K.2024\/2506 say\u0131l\u0131 ilamda, cihazla epilasyon yap\u0131lmas\u0131 nedeniyle ki\u015finin yaralanmas\u0131 eyleminde, san\u0131\u011fa, ilk derece mahkemesince hem 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un 25, hem de 3359 say\u0131l\u0131 Yasan\u0131n Ek 11. maddesinden ayr\u0131 ayr\u0131 h\u00fckm\u00fcn a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n geri b\u0131rak\u0131lmas\u0131na dair karara y\u00f6nelik istinaf ba\u015fvurusunun incelenmesinde; bilirki\u015fi raporuna dayanan, iki adet cihaz\u0131n ancak uzman doktor taraf\u0131ndan kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi gerek\u00e7esiyle uygulama usul ve yasaya uygun bulunarak istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
* \u0130stanbul BAM, 14.CD, 15.05.2025, E.2024\/3770, K.2025\/1552 say\u0131l\u0131 ilamda, i\u015fyerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r durumdaki vakum cihaz\u0131n\u0131n bulundurulmas\u0131 eylemi nedeniyle ilk derece mahkemesince 3359 say\u0131l\u0131 Yasan\u0131n ek 11. maddesi uyar\u0131nca verilen h\u00fckm\u00fcn a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n geri b\u0131rak\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik karar\u0131n istinaf incelenmesi sonucunda kat\u0131lma \u015fartlar\u0131 olu\u015fmayan kurum lehine verilen vekalet \u00fccreti d\u0131\u015f\u0131nda bir ayk\u0131r\u0131l\u0131k g\u00f6r\u00fclmeyerek h\u00fckm\u00fcn d\u00fczeltilerek istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
* Samsun BAM, 1.CD, 15.01.2025, E.2024\/3854, K.2025\/184 say\u0131l\u0131 ilamda, g\u00fczellik merkezinde laser epilasyon yapt\u0131rma nedeniyle olu\u015fan yan\u0131klardan dolay\u0131 taksirle yaralamadan a\u00e7\u0131lan kamu davas\u0131nda verilen beraat karar\u0131n\u0131n yerel cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan aleyhe yap\u0131lan istinaf ba\u015fvurusu, karar\u0131n usul ve yasaya uygun oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
7) Sonu\u00e7 ve \u00d6neri:<\/p>\n
Mevzuat de\u011fi\u015fikli\u011fi sonucu sa\u011fl\u0131k kurulu\u015fu stat\u00fcs\u00fcnden \u00e7\u0131kar\u0131lan g\u00fczellik salonlar\u0131nda yap\u0131lan uygulamalar, e\u011fer t\u0131bbi ise ba\u015fka bir deyi\u015fle, 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un 25. maddesindeki su\u00e7un maddi unsurunun olu\u015fup olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti a\u00e7\u0131s\u0131ndan ilgililer, tabip \u00fcnvan\u0131 tak\u0131nmazsa veya bu y\u00f6n\u00fcnden bir iddia ya da tespit olmazsa bile eylem, hasta tedavi etme kapsam\u0131nda kal\u0131yorsa bir eylemle iki ayr\u0131 su\u00e7un olu\u015ftu\u011fu g\u00f6zetilerek 3359 say\u0131l\u0131 Kanun’un \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ceza miktar\u0131 ve TCK’n\u0131n 44. maddesi uyar\u0131nca en a\u011f\u0131r cezay\u0131 gerektiren 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un 25. maddesi kapsam\u0131nda h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131 gerekir. Bunun i\u00e7in san\u0131\u011f\u0131n eyleminin hasta tedavi etmek say\u0131l\u0131p say\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6zellikle bilirki\u015fi raporuyla belirlenmesi ve sonucuna g\u00f6re hukuki durumun tayini gerekir. Gerek ilk derce cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131klar\u0131 ve mahkemelerde gerekse de b\u00f6lge adliye mahkemelerinde, ayn\u0131 veya benzer nitelikteki eylemler, farkl\u0131 ceza hukuku normlar\u0131 i\u00e7inde de\u011ferlendirilmektedir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle farkl\u0131 nitelendirmeye ba\u011fl\u0131 olarak farkl\u0131 sonu\u00e7lar \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Ama\u00e7 ve i\u015fleni\u015f \u015fekilleri ayn\u0131 olan eylemlerin \u00e7o\u011fundan verilen beraat kararlar\u0131, \u00e7o\u011funlukla Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 veya ba\u011fl\u0131 te\u015fkilatlar\u0131n\u0131n istinaf etme s\u0131fat\u0131n\u0131n yoklu\u011fundan yapt\u0131klar\u0131 istinaf veya temyiz ba\u015fvurular\u0131n\u0131n reddi nedeniyle \u00f6zellikle ve \u00e7o\u011funlukla beraatle sonu\u00e7lanan dosyalar esastan incelenememektedir. K\u0131smi beraat kararlar\u0131n\u0131n cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan aleyhe ile mahkumiyet kararlar\u0131n\u0131n istinaf\u0131nda ise yine 1219 say\u0131l\u0131 ve 3359 say\u0131l\u0131 Kanun ile TCK’n\u0131n taksirle yaralama h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnden farkl\u0131 nitelendirmeler yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Buna g\u00f6re,<\/p>\n
\u0130lgili mevzuat\u0131n birbiriyle uyumlu, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca uygulama teredd\u00fctlerine yol a\u00e7amayacak veya a\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131labilecek \u015fekilde d\u00fczenlenebilmesi i\u00e7in tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ve sonucuna g\u00f6re de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131, bireylerin ve kamunun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ile kamu maliyesi menfaatinin korunmas\u0131n\u0131n temini bak\u0131m\u0131ndan h\u0131zl\u0131 ve etkili denetim mekanizmas\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi, ilgili kurum olarak Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n yasaya ayk\u0131r\u0131, su\u00e7 te\u015fkil eden eylemlerde \u015fikayet ve kamu davas\u0131na kat\u0131lma hakk\u0131n\u0131n verilmesi yararl\u0131 olabilecektir.<\/p>\n
Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131 As\u0131m EKREN<\/p>\n
Kaynak\u00e7a: <\/p>\n
1. Kamuda ve \u00d6zelde \u00c7al\u0131\u015fan Doktor ve Sa\u011fl\u0131k\u00e7\u0131lara \u015eiddetin Hukuki Boyutu ve Sonu\u00e7lar\u0131, (Doktor ve Di\u015f Hekimi, Hem\u015fire, Ebe, Hasta Bak\u0131c\u0131lara \u00d6zg\u00fc Su\u00e7lar), Uygulamada Adli Rapor, As\u0131m EKREN, Filiz Kitabevi<\/p>\n
2. Doktor ve Sa\u011fl\u0131k Personeline Y\u00f6nelik \u015eiddetin Hukuki Boyutu ile Sonu\u00e7lar\u0131, As\u0131m EKREN, Adalet \u0130stanbul Dergisi, Say\u0131 5, Eyl\u00fcl 2015<\/p>\n
3. Adli Rapor, As\u0131m EKREN, Adalet \u0130stanbul Dergisi, Say\u0131 10, Haziran 2016<\/p>\n
\u200b1) Uygulama ve Mevzuat \u00d6zeti <\/p>\n
Bilindi\u011fi \u00fczere \u00fclkemizde, \u00f6zellikle \u0130stanbul, Ankara, \u0130zmir ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok ilinde g\u00fczellik veya estetik merkezi ya da salonu” gibi isimler alt\u0131nda benzer uygulamalar gittik\u00e7e artmaktad\u0131r. \u0130nternet ve ileti\u015fim kolayl\u0131\u011f\u0131n\u0131n verdi\u011fi imkanla da reklam-tan\u0131t\u0131m gibi etkinlikler sonucu insanlar taraf\u0131ndan ra\u011fbet g\u00f6rebilmektedir. Bu kapsamda hizmet alan insanlar\u0131n sa\u011fl\u0131k ve ekonomik haklar\u0131n\u0131n mevzuat \u00e7er\u00e7evesinde h\u0131zl\u0131 ve etkili bir \u015fekilde korunmas\u0131, aksine eylemlerin yasal yapt\u0131r\u0131ma ba\u011flanmas\u0131, ceza hukukunun ve kamu yarar\u0131n\u0131n da gere\u011fidir. Al\u0131nan ruhsat (izin) \u00e7er\u00e7evesinde ve ehil ki\u015filerce hizmet verilip verilmedi\u011fi ile yap\u0131lan fiili i\u015fin, t\u0131bbi uygulama olup olmad\u0131\u011f\u0131 ile ilgili olarak daha \u00e7ok il veya il\u00e7e sa\u011fl\u0131k m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerinin yerinde denetim ve g\u00f6zetim faaliyetleri ile k\u0131smen bireysel \u015fikayetlerin artmas\u0131 sonucu soru\u015fturma ve kovu\u015fturmalar da artmaktad\u0131r. S\u00f6z konusu i\u015fyerlerinde lazer epilasyon, botoks, dermapen, selulit, ozon, dolgu, leke, b\u00f6lgesel zay\u0131flama, mezoterapim, sa\u00e7 ekim gibi uygulama yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n veya tedavi hizmetleri verildi\u011finin tespit edilmesi ya da bunlara y\u00f6nelik bir k\u0131s\u0131m cihaz ile bu alanda kullanmaya dair \u00fcr\u00fcnlerin (\u0130PL-IPLT lazer epilasyon, botoks tens, serum fizyolojik malzemesi, vakum cihaz\u0131, enjektor, prp t\u00fcpleri, santrif\u00fcj aleti, dermapen ba\u015fl\u0131\u011f\u0131, izotonik solisyon, bo\u015f botox flakonu, hydrafacia cilt bak\u0131m, face cihaz\u0131) bulunmas\u0131 bu kapsamda de\u011ferlendirilebilir. \u0130nternet sosyal medya yoluyla yap\u0131lan tan\u0131t\u0131m veya ilanlar da bu \u00e7er\u00e7evede tespiti yap\u0131lan uygulamay\u0131 destekleyici (dolayl\u0131) mahiyette de\u011ferlendirilebilir. En \u00f6nemli ve tespiti gereken husus \u015fudur: Buralardaki eylemlerin, t\u0131bbi uygulama kapsam\u0131nda kal\u0131p kalmad\u0131\u011f\u0131, mevzuat\u0131n ancak doktor \u00fcnvanl\u0131 meslek mensubunca veya onun kontrol ya da denetiminde yap\u0131labilecek uygulamalar\u0131n buralarda yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131d\u0131r. Tespiti halinde ise eylemin ceza hukuku y\u00f6n\u00fcnden nitelendirilmesinin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ile sonucuna g\u00f6re faillerin hukuki durumlar\u0131n\u0131n tayini ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, belirtilen eylemlerin, ceza h\u00fck\u00fcmleri i\u00e7eren 3359 say\u0131l\u0131 Kanunu\u2019nun Ek 11. maddesi veya 1219 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 25. maddesinden hangisinin uygulanmas\u0131 gerekti\u011fi ya da TCK\u2019n\u0131n fikri i\u00e7timaya dair 44. maddesi delaletiyle en a\u011f\u0131r cezay\u0131 gerektiren su\u00e7tan dolay\u0131 cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekip gerekmedi\u011fi tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu uygulamalar s\u0131ras\u0131nda ayr\u0131ca yaralanmalar\u0131n (\u00f6zellikle ciltteki yan\u0131k veya s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131-kal\u0131c\u0131 \u015fi\u015fkinlik veya y\u00fcz-cilt yap\u0131s\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi gibi hallerde 1219 veya 3359 say\u0131l\u0131 yasalar\u0131n ceza h\u00fck\u00fcmleri ile TCK’n\u0131n yaralanmaya dair h\u00fck\u00fcmlerinin birlikte de\u011ferlendirilmesi gerekir. Bu \u00e7er\u00e7evede, 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’daki su\u00e7un maddi unsurunun olu\u015fup olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti i\u00e7in, bu y\u00f6nden iddia veya kabul olmazsa bile san\u0131\u011f\u0131n eyleminin hasta tedavi etmek say\u0131l\u0131p say\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, bu kapsamdaki bir faaliyetinin olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesinin ard\u0131ndan hukuki durumun tayini gerekir. Bu ve ba\u011flant\u0131l\u0131 hususlar\u0131n soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda kolluk veya emrinde olduklar\u0131 cumhuriyet savc\u0131s\u0131, kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda ilk derece mahkemesi ile kanun yolunda istinaf ceza dairesi ile temyizen Yarg\u0131tay ilgili ceza dairesince yeterince ve y\u00f6ntemine uygun olarak tart\u0131\u015f\u0131larak nitelendirilmesi suretiyle de\u011ferlendirme yapmalar\u0131 \u00f6nem arz eder. Zira bu y\u00f6nden gerek mevzuat ve gerekse de uygulamadan kaynaklanan farkl\u0131l\u0131klar, \u00f6nemli oran\u0131 bulmaktad\u0131r. Benzer eylem veya uygulamalar\u0131n farkl\u0131 bir \u015fekilde de\u011ferlendirmeye tabi tutuldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu nedenle m\u00fcmk\u00fcn olduk\u00e7a uygulama birli\u011fine gidilmesi gayreti ve bunun uygulamaya yans\u0131mas\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Konunun farkl\u0131 hukuki de\u011ferlendirilmesinin yan\u0131nda kamu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve bunun ilgili sa\u011fl\u0131k makamlar\u0131nca kontrol ve denetiminin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131 ile bu nedenle olu\u015fabilen kamu maliyesinin kayb\u0131 y\u00f6n\u00fc de \u00f6nem arz eder.<\/p>\n
2) \u0130lgili Mevzuat\u0131n De\u011ferlendirilmesi:<\/p>\n
\u00d6zellikle, 3359 say\u0131l\u0131 Kanun’un ceza ve\/veya Ek-11. maddesi uygulamas\u0131na y\u00f6nelik “sa\u011fl\u0131k hizmeti” kavram\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a tan\u0131mlanmam\u0131\u015f olmas\u0131 ile \u00f6zel yasa olu\u015fu, uygulama s\u0131kl\u0131\u011f\u0131, bu y\u00f6ndeki mesleki e\u011fitici faaliyetlerin de etkisiyle bir eylemin hangi hallerde, 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un hapis, adli para ve idari para cezas\u0131n\u0131 gerektiren eylem oldu\u011fu ya da hangi hallerde 3359 say\u0131l\u0131 Kanun’un Ek-11. maddesi kapsam\u0131ndaki yapt\u0131r\u0131ma tabi oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde teredd\u00fctler ya\u015fanmaktad\u0131r. Bu da benzer eylemlerin farkl\u0131 uygulama ve yapt\u0131r\u0131mlara tabi tutulma sonucunu do\u011furmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir eylemin hangi halde 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un 25. madde (diplomas\u0131z-sahte doktorluk), 26. madde (yetkisiz doktorluk), 41. madde (diplomas\u0131z-sahte di\u015f hekimli\u011fi), 42. madde (yetkisiz di\u015f hekimli\u011fi), yine 1219 say\u0131l\u0131 Kanunda yer alan ve yapt\u0131r\u0131m\u0131 gerektiren sahte-diplomas\u0131z (54.madde) veya yetkisiz ebelik yapmak (55.madde), sahte-diplomas\u0131z ve yetkisiz hasta bak\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 yapmak (67.madde), tabiplerin idari para cezas\u0131n\u0131 gerektiren eylemleri (27.madde), sahte-diplomas\u0131z ve yetkisiz hem\u015firelik yapmak (6283 say\u0131l\u0131 Kanunun 11.maddesi) kapsam\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 ile hangi halde 3359 say\u0131l\u0131 Kanun’un Ek-11. maddesindeki izinsiz sa\u011fl\u0131k kurumu a\u00e7ma kapsam\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 sorunu, somut yarg\u0131 kararlar\u0131nda s\u0131kl\u0131kla rastlanmaktad\u0131r. Ayn\u0131 veya benzer denilebilecek s\u00f6z konusu yerlerde yap\u0131lan uygulamalar nedeniyle kimi bir y\u0131ldan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar hapis, kimi iki y\u0131ldan be\u015f y\u0131la kadar hapis, kimi ikisiyle, kimisi de bunlar\u0131n yan\u0131nda veya sadece taksirle yaralama su\u00e7u-cezas\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015fabilmektedir. Kimi ve \u00e7o\u011funlukla da ilk derece mahkemelerince verilen beraat kararlar\u0131, istisnai olarak cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n aleyhe istinaf\u0131 hari\u00e7, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n veya ilgili il-il\u00e7e sa\u011fl\u0131k m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerinin kamu davas\u0131na kat\u0131lma ko\u015fulunun yerine gelmemesi nedeniyle istinaf veya temyiz talepleri ret edildi\u011finden i\u015fin asas\u0131na girilmemektedir. Bu da benzer eylemlerden mahkumiyet karar\u0131 \u00e7\u0131kan bir eylemin beraatle sonu\u00e7lanmas\u0131 ve buna ba\u011fl\u0131 olarak uygulama farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 beraberinde getirmektedir. Bu durum, hem mevzuatt\u0131n belirlili\u011fi-a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ile s\u0131n\u0131rlar\u0131n a\u00e7\u0131k olmamas\u0131ndan ve soru\u015fturma veya kovu\u015fturmalar\u0131n bu nedenle farkl\u0131 bak\u0131\u015f\u0131ndan kaynaklanabilmektedir. Bu nedenle de m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca daha yerle\u015fik hale getirilmesinde yarar olabilecektir.<\/p>\n
Bu kapsamda, \u00f6zellikle ilk derece a\u015famas\u0131ndaki soru\u015fturma ve kovu\u015fturmalarda eylem, 1219 ile 3359 say\u0131l\u0131 Kanunlar kapsam\u0131nda farkl\u0131 nitelendirilmektedir.<\/p>\n
Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na veya ilgili birimlerine 1219, 1262, 3359 gibi yasalar\u0131n su\u00e7 te\u015fkil etti\u011fi eylemler ile ilgili olarak, \u015fikayet etme, soru\u015fturmalar\u0131 takip edebilme ve kamu davas\u0131na kat\u0131labilme imkan\u0131n\u0131n yasal d\u00fczenlemeye ba\u011flanmas\u0131, ki\u015filerin veya kamunun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ile kamu maliyesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan yararl\u0131 olabilecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcdeki tespit veya deliller bu birimlerden sa\u011flanmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca ve \u00f6nemli unsur olarak, kamu d\u00fczeninin sa\u011flanmas\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc de genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131d\u0131r. Hatta gerek TCK’da gerekse de \u00f6zel ceza yasalar\u0131nda bir\u00e7ok su\u00e7ta “kamu d\u00fczeni ve genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131” unsuruna vurgu yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Hal b\u00f6yle iken mevcut yasal d\u00fczenlemede kamu davas\u0131na kat\u0131lma \u015fartlar\u0131 ile ilgili d\u00fczenleme yoktur. Yasaya uygun olarak istinaf ve temyiz a\u015famalar\u0131nda, bu t\u00fcr davalarda kamu davas\u0131na kat\u0131lma konusu ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bakanl\u0131\u011f\u0131n veya ilgili birimlerinin kat\u0131lma hakk\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin yerle\u015fik kararlar verilmi\u015ftir. Verilen \u00f6nemli orandaki beraat kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 \u0130l-\u0130l\u00e7e Sa\u011fl\u0131k M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc veya Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n yasal kat\u0131lma ko\u015fullar\u0131 olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Yarg\u0131tay\u2019\u0131n yerle\u015fik karlar\u0131na, \u00f6rne\u011fin, CGK, 03.07.2018, E.2015\/9-1191, K.2018\/328; Yarg\u0131tay 19.CD, 7.CD, 03.12.2024, E.2024\/2877, K.2024\/10699 say\u0131l\u0131 kararlara at\u0131fla b\u00f6lge adliye mahkemeleri ilamlar\u0131nda, hukuka uygun olarak kat\u0131lma ve h\u00fckm\u00fc istinaf yetkisi bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan istinaf ba\u015fvurular\u0131n\u0131n reddiyle a\u00e7\u0131lan kamu davas\u0131n\u0131n niteli\u011fine g\u00f6re, su\u00e7tan do\u011frudan zarar g\u00f6rmeyen ve Kanun’da kamu davas\u0131na kat\u0131lmas\u0131 konusunda \u00f6zel d\u00fczenleme bulunmayan Sa\u011fl\u0131k M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc’n\u00fcn, davaya kat\u0131lma yetkisi bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan istinaf ba\u015fvurular\u0131, esasa girilmeden, ret edilmektedir. Mevcut d\u00fczenleme itibariyle b\u00f6yle bir uygulaman\u0131n yasaya uygun oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ancak; bu y\u00f6ndeki dosyalar\u0131n \u00e7o\u011fu, bundan dolay\u0131 yani, istinaf etme s\u0131fat\u0131 yoklu\u011fundan istinaf denetimine dahil olmamaktad\u0131r. Bu nedenle \u00f6zellikle ilk derece mahkemelerinde \u00f6nemli oranda uygulama farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 olabilmektedir. Bu kasamda \u00f6rne\u011fin; \u0130stanbul BAM, 31.CD, 14.01.2025, E.2024\/3572, K.2025\/26; Ankara BAM, 9.CD, 08.04.2025, E.2024\/2519, K.2025\/1129; \u0130zmir BAM, 11.CD, 30.04.2025, E.2025\/1441, K.2025\/1201; Antalya BAM, 13.CD, 15.01.2025, E.2024\/1877, K.2025\/39; Trabzon BAM, 5.CD, 02.06.2025, E.2024\/2309, K.2025\/981 say\u0131l\u0131 ilamlarda Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 veya ba\u011fl\u0131 il-il\u00e7e m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerinin kanun yoluna ba\u015fvurmak hak ve yetkisi bulunmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle ve yasaya uygun olarak istinaf ba\u015fvurusunun reddine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
3) Hukuki Nitelendirmenin Tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131:<\/p>\n
Yarg\u0131tay ve Dan\u0131\u015ftay kararlar\u0131na da konu edilen, alt mevzuat olarak ilgili y\u00f6netmelikle sa\u011fl\u0131k kurulu\u015fu olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lan ve g\u00fczellik merkezi olarak adland\u0131r\u0131lan yerlerdeki i\u015fveren, \u00e7al\u0131\u015fan veya di\u011fer ilgililerin tabip \u00fcnvan\u0131 tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnden bir iddia ya da tespit olmad\u0131\u011f\u0131 hallerde, su\u00e7un maddi unsurunun olu\u015fup olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti i\u00e7in eyleminin hasta tedavi etmek say\u0131l\u0131p say\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi ve sonucuna g\u00f6re hukuki durumun tayini gerekir. Eylemin, yukar\u0131da belirtilen hangi norm kapsam\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti i\u00e7in \u00f6zellikle teknik konuda bilirki\u015fi raporu \u00f6nem arz edecektir.<\/p>\n
Somut olay e\u011fer, ilgili belgelerde ge\u00e7en ve t\u0131bbi m\u00fcdahale gerektiren veya bu kapsamda say\u0131lan i\u015flemlerin, i\u015f yerinde doktor diplomas\u0131z olarak yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti halinde uygulanabilecek yapt\u0131r\u0131m olarak 3359 say\u0131l\u0131 Kanunu\u2019nun Ek 11. maddesi mi yoksa 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un 25. maddesi mi veya TCK\u2019n\u0131n 44. maddesinin dikkate al\u0131nmas\u0131 suretiyle mi olmas\u0131 gerekti\u011finin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gerekir. Eylem, bir b\u00fct\u00fcn olarak g\u00f6zetildi\u011finde i\u015fledi\u011fi bir fiil ile hem izinsiz (sahte) doktorluk yapmak hem de izinsiz olarak sa\u011fl\u0131k kurumu a\u00e7ma su\u00e7unu birlikte olu\u015fuyorsa birden fazla farkl\u0131 su\u00e7un olu\u015fmas\u0131na sebebiyet verildi\u011fi anlam\u0131 \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 i\u00e7in, bunlardan en a\u011f\u0131r cezay\u0131 gerektiren yani, izinsiz (sahte) doktorluk yapmak veya bu s\u0131fat\u0131 tak\u0131nma su\u00e7undan dolay\u0131 cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle 5237 say\u0131l\u0131 TCK’n\u0131n fikri i\u00e7timaya dair 44. maddesi uyar\u0131nca en a\u011f\u0131r cezay\u0131 gerektiren (1219 sayl\u0131 Kanun’un 25. maddesinde yer alan) su\u00e7tan dolay\u0131 cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirir.<\/p>\n
Buradaki temel kriterlerin en \u00f6nemlilerinden birisi de ki\u015finin doktorlu\u011fa dair mezuniyetinin (diplomas\u0131n\u0131n) olup olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Diploma yok iken, yani hekimlik e\u011fitimi almadan, hasta tedavi eden veya tabip unvan\u0131n\u0131 tak\u0131nma faaliyetinde bulunulmas\u0131 halinde 25. maddesindeki hapis cezas\u0131na h\u00fckmedilmelidir. Tabip \u00fcnvan\u0131 kullan\u0131lmazsa da e\u011fer uygulama, hasta tedavi etmek veya doktorluk mesle\u011finin gerekleri kapsam\u0131nda ise maddedeki su\u00e7 unsuru ger\u00e7ekle\u015febilecektir. Buna kar\u015f\u0131 diplomas\u0131 var iken ama yetkili makamlardan bir tak\u0131m idari gerekleri yerine getirmeden faaliyette bulunulmas\u0131 halinde ise idari yapt\u0131r\u0131m karar\u0131 verilmesi gerekir.<\/p>\n
Buna g\u00f6re t\u0131p doktoru diplomas\u0131na sahip ki\u015finin, genel muayene uygunluk belgesi olan i\u015f yerinde ancak gerekli \u00f6zel izni almadan ve \u00f6zel izne tabi alanda t\u0131bbi uygulama yapmas\u0131 ise farkl\u0131 niteliktedir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle belli bir uzmanl\u0131\u011f\u0131 veya \u00f6zel e\u011fitim al\u0131nmas\u0131ndan sonra al\u0131nan sertifika \u00fczerine yap\u0131labilecek uygulamalara ili\u015fkin eylemin yapt\u0131r\u0131m\u0131, 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un 27. maddesi veya 3359 say\u0131l\u0131 Kanun’un Ek 11. maddesinin son c\u00fcmlesi uyar\u0131nca idari para cezas\u0131 yapt\u0131r\u0131m\u0131 ve\/veya mesleki disiplin cezas\u0131 iken 3359 say\u0131l\u0131 Kanun’un Ek 11. maddesi gere\u011fince hapis ve adli para cezas\u0131na dair h\u00fck\u00fcm verilmesinin usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Aksi halde b\u00f6yle nitelikteki bir i\u015fyerinin hekim s\u0131fat\u0131 olan ki\u015finin a\u00e7mas\u0131 ile bu s\u0131fata sahip olmayan ki\u015finin a\u00e7mas\u0131 aras\u0131nda bir fark kalmayacakt\u0131r. Oysa burada korunan hukuki yarar, kamunun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 olup hekim olmayan ki\u015finin uygulamalar\u0131n\u0131n daha nitelikli oldu\u011fu i\u00e7in 25. madde kapsam\u0131nda, hekim olan ki\u015finin meslek gereklerine ve bir k\u0131s\u0131m idari gerekleri ayk\u0131r\u0131 olan bu davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n ise di\u011ferine g\u00f6re dan az nitelikli olaca\u011f\u0131ndan yasan\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015fekilde meslek disiplini ve\/veya belirtilen idari yapt\u0131r\u0131m kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmesi gerekir. Bu y\u00f6n\u00fcyle 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un 25. maddesi daha \u00f6nce y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015f ise de 3359 say\u0131l\u0131 Kanun’un Ek 11. maddesine g\u00f6re daha \u00f6zel yasa h\u00fck\u00fcmleri i\u00e7ermektedir.<\/p>\n
4) Yarg\u0131tay Kararlar\u0131ndaki Nitelendirme:<\/p>\n
Belirtilen konuda, Yarg\u0131tay\u2019a ula\u015fan ve denetiminden ge\u00e7en dosyalarda hukuki yakla\u015f\u0131m\u0131n, genel olarak a\u015fa\u011f\u0131da \u00f6rnekleri verilen kararlar gibi oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
* Yarg\u0131tay 7.CD, 29.05.2023, E.2023\/3326, K.2023\/5252 say\u0131l\u0131 ilamda, i\u015f yerinde il sa\u011fl\u0131k m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6revlilerince yap\u0131lan denetimlerde ele ge\u00e7en t\u0131bb\u00ee cihaz ve aletlerle cilt bak\u0131m\u0131, sa\u00e7 ekim ve bak\u0131m\u0131 eylemleri nedeniyle ge\u00e7ilen soru\u015fturma – kovu\u015fturma sonucunda eylemin 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un 25. madde kapsam\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle verilen ceza usul ve yasaya uygun g\u00f6r\u00fclerek onanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
* Yarg\u0131tay (Kapat\u0131lan) 19.CD, 13.04.2016, E.2015\/13946, K.2016\/15102 say\u0131l\u0131 ilam\u0131nda da benzer nitelendirme ile (san\u0131\u011f\u0131n doktor olmad\u0131\u011f\u0131 halde doktorlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 i\u011fneli epilasyon tedavisi yapt\u0131\u011f\u0131, hasta muayenesi olarak kabul edilen i\u015flemi yapt\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan eylemine uyan 1219 say\u0131l\u0131 kanunun 25 maddesi gere\u011fince cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 ile ilgili olarak) tabip olmayan san\u0131\u011f\u0131n, 03.03.2011 tarihine kadar g\u00fczellik merkezi, bu tarihten sonra ise poliklinik olarak faaliyet g\u00f6steren \u00f6zel i\u015fyerinde, \u015fikayet\u00e7inin kar\u0131n b\u00f6lgesine i\u011fne bat\u0131rmak suretiyle deri alt\u0131na m\u00fcdahale etmesi \u015feklindeki \u015fikayet\u00e7i ve tan\u0131k beyanlar\u0131 ile sabit olan eyleminin, tabip yetkisinde olan bir i\u015flem oldu\u011funun a\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda mahkemenin karar\u0131nda bir isabetsizlik g\u00f6rmemi\u015ftir. (Esas y\u00f6nden mahkemenin mahkumiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fc yerinde g\u00f6r\u00fcp ba\u015fka y\u00f6nlerden karar bozulmu\u015ftur)<\/p>\n
* Yarg\u0131tay 12.CD, 22\/12\/2021, E.2021\/5572, K.2021\/9124 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, IPL epilasyon cihaz\u0131n\u0131n t\u0131bbi nitelikte lazer epilasyon cihaz\u0131 olup hekim taraf\u0131ndan kullan\u0131lmas\u0131 gereken cihazlardan oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle ilk derece mahkemesince verilen taksirle yaralama su\u00e7undan mahkumiyeti usul ve yasaya uygun g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
* Yarg\u0131tay 19.CD, 06.04.2016, E.2015\/13714, K.2016\/14650 say\u0131l\u0131 ilamda, san\u0131\u011f\u0131n, kendi haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 maddeyi \u015fikayet\u00e7inin kolunda daha \u00f6nceden bulunan d\u00f6vmeyi silmek maksad\u0131yla s\u00fcrmesi ve neticesinde \u015fikayet\u00e7inin kolunda yan\u0131k meydana gelmesi \u015feklinde iddia ve kabul edilen eyleminin 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un 25. maddesinde yerini bulunan ”hasta tedavi etme” olarak de\u011ferlendirilip de\u011ferlendirilmeyece\u011fi y\u00f6n\u00fcnden Adli T\u0131p Kurumundan rapor al\u0131nmas\u0131ndan sonra san\u0131\u011f\u0131n hukuki durumunun takdiri gerekirken eksik kovu\u015fturma sonucu yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde mahkumiyet karar\u0131 verilmesi bozma gerek\u00e7esi yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
5) B\u00f6lge Adliye Mahkemesi (\u0130stinaf) Karar\u0131ndaki Nitelendirme:<\/p>\n
Belirtilen konuda, b\u00f6lge adliye mahkemelerine ula\u015fan ve denetiminden ge\u00e7en dosyalardaki hukuki yakla\u015f\u0131mda, genel ve yerle\u015fik bir uygulama olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Ba\u015fka bir anlat\u0131mla belirtilen yerlerdeki eylemlerin cezai (esas) nitelendirilmesi ile ilgili a\u015fa\u011f\u0131da \u00f6rnek olarak g\u00f6sterilen \u00e7ok say\u0131da farkl\u0131 gerek\u00e7e ve sonucu i\u00e7eren karar oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
* \u0130stanbul BAM, 15.CD, 05.11.2019, E.2018\/2050, K.2019\/3833 say\u0131l\u0131 ilamda, san\u0131\u011f\u0131n, g\u00fczellik merkezi \u00fczerine olan i\u015f yerinde lazer cihazlarla i\u015f yerine gelen m\u00fc\u015fterilere epilasyon i\u015flemi yap\u0131lmas\u0131 nedeniyle 3359 say\u0131l\u0131 Kanun’un ek 11. maddesi uyar\u0131nca a\u00e7\u0131lan kamu davas\u0131nda ilk derece mahkemesince bu maddeden cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verildi\u011fi, istinaf a\u015famas\u0131nda yap\u0131lan duru\u015fma sonucunda, bilirki\u015fi raporuna dayanan uygulaman\u0131n yaln\u0131zca hekimler taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131 gerekli t\u0131bbi m\u00fcdahale niteli\u011finde oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle eylem, 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un 25. maddesi kapsam\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131ndan ilk derece mahkemesi karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131larak 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un 25. maddesinden mahkumiyet karar\u0131 kurulmu\u015ftur. <\/p>\n
* \u0130zmir BAM, 16.CD, 12.10.2022, E.2021\/1462, K.2022\/1928 say\u0131l\u0131 ilamda, g\u00fczellik merkezi \u00fczerine olan i\u015f yerinde lazer epilasyon, sel\u00fclit, akne, leke tedavisi, ozon terapi uygulamalar\u0131 nedeniyle 3359 say\u0131l\u0131 Kanun’un Ek-11.maddesi uyar\u0131nca ilk derece mahkemesince verilen mahkumiyet h\u00fckm\u00fc, san\u0131\u011f\u0131n \u00fczerine at\u0131l\u0131 su\u00e7un 1219 SK’n\u0131n 25.maddesine ayk\u0131r\u0131l\u0131k olarak nitelendirilmesi gerekirken 3359 SK.n\u0131n ek 11.maddesi kapsam\u0131nda nitelendirilerek mahkumiyetine karar verilmesi nedeni ile duru\u015fma a\u00e7\u0131lmas\u0131 sonucunda ilk derece mahkemesi h\u00fckm\u00fc kald\u0131r\u0131l\u0131p san\u0131\u011f\u0131n eylemine uyan 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un 25. maddesi uyar\u0131nca cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
* Ankara BAM, 9.CD, 21.05.2024, E.2023\/1407, K.2024\/1348 say\u0131l\u0131 ilamda, ilk derece mahkemesince, d\u00f6vme silme cihaz\u0131yla uygulama yap\u0131lmas\u0131 eyleminden 219 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 25. maddesi uyar\u0131nca cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilmesi ile ilgili olarak d\u00f6vme silme cihaz\u0131n\u0131n t\u0131bb\u0131 cihazlardan olup olmad\u0131\u011f\u0131, bu cihazlar ile yap\u0131lan epilasyon ve\/veya d\u00f6vme silme i\u015flemlerinin dermatoloji uzmanlar\u0131, plastik cerrahi uzman\u0131 ve medikal estetik sertifikas\u0131 olan doktor taraf\u0131ndan veya doktor kontrol\u00fcnde veya sa\u011fl\u0131k kurumunda yap\u0131lmas\u0131 gereken t\u0131bbi i\u015flemlerden olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususunda, i\u00e7erisinde dermotoloji uzman\u0131 da bulunan bilirki\u015fi heyetinden bilirki\u015fi raporu al\u0131nmas\u0131ndan sonra san\u0131\u011f\u0131n hukuki durumunun takdiri gerekirken, eksik kovu\u015fturma ile yetinilerek yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde karar verilmesi, bozma gerek\u00e7esi yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
* \u0130stanbul BAM, 16.CD, 11.10.2022, E.2022\/3239, K.2022\/4955 say\u0131l\u0131 ilamda, i\u015f yerinde bulundurulan lazer epilasyon cihaz\u0131 ve dermapen cihaz\u0131n\u0131n ald\u0131r\u0131lan bilirki\u015fi raporuna g\u00f6re “tedavi ama\u00e7l\u0131” kullan\u0131lan aletlerden oldu\u011fu sabit olmakla, TCK 44. maddesi gere\u011fince san\u0131k hakk\u0131nda 1219 say\u0131l\u0131 Yasa’n\u0131n 25. maddesi gere\u011fince nitelendirme yap\u0131lmas\u0131 yerine, eylemin vas\u0131ftan ikiye b\u00f6l\u00fcnerek 1219 say\u0131l\u0131 Yasa’dan beraati ve 3359 say\u0131l\u0131 Yasa’dan mahkumiyetine y\u00f6nelik verilen kararda isabet g\u00f6r\u00fclmedi\u011finden, bozma karar\u0131 verilmi\u015ftir.<\/p>\n
* \u0130stanbul BAM, 32.CD, 04.09.2024, E.2024\/2872, K.2024\/2506 say\u0131l\u0131 ilamda, cihazla epilasyon yap\u0131lmas\u0131 nedeniyle ki\u015finin yaralanmas\u0131 eyleminde, san\u0131\u011fa, ilk derece mahkemesince hem 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un 25, hem de 3359 say\u0131l\u0131 Yasan\u0131n Ek 11. maddesinden ayr\u0131 ayr\u0131 h\u00fckm\u00fcn a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n geri b\u0131rak\u0131lmas\u0131na dair karara y\u00f6nelik istinaf ba\u015fvurusunun incelenmesinde; bilirki\u015fi raporuna dayanan, iki adet cihaz\u0131n ancak uzman doktor taraf\u0131ndan kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi gerek\u00e7esiyle uygulama usul ve yasaya uygun bulunarak istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
* \u0130stanbul BAM, 14.CD, 15.05.2025, E.2024\/3770, K.2025\/1552 say\u0131l\u0131 ilamda, i\u015fyerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r durumdaki vakum cihaz\u0131n\u0131n bulundurulmas\u0131 eylemi nedeniyle ilk derece mahkemesince 3359 say\u0131l\u0131 Yasan\u0131n ek 11. maddesi uyar\u0131nca verilen h\u00fckm\u00fcn a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n geri b\u0131rak\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik karar\u0131n istinaf incelenmesi sonucunda kat\u0131lma \u015fartlar\u0131 olu\u015fmayan kurum lehine verilen vekalet \u00fccreti d\u0131\u015f\u0131nda bir ayk\u0131r\u0131l\u0131k g\u00f6r\u00fclmeyerek h\u00fckm\u00fcn d\u00fczeltilerek istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
* Samsun BAM, 1.CD, 15.01.2025, E.2024\/3854, K.2025\/184 say\u0131l\u0131 ilamda, g\u00fczellik merkezinde laser epilasyon yapt\u0131rma nedeniyle olu\u015fan yan\u0131klardan dolay\u0131 taksirle yaralamadan a\u00e7\u0131lan kamu davas\u0131nda verilen beraat karar\u0131n\u0131n yerel cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan aleyhe yap\u0131lan istinaf ba\u015fvurusu, karar\u0131n usul ve yasaya uygun oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle istinaf ba\u015fvurusunun esastan reddine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
7) Sonu\u00e7 ve \u00d6neri:<\/p>\n
Mevzuat de\u011fi\u015fikli\u011fi sonucu sa\u011fl\u0131k kurulu\u015fu stat\u00fcs\u00fcnden \u00e7\u0131kar\u0131lan g\u00fczellik salonlar\u0131nda yap\u0131lan uygulamalar, e\u011fer t\u0131bbi ise ba\u015fka bir deyi\u015fle, 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un 25. maddesindeki su\u00e7un maddi unsurunun olu\u015fup olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti a\u00e7\u0131s\u0131ndan ilgililer, tabip \u00fcnvan\u0131 tak\u0131nmazsa veya bu y\u00f6n\u00fcnden bir iddia ya da tespit olmazsa bile eylem, hasta tedavi etme kapsam\u0131nda kal\u0131yorsa bir eylemle iki ayr\u0131 su\u00e7un olu\u015ftu\u011fu g\u00f6zetilerek 3359 say\u0131l\u0131 Kanun’un \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ceza miktar\u0131 ve TCK’n\u0131n 44. maddesi uyar\u0131nca en a\u011f\u0131r cezay\u0131 gerektiren 1219 say\u0131l\u0131 Kanun’un 25. maddesi kapsam\u0131nda h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131 gerekir. Bunun i\u00e7in san\u0131\u011f\u0131n eyleminin hasta tedavi etmek say\u0131l\u0131p say\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6zellikle bilirki\u015fi raporuyla belirlenmesi ve sonucuna g\u00f6re hukuki durumun tayini gerekir. Gerek ilk derce cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131klar\u0131 ve mahkemelerde gerekse de b\u00f6lge adliye mahkemelerinde, ayn\u0131 veya benzer nitelikteki eylemler, farkl\u0131 ceza hukuku normlar\u0131 i\u00e7inde de\u011ferlendirilmektedir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle farkl\u0131 nitelendirmeye ba\u011fl\u0131 olarak farkl\u0131 sonu\u00e7lar \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Ama\u00e7 ve i\u015fleni\u015f \u015fekilleri ayn\u0131 olan eylemlerin \u00e7o\u011fundan verilen beraat kararlar\u0131, \u00e7o\u011funlukla Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 veya ba\u011fl\u0131 te\u015fkilatlar\u0131n\u0131n istinaf etme s\u0131fat\u0131n\u0131n yoklu\u011fundan yapt\u0131klar\u0131 istinaf veya temyiz ba\u015fvurular\u0131n\u0131n reddi nedeniyle \u00f6zellikle ve \u00e7o\u011funlukla beraatle sonu\u00e7lanan dosyalar esastan incelenememektedir. K\u0131smi beraat kararlar\u0131n\u0131n cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan aleyhe ile mahkumiyet kararlar\u0131n\u0131n istinaf\u0131nda ise yine 1219 say\u0131l\u0131 ve 3359 say\u0131l\u0131 Kanun ile TCK’n\u0131n taksirle yaralama h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnden farkl\u0131 nitelendirmeler yap\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Buna g\u00f6re,<\/p>\n
\u0130lgili mevzuat\u0131n birbiriyle uyumlu, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca uygulama teredd\u00fctlerine yol a\u00e7amayacak veya a\u00e7\u0131k\u00e7a anla\u015f\u0131labilecek \u015fekilde d\u00fczenlenebilmesi i\u00e7in tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ve sonucuna g\u00f6re de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131, bireylerin ve kamunun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ile kamu maliyesi menfaatinin korunmas\u0131n\u0131n temini bak\u0131m\u0131ndan h\u0131zl\u0131 ve etkili denetim mekanizmas\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi, ilgili kurum olarak Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n yasaya ayk\u0131r\u0131, su\u00e7 te\u015fkil eden eylemlerde \u015fikayet ve kamu davas\u0131na kat\u0131lma hakk\u0131n\u0131n verilmesi yararl\u0131 olabilecektir.<\/p>\n
Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131 As\u0131m EKREN<\/p>\n
Kaynak\u00e7a: <\/p>\n
1. Kamuda ve \u00d6zelde \u00c7al\u0131\u015fan Doktor ve Sa\u011fl\u0131k\u00e7\u0131lara \u015eiddetin Hukuki Boyutu ve Sonu\u00e7lar\u0131, (Doktor ve Di\u015f Hekimi, Hem\u015fire, Ebe, Hasta Bak\u0131c\u0131lara \u00d6zg\u00fc Su\u00e7lar), Uygulamada Adli Rapor, As\u0131m EKREN, Filiz Kitabevi<\/p>\n
2. Doktor ve Sa\u011fl\u0131k Personeline Y\u00f6nelik \u015eiddetin Hukuki Boyutu ile Sonu\u00e7lar\u0131, As\u0131m EKREN, Adalet \u0130stanbul Dergisi, Say\u0131 5, Eyl\u00fcl 2015<\/p>\n
3. Adli Rapor, As\u0131m EKREN, Adalet \u0130stanbul Dergisi, Say\u0131 10, Haziran 2016\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
1) Uygulama ve Mevzuat \u00d6zeti Bilindi\u011fi \u00fczere \u00fclkemizde, \u00f6zellikle \u0130stanbul, Ankara, \u0130zmir ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok ilinde g\u00fczellik veya estetik merkezi ya da salonu” gibi isimler alt\u0131nda benzer uygulamalar gittik\u00e7e artmaktad\u0131r. \u0130nternet ve ileti\u015fim kolayl\u0131\u011f\u0131n\u0131n verdi\u011fi imkanla da reklam-tan\u0131t\u0131m gibi etkinlikler sonucu insanlar taraf\u0131ndan ra\u011fbet g\u00f6rebilmektedir. Bu kapsamda hizmet alan insanlar\u0131n sa\u011fl\u0131k ve ekonomik haklar\u0131n\u0131n mevzuat \u00e7er\u00e7evesinde h\u0131zl\u0131 ve etkili bir \u015fekilde korunmas\u0131, aksine eylemlerin yasal yapt\u0131r\u0131ma ba\u011flanmas\u0131, ceza hukukunun ve kamu yarar\u0131n\u0131n da gere\u011fidir. Al\u0131nan ruhsat (izin) \u00e7er\u00e7evesinde ve ehil ki\u015filerce hizmet verilip verilmedi\u011fi ile yap\u0131lan fiili i\u015fin, t\u0131bbi uygulama olup olmad\u0131\u011f\u0131 ile ilgili olarak daha \u00e7ok il veya il\u00e7e sa\u011fl\u0131k m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerinin yerinde denetim ve g\u00f6zetim faaliyetleri ile k\u0131smen bireysel \u015fikayetlerin artmas\u0131 sonucu soru\u015fturma ve kovu\u015fturmalar da artmaktad\u0131r. S\u00f6z konusu i\u015fyerlerinde lazer epilasyon, botoks, dermapen, selulit, ozon, dolgu, leke, b\u00f6lgesel zay\u0131flama, mezoterapim, sa\u00e7 ekim gibi uygulama yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n veya tedavi hizmetleri verildi\u011finin tespit edilmesi ya da bunlara y\u00f6nelik bir k\u0131s\u0131m cihaz ile bu alanda kullanmaya dair \u00fcr\u00fcnlerin (\u0130PL-IPLT lazer epilasyon, botoks tens, serum fizyolojik malzemesi, vakum cihaz\u0131, enjektor, prp t\u00fcpleri, santrif\u00fcj aleti, dermapen ba\u015fl\u0131\u011f\u0131, izotonik solisyon, bo\u015f botox flakonu, hydrafacia cilt bak\u0131m, face cihaz\u0131) bulunmas\u0131 bu kapsamda de\u011ferlendirilebilir. \u0130nternet sosyal medya yoluyla yap\u0131lan tan\u0131t\u0131m veya ilanlar da bu \u00e7er\u00e7evede tespiti …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-129161","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n