T.C.<\/p>\n
Yarg\u0131tay<\/p>\n
Hukuk Genel Kurulu<\/p>\n
2017\/2046 E. , 2020\/527 K.<\/p>\n
“\u0130\u00e7tihat Metni”<\/p>\n
MAHKEMES\u0130 :Asliye Hukuk Mahkemesi<\/p>\n
1. Taraflar aras\u0131ndaki \u201cola\u011fan genel kurul toplant\u0131s\u0131n\u0131n iptali\u201d davas\u0131ndan dolay\u0131 yap\u0131lan yarg\u0131lama sonunda, Ankara 23. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen davan\u0131n reddine ili\u015fkin karar davac\u0131 vekili taraf\u0131ndan temyiz edilmesi \u00fczerine Yarg\u0131tay (Kapat\u0131lan) 18. Hukuk Dairesince yap\u0131lan inceleme sonunda bozulmu\u015f, Mahkemece \u00d6zel Daire bozma karar\u0131na kar\u015f\u0131 direnilmi\u015ftir.<\/p>\n
2. Direnme karar\u0131 davac\u0131 vekili taraf\u0131ndan temyiz edilmi\u015ftir.<\/p>\n
3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gere\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc.<\/p>\n
I. YARGILAMA S\u00dcREC\u0130<\/p>\n
Davac\u0131 \u0130stemi:<\/p>\n
4. Davac\u0131 vekili 05.09.2012 tarihli dava dilek\u00e7esinde; …adresinde faaliyet g\u00f6steren …\u2019nin valilik denetim g\u00f6revlileri taraf\u0131ndan 17.04.2012 tarihinde yap\u0131lan denetimi sonucunda, derne\u011fin 30.11.2010 tarihinde yap\u0131lan ola\u011fan genel kurul toplant\u0131s\u0131na duyuru yapmayarak 4721 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nun (TMK) 77. maddesi ile Dernekler Y\u00f6netmeli\u011fi’nin 14. maddelerine ayk\u0131r\u0131 hareket etti\u011finin tespit edildi\u011fini ileri s\u00fcrerek daval\u0131 derne\u011fin 30.11.2010 tarihli ola\u011fan genel kurul toplant\u0131s\u0131n\u0131n iptaline karar verilmesini talep etmi\u015ftir.<\/p>\n
Daval\u0131 Cevab\u0131:
\n5. Daval\u0131 vekili 03.10.2012 tarihli cevap dilek\u00e7esinde; dava dilek\u00e7esindeki \u201cduyuru yapmamak\u201d ifadesi ile davaya dayanak k\u0131l\u0131nan denetim raporundaki \u201cduyuru yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir belge bulunmad\u0131\u011f\u0131\u201d ifadelerinin ayn\u0131 anlam\u0131 ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131, genel kurul toplant\u0131s\u0131n\u0131n duyuruldu\u011funa dair belge bulunmamas\u0131n\u0131n genel kurulun iptali sebebi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, iddian\u0131n aksine toplant\u0131 tarih, yer ve saatinin \u00fcyelere bildirildi\u011fine dair tutana\u011f\u0131n mevcut oldu\u011funu, Dernekler Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019nin 14. maddesinde duyurunun yaz\u0131l\u0131 yap\u0131laca\u011f\u0131 belirtilmi\u015f ise de bu yaz\u0131n\u0131n nas\u0131l bir yaz\u0131 oldu\u011funun belirtilmedi\u011fini, bu hususa dayan\u0131larak aradan 2 y\u0131l ge\u00e7mi\u015f bulunan genel kurul karar\u0131n\u0131n iptalini istemenin hukuka ve kamu d\u00fczenine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu, genel kurul toplant\u0131s\u0131n\u0131n bildirilmedi\u011fi y\u00f6n\u00fcnde herhangi bir dernek \u00fcyesinin de itiraz\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek davan\u0131n reddine karar verilmesini istemi\u015ftir.<\/p>\n
Mahkeme Karar\u0131:
\n6. Ankara 23. Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.05.2013 tarihli ve 2012\/466 E., 2013\/284 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile; dosya \u00fczerinde yap\u0131lan bilirki\u015fi incelemesi neticesinde 03.05.2013 tarihli bilirki\u015fi raporu denetime elveri\u015fli bulunmakla h\u00fckme esas al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, genel kurula \u00e7a\u011fr\u0131 yaz\u0131s\u0131n\u0131n 5 \u00fcyeye g\u00f6nderilmemesi nedeniyle \u00e7a\u011fr\u0131da usuls\u00fczl\u00fck yap\u0131lm\u0131\u015fsa da yap\u0131lan usuls\u00fczl\u00fck sonuca etkili olmad\u0131\u011f\u0131ndan genel kurulun iptalini gerektirecek bir durumun s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7eleriyle davan\u0131n reddine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u00d6zel Daire Bozma Karar\u0131:
\n7. Ankara 23. Asliye Hukuk Mahkemesinin yukar\u0131da belirtilen karar\u0131na kar\u015f\u0131 s\u00fcresi i\u00e7inde davac\u0131 vekili temyiz isteminde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
8. Yarg\u0131tay (Kapat\u0131lan) 18. Hukuk Dairesince 10.11.2014 tarihli ve 2014\/16932 E., 2014\/15780 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile;
\n\u201cDosyadaki bilgi ve belgelerden; daval\u0131 derne\u011fin 30.11.2010 tarihinde genel kurul toplant\u0131s\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131, bu toplant\u0131 i\u00e7in \u00fcyelere elden yaz\u0131 ile bildirim yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ancak yap\u0131lan bildirimde toplant\u0131 g\u00fcndemi, tarihi, saati, yerinin ve \u00e7o\u011funluk sa\u011flanamazsa ikinci toplant\u0131n\u0131n ne zaman ve nerede yap\u0131laca\u011f\u0131na dair bilgilerin yer almad\u0131\u011f\u0131 gibi bildirimin genel kurula kat\u0131lma hakk\u0131 olan be\u015f \u00fcyeye de yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, genel kurul toplant\u0131s\u0131n\u0131n kanuna ve t\u00fcz\u00fc\u011fe ayk\u0131r\u0131 yap\u0131lmas\u0131 nedeniyle iptali i\u00e7in dava a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131, mahkemece be\u015f \u00fcyeye \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n yap\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n sonuca etkili olmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle davan\u0131n reddine karar verildi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Yukar\u0131da yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalar dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kanuna ve t\u00fcz\u00fc\u011fe ayk\u0131r\u0131l\u0131k halinde bu ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n sonuca etkili olup olmamas\u0131na g\u00f6re bir ayr\u0131m yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n genel kurul toplant\u0131s\u0131n\u0131n iptaline karar verilebilece\u011finden davan\u0131n kabul\u00fcne karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan gerek\u00e7e ile davan\u0131n reddine karar verilmesi do\u011fru g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.\u201d gerek\u00e7esiyle h\u00fckm\u00fcn bozulmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Direnme Karar\u0131:
\n9. Ankara 23. Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.02.2016 tarihli ve 2015\/452 E., 2016\/66 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile; daval\u0131 vekili taraf\u0131ndan sunulan \u00f6rnek Yarg\u0131tay kararlar\u0131nda, “\u00e7a\u011fr\u0131daki usuls\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn tek ba\u015f\u0131na bir iptal sebebi olmad\u0131\u011f\u0131” (Yarg\u0131tay 7. Hukuk Dairesinin 31.05.2012 tarihli ve 2012\/3981 E., 2012\/4118 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131), “genel kurula kat\u0131lma hakk\u0131 bulunmayan \u00fcyelerin genel kurula kat\u0131lm\u0131\u015f olmalar\u0131n\u0131n toplant\u0131 ve karar nisab\u0131na etkili olmad\u0131\u011f\u0131, dava konusu edilen \u00fcyelerin sonuca etkisi bulunmad\u0131\u011f\u0131, bu nedenle yerel mahkemenin genel kurulun iptali talebinin kabul\u00fcne karar vermesinin yanl\u0131\u015f oldu\u011fu” nun (Yarg\u0131tay 18. Hukuk Dairesinin 20.06.2013 tarihli ve 2013\/6736 E., 2013\/10752 K. karar\u0131) belirtildi\u011fi, iptali istenen genel kurula kat\u0131lmayan 5 \u00fcye oldu\u011fu, kat\u0131lan \u00fcye say\u0131s\u0131na g\u00f6re karar nisab\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi, genel kurulda al\u0131nan kararlar\u0131n se\u00e7imler d\u0131\u015f\u0131nda olanlar\u0131n oy birli\u011fi ile al\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan bu be\u015f \u00fcye kat\u0131lsa ve kararlara red oyu verseydi dahi 44 kabul ile al\u0131nan kararlarda sonucun de\u011fi\u015fmeyece\u011fi gerek\u00e7eleriyle emsal Yarg\u0131tay kararlar\u0131 da dikkate al\u0131narak direnme karar\u0131 verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Direnme Karar\u0131n\u0131n Temyizi:
\n10. Direnme karar\u0131 s\u00fcresi i\u00e7inde davac\u0131 vekili taraf\u0131ndan temyiz edilmi\u015ftir.<\/p>\n
II. UYU\u015eMAZLIK<\/p>\n
11. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu \u00f6n\u00fcne gelen uyu\u015fmazl\u0131k; daval\u0131 …’nin 30.11.2010 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen ola\u011fan genel kurul toplant\u0131s\u0131na 5 \u00fcyeye ili\u015fkin yap\u0131lan \u00e7a\u011fr\u0131daki usuls\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn, al\u0131nan kararlarda sonucunu de\u011fi\u015ftirmeyecek olmas\u0131n\u0131n \u00f6nemli olup olmad\u0131\u011f\u0131, burada var\u0131lacak sonuca genel kurul toplant\u0131s\u0131n\u0131n iptaline karar verilmesinin gerekip gerekmedi\u011fi noktas\u0131nda toplanmaktad\u0131r.<\/p>\n
III. GEREK\u00c7E<\/p>\n
12. 5253 say\u0131l\u0131 Dernekler Kanunu’nun 2\/a. maddesinde \u201cDernek; kazan\u00e7 payla\u015fma d\u0131\u015f\u0131nda, kanunlarla yasaklanmam\u0131\u015f belirli ve ortak bir amac\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00fczere, en az yedi ger\u00e7ek veya t\u00fczel ki\u015finin, bilgi ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrekli olarak birle\u015ftirmek suretiyle olu\u015fturduklar\u0131 t\u00fczel ki\u015fili\u011fe sahip ki\u015fi topluluklar\u0131\u201d olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
13. Dernekler Kanunu, derneklerin kurulu\u015f ve \u00f6rg\u00fctlenmesi ile ilgili h\u00fck\u00fcmlerle devletin dernekler \u00fczerindeki yetkileri ve ceza hukuku ile ilgili h\u00fck\u00fcmler i\u00e7ermektedir. M\u00fclga 2908 say\u0131l\u0131 Dernekler Kanunu\u2019nun 50, 51, 52, 53. maddelerinde kurulmu\u015f olan bir derne\u011fin feshedilmesi, kendili\u011finden da\u011f\u0131lm\u0131\u015f say\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespit edilmesi ve kapat\u0131lmas\u0131 h\u00e2lleri d\u00fczenlenmi\u015fti. \u00d6zel hukuk alan\u0131na giren bir yarg\u0131lamay\u0131 gerektirmesine ra\u011fmen kanun koyucu bu davalarda Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131na kamu d\u00fczeni d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle baz\u0131 g\u00f6revler vermi\u015f ise de, yeni 5253 say\u0131l\u0131 Dernekler Kanunu’nda Cumhuriyet Savc\u0131lar\u0131na derne\u011fin kapat\u0131lmas\u0131, feshi ya da kendili\u011finden sona ermesine ili\u015fkin g\u00f6revler verilmemi\u015ftir (Sald\u0131r\u0131m, M.; Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131\u2019n\u0131n \u00d6zel Hukukta Dernek Ve Sendika T\u00fczel Ki\u015fili\u011finin Sona Erdirilmesine \u0130li\u015fkin G\u00f6revleri, TBB Dergisi, Say\u0131 59, 2005, s. 361).<\/p>\n
14. Dernekler Kanunu\u2019nun 36. maddesinde \u201cBu Kanun\u2019da h\u00fck\u00fcm bulunmayan hallerde 4721 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nun h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r.\u201d denilmi\u015ftir. Bu h\u00fck\u00fcm nedeniyle dernekler, hem 5253 say\u0131l\u0131 Dernekler Kanunu\u2019na hem de 4721 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Medeni Kanunu (TMK)’nun dernekler ile ilgili h\u00fck\u00fcmlerine (m. 56-100) tabidirler. Dernekler Kanunu \u00f6zel kanun oldu\u011fu i\u00e7in Medeni Kanun\u2019a g\u00f6re \u00f6ncelikle uygulan\u0131r.<\/p>\n
15. 5253 say\u0131l\u0131 Dernekler Kanunu’nun 19. maddesine g\u00f6re, \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131 veya m\u00fclk\u00ee idare amiri taraf\u0131ndan gerekli g\u00f6r\u00fclen h\u00e2llerde, derneklerin t\u00fcz\u00fcklerinde g\u00f6sterilen ama\u00e7lar do\u011frultusunda faaliyet g\u00f6sterip g\u00f6stermedikleri, defterlerini ve kay\u0131tlar\u0131n\u0131 mevzuata uygun olarak tutup tutmad\u0131klar\u0131n\u0131n denetletilebilece\u011fi, ayn\u0131 Kanunun “Ceza h\u00fck\u00fcmleri” ba\u015fl\u0131kl\u0131 32. maddesinin “b” bendine g\u00f6re ise genel kurulu s\u00fcresinde toplant\u0131ya \u00e7a\u011f\u0131rmayan, genel kurul toplant\u0131lar\u0131n\u0131 kanun ve t\u00fcz\u00fck h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 olarak veya dernek merkezinin bulundu\u011fu veya t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcnde belirtilen yer d\u0131\u015f\u0131nda yapan dernek y\u00f6neticilerine be\u015fy\u00fcz T\u00fcrk Liras\u0131 idar\u00ee para cezas\u0131 verilece\u011fi, mahkemece, kanun ve t\u00fcz\u00fck h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 olarak yap\u0131lan genel kurul toplant\u0131lar\u0131n\u0131n iptaline de karar verilebilece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
16. 4721 say\u0131l\u0131 TMK’n\u0131n 73. maddesinde “Genel kurul, derne\u011fin en yetkili karar organ\u0131 olup; derne\u011fe kay\u0131tl\u0131 \u00fcyelerden olu\u015fur. “, 75. maddesinde “Genel kurul, y\u00f6netim veya denetim kurulunun gerekli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc h\u00e2llerde veya dernek \u00fcyelerinden be\u015fte birinin yaz\u0131l\u0131 ba\u015fvurusu \u00fczerine, y\u00f6netim kurulunca ola\u011fan\u00fcst\u00fc toplant\u0131ya \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131r”, “Toplant\u0131ya \u00e7a\u011fr\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 77. maddesinde ise “Genel kurul, y\u00f6netim kurulunca, en az onbe\u015f g\u00fcn \u00f6nceden toplant\u0131ya \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131r. Bu ama\u00e7la toplant\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00fc, saati, yeri ve g\u00fcndemi, (…)(1) \u00fcyelere (…)(1) bildirilir. Toplant\u0131ya \u00e7a\u011fr\u0131 usul\u00fc ve toplant\u0131n\u0131n ertelenmesine ili\u015fkin konular, y\u00f6netmelikle d\u00fczenlenir. ” d\u00fczenlemelerine yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
17. Dernekler Y\u00f6netmeli\u011fi’nin “\u00c7a\u011fr\u0131 Usul\u00fc” ba\u015fl\u0131kl\u0131 14. maddesi “(De\u011fi\u015fik: RG-23\/1\/2013-28537) Y\u00f6netim kurulu, dernek t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6re genel kurula kat\u0131lma hakk\u0131 bulunan \u00fcyelerin listesini d\u00fczenler. Genel kurula kat\u0131lma hakk\u0131 bulunan \u00fcyeler; en az onbe\u015f g\u00fcn \u00f6nceden, toplant\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00fc, saati, yeri ve g\u00fcndemi en az bir gazetede veya derne\u011fin internet sayfas\u0131nda ilan edilmek, yaz\u0131l\u0131 olarak bildirilmek, \u00fcyenin bildirdi\u011fi elektronik posta adresine ya da ileti\u015fim numaras\u0131na mesaj g\u00f6nderilmek veya mahalli yay\u0131n ara\u00e7lar\u0131 kullan\u0131lmak suretiyle toplant\u0131ya \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131r. Bu \u00e7a\u011fr\u0131da, \u00e7o\u011funluk sa\u011flanamamas\u0131 sebebiyle toplant\u0131 yap\u0131lamazsa, ikinci toplant\u0131n\u0131n hangi g\u00fcn, saat ve yerde yap\u0131laca\u011f\u0131 da belirtilir. \u0130lk toplant\u0131 ile ikinci toplant\u0131 aras\u0131ndaki s\u00fcre yedi g\u00fcnden az, altm\u0131\u015f g\u00fcnden fazla olamaz.<\/p>\n
Toplant\u0131, \u00e7o\u011funluk sa\u011flanamamas\u0131 sebebinin d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir nedenle geri b\u0131rak\u0131l\u0131rsa, bu durum geri b\u0131rakma sebepleri de belirtilmek suretiyle, ilk toplant\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan \u00e7a\u011fr\u0131 usul\u00fcne uygun olarak \u00fcyelere duyurulur. \u0130kinci toplant\u0131n\u0131n geri b\u0131rakma tarihinden itibaren en ge\u00e7 alt\u0131 ay i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131 zorunludur. \u00dcyeler ikinci toplant\u0131ya, birinci f\u0131krada belirtilen esaslara g\u00f6re yeniden \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131r.
\nGenel kurul toplant\u0131s\u0131 bir defadan fazla geri b\u0131rak\u0131lamaz.” \u015feklindedir.<\/p>\n
18. Ger\u00e7ekten, gerek Kanunda gerek doktrinde kabul edilen ana kural, dernek toplant\u0131s\u0131n\u0131n derne\u011fe kay\u0131tl\u0131 olan b\u00fct\u00fcn \u00fcyelere, toplant\u0131n\u0131n amac\u0131n\u0131, yerini, zaman\u0131n\u0131 ve toplant\u0131da g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclecek hususlar\u0131 \u00e7ok \u00f6nceden bildirmek suretiyle b\u00fct\u00fcn \u00fcyelerin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca toplant\u0131ya kat\u0131lmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. Derne\u011fe kay\u0131tl\u0131 her \u00fcyenin toplant\u0131ya ilgi g\u00f6sterip gelmesi kanunun ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 bir y\u00f6nd\u00fcr.<\/p>\n
19. Genel kurulda al\u0131nan kararlara kar\u015f\u0131 \u00e7e\u015fitli dava yollar\u0131na ba\u015fvurmak m\u00fcmk\u00fcn olup, genel kurul kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 iptal davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131 bu yollardan bir tanesini olu\u015fturmaktad\u0131r (5352 s. Dernekler Kanunu m. 32, 4721 s. TMK m. 83). Buna g\u00f6re, yokluk ve ge\u00e7ersizlik halleri d\u0131\u015f\u0131nda kalan sakatl\u0131klarda genel kurul kararlar\u0131 iptal edilebilirlik yapt\u0131r\u0131m\u0131na tabi olmaktad\u0131r.<\/p>\n
20. Genel kurul toplant\u0131s\u0131na \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n yap\u0131lmamas\u0131 veya usuls\u00fcz yap\u0131lmas\u0131 halinin m\u00fceyyidesinin bu toplant\u0131da al\u0131nan kararlar\u0131n mutlak butlan\u0131 m\u0131, yoksa iptal edilebilirli\u011fi mi oldu\u011fu hususu T\u00fcrk ve yabanc\u0131 doktrinde tart\u0131\u015fmal\u0131 olup, \u00e7o\u011funluk d\u00fc\u015f\u00fcncesi, hukuki i\u015flemlere g\u00fcvenlik getirme amac\u0131 da dikkate al\u0131narak bu nevi sakatl\u0131klar\u0131n m\u00fceyyidesinin iptal edilebilirlik oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndedir.<\/p>\n
21. Nitekim 4721 say\u0131l\u0131 TMK’n\u0131n “Karar\u0131n iptali” ba\u015fl\u0131kl\u0131 83. maddesi; “Toplant\u0131da haz\u0131r bulunan ve kanuna veya t\u00fcz\u00fc\u011fe ayk\u0131r\u0131 olarak al\u0131nan genel kurul kararlar\u0131na kat\u0131lmayan her \u00fcye, karar tarihinden ba\u015flayarak bir ay i\u00e7inde; toplant\u0131da haz\u0131r bulunmayan her \u00fcye karar\u0131 \u00f6\u011frenmesinden ba\u015flayarak bir ay i\u00e7inde ve her h\u00e2lde karar tarihinden ba\u015flayarak \u00fc\u00e7 ay i\u00e7inde mahkemeye ba\u015fvurmak suretiyle karar\u0131n iptalini isteyebilir. Di\u011fer organlar\u0131n kararlar\u0131na kar\u015f\u0131, dernek i\u00e7i denetim yollar\u0131 t\u00fcketilmedik\u00e7e iptal davas\u0131 a\u00e7\u0131lamaz. Genel kurul kararlar\u0131n\u0131n yok veya mutlak butlanla h\u00fck\u00fcms\u00fcz say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumlar sakl\u0131d\u0131r” h\u00fckm\u00fcn\u00fc i\u00e7ermekte olup, \u00e7a\u011fr\u0131da usuls\u00fczl\u00fck h\u00e2linin, genel kurula bu nedenle kat\u0131lamayan \u00fcyelere bu toplant\u0131da al\u0131nan kararlar\u0131n iptali davas\u0131 a\u00e7ma hakk\u0131 verildi\u011fine g\u00f6re, kanun koyucunun bunun m\u00fceyyidesini mutlak butlan olarak kabul etmedi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
22. \u00c7a\u011fr\u0131n\u0131n usuls\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc iddia eden taraf\u0131n genel kurul toplant\u0131s\u0131nda al\u0131nan kararlar\u0131n yasaya, ana s\u00f6zle\u015fmeye veya iyiniyet kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131k iddialar\u0131ndan birine ya da hepsine dayanmas\u0131 ve iddias\u0131n\u0131 ispat etmesi zorunludur. \u00c7a\u011fr\u0131daki usuls\u00fczl\u00fck, al\u0131nan kararlar\u0131n salt bu nedenle iptali ya da mutlak butlan sonucunu do\u011furmamaktad\u0131r. Di\u011fer yandan, genel kurul toplant\u0131s\u0131na \u00e7a\u011fr\u0131lmas\u0131 gereken \u00fcyelerin \u00e7a\u011fr\u0131lmamalar\u0131 nedeniyle gelememeleri h\u00e2linde, toplant\u0131 ve karar nisab\u0131n\u0131 etkiliyorsa bu durum, karar\u0131n yok say\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirir. Bu nitelikteki kararlar\u0131n yoklu\u011funun tespiti i\u00e7in a\u00e7\u0131lacak dava da herhangi bir s\u00fcreye tabi de\u011fildir.<\/p>\n
23. Yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda somut olay\u0131n incelenmesine gelince; dosyadaki bilgi ve belgelerden, Ankara Valili\u011fi denetim g\u00f6revlileri taraf\u0131ndan 17.04.2012 tarihinde daval\u0131 … hakk\u0131nda yap\u0131lan denetimde 30.11.2010 tarihli ola\u011fan genel kurul toplant\u0131s\u0131n\u0131n Medeni Kanun ve Dernekler Y\u00f6netmeli\u011fine ayk\u0131r\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespit edilmesi \u00fczerine davac\u0131 \u0130dare taraf\u0131ndan eldeki davan\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131, daval\u0131 dernek taraf\u0131ndan sunulan 30.11.2010 tarihinde yap\u0131lacak ola\u011fan genel kurulun yap\u0131laca\u011f\u0131 yer, saat bilgilerinin \u00fcyelere bildirilmesine ili\u015fkin belgede 49 \u00fcyeden 44 \u00fcyenin imzalar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu, 5 \u00fcyenin imzas\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131, “Genel Kurul Sonu\u00e7 Bildirimi\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 belgede genel kurula 44 ki\u015finin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirtildi\u011fi, se\u00e7imler d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm kararlar\u0131n\u0131n oy birli\u011fi ile al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, y\u00f6netim ve denetim kurulu \u00fcyelerinin oy \u00e7oklu\u011fu ile se\u00e7ildi\u011fi, en fazla oy alan aday\u0131n 44, en az oy alan aday\u0131n ise 25 oy ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
24. Mahkemece h\u00fckme esas al\u0131nan 07.05.2013 tarihli bilirki\u015fi raporunda; genel kurula \u00e7a\u011fr\u0131n\u0131n 5 \u00fcyeye yap\u0131lmamas\u0131 nedeniyle genel kurul \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n usuls\u00fcz oldu\u011fu, genel kurulda al\u0131nan kararlar\u0131n se\u00e7imler d\u0131\u015f\u0131nda oy birli\u011fi ile al\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan 5 \u00fcye kat\u0131lsa ve ret oyu verse idi dahi 44 kabul ile al\u0131nan kararlarda sonucun de\u011fi\u015fmeyece\u011fi, organlara se\u00e7ilen \u00fcyelerden en d\u00fc\u015f\u00fck oy alan 25 oy ile se\u00e7ildi\u011finden, kat\u0131lmayan 5 ki\u015fi muhalif oy kullansa dahi 24\u2019e 25 oy ile yine se\u00e7ilmi\u015f olaca\u011f\u0131, \u00e7a\u011fr\u0131daki usuls\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn se\u00e7imleri de\u011fi\u015ftirmeyece\u011finin belirtildi\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
25. O h\u00e2lde, daval\u0131 derne\u011fin 30.11.2010 tarihinde yap\u0131lan genel kurula \u00e7a\u011fr\u0131 yaz\u0131s\u0131n\u0131n 5 \u00fcyeye g\u00f6nderilmemesi nedeniyle \u00e7a\u011fr\u0131da usuls\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn bulundu\u011fu, ancak \u00e7a\u011fr\u0131lmas\u0131 gereken \u00fcyelerin \u00e7a\u011fr\u0131lmamas\u0131n\u0131n karar nisab\u0131n\u0131 etkilemedi\u011fi, bunun butlan\u0131 de\u011fil, iptali gerektiren h\u00e2llerden oldu\u011fu, genel kurula kat\u0131lmayan \u00fcyelerin, toplant\u0131 zaman\u0131 ve yerinin gere\u011fi gibi bildirilmemi\u015f olmas\u0131na dayal\u0131 olarak, genel kurulda al\u0131nan kararlar\u0131n kanuna, t\u00fcz\u00fc\u011fe ve iyiniyet kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131yla iptali istemiyle dava a\u00e7ma haklar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu h\u00e2lde s\u00f6z konuyu davay\u0131 da a\u00e7amad\u0131klar\u0131 nazara al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda mahkemenin yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde karar vermesinde bir isabetsizlik g\u00f6r\u00fclmedi\u011finden usul ve yasaya uygun direnme karar\u0131n\u0131n onanmas\u0131 gerekmi\u015ftir.<\/p>\n
26. Hukuk Genel Kurulunda yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmeler s\u0131ras\u0131nda, 2709 say\u0131l\u0131 T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Anayasas\u0131\u2019n\u0131n 33. maddesinde temel hak olarak d\u00fczenlenen dernek kurma hakk\u0131n\u0131n, maddede say\u0131lanlar d\u0131\u015f\u0131nda derne\u011fin etkinliklerine kat\u0131lma ve dernek \u00fcyelerinin menfaatlerini korumak \u00fczere faaliyette bulunma hakk\u0131n\u0131 da i\u00e7erdi\u011fi, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 11. maddesinde de, derne\u011fe \u00fcye olma hakk\u0131n\u0131n temel yans\u0131mas\u0131n\u0131n derne\u011fe kat\u0131lma ve toplant\u0131lar\u0131na kat\u0131lma hakk\u0131 oldu\u011funun ifade edildi\u011fi, temek hak olan faaliyetlere ve toplant\u0131lara kat\u0131l\u0131nmamas\u0131na y\u00f6nelik her t\u00fcrl\u00fc i\u015flemin a\u00e7\u0131k\u00e7a hak ihlali oldu\u011fu ve mutlak butlan sonucunu do\u011furaca\u011f\u0131, somut olayda daval\u0131 dernek ola\u011fan genel kurul toplant\u0131s\u0131na \u00fcye olan be\u015f ki\u015finin haberdar edilmeyerek Anayasal temel hak olan genel kurul toplant\u0131s\u0131na kat\u0131lma hakk\u0131n\u0131n engellendi\u011fi, mutlak butlan niteli\u011finde oldu\u011fundan be\u015f \u00fcyenin al\u0131nan kararlara etkili olup olmamas\u0131n\u0131n \u00f6nemli olmad\u0131\u011f\u0131, bu y\u00f6ndeki \u00d6zel Daire bozma karar\u0131n\u0131n isabetli oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ise de, bu g\u00f6r\u00fc\u015f yukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan nedenlerle Kurul \u00e7o\u011funlu\u011fu taraf\u0131ndan benimsenmemi\u015ftir.<\/p>\n
27. H\u00e2l b\u00f6yle olunca, usul ve yasaya uygun direnme karar\u0131n\u0131n onanmas\u0131 gerekmi\u015ftir.<\/p>\n
IV. SONU\u00c7:
\nA\u00e7\u0131klanan nedenlerle;
\nDavac\u0131 vekilinin temyiz itirazlar\u0131n\u0131n reddi ile yukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan nedenlerle direnme karar\u0131n\u0131n ONANMASINA,
\nHUMK\u2019n\u0131n 440. maddesi uyar\u0131nca karar\u0131n tebli\u011finden itibaren on be\u015f g\u00fcn i\u00e7erisinde karar d\u00fczeltme yolu a\u00e7\u0131k olmak \u00fczere 07.07.2020 tarihinde oy \u00e7oklu\u011fuyla karar verildi.<\/p>\n
KAR\u015eI OY<\/p>\n
1. \u00d6zel Daire ile yerel mahkeme aras\u0131ndaki temel uyu\u015fmazl\u0131k, \u201cdaval\u0131 derne\u011fin ger\u00e7ekle\u015ftirilen ola\u011fan genel kurul toplant\u0131s\u0131na 5 \u00fcyeye ili\u015fkin yap\u0131lan \u00e7a\u011fr\u0131daki usuls\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn, al\u0131nan kararlarda sonucunu de\u011fi\u015ftirmeyecek olmas\u0131n\u0131n \u00f6nemli olup olmad\u0131\u011f\u0131, burada var\u0131lacak sonuca genel kurul toplant\u0131s\u0131n\u0131n iptaline karar verilmesinin gerekip gerekmedi\u011fi noktas\u0131nda toplanmaktad\u0131r.<\/p>\n
2. Yerel mahkemenin \u201ciptali istenen genel kurula da kat\u0131lmayan 5 \u00fcye oldu\u011fu, kat\u0131lan \u00fcye say\u0131s\u0131na g\u00f6re karar nisab\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi, genel kurulda al\u0131nan kararlar\u0131n se\u00e7imler d\u0131\u015f\u0131nda olanlar\u0131 oy birli\u011fi ile al\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan bu be\u015f \u00fcye kat\u0131lsa ve kararlara red oyu verseydi dahi 44 kabul ile al\u0131nan kararlarda sonucun de\u011fi\u015fmeyece\u011fi, emsal Yarg\u0131tay kararlar\u0131n\u0131n da bu y\u00f6nde oldu\u011fu\u201d gerek\u00e7esi ile verdi\u011fi direnme karar\u0131n\u0131n, \u00e7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ile onanmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
3. Say\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fun onama karar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131da a\u00e7\u0131klanan nedenler, \u00d6zel Dairenin bozma gerek\u00e7esi ve \u00f6zellikle dernek kurma hakk\u0131n\u0131n niteli\u011fi ile a\u00e7\u0131k\u00e7a kanuna ayk\u0131r\u0131l\u0131k nedeni ile isabetli de\u011fildir.<\/p>\n
4. Anayasan\u0131n 33. maddesi uyar\u0131nca temel haklardan olma dernek kurma hakk\u0131 ile ilgili h\u00fckme g\u00f6re \u201cHerkes, \u00f6nceden izin almaks\u0131z\u0131n dernek kurma ve bunlara \u00fcye olma ya da \u00fcyelikten \u00e7\u0131kma h\u00fcrriyetine sahiptir. Hi\u00e7 kimse bir derne\u011fe \u00fcye olmaya ve dernekte \u00fcye kalmaya zorlanamaz. Dernek kurma h\u00fcrriyetinin kullan\u0131lmas\u0131nda uygulanacak \u015fekil, \u015fart ve usuller kanunda g\u00f6sterilir. Dernek hakk\u0131 Anayasan\u0131n 33. maddesinde say\u0131lanlar d\u0131\u015f\u0131nda bir derne\u011fin etkinliklerine kat\u0131lma ve dernek \u00fcyelerinin menfaatlerini korumak \u00fczere faaliyette bulunma haklar\u0131n\u0131 da i\u00e7ermektedir.<\/p>\n
5. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesinin 11. maddesine g\u00f6re de \u201cHer \u015fah\u0131s asayi\u015fi ihl\u00e2l etmeyen toplant\u0131lara kat\u0131lmak ve ba\u015fkalar\u0131yla birlikte sendikalar tesis etmek ve kendi menfaatlerini korumak \u00fczere sendikalara girmek hakk\u0131 d\u00e2hil olmak \u00fczere dernek kurmak hakk\u0131n\u0131 haizdir\u201d. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi derne\u011fe \u00fcye olma hakk\u0131n\u0131n temel yans\u0131mas\u0131 dernek faaliyetlerine ve toplant\u0131lar\u0131na kat\u0131lma hakk\u0131d\u0131r.<\/p>\n
6. Dernek genel kurulu kararlar\u0131n\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6ncelikle kanunun emredici veya t\u00fcz\u00fckle tersi kararla\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f bulunan kanunun tamamlay\u0131c\u0131 h\u00fck\u00fcmlerine veya t\u00fcz\u00fck h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturur. Burada temel hak olan faaliyetlere ve toplant\u0131lara kat\u0131lmamas\u0131na y\u00f6nelik her t\u00fcrl\u00fc i\u015flem, a\u00e7\u0131k\u00e7a hak ihlalidir ve mutlak butlan sonucunu do\u011furmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
7. Somut uyu\u015fmazl\u0131kta, davac\u0131 dernek ola\u011fan genel kurul toplant\u0131s\u0131na \u00fcye olan be\u015f ki\u015fi, b\u0131rak\u0131n usuls\u00fcz tebli\u011fi hi\u00e7bir \u015fekilde haberdar edilmeksizin \u00e7a\u011fr\u0131lmam\u0131\u015flard\u0131r. \u00dcyeler davet edilmedi\u011finden, \u00fcyeye yap\u0131lan tebligat bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan usuls\u00fcz tebli\u011fden s\u00f6z edilemez. Burada a\u00e7\u0131k\u00e7a derne\u011fin etkinli\u011fine, genel kurul toplant\u0131s\u0131na kat\u0131lma hakk\u0131 engellenmi\u015ftir. Bu Anayasal temel hakk\u0131n ihlalidir. Mutlak butlan niteli\u011finden oldu\u011fundan, be\u015f \u00fcyenin al\u0131nan kararlara etkili olup olmamas\u0131 \u00f6nemli de\u011fildir. \u00d6zel Dairenin bu y\u00f6nde bozma karar\u0131 isabetli oldu\u011fundan, Say\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne a\u00e7\u0131klanan nedenlerle kat\u0131l\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u200bYarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu\u2019nun, 07.07.2020 tarihli, 2017\/2046 E. ve 2020\/527 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T.C. Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu 2017\/2046 E. , 2020\/527 K. “\u0130\u00e7tihat Metni” MAHKEMES\u0130 :Asliye Hukuk Mahkemesi 1. Taraflar aras\u0131ndaki \u201cola\u011fan genel kurul toplant\u0131s\u0131n\u0131n iptali\u201d davas\u0131ndan dolay\u0131 yap\u0131lan yarg\u0131lama sonunda, Ankara 23. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen davan\u0131n reddine ili\u015fkin karar davac\u0131 vekili taraf\u0131ndan temyiz edilmesi \u00fczerine Yarg\u0131tay (Kapat\u0131lan) 18. Hukuk Dairesince yap\u0131lan inceleme sonunda bozulmu\u015f, Mahkemece \u00d6zel Daire bozma karar\u0131na kar\u015f\u0131 direnilmi\u015ftir. 2. Direnme karar\u0131 davac\u0131 vekili taraf\u0131ndan temyiz edilmi\u015ftir. 3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gere\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc. I. YARGILAMA S\u00dcREC\u0130 Davac\u0131 \u0130stemi: 4. Davac\u0131 vekili 05.09.2012 tarihli dava dilek\u00e7esinde; …adresinde faaliyet g\u00f6steren …\u2019nin valilik denetim g\u00f6revlileri taraf\u0131ndan 17.04.2012 tarihinde yap\u0131lan denetimi sonucunda, derne\u011fin 30.11.2010 tarihinde yap\u0131lan ola\u011fan genel kurul toplant\u0131s\u0131na duyuru yapmayarak 4721 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nun (TMK) 77. maddesi ile Dernekler Y\u00f6netmeli\u011fi’nin 14. maddelerine ayk\u0131r\u0131 hareket etti\u011finin tespit edildi\u011fini ileri s\u00fcrerek daval\u0131 derne\u011fin 30.11.2010 tarihli ola\u011fan genel kurul toplant\u0131s\u0131n\u0131n iptaline karar verilmesini talep etmi\u015ftir. Daval\u0131 Cevab\u0131: 5. Daval\u0131 vekili 03.10.2012 tarihli cevap dilek\u00e7esinde; dava dilek\u00e7esindeki \u201cduyuru yapmamak\u201d ifadesi ile davaya dayanak k\u0131l\u0131nan denetim raporundaki \u201cduyuru yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir belge bulunmad\u0131\u011f\u0131\u201d ifadelerinin ayn\u0131 anlam\u0131 ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131, genel kurul toplant\u0131s\u0131n\u0131n duyuruldu\u011funa dair belge bulunmamas\u0131n\u0131n genel kurulun iptali sebebi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, iddian\u0131n aksine toplant\u0131 tarih, yer ve saatinin \u00fcyelere bildirildi\u011fine dair tutana\u011f\u0131n mevcut …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-125427","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n