T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
NURAN KUDAY BA\u015eVURUSU<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2021\/10012)<\/p>\n
Karar Tarihi: 30\/4\/2025<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
Metin KIRATLI<\/p>\n
Raport\u00f6r<\/p>\n
:<\/p>\n
Y\u00fcksel G\u00dcNARSLAN<\/p>\n
Ba\u015fvurucu<\/p>\n
:<\/p>\n
Nuran KUDAY<\/p>\n
Vekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Av. Tahsin KO\u00c7<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN \u00d6ZET\u0130<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru; kamu makamlar\u0131 taraf\u0131ndan \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir ve \u00f6nlenebilir nitelikte oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclen ter\u00f6r sald\u0131r\u0131s\u0131 sonucu meydana gelen \u00f6l\u00fcmden kaynaklanan zararlar\u0131n tazmini talebiyle a\u00e7\u0131lan davada olay\u0131n idarenin kusuruyla meydana geldi\u011fine ili\u015fkin iddialar\u0131n de\u011ferlendirilmemesi nedeniyle ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n ve yarg\u0131laman\u0131n uzun s\u00fcrmesi nedeniyle de makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddialar\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
2. Hatay’\u0131n Reyhanl\u0131 il\u00e7esinde 11\/5\/2013 tarihinde biri belediye binas\u0131 \u00f6n\u00fcnde, di\u011feri postane binas\u0131n\u0131n yak\u0131nlar\u0131nda olmak \u00fczere bomba y\u00fckl\u00fc iki arac\u0131n infilak ettirilmesi suretiyle ter\u00f6r sald\u0131r\u0131s\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. Sald\u0131r\u0131 sonucu 51 ki\u015fi ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirmi\u015f, 222 ki\u015fi yaralanm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurucunun k\u0131z\u0131 Z.K.da ter\u00f6r sald\u0131r\u0131s\u0131 nedeniyle hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir.<\/p>\n
3. Ba\u015fvurucunun 22\/5\/2013 tarihinde Hatay Valili\u011fi Zarar Tespit Komisyonuna yapt\u0131\u011f\u0131 ba\u015fvuru \u00fczerine 21\/6\/2013 tarihinde sulhname imzalanm\u0131\u015f, 17\/7\/2004 tarihli ve 5233 say\u0131l\u0131 Ter\u00f6r ve Ter\u00f6rle M\u00fccadeleden Do\u011fan Zararlar\u0131n Kar\u015f\u0131lanmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun uyar\u0131nca 25.842,95 TL tutar\u0131nda maddi tazminat Z.K.n\u0131n miras\u00e7\u0131lar\u0131na \u00f6denmi\u015ftir.<\/p>\n
A. Olaya \u0130li\u015fkin Olarak G\u00f6revi K\u00f6t\u00fcye Kullanma Su\u00e7undan A\u00e7\u0131lan Kamu Davas\u0131<\/p>\n
4. Ya\u015fanan ter\u00f6r sald\u0131r\u0131s\u0131yla ilgili olarak \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 M\u00fclkiye M\u00fcfetti\u015fli\u011fi taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen 2\/4\/2014 tarihli \u00f6n inceleme raporunda Hatay Emniyet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne olay \u00f6ncesi konuyla ilgili \u00e7ok say\u0131da ihbar geldi\u011fi, istihbarat birimlerinin ara\u00e7 plakas\u0131, \u015fah\u0131s isimleri gibi bilgileri de belirtmek suretiyle Hatay Emniyetine bilgi verdi\u011fi, patlaman\u0131n meydana gelmesinde \u00f6nlem almayan emniyet birimlerinin hizmet kusuru oldu\u011fu ve ilgililer hakk\u0131nda soru\u015fturma izni verilmesi gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
5. \u0130lgili emniyet g\u00f6revlileri ile m\u00fclki idare amirleri hakk\u0131nda Hatay Valili\u011fi taraf\u0131ndan soru\u015fturma izni verilmesi \u00fczerine Hatay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 (Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k) 30\/12\/2014 tarihinde g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7undan iddianame d\u00fczenlemi\u015f ve iddianamenin kabul\u00fc ile Hatay 7. Asliye Ceza Mahkemesi nezdinde 19\/1\/2015 tarihinde kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n 7\/1\/2016 tarihinde ayn\u0131 su\u00e7a ili\u015fkin olarak haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 ikinci iddianamenin kabul\u00fcyle a\u00e7\u0131lan kamu davas\u0131 ilk ceza davas\u0131 ile birle\u015ftirilerek g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
6. \u0130\u015fbu bireysel ba\u015fvuru yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda derdest olan kamu davas\u0131, inceleme devam ederken neticelenmi\u015ftir. Hatay 7. Asliye Ceza Mahkemesinin 1\/6\/2021 tarihli karar\u0131yla d\u00f6nemin Hatay \u0130l Emniyet M\u00fcd\u00fcr\u00fc R.K., Hatay \u0130l Emniyet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Ter\u00f6rle M\u00fccadele M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc (TEM) \u015eube M\u00fcd\u00fcr\u00fc N.E. ve Reyhanl\u0131 \u0130l\u00e7e Emniyet M\u00fcd\u00fcr\u00fc M.B.nin neticeten 8 ay 10 g\u00fcn hapis cezas\u0131 ile tecziyelerine ancak h\u00fckmedilen cezalar\u0131n ertelenmesine karar verilmi\u015ftir. Kararda; gelen bir telefon ihbar\u0131 \u00fczerine Mill\u00ee \u0130stihbarat Te\u015fkilat\u0131nca (M\u0130T) haz\u0131rlanan ve bombalama eyleminin yap\u0131laca\u011f\u0131 patlay\u0131c\u0131 y\u00fckl\u00fc iki ara\u00e7 ile ilgili marka, renk ve plaka gibi somut bilgiler i\u00e7eren 10\/5\/2013 tarihli ve 2013\/32 say\u0131l\u0131 eylem ihbar\u0131 notunun Hatay \u0130l Emniyet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne teslim edilmesine ve evrak\u0131n n\u00f6bet\u00e7i memur taraf\u0131ndan taranarak ilgili birimi olan TEM \u015eubesi ve \u0130l\u00e7e Emniyet M\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerine POL-NET olarak isimlendirilen bili\u015fim sistemi \u00fczerinden g\u00f6nderilmesine ra\u011fmen bu istihbari bilgiye emniyet g\u00f6revlilerinin yeterli ilgiyi g\u00f6stermedi\u011fi ve eyleme kar\u015f\u0131 yeterli tedbir almad\u0131\u011f\u0131 ifade edilmi\u015ftir. Kararda ayr\u0131ca bu patlama olay\u0131 \u00f6ncesinde 23\/10\/2012 tarihinden itibaren \u0130l Emniyet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne M\u0130T taraf\u0131ndan bombal\u0131 eylemler ve eylemi ger\u00e7ekle\u015ftirecek \u015fah\u0131slar ile iltisaklar\u0131n\u0131 i\u00e7eren bir\u00e7ok istihbari bilgi iletildi\u011fi ancak bu bilgilerin yeterince de\u011ferlendirilmedi\u011fi kabul edilmi\u015ftir. An\u0131lan mahk\u00fbmiyet h\u00fck\u00fcmleri istinaf incelemesinden ge\u00e7erek 7\/11\/2022 tarihinde kesinle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n
B. Ba\u015fvurucunun Olaya \u0130li\u015fkin Olarak A\u00e7t\u0131\u011f\u0131 Tam Yarg\u0131 Davas\u0131<\/p>\n
7. Ba\u015fvurucu ve \u00e7ocuklar\u0131 \u0130.K. ile M.K. 8\/5\/2014 tarihinde \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131na sunduklar\u0131 dilek\u00e7eyle \u00f6l\u00fcm nedeniyle u\u011frad\u0131klar\u0131 maddi ve manevi zararlar\u0131n \u00f6denmesi i\u00e7in talepte bulunmu\u015ftur. Talebin z\u0131mnen reddi \u00fczerine 27\/8\/2014 tarihinde her bir davac\u0131 i\u00e7in 40.000 TL manevi tazminat\u0131n \u00f6denmesi talebiyle \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve Hatay Valili\u011fi aleyhine tam yarg\u0131 davas\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dava dilek\u00e7esinde; patlaman\u0131n ve \u00f6l\u00fcmlerin ya\u015fanmas\u0131nda idarenin kusuru oldu\u011fu, istihbarat bilgisi bulunmas\u0131na ra\u011fmen \u00f6nlem al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, ayr\u0131ca dilek\u00e7enin deliller k\u0131sm\u0131nda -di\u011ferlerinin yan\u0131 s\u0131ra- Hatay A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen ceza yarg\u0131lamas\u0131na ili\u015fkin dava dosyas\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
8. Hatay \u0130dare Mahkemesi (\u0130dare Mahkemesi) 10\/12\/2014 tarihli has\u0131m d\u00fczeltme karar\u0131 ile Hatay Valili\u011fini has\u0131m mevkiinden \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Sonras\u0131nda patlamaya ili\u015fkin y\u00fcr\u00fct\u00fclen ceza yarg\u0131lamas\u0131ndaki bilgi ve belgeleri temin etmeden davay\u0131 esastan neticelendirmi\u015ftir. \u0130dare Mahkemesi; 26\/5\/2015 tarihli karar\u0131nda ilk olarak olay\u0131n bir ter\u00f6r eylemi oldu\u011funun anla\u015f\u0131lmas\u0131 (idarenin hizmetin i\u015fleyi\u015fine ili\u015fkin kusurunun bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespit edilmesi) kar\u015f\u0131s\u0131nda uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n maddi tazminat talepleri bak\u0131m\u0131ndan \u00f6zel kanun olan 5233 say\u0131l\u0131 Kanun kapsam\u0131nda, manevi tazminat talepleri bak\u0131m\u0131ndan ise sosyal risk ilkesi kapsam\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcmlenece\u011fini belirtmi\u015ftir. \u0130dare Mahkemesi bu de\u011ferlendirme \u00e7er\u00e7evesinde davan\u0131n kabul\u00fc ile 40.000 TL manevi tazminat\u0131n davac\u0131lara ayr\u0131 ayr\u0131 \u00f6denmesine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
9. Davac\u0131lar ve \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusu karara kar\u015f\u0131 temyiz kanun yoluna ba\u015fvurmu\u015ftur. Davac\u0131lar, temyiz dilek\u00e7elerinde maddi zararlar\u0131n\u0131n tazmini ile sulhnamenin iptaline karar verilmesi taleplerinin reddi nedeniyle karar\u0131n bozulmas\u0131n\u0131 talep etmi\u015ftir. An\u0131lan dilek\u00e7ede bu kapsamda patlaman\u0131n meydana gelmesinde hizmet kusuru oldu\u011fu, uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n 5233 say\u0131l\u0131 Kanun uyar\u0131nca sosyal risk ilkesi esas al\u0131narak de\u011fil 6\/1\/1982 tarihli ve 2577 say\u0131l\u0131 \u0130dari Yarg\u0131lama Usul\u00fc Kanunu’nun 13. maddesi gere\u011fince hizmet kusuru de\u011ferlendirmesi yap\u0131larak \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gerekti\u011fi ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
10. Dan\u0131\u015ftay Onuncu Dairesi (Daire) taraflar\u0131n temyiz ba\u015fvurular\u0131n\u0131 28\/3\/2018 tarihinde incelemi\u015ftir. Daire; dava dilek\u00e7esinde maddi zarar\u0131n tazmini ve sulhnamenin iptaline ili\u015fkin talepte bulunulmamas\u0131, manevi tazminat talebinin kabul edilmesi ve davac\u0131lar\u0131n temyiz dilek\u00e7esinde h\u00fckmedilen manevi tazminata ili\u015fkin bir itiraz ileri s\u00fcrmemesi nedenleriyle davac\u0131lar\u0131n temyiz ba\u015fvurular\u0131n\u0131n reddine karar vermi\u015ftir. Daire; \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n temyiz ba\u015fvurusu kapsam\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirmede ise \u00f6ncelikle eylemlerin ger\u00e7ekle\u015fmesinde idarenin hizmet kusuru bulundu\u011funun yine idarenin kendi m\u00fcfetti\u015fince haz\u0131rlanan \u00f6n inceleme raporu, Hatay Valili\u011fi \u0130l \u0130dare Kurulunun soru\u015fturma izni verilmesine ili\u015fkin karar\u0131, Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan iddianameler ve a\u00e7\u0131lan ceza davas\u0131 ile ortaya konuldu\u011fu, bu nedenle s\u00f6z konusu patlamalara istinaden a\u00e7\u0131lan manevi tazminat taleplerine ili\u015fkin davan\u0131n 5233 say\u0131l\u0131 Kanun kapsam\u0131nda de\u011fil idarenin sorumlulu\u011funun do\u011frudan ve asli nedeni olan hizmet kusuru ilkesi gere\u011fince kar\u015f\u0131lanmas\u0131 gerekti\u011fi sonucuna ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Daire; s\u00f6z konusu patlamalarda davac\u0131lar\u0131n yak\u0131n\u0131n\u0131n hayat\u0131n\u0131 kaybetmesi nedeniyle u\u011fran\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclen manevi zararlar\u0131n olayda hizmet kusuru bulunan daval\u0131 idarece tazmin edilmesi gerekti\u011fini, \u00f6lenin annesi olan ba\u015fvurucu lehine h\u00fckmedilen manevi tazminat miktar\u0131n\u0131n Daire i\u00e7tihatlar\u0131yla uyumlu oldu\u011funu ancak karde\u015fleri olan di\u011fer davac\u0131lar lehine h\u00fckmedilen miktar\u0131n fazla oldu\u011funu belirterek karar\u0131 ba\u015fvurucu y\u00f6n\u00fcnden yukar\u0131da belirtilen gerek\u00e7eyle onam\u0131\u015f, di\u011fer davac\u0131lar y\u00f6n\u00fcnden ise bozmu\u015ftur.<\/p>\n
11. Daval\u0131 idare, bu karara kar\u015f\u0131 karar d\u00fczeltme talebinde bulunmu\u015ftur. 20\/7\/2018 tarihli dilek\u00e7ede; \u00f6l\u00fcm olay\u0131n\u0131n ter\u00f6r eylemi sonucu ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 nedeniyle davan\u0131n 5233 say\u0131l\u0131 Kanun \u00e7er\u00e7evesinde ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi, buna kar\u015f\u0131n Daire karar\u0131nda hatal\u0131 olarak hizmet kusurunun esas al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Dilek\u00e7ede ayr\u0131ca 5233 say\u0131l\u0131 Kanun’un manevi tazminat \u00f6denmesine imk\u00e2n sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
12. Daire 19\/10\/2020 tarihinde yapt\u0131\u011f\u0131 inceleme neticesinde karar d\u00fczeltme talebini gerek\u00e7eli ve kesin olarak reddetmi\u015ftir. S\u00f6z konusu kararda, 28\/3\/2018 tarihli karar\u0131n gerek\u00e7esi hizmet kusuruna dayansa da davaya konu patlamalar\u0131n birer ter\u00f6r eylemi oldu\u011fu ve bu nedenle manevi tazminat taleplerinin sosyal risk kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi ancak an\u0131lan karar\u0131n neticesi itibar\u0131yla hukuka uygun oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. \u00d6te yandan an\u0131lan kararda 28\/3\/2018 tarihli Daire karar\u0131nda belirtilen gerek\u00e7eler ve ba\u015fvurucunun hizmet kusurunun varl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc iddialar y\u00f6n\u00fcnden bir de\u011ferlendirmeye yer verilmemi\u015ftir.<\/p>\n
13. Ba\u015fvurucu, nihai karar\u0131 22\/2\/2021 tarihinde \u00f6\u011frendikten sonra 16\/3\/2021 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
14. Ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
II. DE\u011eERLEND\u0130RME<\/p>\n
A. Ya\u015fam Hakk\u0131n\u0131n \u0130hlal Edildi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia<\/p>\n
15. Ba\u015fvurucu, ger\u00e7ekle\u015fen ter\u00f6r eylemine dair riskten haberdar olan kamu makamlar\u0131n\u0131n sald\u0131r\u0131y\u0131 \u00f6nlemek ad\u0131na gerekli \u00f6nlemleri almamas\u0131 nedeniyle ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
16. Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 (Bakanl\u0131k) g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde; yap\u0131lacak de\u011ferlendirmede Anayasa ve ilgili mevzuat h\u00fck\u00fcmleri ile somut olay\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar\u0131n\u0131n da dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi ifade edilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 ba\u015fvuru formundaki iddialar\u0131n\u0131 tekrarlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
17. Ba\u015fvurucunun b\u00fct\u00fcn \u015fik\u00e2yetleri esas olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir nitelikte olan ter\u00f6r sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n idarenin kusuru nedeniyle engellenemedi\u011fi ve a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 tam yarg\u0131 davas\u0131n\u0131n aksi y\u00f6ndeki olgulara ra\u011fmen reddedildi\u011fine y\u00f6neliktir. Dolay\u0131s\u0131yla ba\u015fvurucu, ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n usul boyutu yan\u0131nda devletin kusuru nedeniyle ger\u00e7ekle\u015fen ter\u00f6r sald\u0131r\u0131s\u0131 sonucu yak\u0131nlar\u0131n\u0131 kaybettiklerinden ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n koruma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne ili\u015fkin maddi boyutunun da ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ne var ki bu iddia hakk\u0131nda de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131na imk\u00e2n sa\u011flayacak nitelikteki kan\u0131t, Anayasa Mahkemesinin elinde bulunmamaktad\u0131r. Bu nedenle ya\u015fam hakk\u0131 kapsam\u0131nda yap\u0131lacak inceleme ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n usul boyutuyla s\u0131n\u0131rl\u0131 olacakt\u0131r (benzer y\u00f6ndeki de\u011ferlendirmeler i\u00e7in bkz. Hasan K\u0131l\u0131\u00e7 [2. B.], B. No: 2018\/22085, 27\/1\/2021, \u00a7 39; \u0130brahim Kanbal [2. B.], B. No: 2019\/6690, 16\/3\/2022, \u00a7 36; B\u00fclent K\u00f6re\u011fi [1. B.], B. No: 2021\/21941, 11\/6\/2024; Veysel Sevmez [2. B.], B. No: 2021\/5650, 8\/1\/2025, \u00a7 18).<\/p>\n
18. Anayasa Mahkemesi Hasan K\u0131l\u0131\u00e7 ba\u015fvurusunda, yap\u0131lan yarg\u0131lama sonucunda sosyal risk uyar\u0131nca ba\u015fvurucu lehine h\u00fckmedilen tazminat bak\u0131m\u0131ndan yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirmede yarg\u0131lamada ya\u015fam\u0131 koruma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlal edildi\u011fi y\u00f6n\u00fcnde bir tespitte bulunmamas\u0131 ve idarenin kusursuz sorumluluk ilkesi uyar\u0131nca olaydan sorumlu oldu\u011funun kabul edilmesi nedeniyle ba\u015fvurucunun ma\u011fdur s\u0131fat\u0131n\u0131n ortadan kalkmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r (ayn\u0131 kararda bkz. \u00a7\u00a7 40-43). Somut ba\u015fvuru bak\u0131m\u0131ndan da bu de\u011ferlendirmeden ayr\u0131lmay\u0131 gerektirecek bir durum bulunmamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca ba\u015fka herhangi bir kabul edilemezlik nedeni tespit edilmeyen somut ba\u015fvuruda a\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n usul boyutunun ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n kabul edilebilir oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
19. Ya\u015fam hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki sorumlulu\u011fu ortaya koymak ad\u0131na adli ve idari yarg\u0131da a\u00e7\u0131lan tazminat talepli davalarda makul derecede ivedilik ve \u00f6zen \u015fart\u0131n\u0131n yerine getirilmesi gerekir (Perihan U\u00e7ar ve di\u011ferleri [2. B.], B. No: 2013\/5860, 1\/12\/2015, \u00a7 52). Ancak yarg\u0131 mercilerinin \u00f6zenli inceleme yapma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri, ya\u015fam hakk\u0131 ile ilgili her davada mutlaka ma\u011fdurlar lehine sonuca var\u0131lmas\u0131n\u0131 garanti etmez (Aysun Okumu\u015f ve Aytekin Okumu\u015f [1. B.], B. No: 2013\/4086, 20\/4\/2016, \u00a7 73).<\/p>\n
20. Somut olaya konu yarg\u0131lama s\u00fcrecinde \u0130dare Mahkemesi ba\u015fvurucunun talebine ra\u011fmen olaya ili\u015fkin y\u00fcr\u00fct\u00fclen ceza yarg\u0131lamas\u0131ndaki bilgi ve belgeleri temin etmeden karar vermi\u015ftir. An\u0131lan kararda (bkz. \u00a7 8) -aynen aktar\u0131lacak olursa- “dava dosyas\u0131 incelendi\u011finde, olay\u0131n bir ter\u00f6r eylemi oldu\u011funun anla\u015f\u0131lmas\u0131 (idarenin hizmetin i\u015fleyi\u015fine ili\u015fkin kusurunun bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespit edilmesi)” ifadeleri kullan\u0131lm\u0131\u015f ancak idarenin hizmetin i\u015fleyi\u015fine ili\u015fkin kusurunun bulunmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki bu kanaate nas\u0131l ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair bir gerek\u00e7eye yer verilmemi\u015ftir. \u0130dare Mahkemesi bu kabulden hareketle uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131, kusur sorumlulu\u011funa ili\u015fkin genel h\u00fck\u00fcmler \u00e7er\u00e7evesinde de\u011fil 5233 say\u0131l\u0131 Kanun ve sosyal risk ilkesi kapsam\u0131nda \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015ft\u00fcr. Karar\u0131n ba\u015fvurucu y\u00f6n\u00fcnden kesinle\u015fmesine y\u00f6nelik Dan\u0131\u015ftay karar\u0131nda da (bkz. \u00a7 12) patlamalar\u0131n ter\u00f6r eylemi olmas\u0131 nedeniyle uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n 5233 say\u0131l\u0131 Kanun ve sosyal risk ilkesi \u00e7er\u00e7evesinde \u00e7\u00f6z\u00fclece\u011fi belirtilmi\u015f ancak hizmet kusuruna ili\u015fkin herhangi bir de\u011ferlendirmeye yer verilmemi\u015ftir. Oysa -karar d\u00fczeltme talebi reddedilmi\u015f olan- Dan\u0131\u015ftay karar\u0131nda (bkz. \u00a7 10) gerek\u00e7elerine de yer verilmek suretiyle meydana gelen patlamalarda hizmet kusurunun bulundu\u011fu belirtilerek manevi tazminat talebinin hizmet kusuruna dayan\u0131larak tazminat hukukunun genel ilkelerine g\u00f6re de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n
21. M\u00fclkiye m\u00fcfetti\u015fi taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan \u00f6n inceleme raporundaki tespitler do\u011frultusunda verilen soru\u015fturma izni \u00fczerine ilgili emniyet personeli hakk\u0131nda g\u00f6revi ihmal su\u00e7undan kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130dare Mahkemesi nezdinde a\u00e7\u0131lan tam yarg\u0131 davas\u0131nda ne bahsi ge\u00e7en ceza yarg\u0131lamas\u0131 s\u00fcrecinde elde edilen deliller ne de m\u00fclkiye m\u00fcfetti\u015fi inceleme raporu irdelenmi\u015ftir. Y\u00fcr\u00fct\u00fclen ceza yarg\u0131lamas\u0131 neticesinde ter\u00f6r olay\u0131nda ihmalleri tespit edilen d\u00f6nemin il emniyet m\u00fcd\u00fcr\u00fc ile TEM \u015fube m\u00fcd\u00fcr\u00fc ve il\u00e7e emniyet m\u00fcd\u00fcr\u00fcn\u00fcn hapis cezas\u0131 ile tecziyelerine karar verilmi\u015ftir (bkz. \u00a7 6). Ceza yarg\u0131lamas\u0131 neticesinde ula\u015f\u0131lan sonu\u00e7 bombalama eyleminin yap\u0131laca\u011f\u0131 patlay\u0131c\u0131 y\u00fckl\u00fc iki ara\u00e7 ile ilgili marka, renk ve plaka gibi somut bilgileri i\u00e7eren istihbari bilgiye yeterli \u00f6nem g\u00f6sterilmedi\u011fi ve eyleme kar\u015f\u0131 yeterli tedbir al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 \u015feklindedir.<\/p>\n
22. Ba\u015fvurucunun a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 tam yarg\u0131 davas\u0131nda idarenin ya\u015fam hakk\u0131n\u0131 koruyucu tedbirler almamas\u0131na yani olayda ya\u015fam\u0131 koruma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlal edildi\u011fine dayand\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetildi\u011finde uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in gerekli delillerin toplanmas\u0131 ve ba\u015fvurucunun an\u0131lan iddialar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 gerekti\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu nedenle yarg\u0131sal makamlar\u0131n Anayasa’n\u0131n 17. maddesinin gerektirdi\u011fi dikkat ve \u00f6zende inceleme yapmad\u0131klar\u0131 sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
23. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle Anayasa’n\u0131n 17. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n usul boyutunun ihlal edildi\u011fine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
B. Makul S\u00fcrede Yarg\u0131lanma Hakk\u0131n\u0131n \u0130hlal Edildi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia <\/p>\n
24. Ba\u015fvurucu, tam yarg\u0131 davas\u0131n\u0131n uzun s\u00fcrmesi nedeniyle adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde; yap\u0131lacak de\u011ferlendirmede Anayasa ve ilgili mevzuat h\u00fck\u00fcmleri ile somut olay\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar\u0131n\u0131n da dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi ifade edilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 ba\u015fvuru formundaki iddialar\u0131n\u0131 tekrarlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
25. Anayasa Mahkemesi, olay ve olgular\u0131 somut ba\u015fvuru ile benzer nitelikte olan Veysi Ado ([GK], B. No: 2022\/100837, 27\/4\/2023) karar\u0131nda an\u0131lan \u015fik\u00e2yetle ilgili olarak uygulanacak anayasal ilkeleri belirlemi\u015ftir. Bu \u00e7er\u00e7evede Anayasa Mahkemesi 9\/1\/2013 tarihli ve 6384 say\u0131l\u0131 Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesine Yap\u0131lm\u0131\u015f Baz\u0131 Ba\u015fvurular\u0131n Tazminat \u00d6denmek Suretiyle \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fcne Dair Kanun’un ge\u00e7ici 2. maddesinde 28\/3\/2023 tarihli ve 7445 say\u0131l\u0131 Kanun’un 40. maddesi ile yap\u0131lan de\u011fi\u015fikli\u011fe g\u00f6re 9\/3\/2023 tarihi (bu tarih d\u00e2hil) itibar\u0131yla derdest olan, yarg\u0131lamalar\u0131n makul s\u00fcrede sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 iddialar\u0131yla yap\u0131lan ba\u015fvurulara ili\u015fkin olarak Tazminat Komisyonuna ba\u015fvuru yolu t\u00fcketilmeden yap\u0131lan ba\u015fvurunun incelenmesinin bireysel ba\u015fvurunun ikincil niteli\u011fi ile ba\u011fda\u015fmayaca\u011f\u0131 neticesine varm\u0131\u015ft\u0131r. Somut ba\u015fvuruda da an\u0131lan kararda a\u00e7\u0131klanan ilkelerden ve ula\u015f\u0131lan sonu\u00e7tan ayr\u0131lmay\u0131 gerektiren bir durum bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
26. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle ba\u015fvurunun bu k\u0131sm\u0131n\u0131n ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
III. G\u0130DER\u0130M<\/p>\n
27. Ba\u015fvurucu; ihlalin tespiti ile 50.000 TL maddi ve 50.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
28. Ba\u015fvuruda tespit edilen anayasal hak ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131nda hukuki yarar ve zorunluluk bulunmaktad\u0131r. Anayasa’n\u0131n 148. ve 153. maddeleri ile 30\/3\/2011 tarihli ve 6216 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131nda Kanun’un 50. ve 66. maddeleri uyar\u0131nca ihlal karar\u0131n\u0131n g\u00f6nderildi\u011fi yarg\u0131 mercilerince yap\u0131lmas\u0131 gereken i\u015f, yeniden yarg\u0131lama i\u015flemlerini ba\u015flat\u0131p Anayasa Mahkemesinin ihlal karar\u0131nda belirtilen ilkelere ve gerek\u00e7elere uygun bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fct\u00fclecek yarg\u0131lama sonunda hak ihlalinin nedenlerini gidererek yeni bir karar vermektir (yeniden yarg\u0131lama konusunda bkz. Mehmet Do\u011fan [GK], B. No: 2014\/8875, 7\/6\/2018, \u00a7\u00a7 54-60; Alig\u00fcl Alkaya ve di\u011ferleri (2) [1. B.], B. No: 2016\/12506, 7\/11\/2019, \u00a7\u00a7 53-60, 66; Kadri Enis Berbero\u011flu (3) [GK], B. No: 2020\/32949, 21\/1\/2021, \u00a7\u00a7 93-100).<\/p>\n
29. \u00d6te yandan hak ihlali karar\u0131ndan Anayasa Mahkemesinin davan\u0131n sonucuyla ilgili olarak bir tutum sergiledi\u011fi sonucu \u00e7\u0131kar\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Anayasa Mahkemesince verilen hak ihlali karar\u0131 uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n sonu\u00e7lar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olup davan\u0131n kabul\u00fcne, reddine ya da beraate veya mahk\u00fbmiyete karar verilmesi gerekti\u011fi anlam\u0131na gelmemektedir. Kural olarak yarg\u0131laman\u0131n her a\u015famas\u0131nda oldu\u011fu gibi ihlalin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 gidermek \u00fczere yeniden yap\u0131lacak yarg\u0131lama sonunda da delillerin dava ile ili\u015fkisini kurma ve bunlar\u0131 de\u011ferlendirip sonu\u00e7 \u00e7\u0131karma yetkisi ilgili mahkemelere aittir.<\/p>\n
30. \u0130hlalin ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131n\u0131n yeterli bir giderim sa\u011flayaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan ba\u015fvurucunun maddi ve manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
IV. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n
A. 1. Ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n KABUL ED\u0130LEB\u0130L\u0130R OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
2. Makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmemesi nedeniyle KABUL ED\u0130LEMEZ OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
B. Anayasa’n\u0131n 17. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n usul boyutunun \u0130HLAL ED\u0130LD\u0130\u011e\u0130NE,<\/p>\n
C. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmak \u00fczere Hatay \u0130dare Mahkemesine (E.2014\/1295, K.2015\/1189) G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE,<\/p>\n
D. Ba\u015fvurucunun tazminat talebinin REDD\u0130NE,<\/p>\n
E. 487,60 TL har\u00e7 ve 30.000 TL vek\u00e2let \u00fccretinden olu\u015fan toplam 30.487,60 TL yarg\u0131lama giderinin ba\u015fvurucuya \u00d6DENMES\u0130NE,<\/p>\n
F. \u00d6demelerin karar\u0131n tebli\u011fini takiben ba\u015fvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvuru tarihinden itibaren d\u00f6rt ay i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131na, \u00f6demede gecikme olmas\u0131 h\u00e2linde bu s\u00fcrenin sona erdi\u011fi tarihten \u00f6deme tarihine kadar ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7in yasal FA\u0130Z UYGULANMASINA,<\/p>\n
G. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE 30\/4\/2025 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 30\/4\/2025 tarihli ve 2021\/10012 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM KARAR NURAN KUDAY BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2021\/10012) Karar Tarihi: 30\/4\/2025 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM KARAR Ba\u015fkan : Basri BA\u011eCI \u00dcyeler : Engin YILDIRIM Kenan YA\u015eAR \u00d6mer \u00c7INAR Metin KIRATLI Raport\u00f6r : Y\u00fcksel G\u00dcNARSLAN Ba\u015fvurucu : Nuran KUDAY Vekili : Av. Tahsin KO\u00c7 I. BA\u015eVURUNUN \u00d6ZET\u0130 1. Ba\u015fvuru; kamu makamlar\u0131 taraf\u0131ndan \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir ve \u00f6nlenebilir nitelikte oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclen ter\u00f6r sald\u0131r\u0131s\u0131 sonucu meydana gelen \u00f6l\u00fcmden kaynaklanan zararlar\u0131n tazmini talebiyle a\u00e7\u0131lan davada olay\u0131n idarenin kusuruyla meydana geldi\u011fine ili\u015fkin iddialar\u0131n de\u011ferlendirilmemesi nedeniyle ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n ve yarg\u0131laman\u0131n uzun s\u00fcrmesi nedeniyle de makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddialar\u0131na ili\u015fkindir. 2. Hatay’\u0131n Reyhanl\u0131 il\u00e7esinde 11\/5\/2013 tarihinde biri belediye binas\u0131 \u00f6n\u00fcnde, di\u011feri postane binas\u0131n\u0131n yak\u0131nlar\u0131nda olmak \u00fczere bomba y\u00fckl\u00fc iki arac\u0131n infilak ettirilmesi suretiyle ter\u00f6r sald\u0131r\u0131s\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir. Sald\u0131r\u0131 sonucu 51 ki\u015fi ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirmi\u015f, 222 ki\u015fi yaralanm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurucunun k\u0131z\u0131 Z.K.da ter\u00f6r sald\u0131r\u0131s\u0131 nedeniyle hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir. 3. Ba\u015fvurucunun 22\/5\/2013 tarihinde Hatay Valili\u011fi Zarar Tespit Komisyonuna yapt\u0131\u011f\u0131 ba\u015fvuru \u00fczerine 21\/6\/2013 tarihinde sulhname imzalanm\u0131\u015f, 17\/7\/2004 tarihli ve 5233 say\u0131l\u0131 Ter\u00f6r ve Ter\u00f6rle M\u00fccadeleden Do\u011fan Zararlar\u0131n Kar\u015f\u0131lanmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun uyar\u0131nca 25.842,95 TL tutar\u0131nda maddi tazminat Z.K.n\u0131n miras\u00e7\u0131lar\u0131na \u00f6denmi\u015ftir. A. Olaya \u0130li\u015fkin Olarak G\u00f6revi K\u00f6t\u00fcye Kullanma Su\u00e7undan A\u00e7\u0131lan Kamu Davas\u0131 4. Ya\u015fanan ter\u00f6r sald\u0131r\u0131s\u0131yla ilgili olarak \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 M\u00fclkiye …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-120122","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n