Mevcut Anayasada; milli egemenlik, demokrasi ve se\u00e7imle y\u00f6netime gelebilme usul\u00fc varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumaktad\u0131r. Bunda bir tart\u0131\u015fma yoktur, \u00e7\u00fcnk\u00fc egemenlik, kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z Milletindir. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kurulu\u015f felsefesi, Anayasan\u0131n Ba\u015flang\u0131\u00e7 h\u00fck\u00fcmleri ile ilk \u00fc\u00e7 maddesinde g\u00f6sterilmi\u015ftir. Bunlardan sap\u0131lamayaca\u011f\u0131, esasen 1921 ve 1924 Anayasalar\u0131 ile ba\u015flay\u0131p, 1937 y\u0131l\u0131nda son \u015feklini alan 1924 Anayasas\u0131nda T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kurulu\u015f felsefesi net bir \u015fekilde g\u00f6sterilmi\u015f ve Cumhuriyetin nitelikleri son halini alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
29 Ekim 1923 tarihinde ilan edilen T\u00fcrkiye Cumhuriyet Devleti\u2019ni kuran kurucu iradenin kurulu\u015f felsefesi ile Cumhuriyetin nitelikleri konusunda son noktay\u0131 ise 1937 y\u0131l\u0131nda koydu\u011fu izahtan varestedir.<\/p>\n
Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda; T\u00fcrk Milleti\u2019nin esaret alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 amac\u0131yla haz\u0131rlanan 1916 Sykes-Picot, 1918 Mondros Ate\u015fkes ve 1920 Sevr Bar\u0131\u015f Andla\u015fmalar\u0131, T\u00fcrk Milleti taraf\u0131ndan 24 Temmuz 1923 tarihli Lozan Bar\u0131\u015f Andla\u015fmas\u0131 ile sonland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 1934 Montr\u00f6 Andla\u015fmas\u0131 ile de bo\u011fazlar g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nde kurucu irade Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131nda kendisini g\u00f6stermi\u015ftir. Mondros ve Sevr Andla\u015fmalar\u0131na kar\u015f\u0131 verilen Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda kurulan T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti\u2019nin kurucu iradesi, Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131n\u0131 kazanan Kuvay\u0131milliye (Milli Kuvvetler) ruhudur. Ulus ruhu ve bir ulus olma bilincini edinen T\u00fcrkiye Cumhuriyeti, Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 ile kurulmu\u015f ve kurucu irade de o d\u00f6nemde olu\u015fmu\u015ftur. 1924 Anayasas\u0131 bu kurucu iradenin eseridir.<\/p>\n
\u00dclkemizin ve Milletimizin demokratik hayat\u0131nda kesintiler olsa da, temsili demokraside tezah\u00fcr eden her yeni irade, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti\u2019ni kuran kurucu iradenin ancak devam\u0131 olabilir. Yeni Anayasa tart\u0131\u015fmalar\u0131nda g\u00fcndeme getirilen \u201ckurucu irade\u201d kavram\u0131n\u0131n hukuki, sosyal ve siyasi bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 da olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, yeni bir kurucu iradenin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu irade taraf\u0131ndan haz\u0131rlanacak anayasan\u0131n gereklili\u011fini hakl\u0131 k\u0131labilecek hi\u00e7bir sebep de bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
1961 ve 1982 Anayasalar\u0131n\u0131n kurucu irade taraf\u0131ndan ortaya koyuldu\u011fu iddia edilse de, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kurucu iradesi yukar\u0131da bahsetti\u011fimiz Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131nda kendisini g\u00f6stermi\u015ftir. 1960 ve 1980 d\u00f6nemleri sonras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan iradeleri, yeni bir devlet kurma ve anayasa olu\u015fturma anlam\u0131nda kurucu iradeyi kabul etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Nitekim 1961 ve 1982 Anayasalar\u0131nda; demokratik ya\u015fam ile temel hak ve h\u00fcrriyetler bazen geni\u015fletilmi\u015f ve bazen de daralt\u0131lm\u0131\u015f, ancak T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kurulu\u015f felsefesi ve Cumhuriyetin nitelikleri terk edilmemi\u015ftir.<\/p>\n
T\u00fcmden veya k\u0131smi yap\u0131lacak bir Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011finde; Anayasan\u0131n ilk d\u00f6rt maddesi, buna ba\u011fl\u0131 \u201cT\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201d kavram\u0131n\u0131 tan\u0131mlayan 66. maddesi ile \u201c\u0130nk\u0131lap kanunlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 174. maddesi muhafaza edilmek zorundad\u0131r, yani bunlar de\u011fi\u015ftirilemez ve kald\u0131r\u0131lamaz madde ve h\u00fck\u00fcmlerden ibarettir.<\/p>\n
Toplam 5 Anayasam\u0131z olmu\u015ftur. Bunlardan Kanun-i Esasi Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun ilk ve son Anayasas\u0131 olarak 23 Aral\u0131k 1876 tarihinde ilan edilmi\u015f, bir s\u00fcre ask\u0131ya al\u0131nm\u0131\u015f ve 24 Temmuz 1908 sonras\u0131nda tekrar y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir. 1921 Te\u015fkilat-\u0131 Esasiye Kanunu ise, Cumhuriyetin ilan\u0131ndan \u00f6nce y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015f olup ge\u00e7ici niteliktedir. Cumhuriyetin ilan\u0131ndan sonra 1921 Anayasas\u0131 yerine 1924 Anayasas\u0131 kabul edilmi\u015ftir. Di\u011ferleri de 1961 ve 1982 Anayasalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Anayasa \u00f6nemli olmakla birlikte, toplum d\u00fczeni bak\u0131m\u0131ndan her \u015fey anlam\u0131na da gelmemektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc esas olan, anayasan\u0131n ve anayasaya uygun \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 zorunlu olan kanunlar\u0131n nas\u0131l uyguland\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u015eu an Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi bir ihtiya\u00e7 m\u0131d\u0131r? 2017 de\u011fi\u015fikliklerinden beklenen olumlu sonu\u00e7lar elde edilemedi\u011fi i\u00e7in, ya parlamenter sisteme d\u00f6n\u00fclmesi veya bilhassa \u201ckuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131\u201d ilkesinin sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla mevcut y\u00f6netim sisteminde baz\u0131 d\u00fczenlemelere gidilmesi fayda sa\u011flayabilir.<\/p>\n
\u0130lk 4 madde ve buna ba\u011fl\u0131 h\u00fck\u00fcmler korundu\u011fu, temel hak ve h\u00fcrriyetlerde olumsuz de\u011fi\u015fikliklere gidilmedi\u011fi s\u00fcrece, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi\u2019nde 2\/3 nitelikli \u00e7o\u011funluk sa\u011flanmas\u0131 \u015fart\u0131yla referanduma gidilmeden anayasada baz\u0131 de\u011fi\u015fikliklerin yap\u0131labilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak;<\/p>\n
Bir Cumhuriyet olan T\u00fcrkiye Devleti\u2019nin kurulu\u015f felsefesi; egemenli\u011fin kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z Millete ait oldu\u011funda, \u00fcniter yap\u0131s\u0131 ile b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnde, dilinde, bayra\u011f\u0131nda, milli mar\u015f\u0131nda ve ba\u015fkentinde kendisini g\u00f6sterir (bkz. 1982 Anayasas\u0131n\u0131n 1., 3. ve 6. maddeleri). Cumhuriyetin nitelikleri ise; Cumhuriyetin ilan\u0131ndan sonra y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren ve 1937 y\u0131l\u0131nda son \u015feklini alan 1924 Anayasas\u0131n\u0131n 2. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f olup, bu nitelikler 1961 ve 1982 Anayasalar\u0131n\u0131n 2. maddelerinde de yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u201cCumhuriyetin nitelikleri\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 Anayasan\u0131n 2. maddesine g\u00f6re; \u201cT\u00fcrkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayan\u0131\u015fma ve adalet anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde, insan haklar\u0131na sayg\u0131l\u0131, Atat\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fine ba\u011fl\u0131, ba\u015flang\u0131\u00e7ta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir\u201d. Bir\u00e7ok maddesi de\u011fi\u015ftirilen 1982 Anayasas\u0131 hakk\u0131nda \u201cdarbe anayasas\u0131\u201d nitelendirmesi yaparak, 1924 Anayasas\u0131 ile ortaya koyulan ve bug\u00fcne kadar korunan Devletin kurulu\u015f felsefesi ile Cumhuriyetin niteliklerinin tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131lmas\u0131 te\u015febb\u00fcs\u00fc hukuki dayanaktan yoksun oldu\u011fu gibi, milli iradede de kar\u015f\u0131l\u0131k bulmaz.<\/p>\n
(Bu makale, say\u0131n Prof. Dr. Ersan \u015eEN taraf\u0131ndan www.hukukihaber.net sitesinde yay\u0131nlanmas\u0131 i\u00e7in kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Kaynak g\u00f6sterilse dahi makalenin tamam\u0131 \u00f6zel izin al\u0131nmadan kullan\u0131lamaz. Ancak al\u0131nt\u0131lanan makalenin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, aktif link verilerek kullan\u0131labilir. Yazar\u0131 ve kayna\u011f\u0131 g\u00f6sterilmeden k\u0131smen ya da tamamen yay\u0131nlanmas\u0131 \u015fahsi haklara ve fikri haklara ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil eder.)<\/p>\n
>> T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Anayasa \u00d6nerisi<\/p>\n
\u200bMevcut Anayasada; milli egemenlik, demokrasi ve se\u00e7imle y\u00f6netime gelebilme usul\u00fc varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumaktad\u0131r. Bunda bir tart\u0131\u015fma yoktur, \u00e7\u00fcnk\u00fc egemenlik, kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z Milletindir. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kurulu\u015f felsefesi, Anayasan\u0131n Ba\u015flang\u0131\u00e7 h\u00fck\u00fcmleri ile ilk \u00fc\u00e7 maddesinde g\u00f6sterilmi\u015ftir. Bunlardan sap\u0131lamayaca\u011f\u0131, esasen 1921 ve 1924 Anayasalar\u0131 ile ba\u015flay\u0131p, 1937 y\u0131l\u0131nda son \u015feklini alan 1924 Anayasas\u0131nda T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kurulu\u015f felsefesi net bir \u015fekilde g\u00f6sterilmi\u015f ve Cumhuriyetin nitelikleri son halini alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
29 Ekim 1923 tarihinde ilan edilen T\u00fcrkiye Cumhuriyet Devleti\u2019ni kuran kurucu iradenin kurulu\u015f felsefesi ile Cumhuriyetin nitelikleri konusunda son noktay\u0131 ise 1937 y\u0131l\u0131nda koydu\u011fu izahtan varestedir.<\/p>\n
Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda; T\u00fcrk Milleti\u2019nin esaret alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 amac\u0131yla haz\u0131rlanan 1916 Sykes-Picot, 1918 Mondros Ate\u015fkes ve 1920 Sevr Bar\u0131\u015f Andla\u015fmalar\u0131, T\u00fcrk Milleti taraf\u0131ndan 24 Temmuz 1923 tarihli Lozan Bar\u0131\u015f Andla\u015fmas\u0131 ile sonland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 1934 Montr\u00f6 Andla\u015fmas\u0131 ile de bo\u011fazlar g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nde kurucu irade Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131nda kendisini g\u00f6stermi\u015ftir. Mondros ve Sevr Andla\u015fmalar\u0131na kar\u015f\u0131 verilen Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda kurulan T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti\u2019nin kurucu iradesi, Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131n\u0131 kazanan Kuvay\u0131milliye (Milli Kuvvetler) ruhudur. Ulus ruhu ve bir ulus olma bilincini edinen T\u00fcrkiye Cumhuriyeti, Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 ile kurulmu\u015f ve kurucu irade de o d\u00f6nemde olu\u015fmu\u015ftur. 1924 Anayasas\u0131 bu kurucu iradenin eseridir.<\/p>\n
\u00dclkemizin ve Milletimizin demokratik hayat\u0131nda kesintiler olsa da, temsili demokraside tezah\u00fcr eden her yeni irade, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti\u2019ni kuran kurucu iradenin ancak devam\u0131 olabilir. Yeni Anayasa tart\u0131\u015fmalar\u0131nda g\u00fcndeme getirilen \u201ckurucu irade\u201d kavram\u0131n\u0131n hukuki, sosyal ve siyasi bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 da olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, yeni bir kurucu iradenin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu irade taraf\u0131ndan haz\u0131rlanacak anayasan\u0131n gereklili\u011fini hakl\u0131 k\u0131labilecek hi\u00e7bir sebep de bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
1961 ve 1982 Anayasalar\u0131n\u0131n kurucu irade taraf\u0131ndan ortaya koyuldu\u011fu iddia edilse de, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kurucu iradesi yukar\u0131da bahsetti\u011fimiz Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131nda kendisini g\u00f6stermi\u015ftir. 1960 ve 1980 d\u00f6nemleri sonras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan iradeleri, yeni bir devlet kurma ve anayasa olu\u015fturma anlam\u0131nda kurucu iradeyi kabul etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Nitekim 1961 ve 1982 Anayasalar\u0131nda; demokratik ya\u015fam ile temel hak ve h\u00fcrriyetler bazen geni\u015fletilmi\u015f ve bazen de daralt\u0131lm\u0131\u015f, ancak T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kurulu\u015f felsefesi ve Cumhuriyetin nitelikleri terk edilmemi\u015ftir.<\/p>\n
T\u00fcmden veya k\u0131smi yap\u0131lacak bir Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011finde; Anayasan\u0131n ilk d\u00f6rt maddesi, buna ba\u011fl\u0131 \u201cT\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131\u201d kavram\u0131n\u0131 tan\u0131mlayan 66. maddesi ile \u201c\u0130nk\u0131lap kanunlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 174. maddesi muhafaza edilmek zorundad\u0131r, yani bunlar de\u011fi\u015ftirilemez ve kald\u0131r\u0131lamaz madde ve h\u00fck\u00fcmlerden ibarettir.<\/p>\n
Toplam 5 Anayasam\u0131z olmu\u015ftur. Bunlardan Kanun-i Esasi Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun ilk ve son Anayasas\u0131 olarak 23 Aral\u0131k 1876 tarihinde ilan edilmi\u015f, bir s\u00fcre ask\u0131ya al\u0131nm\u0131\u015f ve 24 Temmuz 1908 sonras\u0131nda tekrar y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015ftir. 1921 Te\u015fkilat-\u0131 Esasiye Kanunu ise, Cumhuriyetin ilan\u0131ndan \u00f6nce y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015f olup ge\u00e7ici niteliktedir. Cumhuriyetin ilan\u0131ndan sonra 1921 Anayasas\u0131 yerine 1924 Anayasas\u0131 kabul edilmi\u015ftir. Di\u011ferleri de 1961 ve 1982 Anayasalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Anayasa \u00f6nemli olmakla birlikte, toplum d\u00fczeni bak\u0131m\u0131ndan her \u015fey anlam\u0131na da gelmemektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc esas olan, anayasan\u0131n ve anayasaya uygun \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 zorunlu olan kanunlar\u0131n nas\u0131l uyguland\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u015eu an Anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi bir ihtiya\u00e7 m\u0131d\u0131r? 2017 de\u011fi\u015fikliklerinden beklenen olumlu sonu\u00e7lar elde edilemedi\u011fi i\u00e7in, ya parlamenter sisteme d\u00f6n\u00fclmesi veya bilhassa \u201ckuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131\u201d ilkesinin sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla mevcut y\u00f6netim sisteminde baz\u0131 d\u00fczenlemelere gidilmesi fayda sa\u011flayabilir.<\/p>\n
\u0130lk 4 madde ve buna ba\u011fl\u0131 h\u00fck\u00fcmler korundu\u011fu, temel hak ve h\u00fcrriyetlerde olumsuz de\u011fi\u015fikliklere gidilmedi\u011fi s\u00fcrece, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi\u2019nde 2\/3 nitelikli \u00e7o\u011funluk sa\u011flanmas\u0131 \u015fart\u0131yla referanduma gidilmeden anayasada baz\u0131 de\u011fi\u015fikliklerin yap\u0131labilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak;<\/p>\n
Bir Cumhuriyet olan T\u00fcrkiye Devleti\u2019nin kurulu\u015f felsefesi; egemenli\u011fin kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z Millete ait oldu\u011funda, \u00fcniter yap\u0131s\u0131 ile b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnde, dilinde, bayra\u011f\u0131nda, milli mar\u015f\u0131nda ve ba\u015fkentinde kendisini g\u00f6sterir (bkz. 1982 Anayasas\u0131n\u0131n 1., 3. ve 6. maddeleri). Cumhuriyetin nitelikleri ise; Cumhuriyetin ilan\u0131ndan sonra y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren ve 1937 y\u0131l\u0131nda son \u015feklini alan 1924 Anayasas\u0131n\u0131n 2. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f olup, bu nitelikler 1961 ve 1982 Anayasalar\u0131n\u0131n 2. maddelerinde de yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u201cCumhuriyetin nitelikleri\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 Anayasan\u0131n 2. maddesine g\u00f6re; \u201cT\u00fcrkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayan\u0131\u015fma ve adalet anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde, insan haklar\u0131na sayg\u0131l\u0131, Atat\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fine ba\u011fl\u0131, ba\u015flang\u0131\u00e7ta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir\u201d. Bir\u00e7ok maddesi de\u011fi\u015ftirilen 1982 Anayasas\u0131 hakk\u0131nda \u201cdarbe anayasas\u0131\u201d nitelendirmesi yaparak, 1924 Anayasas\u0131 ile ortaya koyulan ve bug\u00fcne kadar korunan Devletin kurulu\u015f felsefesi ile Cumhuriyetin niteliklerinin tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131lmas\u0131 te\u015febb\u00fcs\u00fc hukuki dayanaktan yoksun oldu\u011fu gibi, milli iradede de kar\u015f\u0131l\u0131k bulmaz.<\/p>\n
(Bu makale, say\u0131n Prof. Dr. Ersan \u015eEN taraf\u0131ndan www.hukukihaber.net sitesinde yay\u0131nlanmas\u0131 i\u00e7in kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Kaynak g\u00f6sterilse dahi makalenin tamam\u0131 \u00f6zel izin al\u0131nmadan kullan\u0131lamaz. Ancak al\u0131nt\u0131lanan makalenin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, aktif link verilerek kullan\u0131labilir. Yazar\u0131 ve kayna\u011f\u0131 g\u00f6sterilmeden k\u0131smen ya da tamamen yay\u0131nlanmas\u0131 \u015fahsi haklara ve fikri haklara ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil eder.)<\/p>\n
>> T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Anayasa \u00d6nerisi\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mevcut Anayasada; milli egemenlik, demokrasi ve se\u00e7imle y\u00f6netime gelebilme usul\u00fc varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumaktad\u0131r. Bunda bir tart\u0131\u015fma yoktur, \u00e7\u00fcnk\u00fc egemenlik, kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z Milletindir. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kurulu\u015f felsefesi, Anayasan\u0131n Ba\u015flang\u0131\u00e7 h\u00fck\u00fcmleri ile ilk \u00fc\u00e7 maddesinde g\u00f6sterilmi\u015ftir. Bunlardan sap\u0131lamayaca\u011f\u0131, esasen 1921 ve 1924 Anayasalar\u0131 ile ba\u015flay\u0131p, 1937 y\u0131l\u0131nda son \u015feklini alan 1924 Anayasas\u0131nda T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kurulu\u015f felsefesi net bir \u015fekilde g\u00f6sterilmi\u015f ve Cumhuriyetin nitelikleri son halini alm\u0131\u015ft\u0131r. 29 Ekim 1923 tarihinde ilan edilen T\u00fcrkiye Cumhuriyet Devleti\u2019ni kuran kurucu iradenin kurulu\u015f felsefesi ile Cumhuriyetin nitelikleri konusunda son noktay\u0131 ise 1937 y\u0131l\u0131nda koydu\u011fu izahtan varestedir. Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda; T\u00fcrk Milleti\u2019nin esaret alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 amac\u0131yla haz\u0131rlanan 1916 Sykes-Picot, 1918 Mondros Ate\u015fkes ve 1920 Sevr Bar\u0131\u015f Andla\u015fmalar\u0131, T\u00fcrk Milleti taraf\u0131ndan 24 Temmuz 1923 tarihli Lozan Bar\u0131\u015f Andla\u015fmas\u0131 ile sonland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 1934 Montr\u00f6 Andla\u015fmas\u0131 ile de bo\u011fazlar g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nde kurucu irade Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131nda kendisini g\u00f6stermi\u015ftir. Mondros ve Sevr Andla\u015fmalar\u0131na kar\u015f\u0131 verilen Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda kurulan T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti\u2019nin kurucu iradesi, Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131n\u0131 kazanan Kuvay\u0131milliye (Milli Kuvvetler) ruhudur. Ulus ruhu ve bir ulus olma bilincini edinen T\u00fcrkiye Cumhuriyeti, Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 ile kurulmu\u015f ve kurucu irade de o d\u00f6nemde olu\u015fmu\u015ftur. 1924 Anayasas\u0131 bu kurucu iradenin eseridir. \u00dclkemizin ve Milletimizin demokratik hayat\u0131nda kesintiler olsa da, temsili demokraside tezah\u00fcr eden her …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-106439","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n