T.C.<\/p>\n
Yarg\u0131tay<\/p>\n
Hukuk Genel Kurulu<\/p>\n
2017\/2069 E., 2018\/1179 K.<\/p>\n
“\u0130\u00e7tihat Metni”<\/p>\n
MAHKEMES\u0130 :Asliye Hukuk Mahkemesi (Aile Mah.s\u0131fat\u0131yla)<\/p>\n
Taraflar aras\u0131ndaki \u201cvelayetin de\u011fi\u015ftirilmesi\u201d davas\u0131ndan dolay\u0131 yap\u0131lan yarg\u0131lama sonunda Aile Mahkemesi S\u0131fat\u0131yla Bala Asliye Hukuk Mahkemesince davan\u0131n kabul\u00fcne dair verilen 15.07.2014 g\u00fcn ve 2013\/25 E., 2014\/291 K. say\u0131l\u0131 karar daval\u0131 vekilinin temyizi \u00fczerine Yarg\u0131tay 2. Hukuk Dairesinin 21.04.2015 g\u00fcn ve 2015\/5053 E., 2015\/8143 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile:<\/p>\n
“..1-Dosyadaki yaz\u0131lara, karar\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 delillerle kanuna uygun sebeplere ve \u00f6zellikle delillerin takdirinde bir yanl\u0131\u015fl\u0131k g\u00f6r\u00fclmemesine g\u00f6re, daval\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131daki bendin kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan temyiz itirazlar\u0131 yersizdir.<\/p>\n
2-Ki\u015fisel ili\u015fki sebebiyle \u00e7ocu\u011fun huzuru tehlikeye girer veya ana ve baba bu haklar\u0131n\u0131 yasada \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ( TMK m. 324\/1) y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine ayk\u0131r\u0131 olarak kullan\u0131rlar veya \u00e7ocuk ile ciddi olarak ilgilenmezler ya da di\u011fer sebepler varsa hakim taraf\u0131ndan ki\u015fisel ili\u015fki kurma hakk\u0131 reddedilebilir veya kendilerinden al\u0131nabilir ( TMK m.324\/2 ). Toplanan delillerden mahkemenin de kabul\u00fcnde oldu\u011fu \u00fczere m\u00fc\u015fterek \u00e7ocu\u011fun daval\u0131 annenin erkek arkada\u015f\u0131n\u0131n tacizine u\u011frad\u0131\u011f\u0131 ve idrak \u00e7a\u011f\u0131nda olan \u00e7ocu\u011fun annesini g\u00f6rmek istemedi\u011fini beyan etti\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7ocuk Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesinin 12. ve \u00c7ocuk Haklar\u0131n\u0131n Kullan\u0131lmas\u0131na \u0130li\u015fkin Avrupa S\u00f6zle\u015fmesinin 3. ve 6. maddeleri idrak \u00e7a\u011f\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131n kendilerini ilgilendiren konularda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn al\u0131nmas\u0131 ve g\u00f6r\u00fc\u015flerine gereken \u00f6nemin verilmesini \u00f6ng\u00f6rmektedir. Velayet d\u00fczenlemesinde oldu\u011fu gibi ki\u015fisel ili\u015fki tesisinde de as\u0131l olan \u00e7ocu\u011fun yarar\u0131d\u0131r ve bu d\u00fczenlemede ana ve baban\u0131n yarar\u0131 ile \u00e7ocu\u011fun yarar\u0131 \u00e7at\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 takdirde, \u00e7ocu\u011fun yarar\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck tan\u0131nmas\u0131 gerekir. Bu durumda mahkemece m\u00fc\u015fterek \u00e7ocuk ile daval\u0131 anne aras\u0131nda yat\u0131l\u0131 kalmayacak \u015fekilde ki\u015fisel ili\u015fki d\u00fczenlemesine karar verilmesi gerekirken yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131 do\u011fru bulunmam\u0131\u015ft\u0131r…”
\ngerek\u00e7esiyle bozularak dosya yerine geri \u00e7evrilmekle yeniden yap\u0131lan yarg\u0131lama sonunda mahkemece \u00f6nceki kararda direnilmi\u015ftir.<\/p>\n
HUKUK GENEL KURULU KARARI<\/p>\n
Hukuk Genel Kurulunca incelenerek direnme karar\u0131n\u0131n s\u00fcresinde temyiz edildi\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131ktan ve dosyadaki belgeler okunduktan sonra gere\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
Dava velayetin de\u011fi\u015ftirilmesi istemine ili\u015fkindir.<\/p>\n
Davac\u0131 (baba) vekili, taraflar\u0131n anla\u015fmal\u0131 olarak bo\u015fand\u0131klar\u0131n\u0131, m\u00fc\u015fterek \u00e7ocu\u011fun velayetinin m\u00fcvekkiline verildi\u011fini, daval\u0131 annenin \u00fc\u00e7 y\u0131l boyunca \u00e7ocu\u011funu aray\u0131p sormad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak 2010 y\u0131l\u0131nda annenin a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 dava ile velayetin de\u011fi\u015ftirilerek anneye verildi\u011fini, daval\u0131 annenin ba\u015fka erkekleri eve alarak onlarla birlikte oldu\u011funu, Re\u015fit ad\u0131nda erkek arkada\u015f\u0131n\u0131n \u00e7ocu\u011fun bacaklar\u0131na dokundu\u011funu, bu konuyla ilgili olarak su\u00e7 duyurusunda bulunuldu\u011funu ileri s\u00fcrerek velayet hakk\u0131n\u0131n daval\u0131 anneden al\u0131narak babaya verilmesini, bu hususun reddedilmesi h\u00e2linde ki\u015fisel ili\u015fkinin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 veya refakat\u00e7i e\u015fli\u011finde ki\u015fisel ili\u015fki tesisine karar verilmesini talep ve dava etmi\u015ftir.<\/p>\n
Daval\u0131 (anne) vekili, m\u00fcvekkilinin evlilik s\u0131ras\u0131nda fiziksel \u015fiddete maruz kalmas\u0131 sebebiyle bo\u015fanma karar\u0131 ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7ocu\u011fun kendisinde duraca\u011f\u0131 inanc\u0131yla da velayetin davac\u0131 babaya verilmesini kabul etti\u011fini ancak davac\u0131n\u0131n o tarihten itibaren s\u00f6z\u00fcn\u00fc tutmayarak \u00e7ocu\u011fu g\u00f6stermedi\u011fini, bu s\u00fcre\u00e7te \u00e7ocu\u011fa davac\u0131 baban\u0131n ailesinin bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131, sonras\u0131nda m\u00fcvekkilinin velayet davas\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve davay\u0131 kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7ocu\u011fun teslim edilmemesi \u00fczerine icra kanal\u0131 ile teslim al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, akabinde ki\u015fisel ili\u015fki i\u00e7in \u00e7ocu\u011fun baba yan\u0131na gitti\u011fini ancak k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcn geri g\u00f6nderilmemesi \u00fczerine m\u00fcvekkilinin su\u00e7 duyurusunda bulundu\u011funu, davac\u0131n\u0131n \u00e7ocu\u011fu y\u00f6nlendirerek as\u0131ls\u0131z beyanlarda bulunmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek davan\u0131n reddini istemi\u015ftir.<\/p>\n
Mahkemece velayet hakk\u0131na sahip annenin eve erkek arkada\u015flar\u0131n\u0131 davet ederek birlikte kald\u0131klar\u0131, \u00e7ocu\u011fun anne ve erkek arkada\u015f\u0131 ile birlikte ayn\u0131 yatakta uyutuldu\u011fu, bu s\u0131rada annenin erkek arkada\u015f\u0131n\u0131n \u00e7ocu\u011fa cinsel istismarda bulundu\u011fu, \u00e7ocu\u011fun beyan\u0131na g\u00f6re babas\u0131nda kalmak istedi\u011fi, Uluslararas\u0131 \u00c7ocuk Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesinde ve bunun uygulanmas\u0131 sonucunda olu\u015fan yerle\u015fik kabullere g\u00f6re \u00e7ocu\u011fun beyan\u0131n\u0131n velayet hususunda dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi belirtilerek davan\u0131n kabul\u00fc ile velayetin davac\u0131ya verilmesine, \u00e7ocuk ile anne aras\u0131nda refakat\u00e7i e\u015fli\u011finde her ay\u0131n son haftas\u0131 cumartesi sabah 09:00′ dan pazar ak\u015fam 17:00′ ye kadar, anneler g\u00fcn\u00fcnde tam g\u00fcn, her y\u0131l\u0131n temmuz ay\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndan a\u011fustos ay\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na kadar olmak \u00fczere ki\u015fisel ili\u015fki tesisine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Daval\u0131 anne vekilinin temyizi \u00fczerine karar, \u00d6zel Dairece yukar\u0131da ba\u015fl\u0131k k\u0131sm\u0131nda yer alan gerek\u00e7eyle bozulmu\u015ftur.<\/p>\n
Mahkemece, m\u00fc\u015fterek \u00e7ocu\u011fun annesini g\u00f6rmek istemedi\u011fini ifade etmesine kar\u015f\u0131n dosya aras\u0131ndaki uzman raporunda \u00e7ocu\u011fun konu ile ilgili olarak y\u00f6nlendirilmi\u015f olabilece\u011fi izleniminin edinildi\u011finin belirtildi\u011fi ve bu sebeple \u00e7ocu\u011fun annesini g\u00f6rmek istemedi\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki beyan\u0131na itibar edilemeyece\u011fi gerek\u00e7esiyle \u00e7ocuk ile anne aras\u0131nda refakat\u00e7i e\u015fli\u011finde yat\u0131l\u0131 \u015fekilde kurulan ki\u015fisel ili\u015fki d\u00fczenlemesine dair kararda direnilmi\u015ftir.<\/p>\n
Direnme karar\u0131, davac\u0131 (baba) vekili taraf\u0131ndan temyiz edilmi\u015ftir.<\/p>\n
Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu \u00f6n\u00fcne gelen uyu\u015fmazl\u0131k: 02.06.2004 do\u011fumlu m\u00fc\u015fterek \u00e7ocuk ile daval\u0131 anne aras\u0131nda yat\u0131l\u0131 \u015fekilde ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131n\u0131n do\u011fru olup olmad\u0131\u011f\u0131 noktas\u0131nda toplanmaktad\u0131r.<\/p>\n
Hukuk Genel Kurulu g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri s\u0131ras\u0131nda i\u015fin esas\u0131na girilmeden \u00f6nce iki \u00f6n sorun tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu \u00f6n sorunlardan ilki, mahkemece verilen ilk karar\u0131 temyiz etmeyen davac\u0131 baban\u0131n direnme karar\u0131n\u0131 temyiz etmesinde hukuki yarar\u0131n\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususu olup, kamu d\u00fczenine ili\u015fkin olan ve usuli kazan\u0131lm\u0131\u015f hak ilkesinin istisnas\u0131n\u0131 olu\u015fturan velayet d\u00fczenlemesine ili\u015fkin bu t\u00fcr davalarda temyiz edenin s\u0131fat\u0131n\u0131n \u00f6nemli olmad\u0131\u011f\u0131, \u00e7ocu\u011fun \u00fcst\u00fcn yarar\u0131 g\u00f6zetildi\u011finde davac\u0131 baban\u0131n h\u00fckm\u00fc temyiz etmesinde hukuki yarar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu sonucuna var\u0131lacak birinci \u00f6n sorun oy birli\u011fi ile a\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u0130kinci olarak ise somut olayda davaya konu \u00e7ocu\u011fu temsil etmek \u00fczere TMK’n\u0131n 426\/2. maddesi uyar\u0131nca temsil kayy\u0131m\u0131n\u0131n atanmas\u0131n\u0131n gerekip gerekmedi\u011fi hususu \u00f6n sorun olarak incelenmi\u015f ve eldeki davan\u0131n velayetin de\u011fi\u015ftirilmesi istemine ili\u015fkin oldu\u011fu, velayetin de\u011fi\u015ftirilmesi talebine konu k\u00fc\u00e7\u00fck ile bo\u015fanma karar\u0131yla velayet kendisine b\u0131rak\u0131lan yasal temsilci daval\u0131 anne aras\u0131nda; 4721 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Medeni Kanunu’nun (TMK) 426. maddesinin 2.bendinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen menfaat \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla temsil kayy\u0131m\u0131 atanmas\u0131n\u0131n da gerekmedi\u011fi kabul edilerek, \u00f6n sorun oy \u00e7oklu\u011fu ile a\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve i\u015fin esas\u0131n\u0131n incelenmesine ge\u00e7ilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u0130\u015fin esas\u0131n\u0131n incelenmesine gelince;<\/p>\n
Bilindi\u011fi \u00fczere, 4721 say\u0131l\u0131 TMK’n\u0131n 339-347. maddeleri uyar\u0131nca vel\u00e2yet, \u00e7ocuklar\u0131n bak\u0131m, e\u011fitim, \u00f6\u011fretim ve korunmas\u0131 ile temsil g\u00f6revlerini kapsar.<\/p>\n
Velayet, ayn\u0131 zamanda ana baban\u0131n velayeti alt\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131n ki\u015filiklerine ve mallar\u0131na ili\u015fkin haklar\u0131, \u00f6devleri, yetkileri ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri de i\u00e7erir.<\/p>\n
Ana ve baban\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n ki\u015filiklerine ili\u015fkin hak ve \u00f6devleri, \u00f6zellikle \u00e7ocuklara bakmak, onlar\u0131 g\u00f6r\u00fcp g\u00f6zetmek, ge\u00e7imlerini sa\u011flamak, yeti\u015ftirilmelerini ve e\u011fitimlerini ger\u00e7ekle\u015ftirmektir. Bu ba\u011flamda sa\u011flayaca\u011f\u0131 e\u011fitim ile \u00e7ocu\u011fu istenilen \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u00fcr\u00fcst, k\u00f6t\u00fc al\u0131\u015fkanl\u0131klardan uzak, iyi ahlak sahibi, \u00e7al\u0131\u015fkan ve bilgili bir insan olarak yeti\u015ftirmek hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
Ayr\u0131l\u0131k ve bo\u015fanma durumunda velayetin d\u00fczenlenmesindeki ama\u00e7, k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcn ileriye d\u00f6n\u00fck yararlar\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6re, velayetin d\u00fczenlenmesinde as\u0131l olan, k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcn yarar\u0131n\u0131 korumak ve gelece\u011fini g\u00fcvence alt\u0131na almakt\u0131r.<\/p>\n
\u00d6te yandan, TMK’n\u0131n 335 ila 351. maddeleri aras\u0131nda d\u00fczenlenen \u201cvelayet\u201de ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler kural olarak, kamu d\u00fczenine ili\u015fkindir ve velayete ili\u015fkin davalarda resen (kendili\u011finden) ara\u015ft\u0131rma ilkesi uyguland\u0131\u011f\u0131ndan h\u00e2kim, taraflar\u0131n iste\u011fi ile ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Velayetin de\u011fi\u015ftirilmesine y\u00f6nelik istem incelenirken ebeveynlerin istek ve tercihlerinden ziyade \u00e7ocu\u011fun \u00fcst\u00fcn yarar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulur.<\/p>\n
Hukuk Genel Kurulunun 14.06.2017 g\u00fcn ve 2017\/2-1887 E., 2017\/1196 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda da velayetin d\u00fczenlenmesinin kamu d\u00fczenine ili\u015fkin oldu\u011fu, usul\u00fc kazan\u0131lm\u0131\u015f hak ilkesinin istisnas\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011fu benimsenerek ayn\u0131 ilkeye vurgu yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Somut olayda, mahkemece k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcn uzmanlar taraf\u0131ndan al\u0131nan beyan\u0131na itibar edildi\u011fi belirtilmi\u015f ve velayet hakk\u0131n\u0131n anneden al\u0131narak babaya verilmesine karar verilmi\u015f, karar\u0131n temyizi \u00fczerine \u00d6zel Dairece “velayetin de\u011fi\u015ftirilmesine” y\u00f6nelik temyiz itirazlar\u0131 reddedilerek kesinle\u015fmi\u015ftir. Uyu\u015fmazl\u0131k konusu yukar\u0131da da belirtildi\u011fi \u00fczere velayetin de\u011fi\u015ftirilmesinin bir sonucu olan ve ana ya da baban\u0131n, velayet hakk\u0131 kendisinde bulunmayan \u00e7ocuk ile aras\u0131nda kurulan ki\u015fisel ili\u015fkiye y\u00f6neliktir.<\/p>\n
Ki\u015fisel ili\u015fki kurma hakk\u0131, anne\/baba ile \u00e7ocu\u011fa belirli g\u00fcn ya da saatlerde g\u00f6r\u00fc\u015fme, birbirlerinden haberdar olma, birbirlerinin ya\u015fam\u0131nda olma, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkilenme yetkisi veren bir hakt\u0131r. Bu hak, anne\/baba i\u00e7in oldu\u011fu kadar \u00e7ocuk i\u00e7in de bir hakt\u0131r (2003 tarihli \u00c7ocuklarla Ki\u015fisel \u0130li\u015fki Kurulmas\u0131na Dair Avrupa S\u00f6zle\u015fmesi m.4\/1).<\/p>\n
4721 say\u0131l\u0131 TMK’n\u0131n konuya ili\u015fkin 323. maddesi;<\/p>\n
“Ana ve babadan her biri, velayeti alt\u0131nda bulunmayan veya kendisine b\u0131rak\u0131lmayan \u00e7ocuk ile uygun ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131na sahiptir.”<\/p>\n
324.maddesi ise;<\/p>\n
\u201cAna ve babadan her biri, di\u011ferinin \u00e7ocuk ile ki\u015fisel ili\u015fkisini zedelemekten, \u00e7ocu\u011fun e\u011fitilmesi ve yeti\u015ftirilmesini engellemekten ka\u00e7\u0131nmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
Ki\u015fisel ili\u015fki sebebiyle \u00e7ocu\u011fun huzuru tehlikeye girer veya ana ve baba bu haklar\u0131n\u0131 birinci f\u0131krada \u00f6ng\u00f6r\u00fclen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine ayk\u0131r\u0131 olarak kullan\u0131rlar veya \u00e7ocuk ile ciddi olarak ilgilenmezler ya da di\u011fer \u00f6nemli sebepler varsa, ki\u015fisel ili\u015fki kurma hakk\u0131 reddedilebilir veya kendilerinden al\u0131nabilir.\u201d<\/p>\n
d\u00fczenlemesini i\u00e7ermektedir.<\/p>\n
Velayet d\u00fczenlemesinin yan\u0131 s\u0131ra ki\u015fisel ili\u015fki kurulurken de; g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulmas\u0131 gereken temel ilke, \u00e7ocu\u011fun “\u00fcst\u00fcn yarar\u0131”d\u0131r (Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7ocuk Haklar\u0131na Dair S\u00f6zle\u015fme m.3; \u00c7ocuk Haklar\u0131n\u0131n Kullan\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin Avrupa S\u00f6zle\u015fmesi m. 1; TMK m. 339\/1. 34.3\/1, 346\/1; \u00c7ocuk Koruma Kanunu m. 4\/b). \u00c7ocu\u011fun \u00fcst\u00fcn yarar\u0131n\u0131 belirlerken; onun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahl\u00e2ki ve toplumsal geli\u015fiminin sa\u011flanmas\u0131 amac\u0131n\u0131n g\u00f6zetilmesi gereklidir. Ana ve baban\u0131n yararlar\u0131; ahl\u00e2ki de\u011fer yarg\u0131lar\u0131, sosyal konumlar\u0131 gibi durumlar\u0131, \u00e7ocu\u011fun \u00fcst\u00fcn yarar\u0131n\u0131 etkilemedi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulur.<\/p>\n
Di\u011fer taraftan, Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7ocuk Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesinin 12. ve \u00c7ocuk Haklar\u0131n\u0131n Kullan\u0131lmas\u0131na \u0130li\u015fkin Avrupa S\u00f6zle\u015fmesinin 3 ve 6. maddeleri idrak \u00e7a\u011f\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131n kendilerini ilgilendiren konularda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn al\u0131nmas\u0131 ve g\u00f6r\u00fc\u015flerine gereken \u00f6nemin verilmesini \u00f6ng\u00f6rmektedir.<\/p>\n
Nitekim, Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7ocuk Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 12. maddesi:<\/p>\n
\u201cTaraf Devletler, g\u00f6r\u00fc\u015flerini olu\u015fturma yetene\u011fine sahip \u00e7ocu\u011fun kendini ilgilendiren her konuda g\u00f6r\u00fc\u015flerini serbest\u00e7e ifade etme hakk\u0131n\u0131 bu g\u00f6r\u00fc\u015flere \u00e7ocu\u011fun ya\u015f\u0131 ve olgunluk derecesine uygun olarak, gereken \u00f6zen g\u00f6sterilmek suretiyle tan\u0131rlar. Bu ama\u00e7la, \u00e7ocu\u011fu etkileyen herhangi bir adli veya idari kovu\u015fturmada \u00e7ocu\u011fun ya do\u011frudan do\u011fruya veya bir temsilci ya da uygun bir makam yoluyla dinlenilmesi f\u0131rsat\u0131, ulusal yasan\u0131n usule ili\u015fkin kurallar\u0131na uygun olarak \u00e7ocu\u011fa, \u00f6zellikle sa\u011flanacakt\u0131r.\u201d h\u00fckm\u00fcn\u00fc i\u00e7ermektedir.<\/p>\n
Di\u011fer taraftan, \u00c7ocuk Haklar\u0131n\u0131n Kullan\u0131lmas\u0131na \u0130li\u015fkin Avrupa S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin:<\/p>\n
\u00c7ocu\u011fun usule ili\u015fkin haklar\u0131ndan, davalarda bilgilendirilme ve dava s\u0131ras\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ifade etme hakk\u0131n\u0131n d\u00fczenlendi\u011fi 3.maddesinde:
\n\u201c\u2026Yeterli idrake sahip oldu\u011fu i\u00e7 hukuk taraf\u0131ndan kabul edilen bir \u00e7ocu\u011fun, bir adli merci \u00f6n\u00fcndeki, kendisini ilgilendiren davalarda, yararlanmay\u0131 bizzat da talep edebilece\u011fi a\u015fa\u011f\u0131da say\u0131lan haklar verilir:<\/p>\n
a)\u0130lgili t\u00fcm bilgileri almak;<\/p>\n
b)Kendisine dan\u0131\u015f\u0131lmak ve kendi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ifade etmek;<\/p>\n
c)G\u00f6r\u00fc\u015flerinin uygulanmas\u0131n\u0131n olas\u0131 sonu\u00e7lar\u0131ndan ve her t\u00fcr karar\u0131n olas\u0131 sonu\u00e7lar\u0131ndan bilgilendirilmek.\u201d;<\/p>\n
Adli mercilerin rol\u00fcnden, karar s\u00fcrecinin d\u00fczenlendi\u011fi 6. maddenin (b) ve (c ) bentlerinde ise:<\/p>\n
\u201cb)\u2026\u00c7ocu\u011fun i\u00e7 hukuk taraf\u0131ndan yeterli idrak g\u00fcc\u00fcne sahip oldu\u011funun kabul edildi\u011fi durumlarda,\u2026\u00e7ocu\u011fun y\u00fcksek \u00e7\u0131kar\u0131na a\u00e7\u0131k\u00e7a ters d\u00fc\u015fmedi\u011fi takdirde, gerekirse kendine veya di\u011fer \u015fah\u0131s ve kurumlar vas\u0131tas\u0131yla, \u00e7ocuk i\u00e7in elveri\u015fli durumlarda ve onun kavray\u0131\u015f\u0131na uygun bir tarzda \u00e7ocu\u011fa dan\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r, \u00e7ocu\u011fun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ifade etmesine m\u00fcsaade etmelidir.<\/p>\n
c)\u00c7ocu\u011fun ifade etti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015fe gereken \u00f6nemi vermelidir.\u201d h\u00fck\u00fcmleri yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda; mahkemece, velayet hakk\u0131na sahip annenin eve erkek arkada\u015flar\u0131n\u0131 davet ederek birlikte kald\u0131klar\u0131, \u00e7ocu\u011fun anne ve erkek arkada\u015f\u0131 ile birlikte ayn\u0131 yatakta uyutuldu\u011fu, bu s\u0131rada annenin erkek arkada\u015f\u0131n\u0131n \u00e7ocu\u011fa cinsel istismarda bulundu\u011fu, \u00e7ocu\u011fun beyan\u0131na g\u00f6re babas\u0131nda kalmak istedi\u011fi gerek\u00e7eleriyle velayetin de\u011fi\u015ftirilmesine karar verildi\u011fi h\u00e2lde, ki\u015fisel ili\u015fki d\u00fczenlemesinde \u00e7ocu\u011fun beyan\u0131na itibar edilmeyerek \u00e7ocuk ile anne aras\u0131nda yat\u0131l\u0131 \u015fekilde ki\u015fisel ili\u015fki tesis edilmi\u015ftir. M\u00fc\u015fterek \u00e7ocuk Tuana’n\u0131n dava tarihi itibariyle idrak \u00e7a\u011f\u0131nda oldu\u011fu, uzmanlarla yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde “annemde kalmak istemiyorum, ben babam\u0131 istiyorum” dedi\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yukar\u0131da belirtilen yasal d\u00fczenlemeler kar\u015f\u0131s\u0131nda ki\u015fisel ili\u015fki noktas\u0131nda da idrak \u00e7a\u011f\u0131nda olan \u00e7ocu\u011fun beyan\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck tan\u0131narak, daval\u0131 anne ile \u00e7ocuk aras\u0131nda yat\u0131l\u0131 olmayacak \u015fekilde uygun s\u00fcreli bir ki\u015fisel ili\u015fki d\u00fczenlemesi gerekmektedir.<\/p>\n
O h\u00e2lde, ayn\u0131 hususlara i\u015faret eden ve Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen \u00d6zel Daire bozma karar\u0131na uyulmak gerekirken, \u00f6nceki kararda direnilmesi usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu nedenle direnme karar\u0131 bozulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
S O N U \u00c7 : Davac\u0131 vekilinin temyiz itirazlar\u0131n\u0131n kabul\u00fc ile direnme karar\u0131n\u0131n \u00d6zel Daire bozma karar\u0131nda g\u00f6sterilen nedenlerden dolay\u0131 6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun Ge\u00e7ici 3. maddesine g\u00f6re uygulanmakta olan 1086 say\u0131l\u0131 Hukuk Usul\u00fc Muhakemeleri Kanunu’nun 429. maddesi gere\u011fince BOZULMASINA, istek halinde temyiz pe\u015fin harc\u0131n\u0131n yat\u0131rana geri verilmesine, ayn\u0131 Kanun’un 440. maddesi uyar\u0131nca tebli\u011f tarihinden itibaren on be\u015f i\u00e7erisinde karar d\u00fczeltme yolu a\u00e7\u0131k olmak \u00fczere 06.06.2018 g\u00fcn\u00fcnde oy birli\u011fi ile karar verildi.<\/p>\n
\u200bYarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu’nun 06.06.2018 tarihli, 2017\/2069 E., 2018\/1179 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T.C. Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu 2017\/2069 E., 2018\/1179 K. “\u0130\u00e7tihat Metni” MAHKEMES\u0130 :Asliye Hukuk Mahkemesi (Aile Mah.s\u0131fat\u0131yla) Taraflar aras\u0131ndaki \u201cvelayetin de\u011fi\u015ftirilmesi\u201d davas\u0131ndan dolay\u0131 yap\u0131lan yarg\u0131lama sonunda Aile Mahkemesi S\u0131fat\u0131yla Bala Asliye Hukuk Mahkemesince davan\u0131n kabul\u00fcne dair verilen 15.07.2014 g\u00fcn ve 2013\/25 E., 2014\/291 K. say\u0131l\u0131 karar daval\u0131 vekilinin temyizi \u00fczerine Yarg\u0131tay 2. Hukuk Dairesinin 21.04.2015 g\u00fcn ve 2015\/5053 E., 2015\/8143 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile: “..1-Dosyadaki yaz\u0131lara, karar\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 delillerle kanuna uygun sebeplere ve \u00f6zellikle delillerin takdirinde bir yanl\u0131\u015fl\u0131k g\u00f6r\u00fclmemesine g\u00f6re, daval\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131daki bendin kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan temyiz itirazlar\u0131 yersizdir. 2-Ki\u015fisel ili\u015fki sebebiyle \u00e7ocu\u011fun huzuru tehlikeye girer veya ana ve baba bu haklar\u0131n\u0131 yasada \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ( TMK m. 324\/1) y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine ayk\u0131r\u0131 olarak kullan\u0131rlar veya \u00e7ocuk ile ciddi olarak ilgilenmezler ya da di\u011fer sebepler varsa hakim taraf\u0131ndan ki\u015fisel ili\u015fki kurma hakk\u0131 reddedilebilir veya kendilerinden al\u0131nabilir ( TMK m.324\/2 ). Toplanan delillerden mahkemenin de kabul\u00fcnde oldu\u011fu \u00fczere m\u00fc\u015fterek \u00e7ocu\u011fun daval\u0131 annenin erkek arkada\u015f\u0131n\u0131n tacizine u\u011frad\u0131\u011f\u0131 ve idrak \u00e7a\u011f\u0131nda olan \u00e7ocu\u011fun annesini g\u00f6rmek istemedi\u011fini beyan etti\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Birle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7ocuk Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesinin 12. ve \u00c7ocuk Haklar\u0131n\u0131n Kullan\u0131lmas\u0131na \u0130li\u015fkin Avrupa S\u00f6zle\u015fmesinin 3. ve 6. maddeleri idrak \u00e7a\u011f\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131n kendilerini ilgilendiren konularda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn al\u0131nmas\u0131 ve g\u00f6r\u00fc\u015flerine gereken \u00f6nemin verilmesini \u00f6ng\u00f6rmektedir. Velayet d\u00fczenlemesinde oldu\u011fu gibi ki\u015fisel ili\u015fki …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-97146","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n