Entrance<\/p>\n
Hukuk devleti ilkesinin temel ta\u015flar\u0131ndan biri, yarg\u0131 kararlar\u0131n\u0131n denetim mekanizmalar\u0131na tabi olmas\u0131d\u0131r. Bu ba\u011flamda, ilk derece mahkemelerinin verdi\u011fi kararlar\u0131n \u00fcst dereceli yarg\u0131 mercilerinde incelenmesi, adaletin sa\u011flanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayati \u00f6nemdedir. Ancak T\u00fcrkiye\u2019de baz\u0131 yarg\u0131 alanlar\u0131nda ve \u00f6zellikle belirli parasal s\u0131n\u0131r\u0131n alt\u0131ndaki davalarda, istinaf yolunun kapal\u0131 olmas\u0131, ilk derece mahkemesi kararlar\u0131n\u0131 kesinle\u015ftirmekte; bu durum, hem bireyin adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131 zedelemekte hem de yarg\u0131laman\u0131n denetimsiz kalmas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r. Ne yaz\u0131k ki, baz\u0131 hakimlerin bu denetimsizlikten g\u00fc\u00e7 alarak g\u00f6revlerini ihmal ettikleri ya da kasten hukuka ayk\u0131r\u0131 karar verdikleri \u00f6rnekler, yarg\u0131 sistemine olan g\u00fcveni sarsmaktad\u0131r. Dava nihayetinde verilecek karar\u0131n istinaf denetiminden ge\u00e7memesi adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlali niteliktedir. Bilindi\u011fi \u00fczere, ilk derece mahkemelerinin kesin nitelikteki kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 kanun yarar\u0131na temyiz\/bozma ola\u011fan\u00fcst\u00fc kanun yoluna ba\u015fvurulabilmektedir. Ancak hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k tespit edilse dahi karar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmamaktad\u0131r. Yaln\u0131zca mahkemeler i\u00e7in uyar\u0131c\u0131 nitelikte ilan edilmektedir. Baz\u0131 dava dosyalar\u0131nda gerekli ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 gibi, usul ekonomisi ilkesine ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde davan\u0131n taraflar\u0131 y\u00fcksek yarg\u0131lama masraflar\u0131 alt\u0131nda b\u0131rak\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
\u0130stinaf Yolunun Kapal\u0131 Oldu\u011fu Dosyalarda Yarg\u0131laman\u0131n Riskleri<\/p>\n
6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu\u2019nun 341. ve devam\u0131 maddelerinde d\u00fczenlenen istinaf kanun yolu, yarg\u0131 kararlar\u0131n\u0131n hem maddi hem hukuki denetimini sa\u011flamaya y\u00f6nelik bir temyiz \u00f6ncesi ara a\u015famad\u0131r. Ancak belirli parasal s\u0131n\u0131rlar\u0131n alt\u0131nda kalan davalarda, istinaf yoluna ba\u015fvuru hakk\u0131 bulunmamakta, bu da ilk derece mahkemesi karar\u0131n\u0131 kesin h\u00fck\u00fcm haline getirmektedir. Neticede, vatanda\u015f\u0131n karar\u0131 \u00fcst mercilere ta\u015f\u0131yarak bir denetim talep etmesi m\u00fcmk\u00fcn olmamaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu sistemde, ilk derece mahkemesi hakiminin verdi\u011fi karar nihai nitelik kazand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, hakimin karar \u00f6ncesi dosyay\u0131 t\u00fcm y\u00f6nleriyle ve \u00f6zenle incelemesi, gerekli ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 yapmas\u0131, delilleri tam ve eksiksiz toplamas\u0131 hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Aksi halde, eksik incelemeyle, y\u00fczeysel de\u011ferlendirmelerle ve hatta a\u00e7\u0131k hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131kla verilen kararlar, itiraz imkan\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ma\u011fduriyetlere yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n
Hakimlerin Sorumlulu\u011fu ve G\u00f6revi K\u00f6t\u00fcye Kullanma Durumlar\u0131<\/p>\n
Baz\u0131 dosyalarda, hakimin istinaf yolunun kapal\u0131 oldu\u011funu bilerek yetersiz ara\u015ft\u0131rmayla karar verdi\u011fi, delilleri toplamaktan imtina etti\u011fi veya taraflara savunma hakk\u0131 tan\u0131madan h\u00fck\u00fcm kurdu\u011fu durumlara rastlanmaktad\u0131r. Bu t\u00fcr davran\u0131\u015flar, T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 257. maddesi kapsam\u0131nda \u201cg\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma\u201d su\u00e7unu olu\u015fturabilece\u011fi gibi, ayn\u0131 zamanda Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n da ihlalidir.<\/p>\n
Bir hakimin, karar\u0131na kar\u015f\u0131 ba\u015fvuru yolu kapal\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in dosyay\u0131 \u00f6zensiz incelemesi ya da kasten hakkaniyete ayk\u0131r\u0131 karar vermesi, yaln\u0131zca bireysel bir hata de\u011fil, sistemsel bir \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcn\u00fcn habercisidir. B\u00f6yle bir durumda, sadece ma\u011fdur vatanda\u015f de\u011fil, kamu vicdan\u0131 da derin yara almaktad\u0131r. Bu nedenle, kas\u0131tl\u0131 \u015fekilde g\u00f6rev gereklerine ayk\u0131r\u0131 davranan hakimler hakk\u0131nda Hakimler ve Savc\u0131lar Kurulu (HSK) taraf\u0131ndan etkili ve cayd\u0131r\u0131c\u0131 disiplin yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 uygulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Yasama ve \u0130darenin Sorumlulu\u011fu: Yasal D\u00fczenleme \u0130htiyac\u0131<\/p>\n
Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n bu konuda yasal bir d\u00fczenleme yapmas\u0131 elzemdir. \u00d6zellikle istinaf ba\u015fvuru yolundaki parasal s\u0131n\u0131rlar\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ekonomik ko\u015fullar\u0131 dikkate al\u0131narak makul seviyelere \u00e7ekilmesi gerekmektedir. \u00d6rne\u011fin, bug\u00fcn bir\u00e7ok vatanda\u015f i\u00e7in k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6r\u00fcnen bir parasal s\u0131n\u0131r bile, ciddi ekonomik sonu\u00e7lar do\u011furabilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla, istinaf denetiminin yaln\u0131zca belirli mebla\u011flar\u0131n \u00fczerindeki davalara \u00f6zg\u00fclenmesi yerine, daha geni\u015f bir kapsama yay\u0131lmas\u0131 gereklidir.<\/p>\n
\u0130stinaf yolu, sadece taraflar\u0131n haklar\u0131n\u0131 koruyan bir mekanizma de\u011fil, ayn\u0131 zamanda yarg\u0131 i\u00e7i denetim sistemidir. Bu denetim mekanizmas\u0131n\u0131n geni\u015fletilmesi, hem yarg\u0131 kalitesini art\u0131racak hem de hakimlerin keyfi ve \u00f6zensiz kararlar verme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltacakt\u0131r.<\/p>\n
\u00d6RNEKLER<\/p>\n
1-\u0130zmir 24.Asliye Hukuk Mahkemesinde g\u00f6r\u00fclen bir itiraz\u0131n iptali dava dosyas\u0131nda, mahkeme hakimi gerekli m\u00fczekkereleri yazmadan, taraf\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi tan\u0131klar\u0131 dinlemeden hukuka ayk\u0131r\u0131 karar verdi\u011fi gibi, parasal s\u0131n\u0131r sebebiyle kesin nitelikteki kararda fahi\u015f yarg\u0131lama giderine mahkum etmi\u015ftir. Denetimden yoksun karar adalete duyulan g\u00fcveni sarsm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
2-\u0130zmir 5.\u0130cra Hukuk Mahkemesinde g\u00f6r\u00fclen \u015fikayet ba\u015fvurusunda, mahkeme hakimi s\u00fcresinde karar vermedi\u011fi gibi, bankaya m\u00fczekkere yaz\u0131p banka taraf\u0131ndan ara\u015ft\u0131r\u0131lacak tarih aral\u0131\u011f\u0131 istenilmesine ra\u011fmen, m\u00fczekkerenin amac\u0131yla \u00e7eli\u015fip talep\u00a0 edilen bilgileri bankaya g\u00f6ndermeksizin usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131 h\u00fck\u00fcm kurmu\u015ftur.<\/p>\n
3-\u0130zmir 60.Asliye Ceza Mahkemesi taraf\u0131ndan hi\u00e7bir somut delil olmaks\u0131z\u0131n soyut beyana dayal\u0131 mahkumiyet karar\u0131 vermi\u015ftir. Parasal s\u0131n\u0131r sebebiyle kesin nitelikteki karara itiraz edilememi\u015ftir. Denetimden yoksun karar adalete duyulan g\u00fcveni sarsm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Sonu\u00e7 ve \u00d6neriler<\/p>\n
\u0130stinaf yolu kapal\u0131 dosyalarda verilen kararlar, vatanda\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan telafisi imk\u00e2ns\u0131z ma\u011fduriyetlere yol a\u00e7abilir. Bu nedenle:<\/p>\n
1. Hakimlerin sorumlulu\u011fu daha g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fekilde denetlenmeli, \u00f6zellikle kararlar\u0131 kesin nitelik ta\u015f\u0131yan dosyalarda g\u00f6revini ihmal eden ya da k\u00f6t\u00fcye kullanan yarg\u0131 mensuplar\u0131na y\u00f6nelik disiplin ve ceza mekanizmalar\u0131 i\u015fler hale getirilmelidir.<\/p>\n
2. HSK, bu t\u00fcr davran\u0131\u015flara kar\u015f\u0131 cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir duru\u015f sergilemeli, \u015fikayetleri etkin bi\u00e7imde incelemelidir.<\/p>\n
3. Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131, istinaf yolundaki parasal s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmeli ve adaletin denetim alt\u0131nda kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bir sistem reformu ger\u00e7ekle\u015ftirmelidir.<\/p>\n
4. Yarg\u0131lamada etkin delil toplama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, hakimin ki\u015fisel takdirine b\u0131rak\u0131lmaks\u0131z\u0131n sistematik hale getirilmelidir.<\/p>\n
Yarg\u0131 erkinin tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve sorumlulu\u011fu birlikte de\u011ferlendirilmeli; yarg\u0131laman\u0131n kalitesi, sadece yaz\u0131l\u0131 kurallar de\u011fil, etkin bir denetim ve sorumluluk bilinciyle g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
(Bu \u00e7al\u0131\u015fma, Vefa VARLI \u00a0taraf\u0131ndan\u00a0www.hukukihaber.net\u00a0sitesinde yay\u0131nlanmas\u0131 i\u00e7in kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Kaynak g\u00f6sterilse dahi kullan\u0131lamaz.)<\/p>\n
\u200bGiri\u015f<\/p>\n
Hukuk devleti ilkesinin temel ta\u015flar\u0131ndan biri, yarg\u0131 kararlar\u0131n\u0131n denetim mekanizmalar\u0131na tabi olmas\u0131d\u0131r. Bu ba\u011flamda, ilk derece mahkemelerinin verdi\u011fi kararlar\u0131n \u00fcst dereceli yarg\u0131 mercilerinde incelenmesi, adaletin sa\u011flanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayati \u00f6nemdedir. Ancak T\u00fcrkiye\u2019de baz\u0131 yarg\u0131 alanlar\u0131nda ve \u00f6zellikle belirli parasal s\u0131n\u0131r\u0131n alt\u0131ndaki davalarda, istinaf yolunun kapal\u0131 olmas\u0131, ilk derece mahkemesi kararlar\u0131n\u0131 kesinle\u015ftirmekte; bu durum, hem bireyin adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131 zedelemekte hem de yarg\u0131laman\u0131n denetimsiz kalmas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r. Ne yaz\u0131k ki, baz\u0131 hakimlerin bu denetimsizlikten g\u00fc\u00e7 alarak g\u00f6revlerini ihmal ettikleri ya da kasten hukuka ayk\u0131r\u0131 karar verdikleri \u00f6rnekler, yarg\u0131 sistemine olan g\u00fcveni sarsmaktad\u0131r. Dava nihayetinde verilecek karar\u0131n istinaf denetiminden ge\u00e7memesi adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlali niteliktedir. Bilindi\u011fi \u00fczere, ilk derece mahkemelerinin kesin nitelikteki kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 kanun yarar\u0131na temyiz\/bozma ola\u011fan\u00fcst\u00fc kanun yoluna ba\u015fvurulabilmektedir. Ancak hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k tespit edilse dahi karar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmamaktad\u0131r. Yaln\u0131zca mahkemeler i\u00e7in uyar\u0131c\u0131 nitelikte ilan edilmektedir. Baz\u0131 dava dosyalar\u0131nda gerekli ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 gibi, usul ekonomisi ilkesine ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde davan\u0131n taraflar\u0131 y\u00fcksek yarg\u0131lama masraflar\u0131 alt\u0131nda b\u0131rak\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
\u0130stinaf Yolunun Kapal\u0131 Oldu\u011fu Dosyalarda Yarg\u0131laman\u0131n Riskleri<\/p>\n
6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu\u2019nun 341. ve devam\u0131 maddelerinde d\u00fczenlenen istinaf kanun yolu, yarg\u0131 kararlar\u0131n\u0131n hem maddi hem hukuki denetimini sa\u011flamaya y\u00f6nelik bir temyiz \u00f6ncesi ara a\u015famad\u0131r. Ancak belirli parasal s\u0131n\u0131rlar\u0131n alt\u0131nda kalan davalarda, istinaf yoluna ba\u015fvuru hakk\u0131 bulunmamakta, bu da ilk derece mahkemesi karar\u0131n\u0131 kesin h\u00fck\u00fcm haline getirmektedir. Neticede, vatanda\u015f\u0131n karar\u0131 \u00fcst mercilere ta\u015f\u0131yarak bir denetim talep etmesi m\u00fcmk\u00fcn olmamaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu sistemde, ilk derece mahkemesi hakiminin verdi\u011fi karar nihai nitelik kazand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, hakimin karar \u00f6ncesi dosyay\u0131 t\u00fcm y\u00f6nleriyle ve \u00f6zenle incelemesi, gerekli ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 yapmas\u0131, delilleri tam ve eksiksiz toplamas\u0131 hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Aksi halde, eksik incelemeyle, y\u00fczeysel de\u011ferlendirmelerle ve hatta a\u00e7\u0131k hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131kla verilen kararlar, itiraz imkan\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ma\u011fduriyetlere yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n
Hakimlerin Sorumlulu\u011fu ve G\u00f6revi K\u00f6t\u00fcye Kullanma Durumlar\u0131<\/p>\n
Baz\u0131 dosyalarda, hakimin istinaf yolunun kapal\u0131 oldu\u011funu bilerek yetersiz ara\u015ft\u0131rmayla karar verdi\u011fi, delilleri toplamaktan imtina etti\u011fi veya taraflara savunma hakk\u0131 tan\u0131madan h\u00fck\u00fcm kurdu\u011fu durumlara rastlanmaktad\u0131r. Bu t\u00fcr davran\u0131\u015flar, T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 257. maddesi kapsam\u0131nda \u201cg\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma\u201d su\u00e7unu olu\u015fturabilece\u011fi gibi, ayn\u0131 zamanda Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n da ihlalidir.<\/p>\n
Bir hakimin, karar\u0131na kar\u015f\u0131 ba\u015fvuru yolu kapal\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in dosyay\u0131 \u00f6zensiz incelemesi ya da kasten hakkaniyete ayk\u0131r\u0131 karar vermesi, yaln\u0131zca bireysel bir hata de\u011fil, sistemsel bir \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcn\u00fcn habercisidir. B\u00f6yle bir durumda, sadece ma\u011fdur vatanda\u015f de\u011fil, kamu vicdan\u0131 da derin yara almaktad\u0131r. Bu nedenle, kas\u0131tl\u0131 \u015fekilde g\u00f6rev gereklerine ayk\u0131r\u0131 davranan hakimler hakk\u0131nda Hakimler ve Savc\u0131lar Kurulu (HSK) taraf\u0131ndan etkili ve cayd\u0131r\u0131c\u0131 disiplin yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 uygulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Yasama ve \u0130darenin Sorumlulu\u011fu: Yasal D\u00fczenleme \u0130htiyac\u0131<\/p>\n
Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n bu konuda yasal bir d\u00fczenleme yapmas\u0131 elzemdir. \u00d6zellikle istinaf ba\u015fvuru yolundaki parasal s\u0131n\u0131rlar\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ekonomik ko\u015fullar\u0131 dikkate al\u0131narak makul seviyelere \u00e7ekilmesi gerekmektedir. \u00d6rne\u011fin, bug\u00fcn bir\u00e7ok vatanda\u015f i\u00e7in k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6r\u00fcnen bir parasal s\u0131n\u0131r bile, ciddi ekonomik sonu\u00e7lar do\u011furabilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla, istinaf denetiminin yaln\u0131zca belirli mebla\u011flar\u0131n \u00fczerindeki davalara \u00f6zg\u00fclenmesi yerine, daha geni\u015f bir kapsama yay\u0131lmas\u0131 gereklidir.<\/p>\n
\u0130stinaf yolu, sadece taraflar\u0131n haklar\u0131n\u0131 koruyan bir mekanizma de\u011fil, ayn\u0131 zamanda yarg\u0131 i\u00e7i denetim sistemidir. Bu denetim mekanizmas\u0131n\u0131n geni\u015fletilmesi, hem yarg\u0131 kalitesini art\u0131racak hem de hakimlerin keyfi ve \u00f6zensiz kararlar verme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltacakt\u0131r.<\/p>\n
\u00d6RNEKLER<\/p>\n
1-\u0130zmir 24.Asliye Hukuk Mahkemesinde g\u00f6r\u00fclen bir itiraz\u0131n iptali dava dosyas\u0131nda, mahkeme hakimi gerekli m\u00fczekkereleri yazmadan, taraf\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi tan\u0131klar\u0131 dinlemeden hukuka ayk\u0131r\u0131 karar verdi\u011fi gibi, parasal s\u0131n\u0131r sebebiyle kesin nitelikteki kararda fahi\u015f yarg\u0131lama giderine mahkum etmi\u015ftir. Denetimden yoksun karar adalete duyulan g\u00fcveni sarsm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
2-\u0130zmir 5.\u0130cra Hukuk Mahkemesinde g\u00f6r\u00fclen \u015fikayet ba\u015fvurusunda, mahkeme hakimi s\u00fcresinde karar vermedi\u011fi gibi, bankaya m\u00fczekkere yaz\u0131p banka taraf\u0131ndan ara\u015ft\u0131r\u0131lacak tarih aral\u0131\u011f\u0131 istenilmesine ra\u011fmen, m\u00fczekkerenin amac\u0131yla \u00e7eli\u015fip talep\u00a0 edilen bilgileri bankaya g\u00f6ndermeksizin usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131 h\u00fck\u00fcm kurmu\u015ftur.<\/p>\n
3-\u0130zmir 60.Asliye Ceza Mahkemesi taraf\u0131ndan hi\u00e7bir somut delil olmaks\u0131z\u0131n soyut beyana dayal\u0131 mahkumiyet karar\u0131 vermi\u015ftir. Parasal s\u0131n\u0131r sebebiyle kesin nitelikteki karara itiraz edilememi\u015ftir. Denetimden yoksun karar adalete duyulan g\u00fcveni sarsm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Sonu\u00e7 ve \u00d6neriler<\/p>\n
\u0130stinaf yolu kapal\u0131 dosyalarda verilen kararlar, vatanda\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan telafisi imk\u00e2ns\u0131z ma\u011fduriyetlere yol a\u00e7abilir. Bu nedenle:<\/p>\n
1. Hakimlerin sorumlulu\u011fu daha g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fekilde denetlenmeli, \u00f6zellikle kararlar\u0131 kesin nitelik ta\u015f\u0131yan dosyalarda g\u00f6revini ihmal eden ya da k\u00f6t\u00fcye kullanan yarg\u0131 mensuplar\u0131na y\u00f6nelik disiplin ve ceza mekanizmalar\u0131 i\u015fler hale getirilmelidir.<\/p>\n
2. HSK, bu t\u00fcr davran\u0131\u015flara kar\u015f\u0131 cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir duru\u015f sergilemeli, \u015fikayetleri etkin bi\u00e7imde incelemelidir.<\/p>\n
3. Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131, istinaf yolundaki parasal s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmeli ve adaletin denetim alt\u0131nda kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bir sistem reformu ger\u00e7ekle\u015ftirmelidir.<\/p>\n
4. Yarg\u0131lamada etkin delil toplama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, hakimin ki\u015fisel takdirine b\u0131rak\u0131lmaks\u0131z\u0131n sistematik hale getirilmelidir.<\/p>\n
Yarg\u0131 erkinin tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve sorumlulu\u011fu birlikte de\u011ferlendirilmeli; yarg\u0131laman\u0131n kalitesi, sadece yaz\u0131l\u0131 kurallar de\u011fil, etkin bir denetim ve sorumluluk bilinciyle g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
(Bu \u00e7al\u0131\u015fma, Vefa VARLI \u00a0taraf\u0131ndan\u00a0www.hukukihaber.net\u00a0sitesinde yay\u0131nlanmas\u0131 i\u00e7in kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Kaynak g\u00f6sterilse dahi kullan\u0131lamaz.)\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Giri\u015f Hukuk devleti ilkesinin temel ta\u015flar\u0131ndan biri, yarg\u0131 kararlar\u0131n\u0131n denetim mekanizmalar\u0131na tabi olmas\u0131d\u0131r. Bu ba\u011flamda, ilk derece mahkemelerinin verdi\u011fi kararlar\u0131n \u00fcst dereceli yarg\u0131 mercilerinde incelenmesi, adaletin sa\u011flanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayati \u00f6nemdedir. Ancak T\u00fcrkiye\u2019de baz\u0131 yarg\u0131 alanlar\u0131nda ve \u00f6zellikle belirli parasal s\u0131n\u0131r\u0131n alt\u0131ndaki davalarda, istinaf yolunun kapal\u0131 olmas\u0131, ilk derece mahkemesi kararlar\u0131n\u0131 kesinle\u015ftirmekte; bu durum, hem bireyin adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131 zedelemekte hem de yarg\u0131laman\u0131n denetimsiz kalmas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r. Ne yaz\u0131k ki, baz\u0131 hakimlerin bu denetimsizlikten g\u00fc\u00e7 alarak g\u00f6revlerini ihmal ettikleri ya da kasten hukuka ayk\u0131r\u0131 karar verdikleri \u00f6rnekler, yarg\u0131 sistemine olan g\u00fcveni sarsmaktad\u0131r. Dava nihayetinde verilecek karar\u0131n istinaf denetiminden ge\u00e7memesi adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlali niteliktedir. Bilindi\u011fi \u00fczere, ilk derece mahkemelerinin kesin nitelikteki kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 kanun yarar\u0131na temyiz\/bozma ola\u011fan\u00fcst\u00fc kanun yoluna ba\u015fvurulabilmektedir. Ancak hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k tespit edilse dahi karar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmamaktad\u0131r. Yaln\u0131zca mahkemeler i\u00e7in uyar\u0131c\u0131 nitelikte ilan edilmektedir. Baz\u0131 dava dosyalar\u0131nda gerekli ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 gibi, usul ekonomisi ilkesine ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde davan\u0131n taraflar\u0131 y\u00fcksek yarg\u0131lama masraflar\u0131 alt\u0131nda b\u0131rak\u0131lmaktad\u0131r. \u0130stinaf Yolunun Kapal\u0131 Oldu\u011fu Dosyalarda Yarg\u0131laman\u0131n Riskleri 6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu\u2019nun 341. ve devam\u0131 maddelerinde d\u00fczenlenen istinaf kanun yolu, yarg\u0131 kararlar\u0131n\u0131n hem maddi hem hukuki denetimini sa\u011flamaya y\u00f6nelik bir temyiz \u00f6ncesi ara a\u015famad\u0131r. Ancak belirli parasal s\u0131n\u0131rlar\u0131n alt\u0131nda kalan davalarda, istinaf yoluna ba\u015fvuru hakk\u0131 …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-63192","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n