Gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hal kavram\u0131 ile ilgili daha \u00f6nce ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamalar yapm\u0131\u015ft\u0131k[1]. Bu yaz\u0131m\u0131zda ise; Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu\u2019nun gecikmesinde sak\u0131nca bulunan halin varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hangi \u015fartlar\u0131n olu\u015fmas\u0131 gerekti\u011fine y\u00f6nelik a\u00e7\u0131klamas\u0131 ile Yarg\u0131tay 7. Ceza Dairesi\u2019nin i\u00e7tihat halini alm\u0131\u015f kararlar\u0131nda ge\u00e7en, mesai saatleri i\u00e7inde hakime ba\u015fvurulmay\u0131p gerek\u00e7esiz \u015fekilde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131ndan yaz\u0131l\u0131 emir al\u0131nmas\u0131 hususunun hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u015flenecektir.<\/p>\n
\u00d6ncelikle Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu\u2019nun 25.11.2014 tarihli, 2013\/8-166 E., 2014\/514 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131na g\u00f6re; \u201c(\u2026) san\u0131\u011f\u0131n esrar bulundurdu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde gelen ihbar \u00fczerine Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan verilen arama emrinde uyu\u015fturucu madde imal ve ticareti su\u00e7lamas\u0131 nedeniyle gecikmesinde sak\u0131nca bulundu\u011fu belirtilmi\u015f ise de; ihbar i\u00e7eri\u011fi ya da ara\u015ft\u0131rma tutana\u011f\u0131na g\u00f6re, \u015f\u00fcphelinin k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde ikametinden ayr\u0131laca\u011f\u0131, bulundurdu\u011fu iddia edilen esrar\u0131 elinden \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 ya da yok edece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde ek bilgi edinilmedi\u011fi gibi, gecikmesinde sak\u0131nca bulunan halin kabul\u00fc i\u00e7in hakime ba\u015fvurulup arama karar\u0131 talep edilmesi halinde delillerin kaybolaca\u011f\u0131 veya bu tedbirin uygulanamaz hale gelece\u011fi hususunda ba\u015fkaca somut olgular da ortaya konulmam\u0131\u015f ve il\u00e7e merkezindeki hakimden karar al\u0131nmas\u0131 halinde ne gibi telafisi m\u00fcmk\u00fcn olmayan sonu\u00e7lar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren ve aciliyeti hakl\u0131 k\u0131lan herhangi bir halden s\u00f6z edilmemi\u015ftir. (\u2026) Bu itibarla; san\u0131\u011f\u0131n evinde hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilen arama i\u015flemi sonucu elde edilen maddi delil ile buna ili\u015fkin d\u00fczenlenen tutana\u011f\u0131n, yerel mahkemece h\u00fckme esas al\u0131nmamas\u0131 isabetlidir\u201d.<\/p>\n
Ceza Genel Kurulu bu karar\u0131nda; esas kural\u0131n adli arama i\u00e7in hakimden karar al\u0131nmas\u0131 oldu\u011fu, hakime karar i\u00e7in ba\u015fvurulmas\u0131 durumunda delillerin, dolay\u0131s\u0131yla soru\u015fturman\u0131n akamete u\u011framas\u0131 konusunda somut olgular\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 halinde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131ndan yaz\u0131l\u0131 arama emri al\u0131nabilece\u011fi, aksi takdirde keyfi \u015fekilde s\u0131rf gecikmesinde sak\u0131nca bulunan halin varl\u0131\u011f\u0131ndan bahsetmek suretiyle Cumhuriyet savc\u0131s\u0131ndan yaz\u0131l\u0131 emir al\u0131nmas\u0131n\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 olaca\u011f\u0131 hususlar\u0131na yer vermi\u015ftir.<\/p>\n
Ger\u00e7ekten de; hakimden karar al\u0131nabilmesi i\u00e7in yeterli vakit yoksa ve ilgili tedbir yerine getirilmedi\u011finde tedbire konu e\u015fyan\u0131n yok edilmesi ihtimaliyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lacak veya olas\u0131 bir m\u00fcsadere karar\u0131n\u0131n infaz edilememesi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kacaksa Adli Arama ve \u00d6nleme Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019nin 4. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen tan\u0131m do\u011frultusunda gecikmesinde sak\u0131nca bulunan halden bahsedilmekle[2], hakime ula\u015fmakla Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na ula\u015fmak ayn\u0131 kolayl\u0131\u011f\u0131 ve pratikli\u011fi gerektirmekte ise, \u00f6ncelikle hakime ula\u015f\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmal\u0131, hakime ula\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 veya ula\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n beklenemeyece\u011fi durumda yaz\u0131l\u0131 emir i\u00e7in Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na ba\u015fvurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu net a\u00e7\u0131klama sonras\u0131nda Yarg\u0131tay 7. Ceza Dairesi, soru\u015fturma dosyalar\u0131nda s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan, hakime ula\u015fman\u0131n kolay oldu\u011fu mesai saatleri i\u00e7erisinde hakimden karar al\u0131nmay\u0131p do\u011frudan do\u011fruya Cumhuriyet savc\u0131s\u0131ndan d\u00fczenlenen yaz\u0131l\u0131 emirden hareketle adli araman\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini hukuka ayk\u0131r\u0131 bulmu\u015ftur.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 7. Ceza Dairesi\u2019nin 07.05.2024 tarihli, 2023\/12293 E., 2024\/4893 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131na g\u00f6re; \u201c\u0130lk Derece Mahkemesince kurulan h\u00fckme y\u00f6nelik san\u0131k ve kat\u0131lan vekilinin istinaf ba\u015fvurular\u0131 \u00fczerine duru\u015fma a\u00e7\u0131lmaks\u0131z\u0131n yap\u0131lan yarg\u0131lamada; B\u00f6lge Adliye Mahkemesi taraf\u0131ndan mesai saatleri i\u00e7erisinde gecikmesinde sak\u0131nca bulunan halin nedeni belirtilmeksizin Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan verilmi\u015f arama karar\u0131n\u0131n usul\u00fcne uygun olmad\u0131\u011f\u0131, hukuka ayk\u0131r\u0131 arama karar\u0131 ve arama i\u015flemi sonucu ele ge\u00e7en e\u015fyalar\u0131n yasak delil niteli\u011finde oldu\u011fu, inkara y\u00f6nelik savunmalar\u0131 da de\u011ferlendirildi\u011finde san\u0131\u011f\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na yeterli ba\u015fkaca delil bulunmad\u0131\u011f\u0131 \u015feklindeki gerek\u00e7e ile \u0130lk Derece Mahkemesinin su\u00e7un s\u00fcbutuna ili\u015fkin kabul\u00fc yerinde g\u00f6r\u00fclmemi\u015f ve san\u0131\u011f\u0131n beraatine\u201d \u00a0dair verilen karar hukuka ayk\u0131r\u0131 g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
Yine 7. Ceza Dairesinin 22.03.2023 tarihli, 2022\/10757 E., 2023\/2955 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda; \u201cKolluk g\u00f6revlilerinin istihbari bilgilere istinaden san\u0131\u011f\u0131n evinde, gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hal kapsam\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan verilen arama karar\u0131 neticesinde su\u00e7a konu e\u015fyalar\u0131 ele ge\u00e7irdi\u011fi, mesai saatleri i\u00e7erisinde gecikmesinde sak\u0131nca bulunan halin nedeni belirtilmeksizin Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan verilmi\u015f arama karar\u0131n\u0131n usul\u00fcne uygun olmad\u0131\u011f\u0131, san\u0131\u011f\u0131n su\u00e7u kabul etmedi\u011fi de birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde usuls\u00fcz arama sonucu elde edilen delilin h\u00fckme esas al\u0131namayaca\u011f\u0131 gerek\u00e7esi ile san\u0131\u011f\u0131n beraatine\u201d karar veren B\u00f6lge Adliye Mahkemesi karar\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
Ayn\u0131 Dairenin 17.01.2019 tarihli, 2015\/11045 E., 2019\/911 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda ise; \u201cMesai saatleri i\u00e7erisinde gecikmesinde sak\u0131nca bulunan halin nedeni belirtilmeksizin savc\u0131 taraf\u0131ndan verilmi\u015f arama karar\u0131n\u0131n usul\u00fcne uygun olmamas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, hukuka ayk\u0131r\u0131 arama sonucu ele ge\u00e7en e\u015fyan\u0131n yasak delil niteli\u011finde oldu\u011fu, e\u015fyan\u0131n ka\u00e7ak olmas\u0131n\u0131n durumu de\u011fi\u015ftirmeyece\u011fi, Anayasa’n\u0131n 38\/2, 5271 say\u0131l\u0131 CMK\u2019nun 206\/2-a, 217\/2, 230\/1. madde ve f\u0131kralar\u0131na g\u00f6re, hukuka ayk\u0131r\u0131 surette elde edilen delillere dayan\u0131larak mahkumiyet h\u00fckm\u00fc kurulamayaca\u011f\u0131 ve bu gerek\u00e7eyle san\u0131\u011f\u0131n beraatine karar verilmesi gerekirken yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde mahkumiyetine karar verilmesi\u201d hukuka ayk\u0131r\u0131 bulunmu\u015ftur[3].<\/p>\n
Belirtmeliyiz ki bu y\u00f6nde kararlara sadece Yarg\u0131tay 7. Ceza Dairesi imza atmakla, mesai saatlerinde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 arama emri verilmesi hali ba\u015fkaca dairelerce hen\u00fcz i\u015flenmemi\u015ftir.<\/p>\n
\u00d6rne\u011fin Yarg\u0131tay 8. Ceza Dairesi; 08.10.2024 tarihli, 2024\/12875 E., 2024\/7420 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, Yarg\u0131tay 7. Ceza Dairesi kararlar\u0131 do\u011frultusunda \u0130lk Derece Mahkemesi taraf\u0131ndan verilen beraat karar\u0131 sonras\u0131, B\u00f6lge Adliye Mahkemesi taraf\u0131ndan \u201c(\u2026) gecikmesinde\u00a0sak\u0131nca\u00a0bulunan\u00a0halin\u00a0varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re tayin ve takdirinin gerekti\u011fi, kolluk\u00e7a yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma neticesinde tutulan ara\u015ft\u0131rma tutana\u011f\u0131nda tanzim saatinin g\u00fcnd\u00fcz saat 10.00 olarak belirtilmi\u015f olmas\u0131n\u0131n Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n tutanak i\u00e7eri\u011finden bu saatte haberdar edildi\u011fi anlam\u0131na gelmeyece\u011fi, ayr\u0131ca Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n keyfili\u011fe yol a\u00e7mamak kayd\u0131 ile i\u015flenen su\u00e7un \u00f6zelliklerini dikkate al\u0131p su\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131n arama yap\u0131lacak yerde bulundurulmas\u0131 kuvvetle muhtemel olan zaman dilimini takdir ederek bu zaman dilimi i\u00e7in arama emri vermesinin de Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n taktirinde oldu\u011fu\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesi ile verilen mahkumiyet karar\u0131n\u0131 hukuka uygun bulmu\u015f ve karar\u0131 onam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 8. Ceza Dairesi; 07.11.2024 tarihli, 2024\/12954 E., 2024\/8522 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda ise, B\u00f6lge Adliye Mahkemesinin sulh ceza hakimliklerinin mesai saatleri d\u0131\u015f\u0131nda ve hafta sonlar\u0131 n\u00f6bet esaslar\u0131na g\u00f6re g\u00f6revlerine devam ettikleri hususu dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hal kavram\u0131n\u0131n s\u0131rf hafta sonu ve mesai saatleri d\u0131\u015f\u0131nda kalan zaman dilimiyle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n do\u011fru bir \u00e7\u0131kar\u0131m olmayaca\u011f\u0131 \u015feklinde a\u00e7\u0131klamas\u0131 sonras\u0131 verdi\u011fi mahkumiyet karar\u0131n\u0131 bir ba\u015fka nedenle bozmu\u015ftur.<\/p>\n
Kanaatimizce burada mesele; sulh ceza hakimliklerinin hafta sonu da n\u00f6betle\u015fe \u00e7al\u0131\u015fma \u015fekillerinin olmas\u0131 olmay\u0131p, yaz\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131nda bahsetti\u011fimiz Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu\u2019nun 25.11.2014 tarihli karar\u0131n\u0131n her durumda dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi, pekala hafta sonunda veya mesai saatleri d\u0131\u015f\u0131nda da hakim karar\u0131 al\u0131nabilece\u011fi, ancak hafta i\u00e7i mesai saatlerinde neden hakim karar\u0131 al\u0131nmayacak olmas\u0131n\u0131n Yarg\u0131tay 7. Ceza Dairesi\u2019nin g\u00f6sterdi\u011fi nedenlerde \u00f6zellikle dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fidir.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak;<\/p>\n
Yarg\u0131tay 7. Ceza Dairesi\u2019nin gecikmesinde sak\u0131nca bulunan halle ilgili a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131n di\u011fer dairelerce de dikkate al\u0131nmas\u0131n\u0131, Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu\u2019nun da yaz\u0131m\u0131zda yer verdi\u011fimiz 25.11.2014 tarihli karar\u0131 ile ayn\u0131 do\u011frultuda olan mesai saatlerinde yaz\u0131l\u0131 arama emri al\u0131nmas\u0131 hususuna \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki kararlar\u0131nda yer verilmesini beklemekteyiz, \u00e7\u00fcnk\u00fc gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hal kavram\u0131, hemen hemen uygulaman\u0131n t\u00fcm\u00fcnde soyut hukuki sebebin g\u00f6sterildi\u011fi, somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine uygun fiil ve hukuki dayanaklar i\u00e7ermeyen taleplerde ve Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 emirlerinde kullan\u0131lmaktad\u0131r. Genel ge\u00e7er, basma kal\u0131p s\u00f6zlere ba\u011fl\u0131, denetimden uzak, bir an i\u00e7in toplanan bilgiler veya al\u0131nan ihbar gibi kolluk taraf\u0131ndan baz\u0131 soyut gerek\u00e7eler g\u00f6sterilse de, bunlar\u0131n \u201cSoru\u015fturma evresinde yap\u0131lan i\u015flemlerin tutana\u011fa ba\u011flanmas\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 CMK m.169\u2019a uygun \u015fekilde tutana\u011fa ba\u011flanmad\u0131klar\u0131, tutana\u011f\u0131n orijinalinin veya bir suretinin incelemeye veya denetime elveri\u015fli bi\u00e7imde dosyaya sunulmad\u0131klar\u0131, ayr\u0131ca mesai g\u00fcn\u00fc ve saatlerinde kolayl\u0131kla sulh ceza hakimli\u011fine ula\u015f\u0131labilme ve m\u00fcracaat etme imkan\u0131 oldu\u011fu halde, s\u0131rf denetimden ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hal oldu\u011fundan bahisle arama ve elkoyma yaz\u0131l\u0131 emirlerinin verildi\u011fi, bunlar\u0131n sonradan sulh ceza hakimli\u011fi taraf\u0131ndan onaylanmas\u0131n\u0131n da, ortada gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hal olmad\u0131\u011f\u0131 halde verilmi\u015f arama emri ile yap\u0131lan aramay\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 hukuka uygun hale getirmeyece\u011fi, ortada hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak yap\u0131lm\u0131\u015f arama ve elkoyma tedbirlerinin oldu\u011fu izahtan varestedir.<\/p>\n
Prof. Dr. Ersan \u015een<\/p>\n
Av. Ertekin Aks\u00fct<\/p>\n
(Bu makale, say\u0131n\u00a0Prof. Dr. Ersan \u015eEN\u00a0taraf\u0131ndan\u00a0www.hukukihaber.net\u00a0sitesinde yay\u0131nlanmas\u0131 i\u00e7in kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Kaynak g\u00f6sterilse dahi makalenin tamam\u0131 \u00f6zel izin al\u0131nmadan kullan\u0131lamaz. Ancak al\u0131nt\u0131lanan makalenin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, aktif link verilerek kullan\u0131labilir. Yazar\u0131 ve kayna\u011f\u0131 g\u00f6sterilmeden k\u0131smen ya da tamamen yay\u0131nlanmas\u0131 \u015fahsi haklara ve fikri haklara ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil eder.)<\/p>\n
—————-<\/p>\n
[1] Ersan \u015een, \u0130rem \u015een, \u201c\u2018Gecikmesinde Sak\u0131nca Bulunan Hal\u2019 Kavram\u0131\u201d, https:\/\/www.hukukihaber.net\/gecikmesinde-sakinca-bulunan-hal-kavrami, \u00c7evrim \u0130\u00e7i Eri\u015fim Tarihi: 14.01.2025<\/p>\n
[2] Ersan \u015een, H. Sefa Ery\u0131ld\u0131z, Elkoyma, Se\u00e7kin Yay\u0131nevi, Ankara, 2017, s.181-182.<\/p>\n
[3] Ayn\u0131 y\u00f6nde Yarg\u0131tay 7. CD, 19.12.2019, 2019\/6552 E., 2019\/39101 K.<\/p>\n
\u200bGecikmesinde sak\u0131nca bulunan hal kavram\u0131 ile ilgili daha \u00f6nce ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamalar yapm\u0131\u015ft\u0131k[1]. Bu yaz\u0131m\u0131zda ise; Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu\u2019nun gecikmesinde sak\u0131nca bulunan halin varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hangi \u015fartlar\u0131n olu\u015fmas\u0131 gerekti\u011fine y\u00f6nelik a\u00e7\u0131klamas\u0131 ile Yarg\u0131tay 7. Ceza Dairesi\u2019nin i\u00e7tihat halini alm\u0131\u015f kararlar\u0131nda ge\u00e7en, mesai saatleri i\u00e7inde hakime ba\u015fvurulmay\u0131p gerek\u00e7esiz \u015fekilde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131ndan yaz\u0131l\u0131 emir al\u0131nmas\u0131 hususunun hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u015flenecektir.<\/p>\n
\u00d6ncelikle Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu\u2019nun 25.11.2014 tarihli, 2013\/8-166 E., 2014\/514 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131na g\u00f6re; \u201c(\u2026) san\u0131\u011f\u0131n esrar bulundurdu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde gelen ihbar \u00fczerine Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan verilen arama emrinde uyu\u015fturucu madde imal ve ticareti su\u00e7lamas\u0131 nedeniyle gecikmesinde sak\u0131nca bulundu\u011fu belirtilmi\u015f ise de; ihbar i\u00e7eri\u011fi ya da ara\u015ft\u0131rma tutana\u011f\u0131na g\u00f6re, \u015f\u00fcphelinin k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde ikametinden ayr\u0131laca\u011f\u0131, bulundurdu\u011fu iddia edilen esrar\u0131 elinden \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 ya da yok edece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde ek bilgi edinilmedi\u011fi gibi, gecikmesinde sak\u0131nca bulunan halin kabul\u00fc i\u00e7in hakime ba\u015fvurulup arama karar\u0131 talep edilmesi halinde delillerin kaybolaca\u011f\u0131 veya bu tedbirin uygulanamaz hale gelece\u011fi hususunda ba\u015fkaca somut olgular da ortaya konulmam\u0131\u015f ve il\u00e7e merkezindeki hakimden karar al\u0131nmas\u0131 halinde ne gibi telafisi m\u00fcmk\u00fcn olmayan sonu\u00e7lar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren ve aciliyeti hakl\u0131 k\u0131lan herhangi bir halden s\u00f6z edilmemi\u015ftir. (\u2026) Bu itibarla; san\u0131\u011f\u0131n evinde hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilen arama i\u015flemi sonucu elde edilen maddi delil ile buna ili\u015fkin d\u00fczenlenen tutana\u011f\u0131n, yerel mahkemece h\u00fckme esas al\u0131nmamas\u0131 isabetlidir\u201d.<\/p>\n
Ceza Genel Kurulu bu karar\u0131nda; esas kural\u0131n adli arama i\u00e7in hakimden karar al\u0131nmas\u0131 oldu\u011fu, hakime karar i\u00e7in ba\u015fvurulmas\u0131 durumunda delillerin, dolay\u0131s\u0131yla soru\u015fturman\u0131n akamete u\u011framas\u0131 konusunda somut olgular\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 halinde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131ndan yaz\u0131l\u0131 arama emri al\u0131nabilece\u011fi, aksi takdirde keyfi \u015fekilde s\u0131rf gecikmesinde sak\u0131nca bulunan halin varl\u0131\u011f\u0131ndan bahsetmek suretiyle Cumhuriyet savc\u0131s\u0131ndan yaz\u0131l\u0131 emir al\u0131nmas\u0131n\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 olaca\u011f\u0131 hususlar\u0131na yer vermi\u015ftir.<\/p>\n
Ger\u00e7ekten de; hakimden karar al\u0131nabilmesi i\u00e7in yeterli vakit yoksa ve ilgili tedbir yerine getirilmedi\u011finde tedbire konu e\u015fyan\u0131n yok edilmesi ihtimaliyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lacak veya olas\u0131 bir m\u00fcsadere karar\u0131n\u0131n infaz edilememesi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kacaksa Adli Arama ve \u00d6nleme Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019nin 4. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen tan\u0131m do\u011frultusunda gecikmesinde sak\u0131nca bulunan halden bahsedilmekle[2], hakime ula\u015fmakla Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na ula\u015fmak ayn\u0131 kolayl\u0131\u011f\u0131 ve pratikli\u011fi gerektirmekte ise, \u00f6ncelikle hakime ula\u015f\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmal\u0131, hakime ula\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 veya ula\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n beklenemeyece\u011fi durumda yaz\u0131l\u0131 emir i\u00e7in Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na ba\u015fvurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu net a\u00e7\u0131klama sonras\u0131nda Yarg\u0131tay 7. Ceza Dairesi, soru\u015fturma dosyalar\u0131nda s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan, hakime ula\u015fman\u0131n kolay oldu\u011fu mesai saatleri i\u00e7erisinde hakimden karar al\u0131nmay\u0131p do\u011frudan do\u011fruya Cumhuriyet savc\u0131s\u0131ndan d\u00fczenlenen yaz\u0131l\u0131 emirden hareketle adli araman\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini hukuka ayk\u0131r\u0131 bulmu\u015ftur.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 7. Ceza Dairesi\u2019nin 07.05.2024 tarihli, 2023\/12293 E., 2024\/4893 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131na g\u00f6re; \u201c\u0130lk Derece Mahkemesince kurulan h\u00fckme y\u00f6nelik san\u0131k ve kat\u0131lan vekilinin istinaf ba\u015fvurular\u0131 \u00fczerine duru\u015fma a\u00e7\u0131lmaks\u0131z\u0131n yap\u0131lan yarg\u0131lamada; B\u00f6lge Adliye Mahkemesi taraf\u0131ndan mesai saatleri i\u00e7erisinde gecikmesinde sak\u0131nca bulunan halin nedeni belirtilmeksizin Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan verilmi\u015f arama karar\u0131n\u0131n usul\u00fcne uygun olmad\u0131\u011f\u0131, hukuka ayk\u0131r\u0131 arama karar\u0131 ve arama i\u015flemi sonucu ele ge\u00e7en e\u015fyalar\u0131n yasak delil niteli\u011finde oldu\u011fu, inkara y\u00f6nelik savunmalar\u0131 da de\u011ferlendirildi\u011finde san\u0131\u011f\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na yeterli ba\u015fkaca delil bulunmad\u0131\u011f\u0131 \u015feklindeki gerek\u00e7e ile \u0130lk Derece Mahkemesinin su\u00e7un s\u00fcbutuna ili\u015fkin kabul\u00fc yerinde g\u00f6r\u00fclmemi\u015f ve san\u0131\u011f\u0131n beraatine\u201d \u00a0dair verilen karar hukuka ayk\u0131r\u0131 g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
Yine 7. Ceza Dairesinin 22.03.2023 tarihli, 2022\/10757 E., 2023\/2955 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda; \u201cKolluk g\u00f6revlilerinin istihbari bilgilere istinaden san\u0131\u011f\u0131n evinde, gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hal kapsam\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan verilen arama karar\u0131 neticesinde su\u00e7a konu e\u015fyalar\u0131 ele ge\u00e7irdi\u011fi, mesai saatleri i\u00e7erisinde gecikmesinde sak\u0131nca bulunan halin nedeni belirtilmeksizin Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan verilmi\u015f arama karar\u0131n\u0131n usul\u00fcne uygun olmad\u0131\u011f\u0131, san\u0131\u011f\u0131n su\u00e7u kabul etmedi\u011fi de birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde usuls\u00fcz arama sonucu elde edilen delilin h\u00fckme esas al\u0131namayaca\u011f\u0131 gerek\u00e7esi ile san\u0131\u011f\u0131n beraatine\u201d karar veren B\u00f6lge Adliye Mahkemesi karar\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
Ayn\u0131 Dairenin 17.01.2019 tarihli, 2015\/11045 E., 2019\/911 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda ise; \u201cMesai saatleri i\u00e7erisinde gecikmesinde sak\u0131nca bulunan halin nedeni belirtilmeksizin savc\u0131 taraf\u0131ndan verilmi\u015f arama karar\u0131n\u0131n usul\u00fcne uygun olmamas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, hukuka ayk\u0131r\u0131 arama sonucu ele ge\u00e7en e\u015fyan\u0131n yasak delil niteli\u011finde oldu\u011fu, e\u015fyan\u0131n ka\u00e7ak olmas\u0131n\u0131n durumu de\u011fi\u015ftirmeyece\u011fi, Anayasa’n\u0131n 38\/2, 5271 say\u0131l\u0131 CMK\u2019nun 206\/2-a, 217\/2, 230\/1. madde ve f\u0131kralar\u0131na g\u00f6re, hukuka ayk\u0131r\u0131 surette elde edilen delillere dayan\u0131larak mahkumiyet h\u00fckm\u00fc kurulamayaca\u011f\u0131 ve bu gerek\u00e7eyle san\u0131\u011f\u0131n beraatine karar verilmesi gerekirken yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde mahkumiyetine karar verilmesi\u201d hukuka ayk\u0131r\u0131 bulunmu\u015ftur[3].<\/p>\n
Belirtmeliyiz ki bu y\u00f6nde kararlara sadece Yarg\u0131tay 7. Ceza Dairesi imza atmakla, mesai saatlerinde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 arama emri verilmesi hali ba\u015fkaca dairelerce hen\u00fcz i\u015flenmemi\u015ftir.<\/p>\n
\u00d6rne\u011fin Yarg\u0131tay 8. Ceza Dairesi; 08.10.2024 tarihli, 2024\/12875 E., 2024\/7420 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda, Yarg\u0131tay 7. Ceza Dairesi kararlar\u0131 do\u011frultusunda \u0130lk Derece Mahkemesi taraf\u0131ndan verilen beraat karar\u0131 sonras\u0131, B\u00f6lge Adliye Mahkemesi taraf\u0131ndan \u201c(\u2026) gecikmesinde\u00a0sak\u0131nca\u00a0bulunan\u00a0halin\u00a0varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re tayin ve takdirinin gerekti\u011fi, kolluk\u00e7a yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma neticesinde tutulan ara\u015ft\u0131rma tutana\u011f\u0131nda tanzim saatinin g\u00fcnd\u00fcz saat 10.00 olarak belirtilmi\u015f olmas\u0131n\u0131n Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n tutanak i\u00e7eri\u011finden bu saatte haberdar edildi\u011fi anlam\u0131na gelmeyece\u011fi, ayr\u0131ca Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n keyfili\u011fe yol a\u00e7mamak kayd\u0131 ile i\u015flenen su\u00e7un \u00f6zelliklerini dikkate al\u0131p su\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131n arama yap\u0131lacak yerde bulundurulmas\u0131 kuvvetle muhtemel olan zaman dilimini takdir ederek bu zaman dilimi i\u00e7in arama emri vermesinin de Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n taktirinde oldu\u011fu\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesi ile verilen mahkumiyet karar\u0131n\u0131 hukuka uygun bulmu\u015f ve karar\u0131 onam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 8. Ceza Dairesi; 07.11.2024 tarihli, 2024\/12954 E., 2024\/8522 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131nda ise, B\u00f6lge Adliye Mahkemesinin sulh ceza hakimliklerinin mesai saatleri d\u0131\u015f\u0131nda ve hafta sonlar\u0131 n\u00f6bet esaslar\u0131na g\u00f6re g\u00f6revlerine devam ettikleri hususu dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hal kavram\u0131n\u0131n s\u0131rf hafta sonu ve mesai saatleri d\u0131\u015f\u0131nda kalan zaman dilimiyle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n do\u011fru bir \u00e7\u0131kar\u0131m olmayaca\u011f\u0131 \u015feklinde a\u00e7\u0131klamas\u0131 sonras\u0131 verdi\u011fi mahkumiyet karar\u0131n\u0131 bir ba\u015fka nedenle bozmu\u015ftur.<\/p>\n
Kanaatimizce burada mesele; sulh ceza hakimliklerinin hafta sonu da n\u00f6betle\u015fe \u00e7al\u0131\u015fma \u015fekillerinin olmas\u0131 olmay\u0131p, yaz\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131nda bahsetti\u011fimiz Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu\u2019nun 25.11.2014 tarihli karar\u0131n\u0131n her durumda dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi, pekala hafta sonunda veya mesai saatleri d\u0131\u015f\u0131nda da hakim karar\u0131 al\u0131nabilece\u011fi, ancak hafta i\u00e7i mesai saatlerinde neden hakim karar\u0131 al\u0131nmayacak olmas\u0131n\u0131n Yarg\u0131tay 7. Ceza Dairesi\u2019nin g\u00f6sterdi\u011fi nedenlerde \u00f6zellikle dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fidir.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak;<\/p>\n
Yarg\u0131tay 7. Ceza Dairesi\u2019nin gecikmesinde sak\u0131nca bulunan halle ilgili a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131n di\u011fer dairelerce de dikkate al\u0131nmas\u0131n\u0131, Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu\u2019nun da yaz\u0131m\u0131zda yer verdi\u011fimiz 25.11.2014 tarihli karar\u0131 ile ayn\u0131 do\u011frultuda olan mesai saatlerinde yaz\u0131l\u0131 arama emri al\u0131nmas\u0131 hususuna \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki kararlar\u0131nda yer verilmesini beklemekteyiz, \u00e7\u00fcnk\u00fc gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hal kavram\u0131, hemen hemen uygulaman\u0131n t\u00fcm\u00fcnde soyut hukuki sebebin g\u00f6sterildi\u011fi, somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine uygun fiil ve hukuki dayanaklar i\u00e7ermeyen taleplerde ve Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 emirlerinde kullan\u0131lmaktad\u0131r. Genel ge\u00e7er, basma kal\u0131p s\u00f6zlere ba\u011fl\u0131, denetimden uzak, bir an i\u00e7in toplanan bilgiler veya al\u0131nan ihbar gibi kolluk taraf\u0131ndan baz\u0131 soyut gerek\u00e7eler g\u00f6sterilse de, bunlar\u0131n \u201cSoru\u015fturma evresinde yap\u0131lan i\u015flemlerin tutana\u011fa ba\u011flanmas\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 CMK m.169\u2019a uygun \u015fekilde tutana\u011fa ba\u011flanmad\u0131klar\u0131, tutana\u011f\u0131n orijinalinin veya bir suretinin incelemeye veya denetime elveri\u015fli bi\u00e7imde dosyaya sunulmad\u0131klar\u0131, ayr\u0131ca mesai g\u00fcn\u00fc ve saatlerinde kolayl\u0131kla sulh ceza hakimli\u011fine ula\u015f\u0131labilme ve m\u00fcracaat etme imkan\u0131 oldu\u011fu halde, s\u0131rf denetimden ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hal oldu\u011fundan bahisle arama ve elkoyma yaz\u0131l\u0131 emirlerinin verildi\u011fi, bunlar\u0131n sonradan sulh ceza hakimli\u011fi taraf\u0131ndan onaylanmas\u0131n\u0131n da, ortada gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hal olmad\u0131\u011f\u0131 halde verilmi\u015f arama emri ile yap\u0131lan aramay\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 hukuka uygun hale getirmeyece\u011fi, ortada hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak yap\u0131lm\u0131\u015f arama ve elkoyma tedbirlerinin oldu\u011fu izahtan varestedir.<\/p>\n
Prof. Dr. Ersan \u015een<\/p>\n
Av. Ertekin Aks\u00fct<\/p>\n
(Bu makale, say\u0131n\u00a0Prof. Dr. Ersan \u015eEN\u00a0taraf\u0131ndan\u00a0www.hukukihaber.net\u00a0sitesinde yay\u0131nlanmas\u0131 i\u00e7in kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Kaynak g\u00f6sterilse dahi makalenin tamam\u0131 \u00f6zel izin al\u0131nmadan kullan\u0131lamaz. Ancak al\u0131nt\u0131lanan makalenin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, aktif link verilerek kullan\u0131labilir. Yazar\u0131 ve kayna\u011f\u0131 g\u00f6sterilmeden k\u0131smen ya da tamamen yay\u0131nlanmas\u0131 \u015fahsi haklara ve fikri haklara ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil eder.)<\/p>\n
—————-<\/p>\n
[1] Ersan \u015een, \u0130rem \u015een, \u201c\u2018Gecikmesinde Sak\u0131nca Bulunan Hal\u2019 Kavram\u0131\u201d, https:\/\/www.hukukihaber.net\/gecikmesinde-sakinca-bulunan-hal-kavrami, \u00c7evrim \u0130\u00e7i Eri\u015fim Tarihi: 14.01.2025<\/p>\n
[2] Ersan \u015een, H. Sefa Ery\u0131ld\u0131z, Elkoyma, Se\u00e7kin Yay\u0131nevi, Ankara, 2017, s.181-182.<\/p>\n
[3] Ayn\u0131 y\u00f6nde Yarg\u0131tay 7. CD, 19.12.2019, 2019\/6552 E., 2019\/39101 K.\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hal kavram\u0131 ile ilgili daha \u00f6nce ayr\u0131nt\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamalar yapm\u0131\u015ft\u0131k[1]. Bu yaz\u0131m\u0131zda ise; Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu\u2019nun gecikmesinde sak\u0131nca bulunan halin varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hangi \u015fartlar\u0131n olu\u015fmas\u0131 gerekti\u011fine y\u00f6nelik a\u00e7\u0131klamas\u0131 ile Yarg\u0131tay 7. Ceza Dairesi\u2019nin i\u00e7tihat halini alm\u0131\u015f kararlar\u0131nda ge\u00e7en, mesai saatleri i\u00e7inde hakime ba\u015fvurulmay\u0131p gerek\u00e7esiz \u015fekilde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131ndan yaz\u0131l\u0131 emir al\u0131nmas\u0131 hususunun hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u015flenecektir. \u00d6ncelikle Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu\u2019nun 25.11.2014 tarihli, 2013\/8-166 E., 2014\/514 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131na g\u00f6re; \u201c(\u2026) san\u0131\u011f\u0131n esrar bulundurdu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde gelen ihbar \u00fczerine Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan verilen arama emrinde uyu\u015fturucu madde imal ve ticareti su\u00e7lamas\u0131 nedeniyle gecikmesinde sak\u0131nca bulundu\u011fu belirtilmi\u015f ise de; ihbar i\u00e7eri\u011fi ya da ara\u015ft\u0131rma tutana\u011f\u0131na g\u00f6re, \u015f\u00fcphelinin k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde ikametinden ayr\u0131laca\u011f\u0131, bulundurdu\u011fu iddia edilen esrar\u0131 elinden \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 ya da yok edece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde ek bilgi edinilmedi\u011fi gibi, gecikmesinde sak\u0131nca bulunan halin kabul\u00fc i\u00e7in hakime ba\u015fvurulup arama karar\u0131 talep edilmesi halinde delillerin kaybolaca\u011f\u0131 veya bu tedbirin uygulanamaz hale gelece\u011fi hususunda ba\u015fkaca somut olgular da ortaya konulmam\u0131\u015f ve il\u00e7e merkezindeki hakimden karar al\u0131nmas\u0131 halinde ne gibi telafisi m\u00fcmk\u00fcn olmayan sonu\u00e7lar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren ve aciliyeti hakl\u0131 k\u0131lan herhangi bir halden s\u00f6z edilmemi\u015ftir. (\u2026) Bu itibarla; san\u0131\u011f\u0131n evinde hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilen arama i\u015flemi sonucu elde edilen maddi delil ile buna ili\u015fkin d\u00fczenlenen …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-56649","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n