Hakaret su\u00e7u TCK\u2019n\u0131n 125. maddesinde \u015f\u00f6yle d\u00fczenlenmektedir; (1) Bir kimseye onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya s\u00f6vmek suretiyle bir kimsenin onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na sald\u0131ran ki\u015fi, \u00fc\u00e7 aydan iki y\u0131la kadar hapis veya adl\u00ee para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. Ma\u011fdurun g\u0131yab\u0131nda hakaretin cezaland\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in fiilin en az \u00fc\u00e7 ki\u015fiyle ihtilat ederek i\u015flenmesi gerekir. (2) Fiilin, ma\u011fduru muhatap alan sesli, yaz\u0131l\u0131 veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc bir iletiyle i\u015flenmesi halinde, yukar\u0131daki f\u0131krada belirtilen cezaya h\u00fckmolunur. (3) Hakaret su\u00e7unun; a) Kamu g\u00f6revlisine kar\u015f\u0131 g\u00f6revinden dolay\u0131, b) Dini, siyasi, sosyal, felsefi inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan, de\u011fi\u015ftirmesinden, yaymaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan, mensup oldu\u011fu dinin emir ve yasaklar\u0131na uygun davranmas\u0131ndan dolay\u0131, c) Ki\u015finin mensup bulundu\u011fu dine g\u00f6re kutsal say\u0131lan de\u011ferlerden bahisle, i\u015flenmesi halinde, cezan\u0131n alt s\u0131n\u0131r\u0131 bir y\u0131ldan az olamaz. (4) Hakaretin alenen i\u015flenmesi halinde ceza alt\u0131da biri oran\u0131nda art\u0131r\u0131l\u0131r.\u00a0 (5) Kurul h\u00e2linde \u00e7al\u0131\u015fan kamu g\u00f6revlilerine g\u00f6revlerinden dolay\u0131 hakaret edilmesi h\u00e2linde su\u00e7, kurulu olu\u015fturan \u00fcyelere kar\u015f\u0131 i\u015flenmi\u015f say\u0131l\u0131r. Ancak, bu durumda zincirleme su\u00e7a ili\u015fkin madde h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r.<\/p>\n
Soru\u015fturulmas\u0131 ve kovu\u015fturulmas\u0131 \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 olan hakaret su\u00e7 hakk\u0131nda yetkili kimse alt\u0131 ay i\u00e7inde \u015fik\u00e2yette bulunmad\u0131\u011f\u0131 takdirde soru\u015fturma ve kovu\u015fturma yap\u0131lamaz. \u00a0Zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresini ge\u00e7memek ko\u015fuluyla bu s\u00fcre, \u015fik\u00e2yet hakk\u0131 olan ki\u015finin fiili ve failin kim oldu\u011funu bildi\u011fi veya \u00f6\u011frendi\u011fi g\u00fcnden ba\u015flar.\u00a0 Ancak, soru\u015fturulmas\u0131 ve kovu\u015fturulmas\u0131 \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 olan hakaret su\u00e7u bak\u0131m\u0131ndan \u015fik\u00e2yet s\u00fcresi, her ne suretle olursa olsun fiilin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi tarihten itibaren iki y\u0131l\u0131 ge\u00e7emez.\u00a0 \u015eik\u00e2yet hakk\u0131 olan birka\u00e7 ki\u015fiden birisi alt\u0131 ayl\u0131k s\u00fcreyi ge\u00e7irirse bundan dolay\u0131 di\u011ferlerinin haklar\u0131 d\u00fc\u015fmez.\u00a0<\/p>\n
Kovu\u015fturma yap\u0131labilmesi \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 su\u00e7larda kanunda aksi yaz\u0131l\u0131 olmad\u0131k\u00e7a su\u00e7tan zarar g\u00f6ren ki\u015finin vazge\u00e7mesi davay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr ve h\u00fckm\u00fcn kesinle\u015fmesinden sonraki vazge\u00e7me cezan\u0131n infaz\u0131na engel olmaz.<\/p>\n
\u0130\u015ftirak halinde su\u00e7 i\u015flemi\u015f san\u0131klardan biri hakk\u0131ndaki \u015fik\u00e2yetten vazge\u00e7me, di\u011ferlerini de kapsar. Kanunda aksi yaz\u0131l\u0131 olmad\u0131k\u00e7a, vazge\u00e7me onu kabul etmeyen san\u0131\u011f\u0131 etkilemez. Kamu davas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesi, su\u00e7tan zarar g\u00f6ren ki\u015finin \u015fik\u00e2yetten vazge\u00e7mi\u015f\u00a0olmas\u0131ndan ileri gelmi\u015f ve vazge\u00e7ti\u011fi s\u0131rada \u015fahsi haklar\u0131ndan da vazge\u00e7ti\u011fini ayr\u0131ca a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f ise art\u0131k hukuk mahkemesinde de dava a\u00e7amaz. <\/p>\n
Y\u00fcze kar\u015f\u0131 hakaret ve g\u0131yapta hakaret su\u00e7u uzla\u015fma kapsam\u0131nda olup uzla\u015ft\u0131rma bir kovu\u015fturma \u015fart\u0131d\u0131r. Uzla\u015ft\u0131rma yoluna gidilmeden dava a\u00e7\u0131lamaz. Uzla\u015ft\u0131rma yoluna gidilmeden iddianame d\u00fczenlenmesi iddianamenin iade sebebidir. <\/p>\n
Hakaret olu\u015fturan fiilin, ma\u011fduru muhatap alan sesli, yaz\u0131l\u0131 veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc bir iletiyle i\u015flenmesi halinde,\u00a0 eylem \u00f6n \u00f6deme kapsam\u0131nda olup \u00f6n \u00f6deme bir kovu\u015fturma \u015fart\u0131d\u0131r.\u00a0 \u00d6n \u00f6deme yoluna gidilmeden dava a\u00e7\u0131lamaz. \u00d6n \u00f6deme yoluna gidilmeden iddianame d\u00fczenlenmesi iddianamenin iadesi sebebidir.<\/p>\n
Kamu g\u00f6revlisine kar\u015f\u0131 g\u00f6revinden dolay\u0131 hakaret halinde su\u00e7un takibi \u015fik\u00e2yete tabi olmay\u0131p resen takibi gerekir. 14.11.2024 tarihli, 32722 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren\u00a0 7531\u00a0 say\u0131l\u0131 yasa kapsam\u0131nda TCK m.125\/2 maddesinde ma\u011fduru muhatap alan sesli, yaz\u0131l\u0131 veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc bir iletiyle\u201d\u00a0veya\u00a0\u201cdini, siyasi, sosyal, felsefi inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan, de\u011fi\u015ftirmesinden, yaymaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan, mensup oldu\u011fu dinin emir ve yasaklar\u0131na uygun davranmas\u0131ndan dolay\u0131\u201d veya \u201cki\u015finin mensup bulundu\u011fu dine g\u00f6re kutsal say\u0131lan de\u011ferlerden bahisle\u201d veya \u201calenen\u201d\u00a0i\u015flenmesi\u00a0hallerinde \u00f6n \u00f6deme uygulanacakt\u0131r. Bu de\u011fi\u015fiklikle,\u00a0hakaret su\u00e7unun TCK\u2019n\u0131n 125\/2. maddesindeki hali uzla\u015ft\u0131rma\u00a0kapsam\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131larak\u00a0\u00f6n \u00f6deme\u00a0kapsam\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00fczenleme \u00e7ok yerinde bir de\u011fi\u015fiklik olup yarg\u0131 \u00fczerinden istismar\u0131n ve \u00f6tekile\u015ftirmenin \u00f6n\u00fc kapanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Uzla\u015fma kapsam\u0131ndaki su\u00e7lar hari\u00e7 olmak \u00fczere, yaln\u0131z adl\u00ee para cezas\u0131n\u0131 gerektiren veya kanun maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen hapis cezas\u0131n\u0131n yukar\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131 alt\u0131 ay\u0131 a\u015fmayan su\u00e7lar\u0131n faili a) Adl\u00ee para cezas\u0131 maktu ise bu miktar\u0131, de\u011filse a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131, b) Hapis cezas\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak her g\u00fcn i\u00e7in y\u00fcz T\u00fcrk Liras\u0131 \u00fczerinden bulunacak miktar\u0131, c) Hapis cezas\u0131 ile birlikte adl\u00ee para cezas\u0131 da \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ise, hapis cezas\u0131 i\u00e7in bu f\u0131kran\u0131n (b) bendine g\u00f6re belirlenecek miktar ile adl\u00ee para cezas\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131, soru\u015fturma giderleri ile birlikte, Cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca yap\u0131lacak tebli\u011f \u00fczerine on g\u00fcn i\u00e7inde \u00f6dedi\u011fi takdirde hakk\u0131nda kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lmaz. Failin on g\u00fcn i\u00e7inde talep etmesi ko\u015fuluyla bu miktar\u0131n birer ay ara ile \u00fc\u00e7 e\u015fit taksit h\u00e2linde \u00f6denmesine Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan karar verilir. Taksitlerin s\u00fcresinde \u00f6denmemesi h\u00e2linde \u00f6n \u00f6deme h\u00fck\u00fcms\u00fcz kal\u0131r ve soru\u015fturmaya devam edilir.\u00a0<\/p>\n
\u00a0Taksirli su\u00e7lar hari\u00e7 olmak \u00fczere, \u00f6n \u00f6demeye ba\u011fl\u0131 olarak kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na veya kamu davas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesine karar verildi\u011fi tarihten itibaren be\u015f y\u0131l i\u00e7inde \u00f6n \u00f6demeye tabi bir su\u00e7u i\u015fleyen faile bu f\u0131kra uyar\u0131nca teklif edilecek \u00f6n \u00f6deme miktar\u0131 yar\u0131 oran\u0131nda art\u0131r\u0131l\u0131r. \u00a0\u00d6zel kanun h\u00fck\u00fcmleri gere\u011fince i\u015fin do\u011frudan mahkemeye intikal etmesi halinde de fail, h\u00e2kim taraf\u0131ndan yap\u0131lacak bildirim \u00fczerine birinci f\u0131kra h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re saptanacak miktardaki paray\u0131 yarg\u0131lama giderleriyle birlikte \u00f6dedi\u011finde kamu davas\u0131 d\u00fc\u015fer. Cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca bu madde kapsam\u0131na giren su\u00e7 nedeniyle \u00f6n \u00f6deme i\u015flemi yap\u0131lmadan dava a\u00e7\u0131lmas\u0131 veya dava konusu fiilin niteli\u011finin de\u011fi\u015fmesi suretiyle madde kapsam\u0131na giren bir su\u00e7a d\u00f6n\u00fc\u015fmesi halinde de yukar\u0131daki f\u0131kra uygulan\u0131r.\u00a0 Su\u00e7la ilgili kanun maddesinde yukar\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131 alt\u0131 ay\u0131 a\u015fmayan hapis cezas\u0131 veya adl\u00ee para cezas\u0131ndan yaln\u0131z birinin uygulanabilece\u011fi hallerde \u00f6denmesi gereken miktar adl\u00ee para cezas\u0131 esas al\u0131narak belirlenir.\u00a0 Bu madde gere\u011fince kamu davas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmamas\u0131 veya ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, ki\u015fisel hakk\u0131n istenmesine, mal\u0131n geri al\u0131nmas\u0131na ve m\u00fcsadereye ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmleri etkilemez.<\/p>\n
\u00a0Hakaret su\u00e7unu d\u00fczenleyen TCK\u2019n\u0131n 125 inci maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131n (b) ve (c) bentleri ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 \u00f6n \u00f6deme kapsam\u0131ndad\u0131r. Hakaret su\u00e7unun; b) Dini, siyasi, sosyal, felsefi inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan, de\u011fi\u015ftirmesinden, yaymaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan, mensup oldu\u011fu dinin emir ve yasaklar\u0131na uygun davranmas\u0131ndan dolay\u0131, c) Ki\u015finin mensup bulundu\u011fu dine g\u00f6re kutsal say\u0131lan de\u011ferlerden bahisle, i\u015flenmesi halinde, cezan\u0131n alt s\u0131n\u0131r\u0131 bir y\u0131ldan az olamaz.(4)\u00a0 Hakaretin alenen i\u015flenmesi halinde ceza alt\u0131da biri oran\u0131nda art\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Hakaret su\u00e7unun; kamu g\u00f6revlisine kar\u015f\u0131 g\u00f6revinden dolay\u0131 i\u015flenmesi halinde su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenen \u00e7ocuklar hari\u00e7 olmak \u00fczere uzla\u015ft\u0131rma veya \u00f6n \u00f6deme yoluna gidilemez. Ancak su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenen \u00e7ocuklarda kamu g\u00f6revlisine kar\u015f\u0131 g\u00f6revinden dolay\u0131 hakaret su\u00e7u uzla\u015ft\u0131rma kapsam\u0131nda olup uzla\u015ft\u0131rma yine kovu\u015fturma \u015fart\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Kamu g\u00f6revlisine hakaret su\u00e7u Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan re\u2019sen soru\u015fturulur. Takibi \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 \u015fik\u00e2yet, ihbar veya ba\u015fka bir suretle su\u00e7un i\u015flendi\u011fi izlenimini veren bir hali \u00f6\u011frendi\u011fi anda gerekli ara\u015ft\u0131rma ve delil toplama s\u00fcrecini tamamlayarak kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirir yeterlilikte delil elde ederse iddianame d\u00fczenler. Uzla\u015ft\u0131rma, seri muhakeme ve \u00f6n \u00f6deme usulleri uygulanamaz.<\/p>\n
\u00a0 Genel olarak uzla\u015fma, uzla\u015fma kapsam\u0131na giren bir su\u00e7 nedeniyle, \u015f\u00fcpheli ya da san\u0131\u011f\u0131n ma\u011fdur veya su\u00e7tan zarar g\u00f6renin kanun ve y\u00f6netmelikteki usul ve h\u00fck\u00fcmlere uygun olarak uzla\u015ft\u0131rmac\u0131 taraf\u0131ndan uzla\u015ft\u0131rma s\u00fcreci sonunda anla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmalar\u0131n\u0131 ifade eder. Uzla\u015fma modern ceza hukukunda cezaland\u0131r\u0131c\u0131 adalet anlay\u0131\u015f\u0131na alternatif bir uyu\u015fmazl\u0131k y\u00f6ntemidir. Uzla\u015fma onar\u0131c\u0131 adalet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n en h\u0131zl\u0131 geli\u015fen ve en \u00f6nemli alanlar\u0131ndan biridir. Di\u011fer bir ifadeyle, uzla\u015fma,\u00a0 klasik yarg\u0131lama d\u0131\u015f\u0131 alternatif \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131ndan birisidir. Uzla\u015fmaya ba\u015flamak i\u00e7in \u00f6ncelikle fail hakk\u0131nda soru\u015fturma yap\u0131lmas\u0131 neticesinde \u015f\u00fcpheli hakk\u0131nda iddianame d\u00fczenlemeye yetecek miktarda hukuka uygun y\u00f6ntemlerle elde edilmi\u015f delile ili\u015fkin \u015f\u00fcphe olmal\u0131d\u0131r. Uzla\u015fma, fail ile ma\u011fdurun yasan\u0131n belirledi\u011fi \u00e7er\u00e7eve i\u00e7erisinde uzla\u015ft\u0131rmac\u0131 \u00f6n\u00fcnde iradelerine uygun bir anla\u015fma yaparak ceza uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gidermeleridir[1].<\/p>\n
Uzla\u015ft\u0131rma, uzla\u015fma kapsam\u0131ndaki bir su\u00e7 nedeniyle ba\u015flat\u0131lan ceza soru\u015fturmas\u0131 veya kovu\u015fturmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda,\u00a0 dosyan\u0131n Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 ya da davaya bakan mahkeme taraf\u0131ndan uzla\u015ft\u0131rma b\u00fcrosuna g\u00f6nderilerek, uzla\u015ft\u0131rmac\u0131 b\u00fcro taraf\u0131ndan uzla\u015ft\u0131rmac\u0131 olarak g\u00f6revlendirilen uzla\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n, \u015f\u00fcpheli veya san\u0131k ile ma\u011fdur veya su\u00e7tan zarar g\u00f6reni, kendi aralar\u0131nda bar\u0131\u015fmay\u0131 sa\u011flayarak su\u00e7la bozulan toplumsal bar\u0131\u015f\u0131 yeniden olu\u015fturmak amac\u0131yla \u00f6ncelikle ma\u011fdurun zarar\u0131n\u0131n giderilmesine, \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n da yarg\u0131laman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131ndan kurtulmas\u0131na y\u00f6nelik olarak ortak bir paydada anla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in bir araya getirilmesi suretiyle uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n yarg\u0131 d\u0131\u015f\u0131 yolla \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc ama\u00e7layan bir s\u00fcre\u00e7tir[2].<\/p>\n
Uzla\u015fman\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi h\u00e2linde, taraflar\u0131n imzalar\u0131n\u0131 da i\u00e7eren raporda, ne suretle uzla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klan\u0131r. Ancak uzla\u015ft\u0131rma m\u00fczakereleri s\u0131ras\u0131nda su\u00e7un i\u015flenmesine ili\u015fkin olarak yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalara raporda yer verilmez. Uzla\u015ft\u0131rma b\u00fcrosu, soru\u015fturma dosyas\u0131n\u0131, raporu ve varsa yaz\u0131l\u0131 anla\u015fmay\u0131 uzla\u015ft\u0131rma b\u00fcrosundan sorumlu Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na gecikmeksizin sunar. Cumhuriyet savc\u0131s\u0131, uzla\u015fman\u0131n taraflar\u0131n \u00f6zg\u00fcr iradelerine dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve edimin hukuka ve ahlaka uygun oldu\u011funu belirlerse raporu veya belgeyi m\u00fch\u00fcr ve imza alt\u0131na almak suretiyle onaylar, soru\u015fturma dosyas\u0131nda muhafaza eder. Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 uzla\u015ft\u0131rma raporunu veya uzla\u015fma belgesini inceleyip uzla\u015fman\u0131n taraflar\u0131n \u00f6zg\u00fcr iradelerine dayanmamas\u0131, edimin hukuka ve ahlaka uygun olmamas\u0131 ya da uygulanabilir olmamas\u0131 nedeniyle onaylamad\u0131\u011f\u0131 takdirde gerek\u00e7esini rapora yazar. Edimin hukuka ve ahlaka uygun olmamas\u0131 nedeniyle raporu onaylamamas\u0131 durumunda 30 art\u0131 20 \u00a0art\u0131 20 g\u00fcn olmak \u00fczere \u00a0toplam 70 g\u00fcnl\u00fck\u00a0 s\u00fcreye uyulmas\u0131 ko\u015fuluyla edimin de\u011fi\u015ftirilmesini uzla\u015ft\u0131rmac\u0131dan isteyebilir.<\/p>\n
Uzla\u015ft\u0131rmac\u0131; \u015f\u00fcpheli, san\u0131k, kat\u0131lan, ma\u011fdur veya su\u00e7tan zarar g\u00f6rene\u00a0 uzla\u015fma teklifinde bulunur. \u015e\u00fcpheli, san\u0131k, kat\u0131lan, ma\u011fdur veya su\u00e7tan zarar g\u00f6renin re\u015fit olmamas\u0131 ya da k\u0131s\u0131tl\u0131 olmas\u0131 h\u00e2li ile ma\u011fdur veya su\u00e7tan zarar g\u00f6renin ay\u0131rt etme g\u00fcc\u00fc bulunmamas\u0131 durumunda, uzla\u015fma teklifi kanun\u00ee temsilcilerine yap\u0131l\u0131r. M\u00fc\u015ftekinin veya su\u00e7tan zarar g\u00f6renin \u00f6zel hukuk t\u00fczel ki\u015fisi olmas\u0131 h\u00e2linde vek\u00e2letnamede \u00f6zel yetki var ise vekile de uzla\u015fma teklifinde bulunulabilir. Uzla\u015ft\u0131rmac\u0131, uzla\u015fma teklifini b\u00fcro arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla a\u00e7\u0131klamal\u0131 tebligat, istinabe veya Ses ve G\u00f6r\u00fcnt\u00fc Bili\u015fim Sistemi (SEGB\u0130S) yoluyla da yapabilir. Uzla\u015fma teklif formunun istinabe suretiyle imzalat\u0131lmas\u0131 gereken h\u00e2llerde, teklif formu taraf\u0131n bulundu\u011fu yer Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 istinabe b\u00fcrosu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla imzalat\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Uzla\u015ft\u0131rmac\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lacak uzla\u015fma teklifi, uzla\u015fman\u0131n mahiyeti ile uzla\u015fmay\u0131 kabul veya reddetmenin hukuk\u00ee sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu Uzla\u015fma Teklif Formu’nda yer alan bilgilerin a\u00e7\u0131klanmas\u0131 ve teklif formunun haz\u0131r bulunan ilgiliye imzalat\u0131larak verilmesi suretiyle yap\u0131l\u0131r. Uzla\u015ft\u0131rmac\u0131 taraf\u0131ndan bilgilendirme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yerine getirildi\u011fine ve uzla\u015fma teklifinde bulunuldu\u011funa ili\u015fkin formun imzal\u0131 \u00f6rne\u011fi uzla\u015ft\u0131rma evrak\u0131 i\u00e7ine konulur.<\/p>\n
Uzla\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n uzla\u015fma teklifinde bulunaca\u011f\u0131 \u015f\u00fcpheli, san\u0131k, kat\u0131lan, ma\u011fdur veya su\u00e7tan zarar g\u00f6ren ya da kanun\u00ee temsilcilerine ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131yla ula\u015f\u0131lamamas\u0131 h\u00e2linde a\u00e7\u0131klamal\u0131 uzla\u015fma teklifi b\u00fcro arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131l\u0131r. Bu i\u015flem uzla\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n, b\u00fcroya ba\u015fvurarak teklif formunu vermesi \u00fczerine ger\u00e7ekle\u015ftirilir.<\/p>\n
Uzla\u015fma teklifinde bulunmak i\u00e7in \u00e7a\u011fr\u0131; telefon, telgraf, faks, elektronik posta gibi ara\u00e7lardan yararlan\u0131lmak suretiyle de yap\u0131labilir. Ancak, bu \u00e7a\u011fr\u0131 uzla\u015fma teklifi anlam\u0131na gelmez.\u00a0 Uzla\u015ft\u0131rma m\u00fczakerelerine \u015f\u00fcpheli, san\u0131k, kat\u0131lan, ma\u011fdur, su\u00e7tan zarar g\u00f6ren, kanun\u00ee temsilci, m\u00fcdafi ve vekil kat\u0131labilir. \u015e\u00fcpheli, san\u0131k, kat\u0131lan, ma\u011fdur veya su\u00e7tan zarar g\u00f6renin kendisi veya kanun\u00ee temsilcisi, m\u00fcdafi ya da vekilinin hakl\u0131 bir mazereti olmaks\u0131z\u0131n m\u00fczakerelere kat\u0131lmaktan imtina etmesi h\u00e2linde, ilgili taraf uzla\u015fmay\u0131 kabul etmemi\u015f say\u0131l\u0131r. Uzla\u015fma sa\u011flanabilmesi i\u00e7in birden fazla m\u00fczakere yap\u0131labilir. Uzla\u015ft\u0131rmac\u0131, m\u00fczakereler s\u0131ras\u0131nda izlenmesi gereken y\u00f6ntemle ilgili olarak Cumhuriyet savc\u0131s\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015febilir;\u00a0Cumhuriyet savc\u0131s\u0131, uzla\u015ft\u0131rmac\u0131ya uzla\u015ft\u0131rma m\u00fczakerelerinin kanuna uygun y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi amac\u0131yla talimat verebilir. M\u00fczakereler, taraflarla birlikte veya ayr\u0131 ayr\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilecek toplant\u0131larla y\u00fcr\u00fct\u00fclebilir. M\u00fczakereler, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc ve sesli ileti\u015fim tekni\u011finin kullan\u0131lmas\u0131 suretiyle de yap\u0131labilir.\u00a0Uzla\u015ft\u0131rmac\u0131, raporu taraflara imzalat\u0131r. Uzla\u015ft\u0131rma raporunun istinabe suretiyle imzalat\u0131lmas\u0131 gereken h\u00e2llerde, rapor taraf\u0131n bulundu\u011fu yer Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 istinabe b\u00fcrosu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla imzalat\u0131l\u0131r. Resm\u00ee mercilere beyan edilmi\u015f olup da soru\u015fturma veya kovu\u015fturma dosyas\u0131nda yer alan adreste bulunmama, ki\u015finin hat\u0131ras\u0131na hakaret su\u00e7u d\u0131\u015f\u0131nda ma\u011fdurun \u00f6lmesi veya yurt d\u0131\u015f\u0131nda olma ya da yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmaya ra\u011fmen adresin belirlenememesi gibi ba\u015fka bir nedenle ma\u011fdura, su\u00e7tan zarar g\u00f6rene, \u015f\u00fcpheliye, san\u0131\u011fa, kat\u0131lana veya bunlar\u0131n kanun\u00ee temsilcisine ula\u015f\u0131lamamas\u0131 h\u00e2linde bu hususun tutanakla tespit edilmesinin ard\u0131ndan uzla\u015ft\u0131rmac\u0131 taraf\u0131ndan uzla\u015ft\u0131rma i\u015flemlerine son verilir. Uzla\u015ft\u0131rma i\u015flemleri sonucunda uzla\u015fma sa\u011flanmaz ise Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131 iddianame d\u00fczenler.<\/p>\n
Uzla\u015fma ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi takdirde, mahkeme, uzla\u015fma sonucunda san\u0131\u011f\u0131n edimini\u00a0def\u2019aten yani tek seferde \u00a0yerine getirmesi halinde, davan\u0131n d\u00fc\u015fmesine karar verir. Edimin yerine getirilmesinin ileri tarihe b\u0131rak\u0131lmas\u0131, takside ba\u011flanmas\u0131 veya s\u00fcreklilik\u00a0arz etmesi\u00a0halinde durma karar\u0131 verilir. Durma s\u00fcresince zamana\u015f\u0131m\u0131 i\u015flemez. Uzla\u015fman\u0131n gereklerinin yerine getirilmemesi halinde, mahkemece yarg\u0131lamaya kald\u0131\u011f\u0131 yerden devam olunur.<\/p>\n
Hakaret su\u00e7lar\u0131nda \u015f\u00fcphelinin at\u0131l\u0131 su\u00e7u i\u015fledi\u011fine ili\u015fkin yeterli \u015f\u00fcphe yoksa Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na karar verilmektedir. Ancak \u015f\u00fcphe varsa eylemin olu\u015fturdu\u011fu su\u00e7 \u015fekline g\u00f6re ya uzla\u015ft\u0131rma ya da \u00f6n \u00f6deme yoluna gidilmelidir. Yeterli \u015f\u00fcphe varsa iddianame d\u00fczenlenir. \u015e\u00fcpheden san\u0131k yararlan\u0131r ilkesi soru\u015fturma a\u015famas\u0131na ili\u015fkin de\u011fil kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda ge\u00e7erli olan ceza muhakemesine egemen ilkelerdendir. <\/p>\n
Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu kararlar\u0131nda istikrarla vurguland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere; “Amac\u0131, somut olayda maddi ger\u00e7e\u011fe ula\u015farak adaleti sa\u011flamak, su\u00e7u i\u015fledi\u011fi sabit olan faili cezaland\u0131rmak, kamu d\u00fczeninin bozulmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek ve bozulan kamu d\u00fczenini yeniden tesis etmek olan ceza muhakemesinin en \u00f6nemli ve evrensel nitelikteki ilkelerinden biri de, \u00f6\u011freti ve uygulamada “su\u00e7suzluk” ya da “masumiyet karinesi” olarak adland\u0131r\u0131lan kural\u0131n bir uzant\u0131s\u0131 olan ve Latincede “in dubio pro reo” olarak ifade edilen “\u015f\u00fcpheden san\u0131k yararlan\u0131r” ilkesidir. Bu ilkenin \u00f6z\u00fc, ceza davas\u0131nda san\u0131\u011f\u0131n mahk\u00fbmiyetine karar verilebilmesi bak\u0131m\u0131ndan g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 gereken herhangi bir soruna ili\u015fkin \u015f\u00fcphenin, mutlaka san\u0131k yarar\u0131na de\u011ferlendirilmesidir. Olduk\u00e7a geni\u015f bir uygulama alan\u0131 bulunan bu kural dava konusu su\u00e7un i\u015flenip i\u015flenmedi\u011fi, i\u015flenmi\u015fse san\u0131k taraf\u0131ndan i\u015flenip i\u015flenmedi\u011fi veya ger\u00e7ekle\u015ftirilme bi\u00e7imi konusunda bir \u015f\u00fcphe belirmesi halinde de ge\u00e7erlidir. San\u0131\u011f\u0131n bir su\u00e7tan cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilebilmesinin temel \u015fart\u0131, su\u00e7un hi\u00e7bir \u015f\u00fcpheye mahal b\u0131rakmayacak kesinlikle ispat edilebilmesidir. Ger\u00e7ekle\u015fme \u015fekli \u015f\u00fcpheli veya tam olarak ayd\u0131nlat\u0131lamam\u0131\u015f olaylar ve iddialar san\u0131\u011f\u0131n aleyhine yorumlanarak mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fc kurulamaz. Ceza mahk\u00fbmiyeti; herhangi bir ihtimale de\u011fil, kesin ve a\u00e7\u0131k bir ispata dayanmal\u0131d\u0131r. Bu ispat, toplanan delillerin bir k\u0131sm\u0131na dayan\u0131l\u0131p di\u011fer k\u0131sm\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edilerek ula\u015f\u0131lan kanaate de\u011fil, kesin ve a\u00e7\u0131k bir ispata dayanmal\u0131 ve hi\u00e7bir \u015f\u00fcphe veya ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc olu\u015fa imk\u00e2n vermeyecek a\u00e7\u0131kl\u0131kta olmal\u0131d\u0131r. Y\u00fcksek de olsa bir ihtimale dayan\u0131larak san\u0131\u011f\u0131 cezaland\u0131rmak, ceza muhakemesinin en \u00f6nemli amac\u0131 olan ger\u00e7e\u011fe ula\u015fmadan h\u00fck\u00fcm vermek anlam\u0131na gelecektir.” Ceza yarg\u0131lamas\u0131 sonucunda mahk\u00fbmiyet karar\u0131n\u0131n verilebilmesi i\u00e7in su\u00e7 olu\u015fturan fiilin san\u0131k taraf\u0131ndan i\u015flendi\u011finin hi\u00e7bir ku\u015fkuya yer b\u0131rakmayacak, herkesi inand\u0131racak \u015fekilde kan\u0131tlanmas\u0131 ve \u015f\u00fcphenin masumiyet karinesinin gere\u011fi olarak san\u0131k lehine de\u011ferlendirilmesi gerekir[3].<\/p>\n
Hakaret eylemleri ile ilgili olarak 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 125\/1-2 ve 129\/3 maddelerinin uygulanabilmesi kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilebilecek eylem veya s\u00f6ylemlerin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 hakaret olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re belirlenmesi gerekir. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 hakaret nedeniyle soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131 verilemez. <\/p>\n
Hakaret su\u00e7u y\u00fcze kar\u015f\u0131 i\u015flenip ayn\u0131 zamanda ayn\u0131 ma\u011fdura kar\u015f\u0131 tehdit su\u00e7u ile birlikte i\u015flenmi\u015fse uzla\u015ft\u0131rma yoluna gidilmelidir.\u00a0 Yine hakaret su\u00e7u 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun 150\/1. maddesinde d\u00fczenlenen ve ya\u011fma su\u00e7unun daha az ceza gerektiren nitelikli hali olan \u201chukuki bir alaca\u011f\u0131n tahsili amac\u0131yla tehdit\u201d su\u00e7u ile birlikte i\u015flenirse de uzla\u015ft\u0131rma yoluna gidilecektir. <\/p>\n
Hakaret su\u00e7u TCK\u2019n\u0131n 125\/2. maddesi kapsam\u0131nda i\u015flenmi\u015f olup ayn\u0131 anda ayn\u0131 ma\u011fdura kar\u015f\u0131 ayr\u0131ca tehdit su\u00e7u da i\u015flenmi\u015f ise art\u0131k tehdit su\u00e7undan dolay\u0131 uzla\u015fma yoluna gidilmez. \u00d6ncelikle TCK\u2019n\u0131n 125\/2. maddesi kapsam\u0131ndaki hakaret eylemi ile ilgili olarak \u00f6n \u00f6deme yoluna gidilmelidir. \u00d6n \u00f6deme \u00f6nerisine uyulmas\u0131 halinde hakaret su\u00e7undan ek kyok verilerek tehdit su\u00e7u ile ilgili olarak uzla\u015ft\u0131rma b\u00fcrosuna g\u00f6nderme karar\u0131 yaz\u0131lmal\u0131d\u0131r.\u00a0 E\u011fer \u00f6n \u00f6deme \u00f6nerisine uyulmazsa hem hakaret hem tehdit su\u00e7lar\u0131ndan dolay\u0131 do\u011frudan iddianame d\u00fczenlenmelidir. <\/p>\n
7531\u00a0 say\u0131l\u0131 kanun ile uzla\u015ft\u0131rma, \u00f6n \u00f6deme ve \u015fik\u00e2yete ili\u015fkin d\u00fczenlemeler kanunun y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarih olan 14.11.2024 tarihi itibar\u0131yla soru\u015fturma veya kovu\u015fturma evresinde bulunan dosyalar bak\u0131m\u0131ndan de\u011fi\u015fiklikler ge\u00e7ici kanunlar uyar\u0131nca\u00a0 uygulanmamakta olup mevcut\u00a0 dosyalar, de\u011fi\u015fiklikten \u00f6nceki h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Bu d\u00fczenleme su\u00e7 ve ceza tekni\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan sak\u0131ncal\u0131 olup ceza muhakemesine egemen ilkelere a\u00e7\u0131k\u00e7a ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturmaktad\u0131r. Yasa ile getirilen d\u00fczenlemeler hem maddi hukuka hem de usul hukukuna ili\u015fkin olmalar\u0131 nedeniyle karma nitelikte d\u00fczenlemeler olup kesinle\u015fmi\u015f dosyalar d\u00e2hil t\u00fcm dosyalarda uygulama alan\u0131 bulmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
—————<\/p>\n
[1] Centel, Nur\/Zafer, Hamide, Ceza Muhakemesi Hukuku, 11. Bask\u0131, \u0130stanbul 2014,\u00a0 477.<\/p>\n
[2] Erdem,Mustafa Ruhan\/Eser, Ferda\/\u00d6z\u015fahinli, Pakize Pelin, 100 Soruda Uzla\u015fma,\u00a0 Ankara 2015,19.<\/p>\n
[3] Yarg\u0131tay 6. Ceza Dairesi\u2019nin 19. 12. 2024 tarihli, 2023\/11362 esas ve 2024\/13572 say\u0131l\u0131 karar\u0131 ((UYAP isimli Yarg\u0131tay kararlar\u0131na \u00f6zel eri\u015fim sa\u011flayan sistemden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r).<\/p>\n
\u200bHakaret su\u00e7u TCK\u2019n\u0131n 125. maddesinde \u015f\u00f6yle d\u00fczenlenmektedir; (1) Bir kimseye onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya s\u00f6vmek suretiyle bir kimsenin onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na sald\u0131ran ki\u015fi, \u00fc\u00e7 aydan iki y\u0131la kadar hapis veya adl\u00ee para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. Ma\u011fdurun g\u0131yab\u0131nda hakaretin cezaland\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in fiilin en az \u00fc\u00e7 ki\u015fiyle ihtilat ederek i\u015flenmesi gerekir. (2) Fiilin, ma\u011fduru muhatap alan sesli, yaz\u0131l\u0131 veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc bir iletiyle i\u015flenmesi halinde, yukar\u0131daki f\u0131krada belirtilen cezaya h\u00fckmolunur. (3) Hakaret su\u00e7unun; a) Kamu g\u00f6revlisine kar\u015f\u0131 g\u00f6revinden dolay\u0131, b) Dini, siyasi, sosyal, felsefi inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan, de\u011fi\u015ftirmesinden, yaymaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan, mensup oldu\u011fu dinin emir ve yasaklar\u0131na uygun davranmas\u0131ndan dolay\u0131, c) Ki\u015finin mensup bulundu\u011fu dine g\u00f6re kutsal say\u0131lan de\u011ferlerden bahisle, i\u015flenmesi halinde, cezan\u0131n alt s\u0131n\u0131r\u0131 bir y\u0131ldan az olamaz. (4) Hakaretin alenen i\u015flenmesi halinde ceza alt\u0131da biri oran\u0131nda art\u0131r\u0131l\u0131r.\u00a0 (5) Kurul h\u00e2linde \u00e7al\u0131\u015fan kamu g\u00f6revlilerine g\u00f6revlerinden dolay\u0131 hakaret edilmesi h\u00e2linde su\u00e7, kurulu olu\u015fturan \u00fcyelere kar\u015f\u0131 i\u015flenmi\u015f say\u0131l\u0131r. Ancak, bu durumda zincirleme su\u00e7a ili\u015fkin madde h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r.<\/p>\n
Soru\u015fturulmas\u0131 ve kovu\u015fturulmas\u0131 \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 olan hakaret su\u00e7 hakk\u0131nda yetkili kimse alt\u0131 ay i\u00e7inde \u015fik\u00e2yette bulunmad\u0131\u011f\u0131 takdirde soru\u015fturma ve kovu\u015fturma yap\u0131lamaz. \u00a0Zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresini ge\u00e7memek ko\u015fuluyla bu s\u00fcre, \u015fik\u00e2yet hakk\u0131 olan ki\u015finin fiili ve failin kim oldu\u011funu bildi\u011fi veya \u00f6\u011frendi\u011fi g\u00fcnden ba\u015flar.\u00a0 Ancak, soru\u015fturulmas\u0131 ve kovu\u015fturulmas\u0131 \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 olan hakaret su\u00e7u bak\u0131m\u0131ndan \u015fik\u00e2yet s\u00fcresi, her ne suretle olursa olsun fiilin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi tarihten itibaren iki y\u0131l\u0131 ge\u00e7emez.\u00a0 \u015eik\u00e2yet hakk\u0131 olan birka\u00e7 ki\u015fiden birisi alt\u0131 ayl\u0131k s\u00fcreyi ge\u00e7irirse bundan dolay\u0131 di\u011ferlerinin haklar\u0131 d\u00fc\u015fmez.\u00a0<\/p>\n
Kovu\u015fturma yap\u0131labilmesi \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 su\u00e7larda kanunda aksi yaz\u0131l\u0131 olmad\u0131k\u00e7a su\u00e7tan zarar g\u00f6ren ki\u015finin vazge\u00e7mesi davay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr ve h\u00fckm\u00fcn kesinle\u015fmesinden sonraki vazge\u00e7me cezan\u0131n infaz\u0131na engel olmaz.<\/p>\n
\u0130\u015ftirak halinde su\u00e7 i\u015flemi\u015f san\u0131klardan biri hakk\u0131ndaki \u015fik\u00e2yetten vazge\u00e7me, di\u011ferlerini de kapsar. Kanunda aksi yaz\u0131l\u0131 olmad\u0131k\u00e7a, vazge\u00e7me onu kabul etmeyen san\u0131\u011f\u0131 etkilemez. Kamu davas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesi, su\u00e7tan zarar g\u00f6ren ki\u015finin \u015fik\u00e2yetten vazge\u00e7mi\u015f\u00a0olmas\u0131ndan ileri gelmi\u015f ve vazge\u00e7ti\u011fi s\u0131rada \u015fahsi haklar\u0131ndan da vazge\u00e7ti\u011fini ayr\u0131ca a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f ise art\u0131k hukuk mahkemesinde de dava a\u00e7amaz. <\/p>\n
Y\u00fcze kar\u015f\u0131 hakaret ve g\u0131yapta hakaret su\u00e7u uzla\u015fma kapsam\u0131nda olup uzla\u015ft\u0131rma bir kovu\u015fturma \u015fart\u0131d\u0131r. Uzla\u015ft\u0131rma yoluna gidilmeden dava a\u00e7\u0131lamaz. Uzla\u015ft\u0131rma yoluna gidilmeden iddianame d\u00fczenlenmesi iddianamenin iade sebebidir. <\/p>\n
Hakaret olu\u015fturan fiilin, ma\u011fduru muhatap alan sesli, yaz\u0131l\u0131 veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc bir iletiyle i\u015flenmesi halinde,\u00a0 eylem \u00f6n \u00f6deme kapsam\u0131nda olup \u00f6n \u00f6deme bir kovu\u015fturma \u015fart\u0131d\u0131r.\u00a0 \u00d6n \u00f6deme yoluna gidilmeden dava a\u00e7\u0131lamaz. \u00d6n \u00f6deme yoluna gidilmeden iddianame d\u00fczenlenmesi iddianamenin iadesi sebebidir.<\/p>\n
Kamu g\u00f6revlisine kar\u015f\u0131 g\u00f6revinden dolay\u0131 hakaret halinde su\u00e7un takibi \u015fik\u00e2yete tabi olmay\u0131p resen takibi gerekir. 14.11.2024 tarihli, 32722 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren\u00a0 7531\u00a0 say\u0131l\u0131 yasa kapsam\u0131nda TCK m.125\/2 maddesinde ma\u011fduru muhatap alan sesli, yaz\u0131l\u0131 veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc bir iletiyle\u201d\u00a0veya\u00a0\u201cdini, siyasi, sosyal, felsefi inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan, de\u011fi\u015ftirmesinden, yaymaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan, mensup oldu\u011fu dinin emir ve yasaklar\u0131na uygun davranmas\u0131ndan dolay\u0131\u201d veya \u201cki\u015finin mensup bulundu\u011fu dine g\u00f6re kutsal say\u0131lan de\u011ferlerden bahisle\u201d veya \u201calenen\u201d\u00a0i\u015flenmesi\u00a0hallerinde \u00f6n \u00f6deme uygulanacakt\u0131r. Bu de\u011fi\u015fiklikle,\u00a0hakaret su\u00e7unun TCK\u2019n\u0131n 125\/2. maddesindeki hali uzla\u015ft\u0131rma\u00a0kapsam\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131larak\u00a0\u00f6n \u00f6deme\u00a0kapsam\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00fczenleme \u00e7ok yerinde bir de\u011fi\u015fiklik olup yarg\u0131 \u00fczerinden istismar\u0131n ve \u00f6tekile\u015ftirmenin \u00f6n\u00fc kapanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Uzla\u015fma kapsam\u0131ndaki su\u00e7lar hari\u00e7 olmak \u00fczere, yaln\u0131z adl\u00ee para cezas\u0131n\u0131 gerektiren veya kanun maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen hapis cezas\u0131n\u0131n yukar\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131 alt\u0131 ay\u0131 a\u015fmayan su\u00e7lar\u0131n faili a) Adl\u00ee para cezas\u0131 maktu ise bu miktar\u0131, de\u011filse a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131, b) Hapis cezas\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak her g\u00fcn i\u00e7in y\u00fcz T\u00fcrk Liras\u0131 \u00fczerinden bulunacak miktar\u0131, c) Hapis cezas\u0131 ile birlikte adl\u00ee para cezas\u0131 da \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ise, hapis cezas\u0131 i\u00e7in bu f\u0131kran\u0131n (b) bendine g\u00f6re belirlenecek miktar ile adl\u00ee para cezas\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131, soru\u015fturma giderleri ile birlikte, Cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca yap\u0131lacak tebli\u011f \u00fczerine on g\u00fcn i\u00e7inde \u00f6dedi\u011fi takdirde hakk\u0131nda kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lmaz. Failin on g\u00fcn i\u00e7inde talep etmesi ko\u015fuluyla bu miktar\u0131n birer ay ara ile \u00fc\u00e7 e\u015fit taksit h\u00e2linde \u00f6denmesine Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan karar verilir. Taksitlerin s\u00fcresinde \u00f6denmemesi h\u00e2linde \u00f6n \u00f6deme h\u00fck\u00fcms\u00fcz kal\u0131r ve soru\u015fturmaya devam edilir.\u00a0<\/p>\n
\u00a0Taksirli su\u00e7lar hari\u00e7 olmak \u00fczere, \u00f6n \u00f6demeye ba\u011fl\u0131 olarak kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na veya kamu davas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesine karar verildi\u011fi tarihten itibaren be\u015f y\u0131l i\u00e7inde \u00f6n \u00f6demeye tabi bir su\u00e7u i\u015fleyen faile bu f\u0131kra uyar\u0131nca teklif edilecek \u00f6n \u00f6deme miktar\u0131 yar\u0131 oran\u0131nda art\u0131r\u0131l\u0131r. \u00a0\u00d6zel kanun h\u00fck\u00fcmleri gere\u011fince i\u015fin do\u011frudan mahkemeye intikal etmesi halinde de fail, h\u00e2kim taraf\u0131ndan yap\u0131lacak bildirim \u00fczerine birinci f\u0131kra h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re saptanacak miktardaki paray\u0131 yarg\u0131lama giderleriyle birlikte \u00f6dedi\u011finde kamu davas\u0131 d\u00fc\u015fer. Cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca bu madde kapsam\u0131na giren su\u00e7 nedeniyle \u00f6n \u00f6deme i\u015flemi yap\u0131lmadan dava a\u00e7\u0131lmas\u0131 veya dava konusu fiilin niteli\u011finin de\u011fi\u015fmesi suretiyle madde kapsam\u0131na giren bir su\u00e7a d\u00f6n\u00fc\u015fmesi halinde de yukar\u0131daki f\u0131kra uygulan\u0131r.\u00a0 Su\u00e7la ilgili kanun maddesinde yukar\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131 alt\u0131 ay\u0131 a\u015fmayan hapis cezas\u0131 veya adl\u00ee para cezas\u0131ndan yaln\u0131z birinin uygulanabilece\u011fi hallerde \u00f6denmesi gereken miktar adl\u00ee para cezas\u0131 esas al\u0131narak belirlenir.\u00a0 Bu madde gere\u011fince kamu davas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmamas\u0131 veya ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, ki\u015fisel hakk\u0131n istenmesine, mal\u0131n geri al\u0131nmas\u0131na ve m\u00fcsadereye ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmleri etkilemez.<\/p>\n
\u00a0Hakaret su\u00e7unu d\u00fczenleyen TCK\u2019n\u0131n 125 inci maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131n (b) ve (c) bentleri ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 \u00f6n \u00f6deme kapsam\u0131ndad\u0131r. Hakaret su\u00e7unun; b) Dini, siyasi, sosyal, felsefi inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan, de\u011fi\u015ftirmesinden, yaymaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan, mensup oldu\u011fu dinin emir ve yasaklar\u0131na uygun davranmas\u0131ndan dolay\u0131, c) Ki\u015finin mensup bulundu\u011fu dine g\u00f6re kutsal say\u0131lan de\u011ferlerden bahisle, i\u015flenmesi halinde, cezan\u0131n alt s\u0131n\u0131r\u0131 bir y\u0131ldan az olamaz.(4)\u00a0 Hakaretin alenen i\u015flenmesi halinde ceza alt\u0131da biri oran\u0131nda art\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Hakaret su\u00e7unun; kamu g\u00f6revlisine kar\u015f\u0131 g\u00f6revinden dolay\u0131 i\u015flenmesi halinde su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenen \u00e7ocuklar hari\u00e7 olmak \u00fczere uzla\u015ft\u0131rma veya \u00f6n \u00f6deme yoluna gidilemez. Ancak su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenen \u00e7ocuklarda kamu g\u00f6revlisine kar\u015f\u0131 g\u00f6revinden dolay\u0131 hakaret su\u00e7u uzla\u015ft\u0131rma kapsam\u0131nda olup uzla\u015ft\u0131rma yine kovu\u015fturma \u015fart\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Kamu g\u00f6revlisine hakaret su\u00e7u Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan re\u2019sen soru\u015fturulur. Takibi \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 \u015fik\u00e2yet, ihbar veya ba\u015fka bir suretle su\u00e7un i\u015flendi\u011fi izlenimini veren bir hali \u00f6\u011frendi\u011fi anda gerekli ara\u015ft\u0131rma ve delil toplama s\u00fcrecini tamamlayarak kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirir yeterlilikte delil elde ederse iddianame d\u00fczenler. Uzla\u015ft\u0131rma, seri muhakeme ve \u00f6n \u00f6deme usulleri uygulanamaz.<\/p>\n
\u00a0 Genel olarak uzla\u015fma, uzla\u015fma kapsam\u0131na giren bir su\u00e7 nedeniyle, \u015f\u00fcpheli ya da san\u0131\u011f\u0131n ma\u011fdur veya su\u00e7tan zarar g\u00f6renin kanun ve y\u00f6netmelikteki usul ve h\u00fck\u00fcmlere uygun olarak uzla\u015ft\u0131rmac\u0131 taraf\u0131ndan uzla\u015ft\u0131rma s\u00fcreci sonunda anla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmalar\u0131n\u0131 ifade eder. Uzla\u015fma modern ceza hukukunda cezaland\u0131r\u0131c\u0131 adalet anlay\u0131\u015f\u0131na alternatif bir uyu\u015fmazl\u0131k y\u00f6ntemidir. Uzla\u015fma onar\u0131c\u0131 adalet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n en h\u0131zl\u0131 geli\u015fen ve en \u00f6nemli alanlar\u0131ndan biridir. Di\u011fer bir ifadeyle, uzla\u015fma,\u00a0 klasik yarg\u0131lama d\u0131\u015f\u0131 alternatif \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131ndan birisidir. Uzla\u015fmaya ba\u015flamak i\u00e7in \u00f6ncelikle fail hakk\u0131nda soru\u015fturma yap\u0131lmas\u0131 neticesinde \u015f\u00fcpheli hakk\u0131nda iddianame d\u00fczenlemeye yetecek miktarda hukuka uygun y\u00f6ntemlerle elde edilmi\u015f delile ili\u015fkin \u015f\u00fcphe olmal\u0131d\u0131r. Uzla\u015fma, fail ile ma\u011fdurun yasan\u0131n belirledi\u011fi \u00e7er\u00e7eve i\u00e7erisinde uzla\u015ft\u0131rmac\u0131 \u00f6n\u00fcnde iradelerine uygun bir anla\u015fma yaparak ceza uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gidermeleridir[1].<\/p>\n
Uzla\u015ft\u0131rma, uzla\u015fma kapsam\u0131ndaki bir su\u00e7 nedeniyle ba\u015flat\u0131lan ceza soru\u015fturmas\u0131 veya kovu\u015fturmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda,\u00a0 dosyan\u0131n Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 ya da davaya bakan mahkeme taraf\u0131ndan uzla\u015ft\u0131rma b\u00fcrosuna g\u00f6nderilerek, uzla\u015ft\u0131rmac\u0131 b\u00fcro taraf\u0131ndan uzla\u015ft\u0131rmac\u0131 olarak g\u00f6revlendirilen uzla\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n, \u015f\u00fcpheli veya san\u0131k ile ma\u011fdur veya su\u00e7tan zarar g\u00f6reni, kendi aralar\u0131nda bar\u0131\u015fmay\u0131 sa\u011flayarak su\u00e7la bozulan toplumsal bar\u0131\u015f\u0131 yeniden olu\u015fturmak amac\u0131yla \u00f6ncelikle ma\u011fdurun zarar\u0131n\u0131n giderilmesine, \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n da yarg\u0131laman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131ndan kurtulmas\u0131na y\u00f6nelik olarak ortak bir paydada anla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in bir araya getirilmesi suretiyle uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n yarg\u0131 d\u0131\u015f\u0131 yolla \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc ama\u00e7layan bir s\u00fcre\u00e7tir[2].<\/p>\n
Uzla\u015fman\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi h\u00e2linde, taraflar\u0131n imzalar\u0131n\u0131 da i\u00e7eren raporda, ne suretle uzla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klan\u0131r. Ancak uzla\u015ft\u0131rma m\u00fczakereleri s\u0131ras\u0131nda su\u00e7un i\u015flenmesine ili\u015fkin olarak yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalara raporda yer verilmez. Uzla\u015ft\u0131rma b\u00fcrosu, soru\u015fturma dosyas\u0131n\u0131, raporu ve varsa yaz\u0131l\u0131 anla\u015fmay\u0131 uzla\u015ft\u0131rma b\u00fcrosundan sorumlu Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na gecikmeksizin sunar. Cumhuriyet savc\u0131s\u0131, uzla\u015fman\u0131n taraflar\u0131n \u00f6zg\u00fcr iradelerine dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve edimin hukuka ve ahlaka uygun oldu\u011funu belirlerse raporu veya belgeyi m\u00fch\u00fcr ve imza alt\u0131na almak suretiyle onaylar, soru\u015fturma dosyas\u0131nda muhafaza eder. Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 uzla\u015ft\u0131rma raporunu veya uzla\u015fma belgesini inceleyip uzla\u015fman\u0131n taraflar\u0131n \u00f6zg\u00fcr iradelerine dayanmamas\u0131, edimin hukuka ve ahlaka uygun olmamas\u0131 ya da uygulanabilir olmamas\u0131 nedeniyle onaylamad\u0131\u011f\u0131 takdirde gerek\u00e7esini rapora yazar. Edimin hukuka ve ahlaka uygun olmamas\u0131 nedeniyle raporu onaylamamas\u0131 durumunda 30 art\u0131 20 \u00a0art\u0131 20 g\u00fcn olmak \u00fczere \u00a0toplam 70 g\u00fcnl\u00fck\u00a0 s\u00fcreye uyulmas\u0131 ko\u015fuluyla edimin de\u011fi\u015ftirilmesini uzla\u015ft\u0131rmac\u0131dan isteyebilir.<\/p>\n
Uzla\u015ft\u0131rmac\u0131; \u015f\u00fcpheli, san\u0131k, kat\u0131lan, ma\u011fdur veya su\u00e7tan zarar g\u00f6rene\u00a0 uzla\u015fma teklifinde bulunur. \u015e\u00fcpheli, san\u0131k, kat\u0131lan, ma\u011fdur veya su\u00e7tan zarar g\u00f6renin re\u015fit olmamas\u0131 ya da k\u0131s\u0131tl\u0131 olmas\u0131 h\u00e2li ile ma\u011fdur veya su\u00e7tan zarar g\u00f6renin ay\u0131rt etme g\u00fcc\u00fc bulunmamas\u0131 durumunda, uzla\u015fma teklifi kanun\u00ee temsilcilerine yap\u0131l\u0131r. M\u00fc\u015ftekinin veya su\u00e7tan zarar g\u00f6renin \u00f6zel hukuk t\u00fczel ki\u015fisi olmas\u0131 h\u00e2linde vek\u00e2letnamede \u00f6zel yetki var ise vekile de uzla\u015fma teklifinde bulunulabilir. Uzla\u015ft\u0131rmac\u0131, uzla\u015fma teklifini b\u00fcro arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla a\u00e7\u0131klamal\u0131 tebligat, istinabe veya Ses ve G\u00f6r\u00fcnt\u00fc Bili\u015fim Sistemi (SEGB\u0130S) yoluyla da yapabilir. Uzla\u015fma teklif formunun istinabe suretiyle imzalat\u0131lmas\u0131 gereken h\u00e2llerde, teklif formu taraf\u0131n bulundu\u011fu yer Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 istinabe b\u00fcrosu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla imzalat\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Uzla\u015ft\u0131rmac\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lacak uzla\u015fma teklifi, uzla\u015fman\u0131n mahiyeti ile uzla\u015fmay\u0131 kabul veya reddetmenin hukuk\u00ee sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu Uzla\u015fma Teklif Formu’nda yer alan bilgilerin a\u00e7\u0131klanmas\u0131 ve teklif formunun haz\u0131r bulunan ilgiliye imzalat\u0131larak verilmesi suretiyle yap\u0131l\u0131r. Uzla\u015ft\u0131rmac\u0131 taraf\u0131ndan bilgilendirme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yerine getirildi\u011fine ve uzla\u015fma teklifinde bulunuldu\u011funa ili\u015fkin formun imzal\u0131 \u00f6rne\u011fi uzla\u015ft\u0131rma evrak\u0131 i\u00e7ine konulur.<\/p>\n
Uzla\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n uzla\u015fma teklifinde bulunaca\u011f\u0131 \u015f\u00fcpheli, san\u0131k, kat\u0131lan, ma\u011fdur veya su\u00e7tan zarar g\u00f6ren ya da kanun\u00ee temsilcilerine ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131yla ula\u015f\u0131lamamas\u0131 h\u00e2linde a\u00e7\u0131klamal\u0131 uzla\u015fma teklifi b\u00fcro arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131l\u0131r. Bu i\u015flem uzla\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n, b\u00fcroya ba\u015fvurarak teklif formunu vermesi \u00fczerine ger\u00e7ekle\u015ftirilir.<\/p>\n
Uzla\u015fma teklifinde bulunmak i\u00e7in \u00e7a\u011fr\u0131; telefon, telgraf, faks, elektronik posta gibi ara\u00e7lardan yararlan\u0131lmak suretiyle de yap\u0131labilir. Ancak, bu \u00e7a\u011fr\u0131 uzla\u015fma teklifi anlam\u0131na gelmez.\u00a0 Uzla\u015ft\u0131rma m\u00fczakerelerine \u015f\u00fcpheli, san\u0131k, kat\u0131lan, ma\u011fdur, su\u00e7tan zarar g\u00f6ren, kanun\u00ee temsilci, m\u00fcdafi ve vekil kat\u0131labilir. \u015e\u00fcpheli, san\u0131k, kat\u0131lan, ma\u011fdur veya su\u00e7tan zarar g\u00f6renin kendisi veya kanun\u00ee temsilcisi, m\u00fcdafi ya da vekilinin hakl\u0131 bir mazereti olmaks\u0131z\u0131n m\u00fczakerelere kat\u0131lmaktan imtina etmesi h\u00e2linde, ilgili taraf uzla\u015fmay\u0131 kabul etmemi\u015f say\u0131l\u0131r. Uzla\u015fma sa\u011flanabilmesi i\u00e7in birden fazla m\u00fczakere yap\u0131labilir. Uzla\u015ft\u0131rmac\u0131, m\u00fczakereler s\u0131ras\u0131nda izlenmesi gereken y\u00f6ntemle ilgili olarak Cumhuriyet savc\u0131s\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015febilir;\u00a0Cumhuriyet savc\u0131s\u0131, uzla\u015ft\u0131rmac\u0131ya uzla\u015ft\u0131rma m\u00fczakerelerinin kanuna uygun y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi amac\u0131yla talimat verebilir. M\u00fczakereler, taraflarla birlikte veya ayr\u0131 ayr\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilecek toplant\u0131larla y\u00fcr\u00fct\u00fclebilir. M\u00fczakereler, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc ve sesli ileti\u015fim tekni\u011finin kullan\u0131lmas\u0131 suretiyle de yap\u0131labilir.\u00a0Uzla\u015ft\u0131rmac\u0131, raporu taraflara imzalat\u0131r. Uzla\u015ft\u0131rma raporunun istinabe suretiyle imzalat\u0131lmas\u0131 gereken h\u00e2llerde, rapor taraf\u0131n bulundu\u011fu yer Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 istinabe b\u00fcrosu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla imzalat\u0131l\u0131r. Resm\u00ee mercilere beyan edilmi\u015f olup da soru\u015fturma veya kovu\u015fturma dosyas\u0131nda yer alan adreste bulunmama, ki\u015finin hat\u0131ras\u0131na hakaret su\u00e7u d\u0131\u015f\u0131nda ma\u011fdurun \u00f6lmesi veya yurt d\u0131\u015f\u0131nda olma ya da yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmaya ra\u011fmen adresin belirlenememesi gibi ba\u015fka bir nedenle ma\u011fdura, su\u00e7tan zarar g\u00f6rene, \u015f\u00fcpheliye, san\u0131\u011fa, kat\u0131lana veya bunlar\u0131n kanun\u00ee temsilcisine ula\u015f\u0131lamamas\u0131 h\u00e2linde bu hususun tutanakla tespit edilmesinin ard\u0131ndan uzla\u015ft\u0131rmac\u0131 taraf\u0131ndan uzla\u015ft\u0131rma i\u015flemlerine son verilir. Uzla\u015ft\u0131rma i\u015flemleri sonucunda uzla\u015fma sa\u011flanmaz ise Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131 iddianame d\u00fczenler.<\/p>\n
Uzla\u015fma ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi takdirde, mahkeme, uzla\u015fma sonucunda san\u0131\u011f\u0131n edimini\u00a0def\u2019aten yani tek seferde \u00a0yerine getirmesi halinde, davan\u0131n d\u00fc\u015fmesine karar verir. Edimin yerine getirilmesinin ileri tarihe b\u0131rak\u0131lmas\u0131, takside ba\u011flanmas\u0131 veya s\u00fcreklilik\u00a0arz etmesi\u00a0halinde durma karar\u0131 verilir. Durma s\u00fcresince zamana\u015f\u0131m\u0131 i\u015flemez. Uzla\u015fman\u0131n gereklerinin yerine getirilmemesi halinde, mahkemece yarg\u0131lamaya kald\u0131\u011f\u0131 yerden devam olunur.<\/p>\n
Hakaret su\u00e7lar\u0131nda \u015f\u00fcphelinin at\u0131l\u0131 su\u00e7u i\u015fledi\u011fine ili\u015fkin yeterli \u015f\u00fcphe yoksa Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na karar verilmektedir. Ancak \u015f\u00fcphe varsa eylemin olu\u015fturdu\u011fu su\u00e7 \u015fekline g\u00f6re ya uzla\u015ft\u0131rma ya da \u00f6n \u00f6deme yoluna gidilmelidir. Yeterli \u015f\u00fcphe varsa iddianame d\u00fczenlenir. \u015e\u00fcpheden san\u0131k yararlan\u0131r ilkesi soru\u015fturma a\u015famas\u0131na ili\u015fkin de\u011fil kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda ge\u00e7erli olan ceza muhakemesine egemen ilkelerdendir. <\/p>\n
Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu kararlar\u0131nda istikrarla vurguland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere; “Amac\u0131, somut olayda maddi ger\u00e7e\u011fe ula\u015farak adaleti sa\u011flamak, su\u00e7u i\u015fledi\u011fi sabit olan faili cezaland\u0131rmak, kamu d\u00fczeninin bozulmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek ve bozulan kamu d\u00fczenini yeniden tesis etmek olan ceza muhakemesinin en \u00f6nemli ve evrensel nitelikteki ilkelerinden biri de, \u00f6\u011freti ve uygulamada “su\u00e7suzluk” ya da “masumiyet karinesi” olarak adland\u0131r\u0131lan kural\u0131n bir uzant\u0131s\u0131 olan ve Latincede “in dubio pro reo” olarak ifade edilen “\u015f\u00fcpheden san\u0131k yararlan\u0131r” ilkesidir. Bu ilkenin \u00f6z\u00fc, ceza davas\u0131nda san\u0131\u011f\u0131n mahk\u00fbmiyetine karar verilebilmesi bak\u0131m\u0131ndan g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 gereken herhangi bir soruna ili\u015fkin \u015f\u00fcphenin, mutlaka san\u0131k yarar\u0131na de\u011ferlendirilmesidir. Olduk\u00e7a geni\u015f bir uygulama alan\u0131 bulunan bu kural dava konusu su\u00e7un i\u015flenip i\u015flenmedi\u011fi, i\u015flenmi\u015fse san\u0131k taraf\u0131ndan i\u015flenip i\u015flenmedi\u011fi veya ger\u00e7ekle\u015ftirilme bi\u00e7imi konusunda bir \u015f\u00fcphe belirmesi halinde de ge\u00e7erlidir. San\u0131\u011f\u0131n bir su\u00e7tan cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilebilmesinin temel \u015fart\u0131, su\u00e7un hi\u00e7bir \u015f\u00fcpheye mahal b\u0131rakmayacak kesinlikle ispat edilebilmesidir. Ger\u00e7ekle\u015fme \u015fekli \u015f\u00fcpheli veya tam olarak ayd\u0131nlat\u0131lamam\u0131\u015f olaylar ve iddialar san\u0131\u011f\u0131n aleyhine yorumlanarak mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fc kurulamaz. Ceza mahk\u00fbmiyeti; herhangi bir ihtimale de\u011fil, kesin ve a\u00e7\u0131k bir ispata dayanmal\u0131d\u0131r. Bu ispat, toplanan delillerin bir k\u0131sm\u0131na dayan\u0131l\u0131p di\u011fer k\u0131sm\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edilerek ula\u015f\u0131lan kanaate de\u011fil, kesin ve a\u00e7\u0131k bir ispata dayanmal\u0131 ve hi\u00e7bir \u015f\u00fcphe veya ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc olu\u015fa imk\u00e2n vermeyecek a\u00e7\u0131kl\u0131kta olmal\u0131d\u0131r. Y\u00fcksek de olsa bir ihtimale dayan\u0131larak san\u0131\u011f\u0131 cezaland\u0131rmak, ceza muhakemesinin en \u00f6nemli amac\u0131 olan ger\u00e7e\u011fe ula\u015fmadan h\u00fck\u00fcm vermek anlam\u0131na gelecektir.” Ceza yarg\u0131lamas\u0131 sonucunda mahk\u00fbmiyet karar\u0131n\u0131n verilebilmesi i\u00e7in su\u00e7 olu\u015fturan fiilin san\u0131k taraf\u0131ndan i\u015flendi\u011finin hi\u00e7bir ku\u015fkuya yer b\u0131rakmayacak, herkesi inand\u0131racak \u015fekilde kan\u0131tlanmas\u0131 ve \u015f\u00fcphenin masumiyet karinesinin gere\u011fi olarak san\u0131k lehine de\u011ferlendirilmesi gerekir[3].<\/p>\n
Hakaret eylemleri ile ilgili olarak 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 125\/1-2 ve 129\/3 maddelerinin uygulanabilmesi kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilebilecek eylem veya s\u00f6ylemlerin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 hakaret olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re belirlenmesi gerekir. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 hakaret nedeniyle soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131 verilemez. <\/p>\n
Hakaret su\u00e7u y\u00fcze kar\u015f\u0131 i\u015flenip ayn\u0131 zamanda ayn\u0131 ma\u011fdura kar\u015f\u0131 tehdit su\u00e7u ile birlikte i\u015flenmi\u015fse uzla\u015ft\u0131rma yoluna gidilmelidir.\u00a0 Yine hakaret su\u00e7u 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun 150\/1. maddesinde d\u00fczenlenen ve ya\u011fma su\u00e7unun daha az ceza gerektiren nitelikli hali olan \u201chukuki bir alaca\u011f\u0131n tahsili amac\u0131yla tehdit\u201d su\u00e7u ile birlikte i\u015flenirse de uzla\u015ft\u0131rma yoluna gidilecektir. <\/p>\n
Hakaret su\u00e7u TCK\u2019n\u0131n 125\/2. maddesi kapsam\u0131nda i\u015flenmi\u015f olup ayn\u0131 anda ayn\u0131 ma\u011fdura kar\u015f\u0131 ayr\u0131ca tehdit su\u00e7u da i\u015flenmi\u015f ise art\u0131k tehdit su\u00e7undan dolay\u0131 uzla\u015fma yoluna gidilmez. \u00d6ncelikle TCK\u2019n\u0131n 125\/2. maddesi kapsam\u0131ndaki hakaret eylemi ile ilgili olarak \u00f6n \u00f6deme yoluna gidilmelidir. \u00d6n \u00f6deme \u00f6nerisine uyulmas\u0131 halinde hakaret su\u00e7undan ek kyok verilerek tehdit su\u00e7u ile ilgili olarak uzla\u015ft\u0131rma b\u00fcrosuna g\u00f6nderme karar\u0131 yaz\u0131lmal\u0131d\u0131r.\u00a0 E\u011fer \u00f6n \u00f6deme \u00f6nerisine uyulmazsa hem hakaret hem tehdit su\u00e7lar\u0131ndan dolay\u0131 do\u011frudan iddianame d\u00fczenlenmelidir. <\/p>\n
7531\u00a0 say\u0131l\u0131 kanun ile uzla\u015ft\u0131rma, \u00f6n \u00f6deme ve \u015fik\u00e2yete ili\u015fkin d\u00fczenlemeler kanunun y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarih olan 14.11.2024 tarihi itibar\u0131yla soru\u015fturma veya kovu\u015fturma evresinde bulunan dosyalar bak\u0131m\u0131ndan de\u011fi\u015fiklikler ge\u00e7ici kanunlar uyar\u0131nca\u00a0 uygulanmamakta olup mevcut\u00a0 dosyalar, de\u011fi\u015fiklikten \u00f6nceki h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Bu d\u00fczenleme su\u00e7 ve ceza tekni\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan sak\u0131ncal\u0131 olup ceza muhakemesine egemen ilkelere a\u00e7\u0131k\u00e7a ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturmaktad\u0131r. Yasa ile getirilen d\u00fczenlemeler hem maddi hukuka hem de usul hukukuna ili\u015fkin olmalar\u0131 nedeniyle karma nitelikte d\u00fczenlemeler olup kesinle\u015fmi\u015f dosyalar d\u00e2hil t\u00fcm dosyalarda uygulama alan\u0131 bulmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
—————<\/p>\n
[1] Centel, Nur\/Zafer, Hamide, Ceza Muhakemesi Hukuku, 11. Bask\u0131, \u0130stanbul 2014,\u00a0 477.<\/p>\n
[2] Erdem,Mustafa Ruhan\/Eser, Ferda\/\u00d6z\u015fahinli, Pakize Pelin, 100 Soruda Uzla\u015fma,\u00a0 Ankara 2015,19.<\/p>\n
[3] Yarg\u0131tay 6. Ceza Dairesi\u2019nin 19. 12. 2024 tarihli, 2023\/11362 esas ve 2024\/13572 say\u0131l\u0131 karar\u0131 ((UYAP isimli Yarg\u0131tay kararlar\u0131na \u00f6zel eri\u015fim sa\u011flayan sistemden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r).\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Hakaret su\u00e7u TCK\u2019n\u0131n 125. maddesinde \u015f\u00f6yle d\u00fczenlenmektedir; (1) Bir kimseye onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya s\u00f6vmek suretiyle bir kimsenin onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na sald\u0131ran ki\u015fi, \u00fc\u00e7 aydan iki y\u0131la kadar hapis veya adl\u00ee para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. Ma\u011fdurun g\u0131yab\u0131nda hakaretin cezaland\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in fiilin en az \u00fc\u00e7 ki\u015fiyle ihtilat ederek i\u015flenmesi gerekir. (2) Fiilin, ma\u011fduru muhatap alan sesli, yaz\u0131l\u0131 veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc bir iletiyle i\u015flenmesi halinde, yukar\u0131daki f\u0131krada belirtilen cezaya h\u00fckmolunur. (3) Hakaret su\u00e7unun; a) Kamu g\u00f6revlisine kar\u015f\u0131 g\u00f6revinden dolay\u0131, b) Dini, siyasi, sosyal, felsefi inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan, de\u011fi\u015ftirmesinden, yaymaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan, mensup oldu\u011fu dinin emir ve yasaklar\u0131na uygun davranmas\u0131ndan dolay\u0131, c) Ki\u015finin mensup bulundu\u011fu dine g\u00f6re kutsal say\u0131lan de\u011ferlerden bahisle, i\u015flenmesi halinde, cezan\u0131n alt s\u0131n\u0131r\u0131 bir y\u0131ldan az olamaz. (4) Hakaretin alenen i\u015flenmesi halinde ceza alt\u0131da biri oran\u0131nda art\u0131r\u0131l\u0131r.\u00a0 (5) Kurul h\u00e2linde \u00e7al\u0131\u015fan kamu g\u00f6revlilerine g\u00f6revlerinden dolay\u0131 hakaret edilmesi h\u00e2linde su\u00e7, kurulu olu\u015fturan \u00fcyelere kar\u015f\u0131 i\u015flenmi\u015f say\u0131l\u0131r. Ancak, bu durumda zincirleme su\u00e7a ili\u015fkin madde h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r. Soru\u015fturulmas\u0131 ve kovu\u015fturulmas\u0131 \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 olan hakaret su\u00e7 hakk\u0131nda yetkili kimse alt\u0131 ay i\u00e7inde \u015fik\u00e2yette bulunmad\u0131\u011f\u0131 takdirde soru\u015fturma ve kovu\u015fturma yap\u0131lamaz. \u00a0Zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresini ge\u00e7memek ko\u015fuluyla bu s\u00fcre, \u015fik\u00e2yet hakk\u0131 olan ki\u015finin fiili ve failin …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-46276","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n