ANAYASA MAHKEMES\u0130 KARARI<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Esas Say\u0131s\u0131 : 2024\/227<\/p>\n
Karar Say\u0131s\u0131 : 2024\/221<\/p>\n
Karar Tarihi : 25\/12\/2024<\/p>\n
R.G. Tarih – Say\u0131 : Tebli\u011f edildi.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130T\u0130RAZ YOLUNA BA\u015eVURAN: \u0130stanbul 8. Vergi Mahkemesi<\/p>\n
\u0130T\u0130RAZIN KONUSU: M\u00fclga 11\/11\/1942 tarihli ve 4305 say\u0131l\u0131 Varl\u0131k Vergisi Hakk\u0131nda Kanun\u2019un;<\/p>\n
A. 11. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesinin,<\/p>\n
B. 13. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n \u201c\u2026on ikinci maddede yaz\u0131l\u0131 karar ve muameleler kat\u00ee olup bunlara kar\u015f\u0131 idar\u00ee ve adli kaza mercilerinde d\u00e2va a\u00e7\u0131lamaz.\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn,<\/p>\n
Anayasa\u2019n\u0131n 2., 36. ve 125. maddelerine ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclerek iptallerine karar verilmesi talebidir.<\/p>\n
OLAY: Muristen tahsil edilen varl\u0131k vergisinin faiziyle birlikte iadesi talebiyle a\u00e7\u0131lan davada itiraz konusu kurallar\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na varan Mahkeme, iptalleri i\u00e7in ba\u015fvurmu\u015ftur.<\/p>\n
I. \u0130PTAL\u0130 \u0130STENEN KANUN H\u00dcK\u00dcMLER\u0130 <\/p>\n
Kanun\u2019un itiraz konusu kurallar\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131;<\/p>\n
1. 11. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u00a0\u201cMadde 11 \u2014 Komisyon kararlar\u0131, \u015fehir ve kasabalarda varidat dairelerinin kap\u0131lar\u0131na ve k\u00f6ylerde m\u00fcnasip mahallere listeler yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmak suretiyle il\u00e2n ve tebli\u011f olunur. Listelerin as\u0131ld\u0131\u011f\u0131, g\u00fcndelik gazete \u00e7\u0131kan yerlerde gazetelerle ve g\u00fcndelik gazete \u00e7\u0131km\u0131yan mahallerde belediye tell\u00e2llar\u0131 marifetiyle halka ayr\u0131ca haber verilir.<\/p>\n
Komisyon kararlar\u0131 nihai ve kat\u00ee mahiyette olup bunlara kar\u015f\u0131 idar\u00ee ve adli kaza mercilerinde d\u00e2va a\u00e7\u0131lamaz. Ancak bir m\u00fckellef nam\u0131na ayn\u0131 m\u00fckellefiyet mevzuundan dolay\u0131 m\u00fckerrer vergi tarh edilmi\u015f oldu\u011fu takdirde bunlardan en y\u00fcksek olan\u0131 ipka edilerek di\u011ferleri tarhiyat\u0131 yapan komisyonlar\u0131n vazife g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc mahallerin en b\u00fcy\u00fck malmemuru taraf\u0131ndan m\u00fckelleflerin m\u00fcracaat\u0131 \u00fczerine silinir.\u201d<\/p>\n
2. 13. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u00a0\u201cMadde 13 \u2014 Kollektif ve komandit \u015firketlere ait vergilerin icab\u0131 halinde ortaklar\u0131n ve komanditelerin \u015fahsi mallar\u0131ndan istifas\u0131 hususunda da Tahsili emval kanunu h\u00fck\u00fcmleri tatbik olunmakla beraber ortak ve komanditeler \u00e7al\u0131\u015fma mecburiyetine de tabi tutulabilirler ve on ikinci maddenin ikinci f\u0131kras\u0131 h\u00fckm\u00fc bunlar hakk\u0131nda da tatbik olunur.<\/p>\n
Bu madde ile on ikinci maddede yaz\u0131l\u0131 karar ve muameleler kat\u00ee olup bunlara kar\u015f\u0131 idar\u00ee ve adli kaza mercilerinde d\u00e2va a\u00e7\u0131lamaz.\u201d<\/p>\n
II. \u0130LK \u0130NCELEME<\/p>\n
1. Anayasa Mahkemesi \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca yap\u0131lan ilk inceleme toplant\u0131s\u0131nda ba\u015fvuru karar\u0131 ve ekleri, Raport\u00f6r Fatih TORUN taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan ilk inceleme raporu ve itiraz konusu kanun h\u00fck\u00fcmleri okunup incelendikten sonra gere\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcp d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
2. Anayasa\u2019n\u0131n 152. ile 30\/3\/2011 tarihli ve 6216 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 40. maddelerine g\u00f6re bir davaya bakmakta olan mahkeme, bu dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kararnamesinin h\u00fck\u00fcmlerini Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 g\u00f6rmesi h\u00e2linde veya taraflardan birinin ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ayk\u0131r\u0131l\u0131k iddias\u0131n\u0131n ciddi oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na varmas\u0131 durumunda bu h\u00fck\u00fcmlerin iptalleri i\u00e7in Anayasa Mahkemesine ba\u015fvurmaya yetkilidir. Ancak an\u0131lan maddeler uyar\u0131nca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine ba\u015fvurabilmesi i\u00e7in elinde y\u00f6ntemince a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ve mahkemenin g\u00f6rev kapsam\u0131na giren bir davan\u0131n bulunmas\u0131, iptali talep edilen kural\u0131n da o davada uygulanacak olmas\u0131 gerekir. Uygulanacak kural ise bak\u0131lmakta olan davan\u0131n de\u011fi\u015fik evrelerinde ortaya \u00e7\u0131kan sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde veya davay\u0131 sonu\u00e7land\u0131rmada olumlu ya da olumsuz y\u00f6nde etki yapacak nitelikte bulunan kurallard\u0131r.<\/p>\n
3. \u0130tiraz yoluna ba\u015fvuran Mahkeme, m\u00fclga 4305 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 11. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesi ile 13. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n \u201c\u2026on ikinci maddede yaz\u0131l\u0131 karar ve muameleler kat\u00ee olup bunlara kar\u015f\u0131 idar\u00ee ve adli kaza mercilerinde d\u00e2va a\u00e7\u0131lamaz.\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn iptalini talep etmi\u015ftir.<\/p>\n
4. An\u0131lan Kanun\u2019un 1. maddesinde servet ve kazan\u00e7 sahiplerinin servetleri ve fevkal\u00e2de kazan\u00e7lar\u0131 \u00fczerinden al\u0131nmak ve bir defaya mahsus olmak \u00fczere varl\u0131k vergisi ad\u0131yla bir m\u00fckellefiyetin \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Kanun\u2019un 2. maddesinde yaz\u0131l\u0131 servet ve kazan\u00e7 sahiplerinin varl\u0131k vergisinin m\u00fckellefi olduklar\u0131 d\u00fczenlenmi\u015f; 3. il\u00e2 5. maddelerinde m\u00fckellefiyete ili\u015fkin esaslara yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
5. 6. maddede ise bu Kanun\u2019un 7. maddesi uyar\u0131nca kurulan komisyonlar\u0131n 2. maddede yaz\u0131l\u0131 m\u00fckelleflerin m\u00fckellefiyet derecelerini, her m\u00fckellef nam\u0131na 1941 y\u0131l\u0131nda ve ticaretini terk, devir veya tasfiye etmi\u015f olanlar i\u00e7in terk, devir veya tasfiye tarihinden \u00f6nceki son y\u0131lda tarh edilmi\u015f veya tahakkuk ettirilmi\u015f vergi miktarlar\u0131n\u0131, \u00e7ift\u00e7ilerde m\u00fckellefin zirai durumunu ve gayrimenkul sahiplerinin de irat ve vergi k\u0131ymeti miktarlar\u0131n\u0131 da dikkate almak suretiyle edinecekleri kanaate g\u00f6re takdir ve tespit edecekleri h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015f ve verginin miktar\u0131na ili\u015fkin d\u00fczenleme yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
6. 11. maddenin birinci f\u0131kras\u0131nda komisyon kararlar\u0131n\u0131n \u015fehir ve kasabalarda varidat dairelerinin kap\u0131lar\u0131na ve k\u00f6ylerde m\u00fcnasip mahallere listeler yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmak suretiyle il\u00e2n ve tebli\u011f olunaca\u011f\u0131; g\u00fcndelik gazete \u00e7\u0131kan yerlerde gazetelerle ve g\u00fcndelik gazete \u00e7\u0131kmayan mahallerde belediye tell\u00e2llar\u0131 marifetiyle halka listelerin as\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n ayr\u0131ca haber verilece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015f; ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n itiraz konusu birinci c\u00fcmlesinde ise komisyon kararlar\u0131n\u0131n niha\u00ee ve kesin nitelikte olup bunlara kar\u015f\u0131 idari ve adli kaza mercilerinde d\u00e2va a\u00e7\u0131lamayaca\u011f\u0131 h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
7. 12. ve 13. maddelerde ise varl\u0131k vergisinin tahsiline ili\u015fkin d\u00fczenlemeler yer almaktad\u0131r. Buna g\u00f6re an\u0131lan maddelerde m\u00fckelleflerin vergilerini talik tarihinden itibaren on be\u015f g\u00fcn i\u00e7inde mal sand\u0131\u011f\u0131na yat\u0131rmaya mecbur olduklar\u0131 belirtilmi\u015f; ayr\u0131ca varl\u0131k vergisinin tahsilini g\u00fcvence alt\u0131na almak amac\u0131yla ihtiyati haczin uygulanmas\u0131, \u00f6deme s\u00fcresinde yat\u0131r\u0131lmayan vergilerin belli oranda faiz uygulanmak suretiyle tahsil edilmesi, faiz uygulanmak suretiyle \u00f6denebilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclen s\u00fcre i\u00e7erisinde de bor\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6demeyen m\u00fckelleflerin memleketin herhangi bir yerinde \u00e7al\u0131\u015fma m\u00fckellefiyetine tabi tutulmas\u0131 ile \u015firket ortaklar\u0131n\u0131n da \u015firketin varl\u0131k vergisi m\u00fckellefiyeti dolay\u0131s\u0131yla \u015fahsi mal varl\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvurulabilmesi ve \u00e7al\u0131\u015fma mecburiyetine tabi tutulabilmesine ili\u015fkin usul ve esaslar d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
8. Kanun\u2019un 13. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda ise bu madde ile 12. maddede yaz\u0131l\u0131 karar ve muamelelerin kesin oldu\u011fu ve bunlara kar\u015f\u0131 idari ve adli kaza mercilerinde d\u00e2va a\u00e7\u0131lamayaca\u011f\u0131 h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. An\u0131lan f\u0131kran\u0131n \u201c\u2026on ikinci maddede yaz\u0131l\u0131 karar ve muameleler kat\u00ee olup bunlara kar\u015f\u0131 idar\u00ee ve adli kaza mercilerinde d\u00e2va a\u00e7\u0131lamaz.\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fc itiraz konusu di\u011fer kural\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n
9. Bak\u0131lmakta olan davaya konu olayda Kanun\u2019un 2. maddesi uyar\u0131nca varl\u0131k vergisi m\u00fckellefi olan davac\u0131n\u0131n murisi ad\u0131na komisyonlar taraf\u0131ndan 6. madde uyar\u0131nca tespit edilen m\u00fckellefiyet derecesine g\u00f6re belirlenen vergi miktar\u0131n\u0131n davac\u0131n\u0131n murisinden tahsil edilmi\u015f oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
10. Vergilendirme s\u00fcrecinin vergiyi do\u011furan olayla ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ve verginin tarh\u0131, tebli\u011fi ve tahakkuk ettirilmesinin ard\u0131ndan verginin tahsili ile sona erdi\u011fi g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda Kanun\u2019da \u00f6ng\u00f6r\u00fclen vergilendirme s\u00fcrecinin davac\u0131n\u0131n murisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan tamamland\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
11. Bak\u0131lmakta olan davan\u0131n konusunun o d\u00f6nemde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan ve daha sonra 17\/10\/1988 tarihli ve 3488 say\u0131l\u0131 Uygulanma \u0130mk\u00e2n\u0131 Kalmayan Kanunlar\u0131n Y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten Kald\u0131r\u0131lmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 1. maddesiyle y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lan 4305 say\u0131l\u0131 Kanun h\u00fck\u00fcmlerine dayal\u0131 olarak tahsil edilmi\u015f varl\u0131k vergisinin iadesi talebiyle yap\u0131lan ba\u015fvurunun z\u0131mnen reddine ili\u015fkin i\u015flemin iptaline y\u00f6nelik oldu\u011fu g\u00f6zetildi\u011finde s\u00f6z konusu vergi miktar\u0131n\u0131n tespiti ve tahsili a\u015famalar\u0131na ili\u015fkin olan itiraz konusu kurallar\u0131n bak\u0131lmakta olan davada uygulanma imk\u00e2n\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
12. A\u00e7\u0131klanan nedenle kurallar\u0131n itiraz ba\u015fvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta oldu\u011fu davada uygulanma imk\u00e2n\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131ndan ba\u015fvurunun Mahkemenin yetkisizli\u011fi nedeniyle reddi gerekir.<\/p>\n
III. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
M\u00fclga 11\/11\/1942 tarihli ve 4305 say\u0131l\u0131 Varl\u0131k Vergisi Hakk\u0131nda Kanun\u2019un;<\/p>\n
A. 11. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesinin,<\/p>\n
B. 13. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n \u201c\u2026on ikinci maddede yaz\u0131l\u0131 karar ve muameleler kat\u00ee olup bunlara kar\u015f\u0131 idar\u00ee ve adli kaza mercilerinde d\u00e2va a\u00e7\u0131lamaz.\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn,<\/p>\n
itiraz ba\u015fvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta oldu\u011fu davada uygulanma imk\u00e2n\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan ba\u015fvurunun Mahkemenin yetkisizli\u011fi nedeniyle REDD\u0130NE 25\/12\/2024 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
Kadir \u00d6ZKAYA<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Selahaddin MENTE\u015e<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u0130rfan F\u0130DAN<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Muhterem \u0130NCE<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Metin KIRATLI<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 25\/12\/2024 tarihli, 2024\/227 esas – 2024\/221 karar say\u0131l\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
ANAYASA MAHKEMES\u0130 KARARI \u00a0 Esas Say\u0131s\u0131 : 2024\/227 Karar Say\u0131s\u0131 : 2024\/221 Karar Tarihi : 25\/12\/2024 R.G. Tarih – Say\u0131 : Tebli\u011f edildi. \u00a0 \u0130T\u0130RAZ YOLUNA BA\u015eVURAN: \u0130stanbul 8. Vergi Mahkemesi \u0130T\u0130RAZIN KONUSU: M\u00fclga 11\/11\/1942 tarihli ve 4305 say\u0131l\u0131 Varl\u0131k Vergisi Hakk\u0131nda Kanun\u2019un; A. 11. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesinin, B. 13. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n \u201c\u2026on ikinci maddede yaz\u0131l\u0131 karar ve muameleler kat\u00ee olup bunlara kar\u015f\u0131 idar\u00ee ve adli kaza mercilerinde d\u00e2va a\u00e7\u0131lamaz.\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn, Anayasa\u2019n\u0131n 2., 36. ve 125. maddelerine ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclerek iptallerine karar verilmesi talebidir. OLAY: Muristen tahsil edilen varl\u0131k vergisinin faiziyle birlikte iadesi talebiyle a\u00e7\u0131lan davada itiraz konusu kurallar\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na varan Mahkeme, iptalleri i\u00e7in ba\u015fvurmu\u015ftur. I. \u0130PTAL\u0130 \u0130STENEN KANUN H\u00dcK\u00dcMLER\u0130 Kanun\u2019un itiraz konusu kurallar\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131; 1. 11. maddesi \u015f\u00f6yledir: \u00a0\u201cMadde 11 \u2014 Komisyon kararlar\u0131, \u015fehir ve kasabalarda varidat dairelerinin kap\u0131lar\u0131na ve k\u00f6ylerde m\u00fcnasip mahallere listeler yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmak suretiyle il\u00e2n ve tebli\u011f olunur. Listelerin as\u0131ld\u0131\u011f\u0131, g\u00fcndelik gazete \u00e7\u0131kan yerlerde gazetelerle ve g\u00fcndelik gazete \u00e7\u0131km\u0131yan mahallerde belediye tell\u00e2llar\u0131 marifetiyle halka ayr\u0131ca haber verilir. Komisyon kararlar\u0131 nihai ve kat\u00ee mahiyette olup bunlara kar\u015f\u0131 idar\u00ee ve adli kaza mercilerinde d\u00e2va a\u00e7\u0131lamaz. Ancak bir m\u00fckellef nam\u0131na ayn\u0131 m\u00fckellefiyet mevzuundan dolay\u0131 m\u00fckerrer vergi tarh edilmi\u015f oldu\u011fu takdirde bunlardan en …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-35413","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n