T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
G\u00d6KSEL AKSOY BA\u015eVURUSU<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2021\/12623)<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Karar Tarihi: 30\/10\/2024<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
Raport\u00f6r<\/p>\n
:<\/p>\n
R\u0131dvan DEM\u0130R<\/p>\n
Ba\u015fvurucu<\/p>\n
:<\/p>\n
G\u00f6ksel AKSOY<\/p>\n
Vekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Av. Mehmet \u0130\u015eLEK<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN KONUSU<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru, kolluk g\u00f6revlilerince fiziksel \u015fiddet uygulanmas\u0131 ve bu olay hakk\u0131nda etkili bir ceza soru\u015fturmas\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclmemesi nedeniyle k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n ve g\u00f6zalt\u0131 karar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n tutma sebebiyle ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
2. Olay tarihinde taksici oldu\u011funu beyan eden ba\u015fvurucu 22\/8\/2016 tarihinde Van B\u00f6lge E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesine m\u00fc\u015fterisini b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131, orada bulunan polis memurlar\u0131nca arac\u0131n\u0131n \u00e7ekilmesi istenince m\u00fc\u015fteri indirdi\u011fini beyan etti\u011fini, bunun \u00fczerine polis arac\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ve akabinde polis merkezine g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc iddia etmektedir.<\/p>\n
3. Ba\u015fvurucu, polis merkezinden sal\u0131verildikten sonra fiziksel \u015fiddet g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc gerek\u00e7esiyle genel adli muayene raporu d\u00fczenlenmesi i\u00e7in hastaneye ba\u015fvurmu\u015ftur. Ba\u015fvurucu hakk\u0131nda d\u00fczenlenen raporda \u00f6zetle, ba\u015fvurucunun sa\u011f s\u0131rt\u0131nda 18-20 cm, sa\u011f g\u00f6\u011f\u00fcs k\u0131sm\u0131nda 5-6 cm ebad\u0131nda, sol g\u00f6\u011f\u00fcs k\u0131sm\u0131nda 10-12 cm ve sol kolunda ekimoz ile boyun arkas\u0131nda \u015fi\u015flik bulundu\u011fu belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
4. Ba\u015fvurucunun polis memurlar\u0131 taraf\u0131ndan hastanede ve polis merkezinde darp edildi\u011fine, hakarete ve tehdide maruz kald\u0131\u011f\u0131na, telefonunun zorla kendisinden al\u0131nd\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik \u015fik\u00e2yeti \u00fczerine Van Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca (Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k) soru\u015fturma ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurucu, an\u0131lan \u015fik\u00e2yetinde adli muayene raporundan bahsetmemi\u015f; polis merkezinde olaya tan\u0131kl\u0131k edenlerin bulundu\u011funu belirtmi\u015ftir.<\/p>\n
5. Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n Van Emniyet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne yazd\u0131\u011f\u0131 m\u00fczekkereler ile olay an\u0131n\u0131 ve g\u00f6zalt\u0131 s\u00fcrecini g\u00f6sterir kamera kay\u0131tlar\u0131n\u0131n tespit edilerek, ba\u015fvurucunun \u015fik\u00e2yetinde belirtti\u011fi arac\u0131n kolluk g\u00f6revlilerine ait olup olmad\u0131\u011f\u0131, ara\u00e7ta g\u00f6rev yapan kolluk g\u00f6revlileri ile \u015fik\u00e2yet olunan kolluk personelinin a\u00e7\u0131k adres ve kimlik bilgilerinin g\u00f6nderilmesi istenilmi\u015ftir.<\/p>\n
6. \u015e\u00fcpheli olarak ifadesi al\u0131nan polis memurlar\u0131 \u00f6zetle ve ayn\u0131 do\u011frultuda, olay tarihinde ilgili hastaneye bir ter\u00f6r su\u00e7u \u015f\u00fcphelisini g\u00f6t\u00fcrd\u00fcklerini, ba\u015fvurucunun arac\u0131n\u0131n \u00e7ekilmesinin talep edilmesi \u00fczerine “Siz kimsiniz arac\u0131m\u0131 \u00e7ekmemi istiyorsunuz?” dedi\u011fini ve \u00fczerlerine y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, an\u0131lan durumun ter\u00f6r su\u00e7u \u015f\u00fcphelisinin ka\u00e7mas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesine kap\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131, ba\u015fvurucunun kolu b\u00fck\u00fclmek suretiyle etkisiz h\u00e2le getirilerek kimlik ve olayla ili\u015fkisinin tespiti i\u00e7in polis arac\u0131na al\u0131narak polis merkezine g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, ba\u015fvurucuya ili\u015fkin olumsuz bir kayd\u0131n ve ter\u00f6r su\u00e7u \u015f\u00fcphelisiyle ilgili bir ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 \u00fczerine sal\u0131verildi\u011fini, herhangi bir \u015fiddet uygulanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015flerdir.<\/p>\n
7. Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k taraf\u0131ndan celbi talep edilen kamera g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri veya bunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlerinin soru\u015fturma dosyas\u0131na kazand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair herhangi bir bilgi ve belgeye rastlan\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
8. Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k 9\/6\/2017 tarihinde polis memurlar\u0131 hakk\u0131nda ba\u015fvurucunun yaraland\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin bir raporun bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, hakaret\/tehdit edildi\u011fine ili\u015fkin iddias\u0131na y\u00f6nelik soyut beyan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda delil elde edilemedi\u011fini belirterek kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na dair karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
9. Ba\u015fvurucu genel adli muayene raporunun bulundu\u011funu, s\u00f6z konusu raporun dosyaya kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini, kamera g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinin temin edilmedi\u011fini belirtip olay sonras\u0131 \u00e7ekildi\u011fini belirtti\u011fi foto\u011fraflar\u0131 da ekleyerek karara itiraz etmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, itiraz dilek\u00e7esinin ekine olaydan hemen sonra \u00e7ekilen foto\u011fraflar\u0131n\u0131 da eklemi\u015ftir. Ayr\u0131ca ba\u015fvurucu olaya ili\u015fkin bir tan\u0131k listesini de itiraz dilek\u00e7esinde belirtmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu ayr\u0131ca Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011fa sundu\u011fu 1\/12\/2020 tarihli dilek\u00e7esinin ekinde adli muayene raporu ile i\u015fg\u00f6remezlik raporunu da ibraz etmi\u015ftir. Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fince (H\u00e2kimlik) ba\u015fvurucunun itiraz\u0131 reddedilmi\u015ftir. An\u0131lan kararda H\u00e2kimlik taraf\u0131ndan ba\u015fvurucunun genel adli muayene raporuna, kamera g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinin teminine ili\u015fkin bir a\u00e7\u0131klama yap\u0131lmam\u0131\u015f; Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k i\u015flemlerinin usul\u00fcne uygun oldu\u011fu, delillerin topland\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
10. \u0130tiraz\u0131n reddine ili\u015fkin karar\u0131n ba\u015fvurucuya 19\/1\/2021 tarihinde tebli\u011f edilmesi \u00fczerine 17\/2\/2021 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunulmu\u015ftur.<\/p>\n
II. DE\u011eERLEND\u0130RME<\/p>\n
A. Ki\u015fi H\u00fcrriyeti ve G\u00fcvenli\u011fi Hakk\u0131n\u0131n \u0130hlal Edildi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia <\/p>\n
11. Ba\u015fvurucu, hakk\u0131nda verilmi\u015f bir karar olmadan g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan yak\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurucuya g\u00f6re bu durum haks\u0131z tutma niteli\u011findedir.<\/p>\n
12. Anayasa\u2019n\u0131n 19. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda ifade edilen \u201cHerkes, ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fine sahiptir.\u201d \u015feklindeki d\u00fczenlemede yer alan h\u00fcrriyet s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n yan\u0131 s\u0131ra serbestlik anlam\u0131na da gelmektedir. Bu anlamda ki\u015fi h\u00fcrriyetine y\u00f6nelik bir m\u00fcdahalenin bulundu\u011funun s\u00f6ylenebilmesi i\u00e7in ki\u015finin hareket serbest\u00eesinin maddi olarak s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir. Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131na y\u00f6nelik bir m\u00fcdahale i\u00e7in ki\u015fi, r\u0131zas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n en az\u0131ndan rahats\u0131zl\u0131k verecek uzunlukta bir s\u00fcre boyunca belirli bir yerde fiziki olarak tutulmal\u0131d\u0131r (Galip \u00d6\u011f\u00fct [GK], B. No: 2014\/5863, 1\/3\/2017, \u00a7 34).<\/p>\n
13. Anayasa\u2019n\u0131n 19. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131na y\u00f6nelik s\u0131n\u0131rlamalar ile Anayasa\u2019n\u0131n 23. maddesinde d\u00fczenlenen seyahat h\u00fcrriyetine y\u00f6nelik s\u0131n\u0131rlamalar aras\u0131ndaki fark s\u0131n\u0131rlaman\u0131n niteli\u011fi ve esas\u0131 ile ilgili de\u011fildir. Bu iki hak aras\u0131ndaki ayr\u0131m derece ve yo\u011funluk fark\u0131d\u0131r. Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131 ba\u011flam\u0131nda hareket serbest\u00eesine y\u00f6nelik k\u0131s\u0131tlama, seyahat h\u00fcrriyetine y\u00f6nelik bir m\u00fcdahaleye g\u00f6re \u00e7ok daha ileri derecede ve yo\u011fun olmal\u0131d\u0131r. S\u0131n\u0131rlamalardaki derece ya da yo\u011funlu\u011fun de\u011ferlendirilmesinde ise s\u00f6z konusu tedbirin \u00e7e\u015fidi, s\u00fcresi, etkileri ve uygulanma tarz\u0131 gibi \u00e7e\u015fitli fakt\u00f6rler ile bireyin g\u00fcndelik hayat\u0131n\u0131n devlet taraf\u0131ndan ne \u00f6l\u00e7\u00fcde denetim alt\u0131nda tutuldu\u011funun dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekir (Esra \u00d6zkan \u00d6zak\u00e7a [GK], B. No: 2017\/32052, 8\/10\/2020, \u00a7 71).<\/p>\n
14. Somut olayda ba\u015fvurucunun kimlik tespiti ile \u015f\u00fcpheli oldu\u011fu belirtilen bir ki\u015fi ile ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin incelemeden sonra polis merkezinden ayr\u0131lmas\u0131na izin verilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucunun g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmadan \u00f6nce kimli\u011fini ibraz etmedi\u011fine ili\u015fkin bir tespit veya iddia dosya kapsam\u0131na yans\u0131mam\u0131\u015ft\u0131r. Bu durumda ba\u015fvurucunun kimli\u011fini ibraz etmedi\u011fi gerek\u00e7esiyle kimli\u011finin tespit edilmesi amac\u0131yla g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemeyecektir. Ba\u015fvuru dosyas\u0131ndaki bilgi ve belgeler, ba\u015fvurucunun olay g\u00fcn\u00fc bulundu\u011fu yerden ayr\u0131lmaya olumsuz herhangi bir durumla kar\u015f\u0131la\u015fmadan \u00f6zg\u00fcrce karar vermi\u015f olabilece\u011fini g\u00f6stermemektedir. Bu bak\u0131mdan s\u00fcresi nispeten k\u0131sa da olsa ba\u015fvurucunun tutulmas\u0131, etkileri ve uygulanma \u015fekli itibar\u0131yla Anayasa\u2019n\u0131n 19. maddesi anlam\u0131nda h\u00fcrriyetten yoksun b\u0131rakmad\u0131r. Bu sebeple Anayasa\u2019n\u0131n ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alan 19. maddesi ba\u015fvurucunun \u015fik\u00e2yetlerine uygulanabilir niteliktedir.<\/p>\n
15. Uygulanabilirlik meselesinin \u00e7\u00f6z\u00fclmesinin ard\u0131ndan ihlal iddias\u0131n\u0131n kabul edilebilir olup olmad\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n
16. Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131 kapsam\u0131nda incelenebilecek \u015fekilde hareket serbestli\u011fi k\u0131s\u0131tlanan bir ki\u015finin tutman\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu iddias\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 bireysel ba\u015fvuru, esas olarak s\u00f6z\u00fc edilen ki\u015finin serbest kalmas\u0131n\u0131 ama\u00e7lar. Ki\u015fi bireysel ba\u015fvuru \u00f6ncesinde zaten serbest kalm\u0131\u015fsa ba\u015fvurunun amac\u0131 hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz haks\u0131z tutmadan do\u011fan zararlar\u0131n tazminidir. Zira bireysel ba\u015fvuru \u00f6ncesinde t\u00fcketilmesi zorunlu olan hukuki yollarda tutman\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a veya \u00f6z\u00fc itibar\u0131yla kabul edilerek tutmadan do\u011fan zarar tazmin edilmi\u015f ise ba\u015fvurucunun art\u0131k ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ma\u011fduru oldu\u011fu s\u00f6ylenemez (yakalama ve g\u00f6zalt\u0131 s\u00fcrecinden sonra serbest b\u0131rak\u0131lan ve haklar\u0131nda beraat karar\u0131 verilen ba\u015fvurucular lehine tazminata h\u00fckmedilmesi nedeniyle s\u00f6z\u00fc edilen ba\u015fvurucular\u0131n ma\u011fdur s\u0131fatlar\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131na karar verilen ba\u015fvuru i\u00e7in bkz. \u00d6ner Yakas\u0131z ve di\u011ferleri, B. No: 2015\/9430, 20\/3\/2019, \u00a7\u00a7 66-68).<\/p>\n
17. Ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmesi gere\u011finden bahsedilebilmesi i\u00e7in hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini iddia eden ki\u015finin ba\u015fvurabilece\u011fi hukuki yol \u00f6ncelikle hukuk sisteminde mevcut olmad\u0131r. Ayr\u0131ca s\u00f6z\u00fc edilen yol; ihlali tespit ederek ihlalin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 giderebilme kapasitesini haiz, makul bir \u00e7abayla ula\u015f\u0131labilir ve uygulamada da etkin olmal\u0131d\u0131r (Fatma Y\u0131ld\u0131r\u0131m, B. No: 2014\/6577, 16\/2\/2017, \u00a7 39). Bununla birlikte teoride makul bir ba\u015far\u0131 sunma kapasitesi bulunan bir yolun uygulamada ba\u015far\u0131ya ula\u015fmayaca\u011f\u0131na dair \u015f\u00fcphe, ba\u015fvurucuyu o hukuki yolu t\u00fcketmekten azade k\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 (Sait Or\u00e7an, B. No: 2016\/29085, 19\/7\/2017, \u00a7 36) gibi yasal d\u00fczenlemeyle olu\u015fturulan ve var oldu\u011fu hususunda bir teredd\u00fct uyand\u0131rmayan bir hukuki yolun fiilen denenmemi\u015f veya kullan\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131 da s\u00f6z konusu yolun etkili olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n veya bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n kabul\u00fcne imk\u00e2n vermez (Nebahat Baysal G\u00fcl, B. No: 2016\/14634, 28\/5\/2019, \u00a7 20).<\/p>\n
18. Yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda somut olaya d\u00f6n\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde Anayasa\u2019n\u0131n 125. maddesinin yedinci f\u0131kras\u0131nda idarenin kendi eylem ve i\u015flemlerinden do\u011fan zarar\u0131 \u00f6demekle y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu, 129. maddesinin be\u015finci f\u0131kras\u0131nda ise memurlar ve di\u011fer kamu g\u00f6revlilerinin yetkilerini kullan\u0131rken i\u015fledikleri kusurlardan do\u011fan tazminat davalar\u0131n\u0131n kanunun g\u00f6sterdi\u011fi \u015fekil ve \u015fartlara uygun olarak ancak idare aleyhine a\u00e7\u0131labilece\u011fi ifade edilmi\u015ftir. Bu h\u00fck\u00fcmlere uygun olarak 6\/1\/1982 tarihli ve 2577 say\u0131l\u0131 \u0130dari Yarg\u0131lama Usul\u00fc Kanunu\u2019nda idari dava t\u00fcrlerinden olan ve idari eylem ve i\u015flemlerden dolay\u0131 ki\u015fisel haklar\u0131 do\u011frudan muhtel olanlar taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan tam yarg\u0131 davalar\u0131yla ilgili d\u00fczenlemelere yer verilmi\u015ftir. Kamu g\u00f6revlilerinin eylemlerinin \u015fahsi kusurlar\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131 ve idari bir eylemin s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2ller y\u00f6n\u00fcnden ise 11\/1\/2011 tarihli ve 6098 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nda haks\u0131z fiillerden do\u011fan sorumlulu\u011fu d\u00fczenleyen h\u00fck\u00fcmler yer almaktad\u0131r. S\u00f6z\u00fc edilen hukuki yollara ra\u011fmen ba\u015fvurucu haks\u0131z tutulma iddias\u0131n\u0131 do\u011frudan bireysel ba\u015fvuruya ta\u015f\u0131m\u0131\u015f, an\u0131lan hukuki yollar\u0131n etkisiz oldu\u011funu da iddia etmemi\u015ftir. Bu sebeple ba\u015fvurucunun ihlal iddias\u0131n\u0131 hukuk sisteminde mevcut hukuki yollar\u0131 t\u00fcketmeden yapt\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (k\u0131smen benzer bir olayda yap\u0131lan benzer de\u011ferlendirmeler i\u00e7in bkz. Veli Sa\u00e7\u0131l\u0131k (3), (B. No: 2018\/27473, 29\/3\/2023, \u00a7 15).<\/p>\n
19. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
B. K\u00f6t\u00fc Muamele Yasa\u011f\u0131n\u0131n \u0130hlal Edildi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia <\/p>\n
20. Ba\u015fvurucu; kolluk g\u00f6revlilerinin fiillerine y\u00f6nelik y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturma sonunda yaraland\u0131\u011f\u0131n\u0131, kolluk g\u00f6revlilerinin tehdit ve hakaretlerine maruz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, sa\u011fl\u0131k raporunun varl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen an\u0131lan raporun olmad\u0131\u011f\u0131ndan bahisle kovu\u015fturma yap\u0131lmas\u0131na yer olmad\u0131\u011f\u0131na karar verildi\u011fini, olaya y\u00f6nelikbelirtti\u011fi tan\u0131klar\u0131n dinlenmedi\u011fini, an\u0131lan karara kar\u015f\u0131 yap\u0131lan itiraz\u0131n gerek\u00e7esiz olarak reddedildi\u011fini ileri s\u00fcrerek k\u00f6t\u00fc muamale yasa\u011f\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini iddia etmi\u015ftir. Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde; yap\u0131lacak incelemede Anayasa ve mevzuat h\u00fck\u00fcmlerinin, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi i\u00e7tihatlar\u0131n\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi bildirilmi\u015ftir.<\/p>\n
21. A\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmad\u0131\u011f\u0131 ve kabul edilemezli\u011fine karar verilmesini gerektirecek ba\u015fka bir neden de bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n kabul edilebilir oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
22. Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesi -\u201cDevletin temel ama\u00e7 ve g\u00f6revleri\u201d kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 5. maddesindeki genel y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckle birlikte yorumland\u0131\u011f\u0131nda- bir kimsenin devlet g\u00f6revlilerinin 17. maddenin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131 ihlal eden bir muamelesine u\u011frad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin savunulabilir bir iddiada bulunmas\u0131 h\u00e2linde etkili bir soru\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini gerektirir. K\u00f6t\u00fc muamelenin kasten yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc durumlarda iddia hakk\u0131nda ivedilikle bir ceza soru\u015fturmas\u0131 ba\u015flat\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u015eik\u00e2yet olmad\u0131\u011f\u0131nda bile ki\u015fiye k\u00f6t\u00fc muamelede bulunuldu\u011funa ili\u015fkin yeterince a\u00e7\u0131k belirtiler varsa konuyla ilgili bir ceza soru\u015fturmas\u0131 a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r. Soru\u015fturmada olay\u0131 ayd\u0131nlatabilecek ve sorumlular\u0131n belirlenmesini sa\u011flayabilecek t\u00fcm deliller toplanmal\u0131d\u0131r. Dahas\u0131 soru\u015fturma s\u00fcreci, gerekti\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde kamu denetimine ve ma\u011fdurun eri\u015fimine a\u00e7\u0131k olmal\u0131; ma\u011fdur soru\u015fturmaya etkili \u015fekilde kat\u0131labilmeli; soru\u015fturmada makul bir \u00f6zen ve s\u00fcratle hareket edilmelidir. Ayr\u0131ca yetkililer, soru\u015fturmay\u0131 sonland\u0131rmak i\u00e7in aceleci davranmamal\u0131 ve temelden yoksun sonu\u00e7lara dayanmamal\u0131d\u0131r (Ali R\u0131za \u00d6zer ve di\u011ferleri, \u00a7\u00a7 101-103; S. D., \u00a7\u00a7 111-114; Veli Sa\u00e7\u0131l\u0131k (2), B. No: 2018\/24614, 18\/10\/2022, \u00a7 16).<\/p>\n
23. Ba\u015fvurucunun 22\/8\/2016 tarihinde darp edildi\u011fi iddias\u0131yla hastaneye ba\u015fvurmas\u0131 \u00fczerine konuyla ilgili adli bir rapor d\u00fczenlenmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu bir g\u00fcn sonra konuyla ilgili \u015fik\u00e2yetini bildirmi\u015f ancak ifadesinde adli rapordan s\u00f6z etmemi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, resm\u00ee bir sa\u011fl\u0131k kurulu\u015funa darp iddias\u0131yla ba\u015fvuru yapt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in raporun sa\u011fl\u0131k kurulu\u015funca Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011fa g\u00f6nderilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnerek rapordan s\u00f6z etmemesi ola\u011fana ayk\u0131r\u0131 bir durum de\u011fildir. Nitekim 26\/9\/2004 tarihli ve 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun 280. maddesinde g\u00f6revini yapt\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada bir su\u00e7un i\u015flendi\u011fi y\u00f6n\u00fcnde bir belirti ile kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131na ra\u011fmen, durumu yetkili makamlara bildirmeyen veya bu hususta gecikme g\u00f6steren sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensubunun bir y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir. Sa\u011fl\u0131k g\u00f6revlilerinin durumu ve raporu Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011fa bildirme konusundaki \u00f6zensizli\u011fi Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n ba\u015fvurucunun iddialar\u0131n\u0131 soyut olarak nitelemesine neden olmu\u015ftur. Ayr\u0131ca Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k, bu durum nedeniyle sadece \u015fik\u00e2yet edilen kolluk g\u00f6revlilerinin beyan\u0131n\u0131 ba\u015fka kolluk g\u00f6revlilerine ald\u0131rmakla yetinmi\u015f; talep etmesine ra\u011fmen g\u00fcvenlik kameras\u0131 kay\u0131tlar\u0131n\u0131n g\u00f6nderilmesi hususunda ve ba\u015fvurucunun iddialar\u0131na konu olay\u0131 g\u00f6rebilecek ki\u015filerin tespit edilerek beyanlar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 konusunda \u00e7aba g\u00f6stermemi\u015ftir. Ba\u015fvurucunun Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k\u00e7a verilen karara yapt\u0131\u011f\u0131 itiraz sonras\u0131nda adli raporu soru\u015fturma dosyas\u0131na ibraz etmesine ra\u011fmen sulh ceza h\u00e2kimli\u011fi, adli raporla veya soru\u015fturmada toplanmayan delilerle ilgili ba\u015fvurucunun iddialar\u0131 hakk\u0131nda -somut olayda gerekli olmas\u0131na ra\u011fmen- hi\u00e7bir de\u011ferlendirme yapmam\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvuruya ili\u015fkin konuya y\u00f6nelik soru\u015fturmada soru\u015fturma makamlar\u0131n\u0131n makul bir \u00f6zenle hareket etti\u011fi s\u00f6ylenemeyecektir. Bu nedenle k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n usul boyutunun ihlal edildi\u011fine karar verilmesi gerekmektedir.<\/p>\n
24. Ba\u015fvurucunun k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n maddi boyutunun ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddias\u0131n\u0131n bu a\u015famada de\u011ferlendirilmesine gerek g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
25. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n usul boyutunun ihlal edildi\u011fine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
III. G\u0130DER\u0130M <\/p>\n
26. Ba\u015fvurucu; ihlalin tespit edilmesi, yeniden soru\u015fturma yap\u0131lmas\u0131 ve 300.000 TL manevi tazminat \u00f6denmesi talebinde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
27. Ba\u015fvuruda tespit edilen ihlalin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden soru\u015fturma yap\u0131lmas\u0131nda hukuki yarar bulunmaktad\u0131r. Bu kapsamda karar\u0131n g\u00f6nderildi\u011fi Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca yap\u0131lmas\u0131 gereken i\u015f, yeniden soru\u015fturma i\u015flemlerini ba\u015flatmak ve Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ula\u015ft\u0131ran nedenleri gideren, ihlal karar\u0131nda belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar vermektir (bkz. Mehmet Do\u011fan ([GK], B. No: 2014\/8875, 7\/6\/2018, \u00a7\u00a7 54-60; Alig\u00fcl Alkaya ve di\u011ferleri (2), B. No: 2016\/12506, 7\/11\/2019, \u00a7\u00a7 53-60, 66; Kadri Enis Berbero\u011flu (3) [GK], B. No: 2020\/32949, 21\/1\/2021, \u00a7\u00a7 93-100).<\/p>\n
28. Ba\u015fvurucuya manevi zararlar\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda net 100.000 TL manevi tazminat \u00f6denmesine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
IV. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n
A. 1. Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmemesi sebebiyle KABUL ED\u0130LEMEZ OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
2. K\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n KABUL ED\u0130LEB\u0130L\u0130R OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
B. Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n usul boyutunun \u0130HLAL ED\u0130LD\u0130\u011e\u0130NE,<\/p>\n
C. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n usul boyutunun ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden soru\u015fturma yap\u0131lmak \u00fczere Van Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na (Sor. No: 2016\/12081) G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE,<\/p>\n
D. Ba\u015fvurucuya net 100.000 TL manevi tazminat \u00d6DENMES\u0130NE, tazminata ili\u015fkin di\u011fer taleplerin REDD\u0130NE,<\/p>\n
E. 487,60 TL har\u00e7 ve 30.000 TL vek\u00e2let \u00fccretinden olu\u015fan toplam 30.487,60 TL yarg\u0131lama giderinin ba\u015fvurucuya \u00d6DENMES\u0130NE,<\/p>\n
F. \u00d6demelerin karar\u0131n tebli\u011fini takiben ba\u015fvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvuru tarihinden itibaren d\u00f6rt ay i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131na, \u00f6demede gecikme olmas\u0131 h\u00e2linde bu s\u00fcrenin sona erdi\u011fi tarihten \u00f6deme tarihine kadar ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7in yasal FA\u0130Z UYGULANMASINA,<\/p>\n
G. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE 30\/10\/2024 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 30\/10\/2024 tarihli ve 2021\/12623 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 \u00a0 \u00a0 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 G\u00d6KSEL AKSOY BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2021\/12623) \u00a0 Karar Tarihi: 30\/10\/2024 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 \u00a0 Ba\u015fkan : Basri BA\u011eCI \u00dcyeler : Engin YILDIRIM \u00a0 \u00a0 R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7 \u00a0 \u00a0 Kenan YA\u015eAR \u00a0 \u00a0 \u00d6mer \u00c7INAR Raport\u00f6r : R\u0131dvan DEM\u0130R Ba\u015fvurucu : G\u00f6ksel AKSOY Vekili : Av. Mehmet \u0130\u015eLEK \u00a0 I. BA\u015eVURUNUN KONUSU 1. Ba\u015fvuru, kolluk g\u00f6revlilerince fiziksel \u015fiddet uygulanmas\u0131 ve bu olay hakk\u0131nda etkili bir ceza soru\u015fturmas\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclmemesi nedeniyle k\u00f6t\u00fc muamele yasa\u011f\u0131n\u0131n ve g\u00f6zalt\u0131 karar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n tutma sebebiyle ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir. 2. Olay tarihinde taksici oldu\u011funu beyan eden ba\u015fvurucu 22\/8\/2016 tarihinde Van B\u00f6lge E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesine m\u00fc\u015fterisini b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131, orada bulunan polis memurlar\u0131nca arac\u0131n\u0131n \u00e7ekilmesi istenince m\u00fc\u015fteri indirdi\u011fini beyan etti\u011fini, bunun \u00fczerine polis arac\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ve akabinde polis merkezine g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc iddia etmektedir. 3. Ba\u015fvurucu, polis merkezinden sal\u0131verildikten sonra fiziksel \u015fiddet g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc gerek\u00e7esiyle genel adli muayene raporu d\u00fczenlenmesi i\u00e7in hastaneye ba\u015fvurmu\u015ftur. Ba\u015fvurucu hakk\u0131nda d\u00fczenlenen raporda \u00f6zetle, ba\u015fvurucunun sa\u011f s\u0131rt\u0131nda 18-20 cm, sa\u011f g\u00f6\u011f\u00fcs k\u0131sm\u0131nda 5-6 cm ebad\u0131nda, sol g\u00f6\u011f\u00fcs k\u0131sm\u0131nda 10-12 cm ve sol kolunda ekimoz ile boyun arkas\u0131nda \u015fi\u015flik bulundu\u011fu belirtilmi\u015ftir. 4. Ba\u015fvurucunun polis memurlar\u0131 taraf\u0131ndan hastanede ve polis merkezinde darp edildi\u011fine, …<\/p>","protected":false},"author":0,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27,535],"tags":[],"class_list":["post-23681","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber","category-uncategorized-tr"],"acf":[],"yoast_head":"\n