T.C.<\/p>\n
Yarg\u0131tay<\/p>\n
Hukuk Genel Kurulu<\/p>\n
2018\/1094 E., 2021\/1616 K.<\/p>\n
“\u0130\u00e7tihat Metni”<\/p>\n
MAHKEMES\u0130 :Aile Mahkemesi<\/p>\n
1. Taraflar aras\u0131ndaki \u201cipote\u011fin kald\u0131r\u0131lmas\u0131\u201d davas\u0131ndan dolay\u0131 yap\u0131lan yarg\u0131lama sonunda, Mersin 4. Aile Mahkemesince verilen davan\u0131n reddine ili\u015fkin karar, davac\u0131 vekili ve daval\u0131lardan … vekili taraf\u0131ndan temyiz edilmesi \u00fczerine Yarg\u0131tay 2. Hukuk Dairesince yap\u0131lan inceleme sonunda bozulmu\u015f, Mahkemece \u00d6zel Daire bozma karar\u0131na kar\u015f\u0131 direnilmi\u015ftir.<\/p>\n
2. Direnme karar\u0131 davac\u0131 vekili taraf\u0131ndan temyiz edilmi\u015ftir.<\/p>\n
3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gere\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
I. YARGILAMA S\u00dcREC\u0130<\/p>\n
Davac\u0131 \u0130stemi:<\/p>\n
4. Davac\u0131 vekili dava dilek\u00e7esinde; m\u00fcvekkili ile daval\u0131lardan …\u2019nun 01.07.1998 y\u0131l\u0131nda evlendiklerini, ortak iki \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n bulundu\u011funu, taraflar\u0131n 18.10.2012 tarihinden itibaren daval\u0131 ad\u0131na kay\u0131tl\u0131 Bat\u0131kent Mah. 2647 Sokak, Life Court 3 sitesi, 11. Kat, 21 Numaral\u0131, Yeni\u015fehir\/Mersin adresinde yer alan konutu aile konutu olarak kulland\u0131klar\u0131n\u0131, daval\u0131 e\u015fin m\u00fcvekkilinin bilgisi d\u0131\u015f\u0131nda aile konutu \u00fczerine 10.06.2013 tarihinde dava d\u0131\u015f\u0131 \u015firket yarar\u0131na ve daval\u0131 banka lehine 250.000TL de\u011ferinde ipotek tesis ettirdi\u011fini, malik olmayan e\u015fin a\u00e7\u0131k r\u0131zas\u0131 al\u0131nmaks\u0131z\u0131n tesis edilen i\u015flemin TMK\u2019n\u0131n 194. maddesi uyar\u0131nca ge\u00e7ersiz oldu\u011funu ileri s\u00fcrerek aile konutu \u00fczerine konulan ipote\u011fin kald\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilmesini talep etmi\u015ftir.<\/p>\n
Daval\u0131lar Cevab\u0131:<\/p>\n
5. Daval\u0131 banka vekili cevap dilek\u00e7esinde; dava konusu ta\u015f\u0131nmaz\u0131n tapu kayd\u0131nda aile konutu \u015ferhinin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bankan\u0131n ta\u015f\u0131nmaz\u0131n aile konutu olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu nedenle bankan\u0131n tapu kayd\u0131na g\u00fcvenerek ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi ipotek tesisi i\u015fleminde iyi niyetli oldu\u011funu ileri s\u00fcrerek davan\u0131n reddini savunmu\u015ftur.<\/p>\n
6. Di\u011fer daval\u0131 … cevap dilek\u00e7esi sunmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Mahkemenin Birinci Karar\u0131:<\/p>\n
7. Mersin 4. Aile Mahkemesinin 26.05.2015 tarihli ve 2014\/481 E., 2015\/405 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile; dava konusu ta\u015f\u0131nmaz\u0131n tapu kayd\u0131na 04.08.2014 tarihinde aile konutu \u015ferhi konuldu\u011fu, ipotek tesis tarihinde ta\u015f\u0131nmaz \u00fczerinde \u015ferh bulunmad\u0131\u011f\u0131, ancak ipotek alacakl\u0131s\u0131 bankan\u0131n tacir s\u0131fat\u0131 nedeniyle basiretli bir i\u015f adam\u0131 gibi davranma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131nda bulundu\u011fu, dolay\u0131s\u0131yla bankan\u0131n ta\u015f\u0131nmaz\u0131n aile konutu oldu\u011funu bilmedi\u011fini ileri s\u00fcremeyece\u011fi, ne var ki, davac\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131nmaz \u00fczerinde tesis edilen ipotekten haberi olmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin olarak iddias\u0131n\u0131 ispatlayamad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle davan\u0131n reddine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u00d6zel Daire Bozma Karar\u0131:<\/p>\n
8. Mahkemenin yukar\u0131da belirtilen karar\u0131na kar\u015f\u0131 yasal s\u00fcresi i\u00e7inde davac\u0131 vekili ve daval\u0131lardan … vekili taraf\u0131ndan temyiz isteminde bulunulmu\u015ftur.<\/p>\n
9. Yarg\u0131tay 2. Hukuk Dairesinin 15.02.2016 tarihli ve 2015\/21903 E. ve 2016\/2479 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile;<\/p>\n
\u201c…Dava, aile konutu \u00fczerindeki ipote\u011fin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 istemine ili\u015fkindir. Davac\u0131 malik olmayan e\u015f, aile konutu niteli\u011finde bulunan ta\u015f\u0131nmaz\u0131n, malik olan daval\u0131 e\u015f taraf\u0131ndan \u201ca\u00e7\u0131k r\u0131zas\u0131 bulunmadan” daval\u0131 banka lehine ipotek ettirildi\u011fini ileri s\u00fcrerek, aile konutu \u00fczerine konulan ipote\u011fin kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 talep etmi\u015f, daval\u0131 banka ise dava konusu ta\u015f\u0131nmaz\u0131n tapu kayd\u0131nda aile konutu oldu\u011funa dair bir \u015ferhin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bankan\u0131n iyiniyetli oldu\u011funu belirterek davan\u0131n reddini savunmu\u015ftur. Mahkemece yap\u0131lan yarg\u0131lama neticesinde, davac\u0131n\u0131n ipote\u011fin kendisinden habersiz tesis edildi\u011fini ispat edememesi gerek\u00e7esi ile talebinin reddine karar verilmi\u015ftir. Hukuk Genel Kurulu \u201cemsal davalarda” gerek\u00e7esi a\u015fa\u011f\u0131ya \u201caynen” al\u0131nan 2013\/2- 2056 esas, 2015\/1201 karar ve 15.04.2015 g\u00fcnl\u00fc karar\u0131 ile \u201cyeni bir uygulamaya\u201d ge\u00e7mi\u015ftir. Hukuk Genel Kurulunun benzer davalarda da s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen yeni uygulamas\u0131 Dairemiz taraf\u0131ndan da benimsenmi\u015f olup Dairemiz emsal b\u00fct\u00fcn davalarda Hukuk Genel Kurulunun a\u015fa\u011f\u0131daki g\u00f6r\u00fc\u015flerine aynen kat\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Emsal Hukuk Genel Kurulu karar\u0131nda yer alan yerel mahkemenin \u201cdirenme gerek\u00e7esinde\u201d a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtildi\u011fi \u00fczere T\u00fcrk Medeni Kanununun 194. madde h\u00fckm\u00fc ile e\u015flerin fiil ehliyetine getirilen s\u0131n\u0131rlama aile konutuna \u015ferhin konulmas\u0131 ya da konulmamas\u0131 ko\u015fuluna ba\u011flanmad\u0131\u011f\u0131 gibi i\u015flem taraf\u0131 olan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin iyi niyetli olup olmamas\u0131n\u0131n da herhangi bir \u00f6nemi bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
4721 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Medeni Kanunu’nun 194\/1. maddesine g\u00f6re, \u201cE\u015flerden biri, di\u011fer e\u015fin a\u00e7\u0131k r\u0131zas\u0131 bulunmad\u0131k\u00e7a, aile konutu ile ilgili kira s\u00f6zle\u015fmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu \u00fczerindeki haklar\u0131 s\u0131n\u0131rlayamaz. Bu madde h\u00fckm\u00fc ile aile konutu \u015ferhi \u201ckonulmu\u015f olmasa da\u201d e\u015flerin birlikte ya\u015fad\u0131klar\u0131 aile konutu \u00fczerindeki fiil ehliyetleri s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
S\u0131n\u0131rland\u0131rma aile konutu \u015ferhi konuldu\u011fu i\u00e7in de\u011fil, zaten var oldu\u011fu i\u00e7in getirilmi\u015ftir. Bu sebeple tapuya aile konutu \u015ferhi verilmese bile o konut aile konutu \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131r. Zira dava konusu ta\u015f\u0131nmaz \u015ferh konulmasa dahi aile konutudur. E\u015f s\u00f6yleyi\u015fle \u015ferh konuldu\u011fu i\u00e7in aile konutu olmamakta aksine aile konutu oldu\u011fu i\u00e7in \u015ferh konulabilmektedir. Bu nedenle aile konutu \u015ferhi konuldu\u011funda, konulan \u015ferh \u201ckurucu\u201d de\u011fil \u201ca\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131\u201d \u015ferh \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n
An\u0131lan madde h\u00fckm\u00fc ile getirilen s\u0131n\u0131rland\u0131rma, \u201cemredici\u201d niteliktedir. Dolay\u0131s\u0131yla bu haktan \u00f6nceden feragat edilemeyece\u011fi gibi e\u015flerin anla\u015fmas\u0131yla da ortadan kald\u0131r\u0131lamaz ve a\u00e7\u0131k r\u0131za ancak \u201cbelirli olan\u201d bir i\u015flem i\u00e7in verilebilir.<\/p>\n
T\u00fcrk Medeni Kanununun 193. h\u00fckm\u00fc ile e\u015flerin birbirleri ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerle olan hukuki i\u015flemlerinde \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alan\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015f olmakla birlikte T\u00fcrk Medeni Kanununun 194. madde h\u00fckm\u00fc ile e\u015flerin aile konutu ile ilgili baz\u0131 hukuksal i\u015flemlerinin di\u011fer e\u015fin r\u0131zas\u0131na ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu kural\u0131 getirilerek e\u015flerin hukuki i\u015flem \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, \u201caile birli\u011finin korunmas\u0131” amac\u0131yla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re, e\u015flerden biri di\u011fer e\u015fin a\u00e7\u0131k r\u0131zas\u0131 bulunmad\u0131k\u00e7a\u201d aile konutu ile ilgili kira s\u00f6zle\u015fmesini feshedemez, aile konutunu devredemez ve aile konutu \u00fczerindeki haklar\u0131 s\u0131n\u0131rlayamaz. Bu c\u00fcmleden hareketle, aile konutunun maliki olan e\u015f, aile konutundaki ya\u015fant\u0131y\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011fe sokacak bi\u00e7imde, aile konutunun ipotek edilmesi gibi tek ba\u015f\u0131na\u201d bir ayni hakla s\u0131n\u0131rland\u0131ramaz. Bu s\u0131n\u0131rland\u0131rma \u201cancak di\u011fer e\u015fin a\u00e7\u0131k r\u0131zas\u0131 al\u0131narak” yap\u0131labilir.<\/p>\n
T\u00fcrk Medeni Kanununun 194. maddesi yetkili e\u015fin izni i\u00e7in bir ge\u00e7erlilik \u015fekli \u00f6ng\u00f6rmemi\u015ftir. Bu nedenle s\u00f6z konusu izin bir \u015fekle tabi olmadan, s\u00f6zl\u00fc olarak dahi verilebilir. Ancak maddenin ifadesinden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere, iznin “a\u00e7\u0131k” olmas\u0131 gerekir (Mustafa Alper G\u00dcM\u00dc\u015e, T\u00fcrk Medeni Kanununun Getirdi\u011fi Yeni \u015eerhler; Vedat Kitap\u00e7\u0131l\u0131k, \u0130stanbul 2007, Birinci Bas\u0131dan \u0130kinci T\u0131pk\u0131 Bas\u0131, s. 41-42).<\/p>\n
Her ne kadar ipotek do\u011frudan do\u011fruya aile konutundan faydalanma ve oturma hakk\u0131n\u0131 engellemiyorsa da, hak sahibi e\u015fin k\u00f6t\u00fc niyetli ve muvazaal\u0131 i\u015flemleri ile aile konutunun elden \u00e7\u0131kar\u0131lma tehlikesi nedeniyle ipotek i\u015flemine di\u011fer e\u015fin \u201ca\u00e7\u0131k r\u0131zas\u0131” \u015fartt\u0131r.<\/p>\n
Yukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan kurallar \u00e7er\u00e7evesinde e\u015fin “a\u00e7\u0131k r\u0131zas\u0131” al\u0131nmadan yap\u0131lan i\u015flemin Hukuk Genel Kurulunca da a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade edildi\u011fi \u00fczere “ge\u00e7erli oldu\u011funu” kabul etmek imkans\u0131zd\u0131r. E\u015f s\u00f6yleyi\u015fle e\u015fin “a\u00e7\u0131k r\u0131zas\u0131 al\u0131nmadan” yap\u0131lan i\u015flemin “ge\u00e7ersiz oldu\u011funu” kabul etmek zorunludur.<\/p>\n
Hal b\u00f6yle olunca, mahkemece Hukuk Genel Kurulunca benimsenen yukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan yasal d\u00fczenleme ve ilkelere uygun de\u011ferlendirme yap\u0131larak aile konutu \u00fczerindeki ipote\u011fin kald\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilmesi gerekirken, yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde ret h\u00fckm\u00fc kurulmas\u0131 usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131d\u0131r,…\u201d gerek\u00e7esiyle karar bozulmu\u015ftur.<\/p>\n
Mahkemenin Birinci Direnme Karar\u0131:<\/p>\n
10. Mersin 4. Aile Mahkemesinin 08.09.2016 tarihli ve 2016\/410 E., 2016\/579 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile; bozma ilam\u0131nda belirtildi\u011fi \u00fczere davac\u0131 e\u015f taraf\u0131ndan g\u00f6sterilen r\u0131zan\u0131n herhangi bir \u015fekle tabi olmad\u0131\u011f\u0131, yasada \u201ca\u00e7\u0131k r\u0131za\u201d aranmas\u0131n\u0131n belirtildi\u011fi, bu ifadenin yaz\u0131l\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fi anlam\u0131na gelmeyece\u011fi, dolay\u0131s\u0131yla s\u00f6zl\u00fc a\u00e7\u0131k r\u0131zan\u0131n da ge\u00e7erli oldu\u011fu, dava konusu ipote\u011fin davac\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k r\u0131zas\u0131 al\u0131nmaks\u0131z\u0131n konuldu\u011fu iddias\u0131nda ispat y\u00fck\u00fcn\u00fcn davac\u0131 \u00fczerinde oldu\u011fu, bozma \u00f6ncesi kararda davac\u0131n\u0131n bu ispat y\u00fck\u00fcn\u00fc yerine getiremedi\u011fi gerek\u00e7esiyle davan\u0131n reddine karar\u0131 verildi\u011fi, dosyada bu iddiaya dayanak tek tan\u0131k beyan\u0131n\u0131n mevcut oldu\u011fu, bu beyan\u0131n da h\u00fckme esas al\u0131namayacak nitelikte oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle direnme karar\u0131 verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Hukuk Genel Kurulu Karar\u0131:<\/p>\n
11. Mahkemenin yukar\u0131da belirtilen karar\u0131na kar\u015f\u0131 yasal s\u00fcresi i\u00e7inde davac\u0131 vekili taraf\u0131ndan temyiz isteminde bulunulmu\u015ftur.<\/p>\n
12. Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulunun 05.04.2017 tarihli ve 2017\/2-1610 E. ve 2017\/668 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile; direnmeye ili\u015fkin k\u0131sa karar\u0131n 6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu\u2019nun (HMK) 297 ve 294\/3. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen niteliklere uygun \u015fekilde olu\u015fturulmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle usul\u00fcn arad\u0131\u011f\u0131 niteliklere haiz k\u0131sa karar ve buna uygun gerek\u00e7eli karar verilmesi i\u00e7in karar usulden bozulmu\u015ftur.<\/p>\n
Direnme Karar\u0131:<\/p>\n
13. Mersin 4. Aile Mahkemesinin 18.07.2017 tarihli ve 2017\/350 E., 2017\/486 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile; bozma \u00f6ncesi kararda yer alan ayn\u0131 gerek\u00e7eyle direnme karar\u0131 verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Direnme Karar\u0131n\u0131n Temyizi:<\/p>\n
14. Direnme karar\u0131 yasal s\u00fcresi i\u00e7erisinde davac\u0131 vekili taraf\u0131ndan temyiz edilmi\u015ftir.<\/p>\n
II. UYU\u015eMAZLIK<\/p>\n
15. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu \u00f6n\u00fcne gelen uyu\u015fmazl\u0131k; malik olmayan davac\u0131 e\u015fin T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nun (TMK) 194. maddesi uyar\u0131nca a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ipote\u011fin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 istemli davas\u0131nda \u201ca\u00e7\u0131k r\u0131zas\u0131n\u0131n al\u0131nmadan\u201d ipotek i\u015fleminin tesis edildi\u011fini ispat edip edemedi\u011fi, buradan var\u0131lacak sonuca g\u00f6re ipote\u011fin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 davas\u0131n\u0131n kabul\u00fcn\u00fcn gerekip gerekmedi\u011fi noktas\u0131nda toplanmaktad\u0131r.<\/p>\n
III. GEREK\u00c7E<\/p>\n
16. Uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc bak\u0131m\u0131ndan ilgili yasal d\u00fczenleme ve kavramlar\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131nda yarar g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
17. Bilindi\u011fi \u00fczere 4721 say\u0131l\u0131 TMK\u2019n\u0131n \u201cE\u015flerin hukuki i\u015flemleri\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 193. maddesi “Kanunda aksine h\u00fck\u00fcm bulunmad\u0131k\u00e7a, e\u015flerden her biri di\u011feri ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerle her t\u00fcrl\u00fc hukuk\u00ee i\u015flemi yapabilir.\u201d \u015feklindedir.<\/p>\n
18. Ayn\u0131 Kanun’un 194. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131nda ise \u201cE\u015flerden biri, di\u011fer e\u015fin a\u00e7\u0131k r\u0131zas\u0131 bulunmad\u0131k\u00e7a, aile konutu ile ilgili kira s\u00f6zle\u015fmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu \u00fczerindeki haklar\u0131 s\u0131n\u0131rlayamaz\u201d h\u00fckm\u00fc d\u00fczenleme alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. An\u0131lan maddenin gerek\u00e7esine g\u00f6re aile konutu; e\u015flerin b\u00fct\u00fcn ya\u015fam faaliyetlerini ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi, ya\u015fant\u0131s\u0131na buna g\u00f6re y\u00f6n verdi\u011fi, ac\u0131 ve tatl\u0131 g\u00fcnleri i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 an\u0131larla dolu bir alan olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
19. T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nun 193. maddesi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kural olarak e\u015flerin birbirleri ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerle her t\u00fcrl\u00fc hukuk\u00ee i\u015flem yapma serbest\u00eesi kabul edilmi\u015fken, ayn\u0131 Kanun\u2019un 194. maddesi ile bu kurala istisna getirilmi\u015f ve aile konutu \u00fczerindeki haklar\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 esas\u0131 kabul edilmi\u015ftir. Bu d\u00fczenleme ile malik olmayan e\u015fe, aile konutu ile ilgili tapu k\u00fct\u00fc\u011f\u00fcne \u015ferh verilmesini isteme hakk\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015f, e\u015flerin aile konutu ile ilgili baz\u0131 hukuksal i\u015flemlerinin di\u011fer e\u015fin r\u0131zas\u0131na ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu kural\u0131 getirilerek e\u015flerin hukuk\u00ee i\u015flem \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc \u201caile birli\u011finin\u2019\u2019 korunmas\u0131 amac\u0131yla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Tapu kayd\u0131nda aile konutu \u015ferhi bulunmasa dahi aile konutuna ili\u015fkin olarak; e\u015flerden biri di\u011fer e\u015fin a\u00e7\u0131k r\u0131zas\u0131 bulunmad\u0131k\u00e7a aile konutuyla ilgili kira s\u00f6zle\u015fmesini feshedemeyecek, aile konutunu devredemeyecek ve aile konutu \u00fczerindeki haklar\u0131 s\u0131n\u0131rlayamayacakt\u0131r. Malik olmayan e\u015fin izni i\u00e7in \u015fekil \u015fart\u0131 bulunmamakla birlikte, iznin a\u00e7\u0131k olmas\u0131 gerekmektedir. A\u00e7\u0131k r\u0131zan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispat y\u00fck\u00fc ise aile konutu ile ilgili tasarrufta bulunana aittir.<\/p>\n
20. T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nun 194. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen s\u0131n\u0131rland\u0131rma, ta\u015f\u0131nmaz\u0131n tapu kayd\u0131na aile konutu \u015ferhi konuldu\u011fu i\u00e7in de\u011fil, konut aile konutu vasf\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in getirilmi\u015ftir. Bu sebeple ta\u015f\u0131nmaz\u0131n tapu kayd\u0131nda aile konutu \u015ferhi bulunmasa bile o konut aile konutu \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131r. Nitekim aile konutu \u015ferhi kurucu de\u011fil a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 niteliktedir. Aksi d\u00fc\u015f\u00fcnce ile tasarruf yetkisine ili\u015fkin s\u0131n\u0131rlaman\u0131n \u015ferh ile ba\u015flayaca\u011f\u0131 kabul edilmi\u015f olur. An\u0131lan madde h\u00fckm\u00fc ile getirilen s\u0131n\u0131rland\u0131rma, emredici niteliktedir. Dolay\u0131s\u0131yla bu haktan \u00f6nceden feragat edilemeyece\u011fi gibi e\u015flerin anla\u015fmas\u0131yla da bu vas\u0131f ortadan kald\u0131r\u0131lamaz ve a\u00e7\u0131k r\u0131za ancak \u201cbelirli olan\u201d bir i\u015flem i\u00e7in verilebilir.<\/p>\n
21. E\u015f s\u00f6yleyi\u015fle malik olan e\u015f, aile konutundaki ya\u015fant\u0131y\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011fe sokacak bi\u00e7imde tek ba\u015f\u0131na aile konutunu ayni bir hakla s\u0131n\u0131rland\u0131ramaz. Bu s\u0131n\u0131rland\u0131rma ancak di\u011fer e\u015fin a\u00e7\u0131k r\u0131zas\u0131 al\u0131narak yap\u0131labilir. Nitekim bu ilkeler Hukuk Genel Kurulunun 24.05.2017 tarihli ve 2017\/2-1604 E., 2017\/967 K.; 30.03.2021 tarihli ve 2017\/2-2809 E., 2021\/367 K. say\u0131l\u0131 kararlar\u0131nda da aynen benimsenmi\u015ftir.<\/p>\n
22. T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nun 194. maddesi yetkili e\u015fin izni i\u00e7in bir ge\u00e7erlilik \u015fekli \u00f6ng\u00f6rmemi\u015ftir. Bu nedenle s\u00f6z konusu izin bir \u015fekle tabi olmadan, s\u00f6zl\u00fc olarak dahi verilebilir. Ancak maddenin ifadesinden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere, iznin \u201ca\u00e7\u0131k\u201d olmas\u0131 gerekir (G\u00fcm\u00fc\u015f, M.A., T\u00fcrk Medeni Kanununun Getirdi\u011fi Yeni \u015eerhler; \u0130stanbul 2007, s. 41-42).<\/p>\n
23. Her ne kadar ipotek i\u015fleminin do\u011frudan do\u011fruya aile konutundan faydalanma ve oturma hakk\u0131n\u0131 engellemiyor oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclse de, hak sahibi e\u015fin k\u00f6t\u00fc niyetli ve muvazaal\u0131 i\u015flemleri ile aile konutunun elden \u00e7\u0131kar\u0131lma tehlikesi nedeniyle ipotek i\u015flemine di\u011fer e\u015fin a\u00e7\u0131k r\u0131zas\u0131 \u015fartt\u0131r. Yukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan kurallar \u00e7er\u00e7evesinde ipotek i\u015fleminin, aile konutu olarak kullan\u0131lan dava konusu ta\u015f\u0131nmaza y\u00f6nelik konut kredisinin teminat\u0131 niteli\u011finde olmas\u0131n\u0131n da bir \u00f6nemi bulunmamaktad\u0131r. B\u00f6yle bir durumda dahi TMK’n\u0131n 194\/1. maddesi malik olmayan e\u015fin a\u00e7\u0131k r\u0131zas\u0131n\u0131 arad\u0131\u011f\u0131ndan, a\u00e7\u0131k r\u0131za al\u0131nmadan yap\u0131lan i\u015flemin ge\u00e7erli oldu\u011funu kabul etmek imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r.<\/p>\n
24. Bu durumda; TMK\u2019n\u0131n 194. maddesi uyar\u0131nca malik olan e\u015f taraf\u0131ndan di\u011fer e\u015fin a\u00e7\u0131k r\u0131zas\u0131 al\u0131nmadan aile konutu \u00fczerindeki haklar\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 durumunda yap\u0131lan bu i\u015flemin \u201cge\u00e7erli\u201d kabul edilemeyece\u011fi emredici h\u00fck\u00fcm gere\u011fidir. Di\u011fer e\u015fin ge\u00e7erli olmayan i\u015flemin iptali i\u00e7in dava a\u00e7abilece\u011fi ku\u015fkusuzdur.<\/p>\n
25. Di\u011fer yandan yukar\u0131da ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere; TMK\u2019n\u0131n 194. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen aile konutu ile ilgili s\u0131n\u0131rland\u0131rma, ta\u015f\u0131nmaz\u0131n tapu kayd\u0131na aile konutu \u015ferhi konuldu\u011fu i\u00e7in de\u011fil, konutun aile konutu olma \u00f6zelli\u011fi nedeniyle getirildi\u011finden, ta\u015f\u0131nmaz\u0131n tapu kayd\u0131nda aile konutu \u015ferhi bulunmasa bile o konut aile konutu \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131r. Bu nedenle i\u015flem taraf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin iyi niyetli olup olmamas\u0131n\u0131n \u00f6nemi bulunmamaktad\u0131r. Ba\u015fka bir ifade ile TMK\u2019n\u0131n 194. maddesine dayal\u0131 davalarda; i\u015flem taraf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi konumunda bulunan daval\u0131n\u0131n iyi niyet iddias\u0131na dayanak, ipotek i\u015fleminin tesis edildi\u011fi tarihte ta\u015f\u0131nmaz\u0131n tapu kayd\u0131nda aile konutu \u015ferhi bulunmad\u0131\u011f\u0131 savunmas\u0131 \u00f6nemini kaybetmi\u015f, madde metninde yer alan \u201ca\u00e7\u0131k r\u0131za\u201d ko\u015fulu daval\u0131ya ispat k\u00fclfeti olarak y\u00fcklenmi\u015ftir. Nitekim benzer hususlar Hukuk Genel Kurulu\u2019nun 15.04.2015 tarihli ve 2013\/2-2056 E., 2015\/1201 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile de benimsenmi\u015ftir.<\/p>\n
26. Yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalar \u00e7er\u00e7evesinde somut olaya gelince; dava konusu ta\u015f\u0131nmaz\u0131n sat\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tarihten itibaren aile konutu olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131, daval\u0131lardan malik e\u015fin dava konusu aile konutu \u00fczerinde di\u011fer daval\u0131 banka lehine ipotek tesis ettirdi\u011fi, bu i\u015flem s\u0131ras\u0131nda daval\u0131 banka taraf\u0131ndan malik olmayan davac\u0131 e\u015fin a\u00e7\u0131k r\u0131zas\u0131n\u0131n al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu noktada basiretli bir tacir gibi davranmas\u0131 gereken daval\u0131 bankan\u0131n iyi niyet savunmas\u0131n\u0131n dinlenemeyece\u011fi tart\u0131\u015fmas\u0131zd\u0131r. Bu itibarla, aile konutu niteli\u011fini ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 hususunda duraksama bulunmayan ta\u015f\u0131nmaz \u00fczerinde davac\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k r\u0131zas\u0131 al\u0131nmadan, TMK\u2019n\u0131n 194\/1. maddesine ayk\u0131r\u0131 olarak tesis edilen ipotek i\u015fleminin ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan mahkemece davan\u0131n reddine karar verilmi\u015f olmas\u0131 an\u0131lan maddenin amac\u0131na uygun olmay\u0131p, karar\u0131n bozulmas\u0131n\u0131 gerektirmi\u015ftir.<\/p>\n
27. O h\u00e2lde; ayn\u0131 hususlara i\u015faret eden ve Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen \u00d6zel Daire bozma karar\u0131na uyulmas\u0131 gerekirken, \u00f6nceki kararda direnilmesi usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n
28. Di\u011fer taraftan; her ne kadar mahkemece direnmeye ili\u015fkin gerek\u00e7eli karar ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda dava tarihi 06.08.2014 yerine 23.05.2017 olarak yaz\u0131lm\u0131\u015f ise de bu yanl\u0131\u015fl\u0131k mahallinde d\u00fczeltilebilir maddi hata niteli\u011finde oldu\u011fundan bozma nedeni yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
29. Bu nedenle direnme karar\u0131 bozulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
IV. SONU\u00c7:<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan nedenlerle;<\/p>\n
Davac\u0131 vekilinin temyiz itiraz\u0131n\u0131n kabul\u00fc ile direnme karar\u0131n\u0131n \u00d6zel Daire bozma karar\u0131nda g\u00f6sterilen nedenlerden dolay\u0131 6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu\u2019na eklenen \u201cGe\u00e7ici madde 3\u201d atf\u0131yla uygulanmakta olan 1086 say\u0131l\u0131 Hukuk Usul\u00fc Muhakemeleri Kanunu\u2019nun 429. maddesi gere\u011fince BOZULMASINA,<\/p>\n
\u0130stek h\u00e2linde temyiz pe\u015fin harc\u0131n\u0131n yat\u0131rana geri verilmesine,<\/p>\n
Ayn\u0131 Kanun\u2019un 440. maddesi uyar\u0131nca karar\u0131n tebli\u011f tarihinden itibaren on be\u015f g\u00fcn i\u00e7erisinde karar d\u00fczeltme yolu a\u00e7\u0131k olmak \u00fczere, 07.12.2021 tarihinde oy birli\u011fi ile karar verildi.<\/p>\n
\u200bYarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu’nun 07.12.2021 tarihli, 2018\/1094 E., 2021\/1616 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T.C. Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu 2018\/1094 E., 2021\/1616 K. “\u0130\u00e7tihat Metni” MAHKEMES\u0130 :Aile Mahkemesi 1. Taraflar aras\u0131ndaki \u201cipote\u011fin kald\u0131r\u0131lmas\u0131\u201d davas\u0131ndan dolay\u0131 yap\u0131lan yarg\u0131lama sonunda, Mersin 4. Aile Mahkemesince verilen davan\u0131n reddine ili\u015fkin karar, davac\u0131 vekili ve daval\u0131lardan … vekili taraf\u0131ndan temyiz edilmesi \u00fczerine Yarg\u0131tay 2. Hukuk Dairesince yap\u0131lan inceleme sonunda bozulmu\u015f, Mahkemece \u00d6zel Daire bozma karar\u0131na kar\u015f\u0131 direnilmi\u015ftir. 2. Direnme karar\u0131 davac\u0131 vekili taraf\u0131ndan temyiz edilmi\u015ftir. 3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gere\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc: I. YARGILAMA S\u00dcREC\u0130 Davac\u0131 \u0130stemi: 4. Davac\u0131 vekili dava dilek\u00e7esinde; m\u00fcvekkili ile daval\u0131lardan …\u2019nun 01.07.1998 y\u0131l\u0131nda evlendiklerini, ortak iki \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n bulundu\u011funu, taraflar\u0131n 18.10.2012 tarihinden itibaren daval\u0131 ad\u0131na kay\u0131tl\u0131 Bat\u0131kent Mah. 2647 Sokak, Life Court 3 sitesi, 11. Kat, 21 Numaral\u0131, Yeni\u015fehir\/Mersin adresinde yer alan konutu aile konutu olarak kulland\u0131klar\u0131n\u0131, daval\u0131 e\u015fin m\u00fcvekkilinin bilgisi d\u0131\u015f\u0131nda aile konutu \u00fczerine 10.06.2013 tarihinde dava d\u0131\u015f\u0131 \u015firket yarar\u0131na ve daval\u0131 banka lehine 250.000TL de\u011ferinde ipotek tesis ettirdi\u011fini, malik olmayan e\u015fin a\u00e7\u0131k r\u0131zas\u0131 al\u0131nmaks\u0131z\u0131n tesis edilen i\u015flemin TMK\u2019n\u0131n 194. maddesi uyar\u0131nca ge\u00e7ersiz oldu\u011funu ileri s\u00fcrerek aile konutu \u00fczerine konulan ipote\u011fin kald\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilmesini talep etmi\u015ftir. Daval\u0131lar Cevab\u0131: 5. Daval\u0131 banka vekili cevap dilek\u00e7esinde; dava konusu ta\u015f\u0131nmaz\u0131n tapu kayd\u0131nda aile konutu \u015ferhinin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bankan\u0131n ta\u015f\u0131nmaz\u0131n aile konutu olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilmesinin m\u00fcmk\u00fcn …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-148701","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n