Ki\u015filerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alan\u0131na do\u011frudan m\u00fcdahaleyi i\u00e7eren ceza hukukunda, soru\u015fturman\u0131n gizlili\u011fi, kovu\u015fturman\u0131n ise alenili\u011fi esast\u0131r. M.\u00d6.1850 lerde S\u00fcmerler\u2019de Yurtta\u015flar Meclisinde yap\u0131lan yarg\u0131lamalar\u0131n yans\u0131d\u0131\u011f\u0131 tabletlerle ba\u015flayan, el yaz\u0131s\u0131 tutanaklarla, daktilolar ile devam eden yarg\u0131lamalar\u0131n kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nma s\u00fcreci bilgi ve ileti\u015fim teknolojilerindeki geli\u015fmelerle farkl\u0131 bir boyuta ula\u015fm\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r. \u00dclkemizde yarg\u0131laman\u0131n pek \u00e7ok a\u015famas\u0131nda kullan\u0131lan dijital uygulamalar her ge\u00e7en g\u00fcn yarg\u0131lamada hakim olmaya devam etmektedir. Ulusal Yarg\u0131 A\u011f\u0131 Bili\u015fim Sistemi (UYAP), Ses ve G\u00f6r\u00fcnt\u00fc Bili\u015fim Sistemi (SEGB\u0130S) gibi projeler ile devam eden bu s\u00fcre. e-duru\u015fmaya kadar ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u00c7a\u011f\u0131n gereklerinin her alanda yakalanma \u00e7abas\u0131n\u0131n, \u00f6zellikle yarg\u0131lamalarda \u00e7ok do\u011fru \u015fekilde uygulanmas\u0131 i\u00e7in, her at\u0131lacak ad\u0131m\u0131n, farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerin payla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 uzun tart\u0131\u015fmalara ihtiya\u00e7 duydu\u011fu unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Son g\u00fcnlerde g\u00fcndemde bulunan kimi davalarla ilgili olarak yap\u0131lacak yarg\u0131lamalarda, duru\u015fmalar\u0131n TV kanal\u0131ndan canl\u0131 yay\u0131nlanmas\u0131 hususu, siyaset\u00e7iler taraf\u0131ndan Anayasam\u0131z\u0131n \u201cG\u00f6r\u00fclmekte olan bir dava hakk\u0131nda Yasama Meclisinde yarg\u0131 yetkisinin kullan\u0131lmas\u0131 ile ilgili soru sorulamaz, g\u00f6r\u00fc\u015fme yap\u0131lamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz.\u201d h\u00fckm\u00fcne ra\u011fmen tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Keza bir olaya veya ki\u015fiye \u00f6zel yasal d\u00fczenleme yap\u0131lmas\u0131 hukuk devleti ilkesi ile de ba\u011fda\u015fmamaktad\u0131r.<\/p>\n
Ceza muhakemesi, soru\u015fturma, kovu\u015fturma, yarg\u0131lama, h\u00fck\u00fcm ve infaz evrelerinden olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n
Yarg\u0131lama a\u015famas\u0131; san\u0131\u011f\u0131n mahkeme huzuruna \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131, delillerin sunuldu\u011fu ve tan\u0131klar\u0131n dinlendi\u011fi, duru\u015fma a\u015famas\u0131; delillerin de\u011ferlendirilmesi ve san\u0131\u011f\u0131n savunma hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 i\u00e7erir. Bu s\u00fcre\u00e7 Mahkemenin karar\u0131n\u0131 vermesi, karara kar\u015f\u0131 itiraz\/istinaf\/ temyiz yollar\u0131na ba\u015fvurulmas\u0131 ve nihayetinde bu s\u00fcre\u00e7lerin tamamlanmas\u0131 sonucunda karar\u0131n\/cezan\u0131n infaz\u0131yla sonu\u00e7lan\u0131r. Halk\u0131n bilgilenme hakk\u0131n\u0131n arac\u0131 olarak bas\u0131n yay\u0131n organlar\u0131n\u0131n bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kapsam\u0131nda bu s\u00fcreci izleyip kamuoyunu bilgilendirme hakk\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bir ki\u015fi hakk\u0131nda su\u00e7 isnat edilmesi ve hakk\u0131nda yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131 o ki\u015finin su\u00e7lu oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez. Ancak bu yarg\u0131lamalar\u0131n sonucunda kesinle\u015fmi\u015f bir karar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ile iddialar s\u00fcbut bulur ve san\u0131k su\u00e7lu ilan edilir.<\/p>\n
Bu kapsamda, ceza yarg\u0131lamas\u0131nda ki\u015fi hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini koruyan en temel ilke Masumiyet Karinesidir. Anayasam\u0131z\u0131n 38. maddesinde \u201cSu\u00e7lulu\u011fu h\u00fckmen sabit oluncaya kadar, kimse su\u00e7lu say\u0131lamaz.\u201d \u015feklinde ifade edilen masumiyet karinesi Avrupa Birli\u011fi Temel Haklar \u015eart\u0131 Madde 48\u2019de de \u015fu ifadelerle yerini alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u201c1. Kendisine kar\u015f\u0131 ithamda bulunulan bir ki\u015finin, yasaya g\u00f6re su\u00e7lu oldu\u011fu kan\u0131tlan\u0131ncaya kadar masum oldu\u011fu kabul edilecektir.<\/p>\n
2. Kendisine kar\u015f\u0131 ithamda bulunulmu\u015f olan bir ki\u015finin savunma haklar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterilmesi teminat alt\u0131na al\u0131nmal\u0131d\u0131r\u201d <\/p>\n
\u201cMasumiyet karinesi\u201d ile korunan \u015f\u00fcphelinin\/san\u0131\u011f\u0131n, yarg\u0131lama a\u015famas\u0131nda da \u201caleniyet ilkesi \u201c ile g\u00fcven i\u00e7inde yarg\u0131lanmas\u0131 sa\u011flanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Aleniyet \u0130lkesi ise T.C. Anayasas\u0131 Madde 141\u2019de yerini alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u201cMahkemelerde duru\u015fmalar herkese a\u00e7\u0131kt\u0131r. Duru\u015fmalar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n veya tamam\u0131n\u0131n kapal\u0131 yap\u0131lmas\u0131na ancak genel ahlak\u0131n veya kamu g\u00fcvenli\u011finin kesin olarak gerekli k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hallerde karar verilebilir.<\/p>\n
K\u00fc\u00e7\u00fcklerin yarg\u0131lanmas\u0131 hakk\u0131nda kanunla \u00f6zel h\u00fck\u00fcmler konulur.\u201d<\/p>\n
Yarg\u0131tay CGK, 2017\/625 E. 2018\/275 K., 12.06.2018. karar\u0131nda; \u201caleniyet ilkesi, yarg\u0131lama i\u015flemleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan getirilmi\u015f olup insanlar\u0131n gizli olarak yarg\u0131lanmas\u0131n\u0131n engellenmesine, i\u015flemlerin kanuna uygun yap\u0131lmas\u0131n\u0131n denetlenmesine, adil yarg\u0131lama ve mahkemelere g\u00fcvenin sa\u011flanmas\u0131na katk\u0131da bulunur\u201d \u015feklinde aleniyet ilkesini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Siyaset\u00e7iler taraf\u0131ndan ortaya at\u0131lan ve yarg\u0131laman\u0131n yap\u0131lma \u015fekline ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015fler esasen mahkemelerin yetkisine de m\u00fcdahale niteli\u011findedir. T.C. Anayasas\u0131\u2019n\u0131n 9.maddesi gere\u011fince yarg\u0131 yetkisi, T\u00fcrk Milleti ad\u0131na ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z mahkemelerce kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Esasen s\u00f6z konusu tart\u0131\u015fma Anayasan\u0131n 138. Maddesinde yer alan<\/p>\n
\u201cHakimler, g\u00f6revlerinde ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131rlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdan\u0131 kanaatlerine g\u00f6re h\u00fck\u00fcm verirler.<\/p>\n
Hi\u00e7bir organ, makam, merci veya ki\u015fi, yarg\u0131 yetkisinin kullan\u0131lmas\u0131nda mahkemelere ve hakimlere emir ve talimat veremez; genelge g\u00f6nderemez, tavsiye ve telkinde bulunamaz.<\/p>\n
G\u00f6r\u00fclmekte olan bir dava hakk\u0131nda Yasama Meclisinde yarg\u0131 yetkisinin kullan\u0131lmas\u0131 ile ilgili soru sorulamaz, g\u00f6r\u00fc\u015fme yap\u0131lamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz\u2026\u201d <\/p>\n
h\u00fckm\u00fcne ve dolay\u0131s\u0131yla mahkemelerin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na ve \u201cduru\u015fman\u0131n d\u00fczenini mahkeme ba\u015fkan\u0131 sa\u011flar\u201d kural\u0131na m\u00fcdahale niteli\u011findedir.<\/p>\n
Faruk Erem hocam\u0131z\u0131n deyimi ile \u201cDuru\u015fman\u0131n gizlili\u011fi, san\u0131k kadar hakim i\u00e7in de tehlikelidir; gizlilik adaleti hen\u00fcz kayna\u011f\u0131nda zehirler\u201d.<\/p>\n
Bu nedenle aleniyet yarg\u0131laman\u0131n taraflar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan oldu\u011fu kadar yarg\u0131lamay\u0131 y\u00fcr\u00fcten yarg\u0131 mensuplar\u0131 i\u00e7inde \u00e7ok \u00f6nemlidir. Ancak aleniyet ilkesinin duru\u015fma salonunun d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131larak geni\u015fletilmesi insan onuruna ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na zarar verecektir. Keza yarg\u0131lamalarda duru\u015fmalar\u0131n s\u0131n\u0131rs\u0131z say\u0131da insana ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi bir hedef bulunmamaktad\u0131r. Hedef, adaletin tecellisi konusunda kamu vicdan\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Aleniyet ilkesi gere\u011fi mahkemede duru\u015fma s\u0131ras\u0131nda ses ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kayd\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 ile ses ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kayd\u0131n\u0131n canl\u0131 yay\u0131nlanmas\u0131 \u00e7ok farkl\u0131 iki durumdur. Duru\u015fman\u0131n aleni olmas\u0131, duru\u015fma hakk\u0131nda herkesin her\u015feye vak\u0131f olmas\u0131 ya da \u201ccanl\u0131 yay\u0131nlanmas\u0131\u201d anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maz. Aleniyet ilkesi gere\u011fi duru\u015fmalar\u0131n sesli ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc kayda al\u0131nmas\u0131 san\u0131\u011f\u0131n yarg\u0131lama s\u0131ras\u0131nda kendini g\u00fcvende hissedece\u011fi, davan\u0131n taraflar\u0131n\u0131n ve avukatlar\u0131n k\u0131s\u0131tlama ya\u015famadan kendilerini rahatl\u0131kla ifade edece\u011fi, tekrar yapmaktan kurtulaca\u011f\u0131, s\u00f6zlerinin tutana\u011fa do\u011fru \u015fekilde ge\u00e7ip ge\u00e7medi\u011fi endi\u015fesini ya da yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lma endi\u015fesini ya\u015famadan konu\u015fmas\u0131n\u0131 yapabilece\u011fi, savunma hakk\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrce kullan\u0131laca\u011f\u0131, \u00e7eli\u015fkilerin ve davay\u0131 etkileyecek ifadelerin daha net anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131, mahkeme heyetinin de adalete ula\u015fma noktas\u0131nda t\u00fcm verilere daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 ula\u015faca\u011f\u0131 bir ortam\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. Bu durum kamu vicdan\u0131, yarg\u0131laman\u0131n adil olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususunda mahkemenin denetimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem arz etse de , yarg\u0131laman\u0131n aleniyetin boyutu geni\u015fletilerek kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131yla halka a\u00e7\u0131lmas\u0131, canl\u0131 olarak TV kanallar\u0131ndan yay\u0131nlanmas\u0131 durumunda; ki\u015fi hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine , insan onuruna ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na zarar verme ihtimali bulundu\u011funu, yarg\u0131lamaya kat\u0131lanlar\u0131n toplumsal te\u015fhirinin kimi olumsuz olaylara sebebiyet verebilece\u011fi ( gazetelerde mahkeme hakimlerinin te\u015fhir edildikten sonra ba\u015flar\u0131na istenmeyen olaylar gelmesi gibi) , tan\u0131klar\u0131n, bilirki\u015filerin hedef haline gelebilece\u011fi, mahkemelerin yarg\u0131lama ve adalete eri\u015fim amac\u0131ndan sapaca\u011f\u0131 hususlar\u0131n\u0131n da g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulma zorunlulu\u011fu bulunmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca bu durum davan\u0131n taraflar\u0131n\u0131n unutulma hakk\u0131, \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fi hakk\u0131 ve ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131 hakk\u0131n\u0131n da ihlaline neden olacakt\u0131r.<\/p>\n
Anayasa 12.Madde h\u00fckm\u00fcnce<\/p>\n
\u201cHerkes, ki\u015fili\u011fine ba\u011fl\u0131, dokunulmaz, devredilmez, vazge\u00e7ilmez temel hak ve h\u00fcrriyetlere sahiptir.\u201d<\/p>\n
\u201cTemel hak ve h\u00fcrriyetler, \u00f6zlerine dokunulmaks\u0131z\u0131n yaln\u0131zca Anayasan\u0131n ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak ve ancak kanunla s\u0131n\u0131rlanabilir. Bu s\u0131n\u0131rlamalar, Anayasan\u0131n s\u00f6z\u00fcne ve ruhuna, demokratik toplum d\u00fczeninin ve l\u00e2ik Cumhuriyetin gereklerine ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine ayk\u0131r\u0131 olamaz.\u201d (Any. Madde 13)<\/p>\n
Yarg\u0131lama s\u0131ras\u0131nda en b\u00fcy\u00fck g\u00fcvencelerden birisi de adil yarg\u0131lanma hakk\u0131d\u0131r. \u201cHerkes, me\u015fru vas\u0131ta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg\u0131 mercileri \u00f6n\u00fcnde davac\u0131 veya daval\u0131 olarak iddia ve savunma ile adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na sahiptir.\u201d(Any. Madde 36)<\/p>\n
Yarg\u0131lamalar\u0131n TV kanal\u0131ndan canl\u0131 yay\u0131nlanmas\u0131 adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na zarar verebilecektir. \u015e\u00f6yleki;<\/p>\n
\u201cAdil yarg\u0131lanma hakk\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi’nin 6. Maddesi:<\/p>\n
1. Herkes davas\u0131n\u0131n, medeni hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleriyle ilgili uyu\u015fmazl\u0131klar ya da cezai alanda kendisine y\u00f6neltilen su\u00e7lamalar\u0131n esas\u0131 konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmu\u015f, ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z bir mahkeme taraf\u0131ndan, adil ve kamuya a\u00e7\u0131k olarak ve makul bir s\u00fcre i\u00e7inde g\u00f6r\u00fclmesini isteme hakk\u0131na sahiptir. Karar alen\u00ee olarak verilir. Ancak, demokratik bir toplum i\u00e7inde ahlak, kamu d\u00fczeni veya ulusal g\u00fcvenlik yarar\u0131na, k\u00fc\u00e7\u00fcklerin \u00e7\u0131karlar\u0131 veya bir davaya taraf olanlar\u0131n \u00f6zel hayatlar\u0131n\u0131n gizlili\u011fi gerektirdi\u011finde veyahut, aleniyetin adil yarg\u0131lamaya zarar verebilece\u011fi kimi \u00f6zel durumlarda ve mahkemece bunun ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak de\u011ferlendirildi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde, duru\u015fma salonu t\u00fcm dava s\u00fcresince veya k\u0131smen bas\u0131na ve dinleyicilere kapat\u0131labilir.\u201d h\u00fckm\u00fcn\u00fc i\u00e7ermektedir.<\/p>\n
\u201cEtkili hukuki bir yola ba\u015fvurma ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 Avrupa Birligi Temel Haklar \u015eart\u0131 47.Maddede<\/p>\n
\u201c..Herkes, daha \u00f6nceden yasa ile tesis edilmi\u015f ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z bir mahkemede makul bir s\u00fcre i\u00e7inde yap\u0131lacak adil ve kamuya a\u00e7\u0131k bir duru\u015fma yap\u0131lmas\u0131 hakk\u0131na sahiptir. Herkes, kendisine bilgi verilmesi, savunulmas\u0131 ve temsil edilmesi f\u0131rsat\u0131na sahip olmal\u0131d\u0131r\u2026\u201d<\/p>\n
Duru\u015fmalar\u0131n kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve yay\u0131nlanmas\u0131 di\u011fer \u00fclkelerin de g\u00fcndeminde s\u0131k s\u0131k tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131lmakta, bu konuda sunulan kanun teklifleri ciddi tart\u0131\u015fmalara neden olmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin Almanya bu konuda ya\u015fanan sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek ve aleniyet ilkesini uygulamak i\u00e7in duru\u015fma salonlar\u0131n\u0131n d\u00fczeninin sa\u011flanmas\u0131 ve bas\u0131n yay\u0131n organlar\u0131 ile duru\u015fma salonunda olup bitenlerin halkla bulu\u015fmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131, medya temsilcileri i\u00e7in ayr\u0131lan odalara duru\u015fma salonundan ses yay\u0131n\u0131 yap\u0131lmas\u0131 gibi y\u00f6ntemlerle \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015ft\u00fcr. T\u00fcrkiye\u2019 de de medya temsilcilerine ve adliye muhabirlerine sa\u011flanan ortamlarla ve kolayl\u0131klarla halk\u0131n haber almas\u0131 sa\u011flanmaktad\u0131r.<\/p>\n
Keza bu konuda Federal Almanya Anayasa Mahkemesinin \u00f6nemli kararlar\u0131 bulunmaktad\u0131r. S\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi olay\u0131nda Demokratik Alman Cumhuriyeti Devlet Partisinin y\u00f6neticilerinin yarg\u0131lanmas\u0131na ili\u015fkin davan\u0131n televizyon kanal\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile canl\u0131 olarak yay\u0131nlanmas\u0131 talebinin reddedilmesi \u00fczerine Federal Alman Anayasa Mahkemesine yap\u0131lan bireysel ba\u015fvuru \u00fczerine mahkeme izleyiciler i\u00e7in \u00e7ekici bir haber yaratmak i\u00e7in bas\u0131n\u0131n \u00e7arp\u0131tma ve yanl\u0131\u015f aktarma risklerinin olmas\u0131, ki\u015finin te\u015fhir edilmesinin yine o ki\u015finin topluma kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan olumsuz sonu\u00e7lar ortaya \u00e7\u0131karmas\u0131, ki\u015filerin kamera ve ses kayd\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 durumunda davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirebilme ve samimi a\u00e7\u0131klamalar yapmaktan ka\u00e7\u0131nabilme ihtimali gibi hususlar\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6stererek duru\u015fmada kay\u0131t yasa\u011f\u0131n\u0131 hukuken do\u011fru bulmu\u015ftur.<\/p>\n
Yine Bayern M\u00fcnih Futbol Kul\u00fcb\u00fcn\u00fcn ba\u015fkan\u0131 Uli Hoeness\u2019in vergi ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 su\u00e7u ile yarg\u0131land\u0131\u011f\u0131 davada ba\u015fta taraftarlar olmak \u00fczere \u00e7ok say\u0131da ki\u015finin davay\u0131 izlemek istemesi \u00fczerine, stadyumun duru\u015fma salonu haline getirilmesi tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve nihayetinde; yarg\u0131laman\u0131n adliye binas\u0131ndaki duru\u015fma salonunda yap\u0131lmas\u0131n\u0131n do\u011fru olaca\u011f\u0131, futbol sahas\u0131nda yarg\u0131lama yapman\u0131n aleniyet olmad\u0131\u011f\u0131, aleniyetin duru\u015fma salonunda ka\u00e7 ki\u015fiyi al\u0131yorsa o say\u0131da insanla ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi gerekti\u011fi, mahkeme salonunun \u00f6tesinde aleniyetin geni\u015fletilmesinin insan onuruna ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na ayk\u0131r\u0131 olaca\u011f\u0131, taraflar\u0131n bir g\u00f6steri arac\u0131na indirgenece\u011fi, duru\u015fma salonu d\u0131\u015f\u0131ndaki bir ortamda mahkemenin olaylar\u0131n gidi\u015fat\u0131n\u0131 izleyemeyerek kontrol\u00fc kaybedebilece\u011fi, bununda maddi ger\u00e7e\u011fe ula\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftirece\u011fi konusunda tart\u0131\u015fmay\u0131 noktalam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi aleniyet ilkesi ile ilgili pek \u00e7ok karar\u0131nda genelde ayn\u0131 ifadelere yer vermi\u015ftir. \u00d6rn; 7984\/77 \u2014 Pretto Ve Di\u011ferleri V. \u0130talya karar\u0131nda: \u201cS\u00f6zle\u015fme\u2019nin 6(1). f\u0131kras\u0131nda s\u00f6z\u00fc edilen yarg\u0131sal organlar \u00f6n\u00fcnde g\u00f6r\u00fclen bir davan\u0131n aleniyeti, davan\u0131n taraflar\u0131n\u0131, kamu denetiminin bulunmad\u0131\u011f\u0131 gizli adalet da\u011f\u0131t\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 korur; bu ayn\u0131 zamanda, ister alt derece olsun isterse \u00fcst derece olsun, mahkemelere olan g\u00fcvenin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesini sa\u011flama yollar\u0131ndan biridir. Aleniyet, adalet da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmakla S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 6(1). f\u0131kras\u0131ndaki ama\u00e7lardan birinin, yani S\u00f6zle\u015fme anlam\u0131nda her demokratik toplumun temel prensiplerinden biri olan adil yarg\u0131lanma g\u00fcvencesinin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesine de katk\u0131da bulunur (bk. 21.02.1975 tarihli Golder karar\u0131, \u00a7 36 ve ayr\u0131ca 14.11.1960 tarihli Lawless karar\u0131, \u00a7 13).<\/p>\n
Avrupa Konseyi\u2019ne \u00fcye Devletlerin hepsi bu aleniyet prensibine ba\u011fl\u0131 olmakla birlikte, hukuk sistemleri ve yarg\u0131sal uygulamalar\u0131, duru\u015fma yapma ve kararlar\u0131 \u201ca\u00e7\u0131klama\u201d (pronouncement) konusunda aleniyet prensibinin kapsam\u0131nda ve yerine getirilme tarz\u0131nda baz\u0131 farkl\u0131l\u0131klar oldu\u011funu ortaya koymaktad\u0131r. Meselenin bi\u00e7imsel y\u00f6n\u00fc, S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 6(1). f\u0131kras\u0131n\u0131n gerektirdi\u011fi aleniyetin temelini olu\u015fturan hedef ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, ikincil bir \u00f6neme sahiptir. Demokratik bir toplumda adil yarg\u0131lamaya verilen yerin \u00f6nemi, bu alanda yapaca\u011f\u0131 denetim bak\u0131m\u0131ndan, Mahkeme\u2019yi s\u00f6z konusu usul\u00fcn ger\u00e7eklerini incelemeye zorlamaktad\u0131r (bk. \u00f6zellikle, ayr\u0131nt\u0131lardaki farkl\u0131l\u0131klarla birlikte, 26.03.1982 tarihli Adolf karar\u0131, \u00a7 30).<\/p>\n
Mahkeme, daval\u0131 Devletin i\u00e7 hukukunda \u201ckarar\u201da verilen aleniyet bi\u00e7imini her olayda o yarg\u0131laman\u0131n \u00f6zel ko\u015fullar\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ve S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 6(1). f\u0131kras\u0131n\u0131n amac\u0131na dayanarak de\u011ferlendirmek gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir.\u201d<\/p>\n
Yine KRESTOVSKIY \/ RUSYA DAVASI\u2019nda A\u0130HM \u201cMahkeme, duru\u015fmalar\u0131n kamuya a\u00e7\u0131k olarak yap\u0131lmas\u0131n\u0131n, Madde 6 \/1’de yer alan temel bir ilkeyi olu\u015fturdu\u011funu yineler. Bu ilke, davac\u0131lar\u0131 adaletin gizlice ve kamuoyu denetimi olmadan uygulanmas\u0131na kar\u015f\u0131 korur; ayr\u0131ca mahkemelere g\u00fcvenin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilece\u011fi ara\u00e7lardan biridir. Davalar da dahil olmak \u00fczere adaletin uygulanmas\u0131, kamuya a\u00e7\u0131k olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclmekten me\u015fruiyet kazan\u0131r. Adaletin uygulanmas\u0131n\u0131 \u015feffaf hale getirerek, kamuya a\u00e7\u0131k olma, Madde 6\/1’in amac\u0131n\u0131n, yani adil yarg\u0131laman\u0131n yerine getirilmesine katk\u0131da bulunur ve bu ama\u00e7, S\u00f6zle\u015fme anlam\u0131nda herhangi bir demokratik toplumun temel ilkelerinden biri olan g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r (bkz . Gautrin ve Di\u011ferleri – Fransa , 20 May\u0131s 1998 tarihli karar, Karar ve H\u00fck\u00fcm Raporlar\u0131 1998-III, \u00a7 42 ve Pretto ve Di\u011ferleri – \u0130talya , 8 Aral\u0131k 1983 tarihli karar, Seri A no. 71, \u00a7 21). S\u0131radan ceza davalar\u0131nda, beraberindeki g\u00fcvenlik sorunlar\u0131na ra\u011fmen, tehlikeli ki\u015fileri ilgilendirebilecek y\u00fcksek bir tan\u0131t\u0131m beklentisi vard\u0131r (bkz. Campbell ve Fell v. Birle\u015fik Krall\u0131k , 28 Haziran 1984 tarihli karar , Seri A no. 80, \u00a7 87).\u201d H\u00fckm\u00fc ile aleniyet ilkesinin \u00f6nemine vurgu yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi di\u011fer bir karar\u0131nda ki\u015filerin \u201cimaj\u0131n\u0131\u201d yani g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc koruma hakk\u0131ndan bahsetmekte ve \u015fu karara yer vermektedir.<\/p>\n
\u201cBu nedenle kamuya m\u00e2l olmu\u015f bir ki\u015fi de olsa, ki\u015finin bir foto\u011fraf\u0131n yay\u0131nlanmas\u0131, \u00f6zel hayat\u0131na m\u00fcdahale etmektedir (ibidem, \u00a7 95). Nitekim Mahkeme bir\u00e7ok defa, anl\u0131k g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin, bir ki\u015fi veya ailesi hakk\u0131nda \u00e7ok ki\u015fisel, hatta mahrem \u201cbilgiler\u201d i\u00e7erebilece\u011fine h\u00fckmetmi\u015ftir (ibidem, \u00a7 103). Mahkeme ayr\u0131ca, bir bireyin imaj\u0131n\u0131n ki\u015fili\u011finin ana \u00f6zelliklerinden biri oldu\u011funu vurgulayarak, ki\u015finin \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade etmesi ve di\u011ferlerinden farkl\u0131la\u015fmas\u0131na imk\u00e2n vermesi sebebiyle, herkesin kendi imaj\u0131na sahip olma hakk\u0131n\u0131n bulundu\u011funu kabul etmi\u015ftir. Ki\u015finin imaj\u0131n\u0131n korunmas\u0131 hakk\u0131, ki\u015fisel geli\u015fimin olmazsa olmaz ko\u015fullar\u0131ndan birini de te\u015fkil etmektedir. Esasen, her bireyin kendi imaj\u0131n\u0131n kontrol edebilece\u011fi varsay\u0131l\u0131r ki, bu varsay\u0131m, \u00f6zellikle ki\u015finin bu imaj\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131 reddetme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 (ibidem, \u00a7 96) ve ayn\u0131 zamanda bu imgenin ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan ele ge\u00e7irilmesine, saklanmas\u0131na ve yeniden \u00fcretilmesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kma hakk\u0131n\u0131 (L\u00f3pez Ribalda ve di\u011ferleri\/\u0130spanya [BD], no. 1874\/13 ve 8567\/13, \u00a7 89, 17 Ekim 2019) da i\u00e7erir.\u201d<\/p>\n
Yarg\u0131lamalar\u0131n naklen yay\u0131nlanmas\u0131n\u0131n pek \u00e7ok konuda insan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlaline yol a\u00e7aca\u011f\u0131 yukar\u0131daki \u00f6rnek kararlardan da anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Ceza Muhakemesi Kanunu:<\/p>\n
Madde 182 \u2013<\/p>\n
(1) Duru\u015fma herkese a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
(2) Genel ahl\u00e2k\u0131n veya kamu g\u00fcvenli\u011finin kesin olarak gerekli k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde,<\/p>\n
duru\u015fman\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n veya tamam\u0131n\u0131n kapal\u0131 yap\u0131lmas\u0131na mahkemece karar verilebilir.<\/p>\n
(3) Duru\u015fman\u0131n kapal\u0131 yap\u0131lmas\u0131 konusundaki gerek\u00e7eli karar ile h\u00fck\u00fcm a\u00e7\u0131k duru\u015fmada a\u00e7\u0131klan\u0131r.\u201d<\/p>\n
\u201cCMK Madde 182 gerek\u00e7esi alenilik konusunda en a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 ve anla\u015f\u0131l\u0131r metindir. Duru\u015fma a\u015famas\u0131n\u0131n genel karakterleri, b\u00fct\u00fcn kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 ceza usul\u00fc mevzuat\u0131nda, a\u00e7\u0131kl\u0131k, s\u00f6zl\u00fcl\u00fck (\u015fifah\u00eelik), tart\u0131\u015fmal\u0131l\u0131k (diyalog) ve i\u015fi bir duru\u015fmada bitirme (Frans\u0131zca deyimi ile concentation) dir..<\/p>\n
Duru\u015fman\u0131n a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131; hem iyi bir adaletin g\u00fcvencesidir ve hem de su\u00e7 y\u00f6n\u00fcnden genel \u00f6nlemeyi sa\u011flar.<\/p>\n
\u201cMadde, a\u00e7\u0131kl\u0131k kural\u0131n\u0131 duru\u015fmay\u0131 ilgilendiren bir kurum oldu\u011fu i\u00e7in sistematik a\u00e7\u0131dan duru\u015fma b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ba\u015f\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r..<\/p>\n
Madde, ba\u015fta Anayasan\u0131n ve uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin kabul etti\u011fi bir esas\u0131 tekrarlamakta ve a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 tan\u0131mlamaktad\u0131r: A\u00e7\u0131kl\u0131k duru\u015fman\u0131n herkese a\u00e7\u0131k olmas\u0131 demektir; tabi\u00ee olarak madd\u00ee olanaklar\u0131n zorunlu k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 h\u00e2ller sakl\u0131d\u0131r. Ba\u015fka bir deyi\u015fle a\u00e7\u0131kl\u0131k, mahkeme salonuna alabildi\u011fi kadar ki\u015finin, kabul ko\u015fullar\u0131na t\u00e2bi tutulmaks\u0131z\u0131n girebilmesi demektir. Herkese a\u00e7\u0131k olmak, bir kayda t\u00e2bi tutulmadan, mahkeme salonuna ki\u015finin girebilmesi anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r.<\/p>\n
\u0130kinci f\u0131kra, iki h\u00e2lde duru\u015fman\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n veya tamam\u0131n\u0131n kapal\u0131 yap\u0131labilmesine olanak vermektedir:<\/p>\n
1. Genel ahl\u00e2k,<\/p>\n
2. Kamu g\u00fcvenli\u011finin kesin olarak gerekli k\u0131lmas\u0131.<\/p>\n
Maddeye g\u00f6re bu iki h\u00e2lde kapal\u0131l\u0131\u011fa mahkemece karar verilecektir. Bu karar mutlaka gerek\u00e7eli olacak ve h\u00fck\u00fcm herh\u00e2lde a\u00e7\u0131k duru\u015fmada a\u00e7\u0131klanacakt\u0131r.<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131n yarg\u0131lanmas\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler sakl\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n
Son d\u00f6nemlerde kamuoyunun takip etti\u011fi, baz\u0131 siyaset\u00e7ilere ili\u015fkin yap\u0131lacak yarg\u0131lamalarla ilgili olarak, Ceza Muhakemesi Kanununda \u201cSes ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc al\u0131c\u0131 aletlerin kullan\u0131lmas\u0131 yasa\u011f\u0131\u201d bulundu\u011fundan bu a\u015famada kanun de\u011fi\u015fikli\u011finden bahsedilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Peki sormak gerekir. Her davada duru\u015fmalar\u0131n aleni yap\u0131lmas\u0131 konusu g\u00fcndeme gelirse nas\u0131l cevap verilecektir. Hangi davalar, hangi nedenle TV \u2018den canl\u0131 yay\u0131nlanacakt\u0131r. Ki\u015fiye g\u00f6re, olaya g\u00f6re, davaya g\u00f6re bir ayr\u0131m ve d\u00fczenleme yapmak kanun \u00f6n\u00fcnde e\u015fitlik ilkesini ihlal etmeyecek midir? Duru\u015fman\u0131n yay\u0131nlanmas\u0131n\u0131n do\u011frudan kendisini ilgilendiren taraflar buna muvafakat vermezse yine de zorla yay\u0131n yap\u0131labilecek midir? Bu hususlar\u0131n AYM ve AH\u0130M nezdinde davalara neden olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Mahkemelerin bununla u\u011fra\u015fmas\u0131n\u0131 beklemek d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez.. Yarg\u0131lamalar sadece ve sadece ger\u00e7ek adalete ula\u015fmak i\u00e7in yap\u0131l\u0131r. Bunun i\u00e7inde Mahkemelerin y\u00f6netimini m\u00fcdahaleye a\u00e7\u0131k olmayacak \u015fekilde yarg\u0131 organ\u0131na b\u0131rakmak gerekir.<\/p>\n
CMK 183.maddede \u201cSes ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc al\u0131c\u0131 aletlerin kullan\u0131lmas\u0131 yasa\u011f\u0131\u201dna yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u201c (1) 180 inci maddenin be\u015finci f\u0131kras\u0131 ile 196 nc\u0131 maddenin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 h\u00fckm\u00fc sakl\u0131 kalmak \u00fczere, adliye binas\u0131 i\u00e7erisinde ve duru\u015fma ba\u015flad\u0131ktan sonra duru\u015fma salonunda her t\u00fcrl\u00fc sesli veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc kay\u0131t veya nakil olana\u011f\u0131 sa\u011flayan aletler kullan\u0131lamaz. Bu h\u00fck\u00fcm, adliye binas\u0131 i\u00e7erisinde ve d\u0131\u015f\u0131ndaki di\u011fer adl\u00ee i\u015flemlerin icras\u0131nda da uygulan\u0131r.<\/p>\n
Ceza Muhakemesi Kanunumuzun 183. maddesinin gerek\u00e7esi \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n
Madde, \u00fclkemiz bak\u0131m\u0131ndan yeni bir h\u00fck\u00fcm getirmi\u015f olmaktad\u0131r. \u0130talya, \u0130spanya, Polonya\u2019da, bazen duru\u015fmalar kayda al\u0131narak veya k\u0131smen televizyonda yay\u0131nlanmakta ve bu yay\u0131nlar\u0131n halk\u0131n haber alma gereksinimini kar\u015f\u0131lamas\u0131 veya e\u011fitim amac\u0131yla yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fclmektedir. Ancak \u00f6\u011freti, bu t\u00fcr yay\u0131nlar\u0131n su\u00e7suzluk karinesini ihlal etti\u011fini, mahkeme salonuna \u015fiddet getirdi\u011fini, adaletin ko\u015fulu olan s\u00fckuneti bozdu\u011funu, savunmay\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftirdi\u011fini, adalete siyasetin kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 tahrik etti\u011fini ileri s\u00fcrmekte ve mahkeme salonlar\u0131na kameralar\u0131n sokulmas\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131n\u0131 istemektedir.<\/p>\n
Frans\u0131z kanun koyucusu duru\u015fmalarda televizyon kay\u0131tlar\u0131n\u0131 ancak adli tarih y\u00f6n\u00fcnden ar\u015fiv kurmak amac\u0131 ile ve istisnai olarak kabul etmektedir. (11 Temmuz l985 Kanunu)<\/p>\n
\u201cSoru\u015fturma ve kovu\u015fturma i\u015flemleri s\u0131ras\u0131ndaki ses ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri yetkisiz olarak kayda alan veya nakleden ki\u015fi, alt\u0131 aya kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r (TCK m.286).\u201d<\/p>\n
Maddede, 186 nc\u0131 maddenin son f\u0131kras\u0131 ile 202 nci maddenin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 h\u00fckm\u00fc sakl\u0131 kalmak \u00fczere duru\u015fma salonunda ve adliye binas\u0131n\u0131n i\u00e7erisinde ses veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kaydedici aletlerin kullan\u0131lmas\u0131 yasaklanmaktad\u0131r. H\u00fck\u00fcm, Frans\u0131z ve Alman Kanunlar\u0131ndan esinlenerek d\u00fczenlenmi\u015ftir. Duru\u015fman\u0131n a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131, kullan\u0131lagelen duru\u015fma salonunun alabildi\u011fi kadar ki\u015fiye a\u00e7\u0131k bir duru\u015fma yap\u0131lmas\u0131 demektir. Naklen yay\u0131n \u015feklinde duru\u015fman\u0131n yay\u0131nlanmas\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131n gere\u011fi de\u011fildir. Bu t\u00fcr yay\u0131nlar san\u0131\u011f\u0131n su\u00e7suzluk karinesinin ihlali niteli\u011finde g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yasak, adliye binas\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki di\u011fer adli i\u015flemlerin icras\u0131 s\u0131ras\u0131nda da uygulanacakt\u0131r. Di\u011fer bir ifadeyle hakim veya Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan ke\u015fif veya polis taraf\u0131ndan istisnai hallerde yap\u0131labilen yer g\u00f6sterme i\u015flemlerinde de ses ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc al\u0131c\u0131 aletlerin kullan\u0131lmas\u0131 yasaklanmaktad\u0131r. Tutanak d\u00fczenlenmesi amac\u0131yla yap\u0131lan ve yasan\u0131n izin verdi\u011fi ses ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kay\u0131tlar\u0131n\u0131n bu yasak kapsam\u0131na girmeyece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
Madde, her t\u00fcrl\u00fc sesli ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc kay\u0131t ve nakil olana\u011f\u0131 sa\u011flayan aletleri yasaklad\u0131\u011f\u0131ndan foto\u011fraf \u00e7ekilmesine engel yoktur. Ancak mahkeme ba\u015fkan\u0131 veya hakim, duru\u015fman\u0131n amac\u0131n\u0131 ihlal edecek surette abart\u0131l\u0131 bi\u00e7imde foto\u011fraf cihazlar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 yarg\u0131laman\u0131n d\u00fczenini sa\u011flamak hususundaki yetkisine dayanarak menedebilir. Adliye binas\u0131 i\u00e7erisinde s\u00f6z konusu aletler mutlak olarak kullan\u0131lamayacak, bu suretle adliye koridorlar\u0131nda taraflar aras\u0131ndaki d\u00f6v\u00fc\u015fmeleri tahrik edebilecek faaliyetlere son verilecektir. Duru\u015fma salonunda ise duru\u015fma ba\u015flad\u0131ktan sonra s\u00f6z konusu aletlerle g\u00f6r\u00fcnt\u00fc al\u0131nmas\u0131 yasaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n
– Aleniyet \u0130lkesinin istisnas\u0131 olarak, Mahkemeler yarg\u0131lamay\u0131 yaparken davan\u0131n ve taraflar\u0131n \u00f6zelinde gerek\u00e7elerini ortaya koymak suretiyle yay\u0131m yasa\u011f\u0131 koyma hakk\u0131na sahiptir.<\/p>\n
T.C. Anayasa\u2019s\u0131 28\/5. Maddesinde<\/p>\n
\u201cYarg\u0131lama go\u0308revinin amac\u0131na uygun olarak yerine getirilmesi ic\u0327in, kanunla belirtilecek s\u0131n\u0131rlar ic\u0327inde, ha\u0302kim taraf\u0131ndan yay\u0131m yasa\u011f\u0131 konabilir.\u201d<\/p>\n
Ceza Muhakemesi Kanunun 187. maddesi 3. f\u0131kras\u0131na g\u00f6re de,<\/p>\n
\u201cA\u00e7\u0131k duru\u015fman\u0131n i\u00e7eri\u011fi, milli\u0302 g\u00fcvenli\u011fe veya genel ahlaka veya ki\u015filerin sayg\u0131nl\u0131k, onur ve haklar\u0131na dokunacak veya su\u00e7\u0327 i\u015flemeye k\u0131\u015fk\u0131rtacak nitelikte ise; mahkeme, bunlar\u0131 \u00f6nlemek amac\u0131 ile ve gerekti\u011fi o\u0308lc\u0327u\u0308de duru\u015fman\u0131n i\u00e7eri\u011finin k\u0131smen veya tamamen yay\u0131mlanmas\u0131n\u0131 yasaklar ve karar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k duru\u015fmada a\u00e7\u0131klar.\u201d<\/p>\n
Di\u011fer \u00fclkelerdeki uygulamalara bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda aleniyet ilkesinin uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak genel olarak duru\u015fmalar\u0131n canl\u0131 yay\u0131nlanmas\u0131n\u0131n bu aleniyet kapsam\u0131nda g\u00f6r\u00fclmedi\u011fini, bas\u0131n yay\u0131n organlar\u0131 eliyle halka bilgi alma hakk\u0131n\u0131n sa\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz.<\/p>\n
Almanya\u2019da bu konu \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve (H\u00fck\u00fcmet Tasar\u0131s\u0131) Madde 189. (Gerek\u00e7e)sinde \u015fu yoruma yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u201c Madde, \u00fclkemiz bak\u0131m\u0131ndan yeni bir h\u00fck\u00fcm getirmi\u015f olmaktad\u0131r. \u0130talya, \u0130spanya, Polonya’da, bazen duru\u015fmalar kayda al\u0131narak veya k\u0131smen televizyonda yay\u0131nlanmakta ve bu yay\u0131nlar\u0131n halk\u0131n haber alma gereksinimini kar\u015f\u0131lamas\u0131 veya e\u011fitim amac\u0131yla yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fclmektedir. Ancak \u00f6\u011freti, bu t\u00fcr yay\u0131nlar\u0131n su\u00e7suzluk karinesini ihl\u00e2l etti\u011fini, mahkeme salonuna \u015fiddet getirdi\u011fini, adaletin ko\u015fulu olan s\u00fck\u00fbneti bozdu\u011funu, savunmay\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftirdi\u011fini, adalete siyasetin kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 tahrik etti\u011fini ileri s\u00fcrmekte ve mahkeme salonlar\u0131na kameralar\u0131n sokulmas\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131n\u0131 istemektedir.<\/p>\n
Frans\u0131z kanun koyucusu duru\u015fmalarda televizyon kay\u0131tlar\u0131n\u0131 ancak adl\u00ee tarih y\u00f6n\u00fcnden ar\u015fiv kurmak amac\u0131 ile ve istisna\u00ee olarak kabul etmektedir. (11 Temmuz l985 Kanunu)\u201d<\/p>\n
Duru\u015fman\u0131n a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131\/alenili\u011fi, kullan\u0131lagelen duru\u015fma salonunun alabildi\u011fi kadar ki\u015fiye a\u00e7\u0131k bir duru\u015fma yap\u0131lmas\u0131 demektir. Naklen yay\u0131n \u015feklinde duru\u015fman\u0131n yay\u0131nlanmas\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131n gere\u011fi de\u011fildir. Bu t\u00fcr yay\u0131nlar san\u0131\u011f\u0131n su\u00e7suzluk karinesinin ihl\u00e2li niteli\u011finde g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
Yasak, adliye binas\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki di\u011fer adl\u00ee i\u015flemlerin icras\u0131 s\u0131ras\u0131nda da uygulanacakt\u0131r. Di\u011fer bir ifadeyle h\u00e2kim veya Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan ke\u015fif veya polis taraf\u0131ndan istisna\u00ee h\u00e2llerde yap\u0131labilen yer g\u00f6sterme i\u015flemlerinde de ses ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc al\u0131c\u0131 aletlerin kullan\u0131lmas\u0131 yasaklanmaktad\u0131r. Tutanak d\u00fczenlenmesi amac\u0131yla yap\u0131lan ve yasan\u0131n izin verdi\u011fi ses ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kay\u0131tlar\u0131n\u0131n bu yasak kapsam\u0131na girmeyece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
CMK\u2019n\u0131n 183. maddesi, duru\u015fmada ses ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kaydedilmesini veya bunlar\u0131n naklini yasaklamaktad\u0131r. Ceza yarg\u0131lamas\u0131n\u0131n taraflar\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrce yarg\u0131lamaya kat\u0131labilmesinin arac\u0131 olan aleniyet ilkesi konusunda \u00e7ok dikkatli davran\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi ortadad\u0131r. Adaletin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi hak ve taleplerdeki dengenin g\u00f6zetilmesi ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
Bunu da duru\u015fmay\u0131 y\u00f6neten ba\u015fkan ya da hakim; masumiyet karinesi, lekelenmeme hakk\u0131, ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, kitlelerin haber\/bilgi alma hakk\u0131 \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kan, birbiriyle \u00e7at\u0131\u015fan haklar\u0131 dikkate alarak ger\u00e7ekle\u015ftirir.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak; \u00d6zellikle kamuoyu taraf\u0131ndan takip edilen ve merak edilen davalarda halk\u0131n yarg\u0131lamadan bilgi alma iste\u011fi, yarg\u0131lamalar\u0131 takip etme hakk\u0131 bulunan bas\u0131n yay\u0131n organlar\u0131 eliyle sa\u011flanmaktad\u0131r. Aleniyetin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n geni\u015fletilmesi ve duru\u015fmalar\u0131n canl\u0131 yay\u0131nlanmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesinin yarg\u0131laman\u0131n taraflar\u0131n\u0131n, yarg\u0131lamaya kat\u0131lanlar\u0131n, san\u0131k, m\u00fc\u015fteki, tan\u0131k, bilirki\u015fi, hakim, savc\u0131 vs. n\u0131n ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n zedelenmesine ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlaline neden olabilece\u011fi de g\u00f6z ard\u0131 edilmemelidir.<\/p>\n
Yarg\u0131lama resmi ve ciddi bir i\u015ftir ve yarg\u0131laman\u0131n sac ayaklar\u0131 olan hakim, savc\u0131, avukat \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fcn\u00fcn; insicam\u0131n\u0131 bozan unsurlar olmadan, davran\u0131\u015f bi\u00e7imini etkileyecek hi\u00e7bir d\u0131\u015f etken bulunmadan ve \u00fczerlerinde herhangi bir bask\u0131 hissetmeden azami dikkatle yarg\u0131lamay\u0131 takibini gerektirir. Ayr\u0131ca davaya kat\u0131lanlar\u0131n \u201ckamera etkisi\u201d ne kap\u0131larak ger\u00e7eklikten uzakla\u015fmalar\u0131na neden olabilecektir. Keza hakim, savc\u0131 ve avukatlar\u0131n kamera \u00f6n\u00fcnde konu\u015fmaya zorlanmas\u0131 da beklenemez. Mahkemeleri film setine \u00e7evirmek, kendini g\u00f6sterme, kameraya oynama gibi durumlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karacakt\u0131r ki bu da adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131 zedeleyebilecektir. Bu ko\u015fullarda da ger\u00e7ek adalete ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r.<\/p>\n
Duru\u015fmalar\u0131n canl\u0131 yay\u0131nlanmas\u0131 tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 yaparken ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131, adil yarg\u0131lanma hakk\u0131, mahkemelerin i\u015fleyi\u015finin, masumiyet karinesinin, lekelenmeme hakk\u0131n\u0131n ve toplumsal psikoloji ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulma zorunlulu\u011fu bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
Av. Sema Aksoy
\nAnkara Barosu Eski Ba\u015fkan\u0131<\/p>\n
Kaynaklar<\/p>\n
-Ceza yarg\u0131s\u0131 duru\u015fmalar\u0131nda ses ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kayd\u0131 al\u0131nmas\u0131n\u0131n aleniyet ilkesi \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirilmesi, Eski\u015fehir Barosu Dergisi Cilt 8-Say\u0131 1, Av. Dr. Ahmet Ha\u015fim ALAG\u00dcNEY<\/p>\n
– Do\u011fan Soyaslan, Ceza Muhakemesi Hukuku, 7. Bask\u0131 (Ankara: Yetkin Yay\u0131nlar\u0131, 2018)<\/p>\n
– Faruk Erem, Ceza Usul\u00fc Hukuku (Ankara: Ankara \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Yay\u0131nlar\u0131,1978),<\/p>\n
– Duygun Yarsuvat, \u201cKitle \u0130leti\u015fim Ara\u00e7lar\u0131n\u0131n Ceza Adaletine Etkisi\u201d \u0130stanbul \u00dcniversitesi Siyasal Bilgiler Fak\u00fcltesi Dergisi, Say\u0131 1995-10<\/p>\n
– Christian Schrader, \u2018Aleniyet \u0130lkesine \u0130li\u015fkin Almanya\u2019daki G\u00fcncel Geli\u015fmeler\u2019 (2017) Prof. Dr. B\u00fclent Tahiro\u011flu\u2019na Arma\u011fan \u00d6zel Say\u0131s\u0131, Marmara \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Hukuk Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Dergisi,<\/p>\n
– https:\/\/av-saimincekas.com\/kanunlar\/cmk\/ceza-muhakemesi-kanunu-madde-183\/#gerekce<\/p>\n
\u200bKi\u015filerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alan\u0131na do\u011frudan m\u00fcdahaleyi i\u00e7eren ceza hukukunda, soru\u015fturman\u0131n gizlili\u011fi, kovu\u015fturman\u0131n ise alenili\u011fi esast\u0131r. M.\u00d6.1850 lerde S\u00fcmerler\u2019de Yurtta\u015flar Meclisinde yap\u0131lan yarg\u0131lamalar\u0131n yans\u0131d\u0131\u011f\u0131 tabletlerle ba\u015flayan, el yaz\u0131s\u0131 tutanaklarla, daktilolar ile devam eden yarg\u0131lamalar\u0131n kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nma s\u00fcreci bilgi ve ileti\u015fim teknolojilerindeki geli\u015fmelerle farkl\u0131 bir boyuta ula\u015fm\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r. \u00dclkemizde yarg\u0131laman\u0131n pek \u00e7ok a\u015famas\u0131nda kullan\u0131lan dijital uygulamalar her ge\u00e7en g\u00fcn yarg\u0131lamada hakim olmaya devam etmektedir. Ulusal Yarg\u0131 A\u011f\u0131 Bili\u015fim Sistemi (UYAP), Ses ve G\u00f6r\u00fcnt\u00fc Bili\u015fim Sistemi (SEGB\u0130S) gibi projeler ile devam eden bu s\u00fcre. e-duru\u015fmaya kadar ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u00c7a\u011f\u0131n gereklerinin her alanda yakalanma \u00e7abas\u0131n\u0131n, \u00f6zellikle yarg\u0131lamalarda \u00e7ok do\u011fru \u015fekilde uygulanmas\u0131 i\u00e7in, her at\u0131lacak ad\u0131m\u0131n, farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerin payla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 uzun tart\u0131\u015fmalara ihtiya\u00e7 duydu\u011fu unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Son g\u00fcnlerde g\u00fcndemde bulunan kimi davalarla ilgili olarak yap\u0131lacak yarg\u0131lamalarda, duru\u015fmalar\u0131n TV kanal\u0131ndan canl\u0131 yay\u0131nlanmas\u0131 hususu, siyaset\u00e7iler taraf\u0131ndan Anayasam\u0131z\u0131n \u201cG\u00f6r\u00fclmekte olan bir dava hakk\u0131nda Yasama Meclisinde yarg\u0131 yetkisinin kullan\u0131lmas\u0131 ile ilgili soru sorulamaz, g\u00f6r\u00fc\u015fme yap\u0131lamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz.\u201d h\u00fckm\u00fcne ra\u011fmen tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Keza bir olaya veya ki\u015fiye \u00f6zel yasal d\u00fczenleme yap\u0131lmas\u0131 hukuk devleti ilkesi ile de ba\u011fda\u015fmamaktad\u0131r.<\/p>\n
Ceza muhakemesi, soru\u015fturma, kovu\u015fturma, yarg\u0131lama, h\u00fck\u00fcm ve infaz evrelerinden olu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n
Yarg\u0131lama a\u015famas\u0131; san\u0131\u011f\u0131n mahkeme huzuruna \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131, delillerin sunuldu\u011fu ve tan\u0131klar\u0131n dinlendi\u011fi, duru\u015fma a\u015famas\u0131; delillerin de\u011ferlendirilmesi ve san\u0131\u011f\u0131n savunma hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 i\u00e7erir. Bu s\u00fcre\u00e7 Mahkemenin karar\u0131n\u0131 vermesi, karara kar\u015f\u0131 itiraz\/istinaf\/ temyiz yollar\u0131na ba\u015fvurulmas\u0131 ve nihayetinde bu s\u00fcre\u00e7lerin tamamlanmas\u0131 sonucunda karar\u0131n\/cezan\u0131n infaz\u0131yla sonu\u00e7lan\u0131r. Halk\u0131n bilgilenme hakk\u0131n\u0131n arac\u0131 olarak bas\u0131n yay\u0131n organlar\u0131n\u0131n bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kapsam\u0131nda bu s\u00fcreci izleyip kamuoyunu bilgilendirme hakk\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bir ki\u015fi hakk\u0131nda su\u00e7 isnat edilmesi ve hakk\u0131nda yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131 o ki\u015finin su\u00e7lu oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez. Ancak bu yarg\u0131lamalar\u0131n sonucunda kesinle\u015fmi\u015f bir karar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ile iddialar s\u00fcbut bulur ve san\u0131k su\u00e7lu ilan edilir.<\/p>\n
Bu kapsamda, ceza yarg\u0131lamas\u0131nda ki\u015fi hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini koruyan en temel ilke Masumiyet Karinesidir. Anayasam\u0131z\u0131n 38. maddesinde \u201cSu\u00e7lulu\u011fu h\u00fckmen sabit oluncaya kadar, kimse su\u00e7lu say\u0131lamaz.\u201d \u015feklinde ifade edilen masumiyet karinesi Avrupa Birli\u011fi Temel Haklar \u015eart\u0131 Madde 48\u2019de de \u015fu ifadelerle yerini alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u201c1. Kendisine kar\u015f\u0131 ithamda bulunulan bir ki\u015finin, yasaya g\u00f6re su\u00e7lu oldu\u011fu kan\u0131tlan\u0131ncaya kadar masum oldu\u011fu kabul edilecektir.<\/p>\n
2. Kendisine kar\u015f\u0131 ithamda bulunulmu\u015f olan bir ki\u015finin savunma haklar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterilmesi teminat alt\u0131na al\u0131nmal\u0131d\u0131r\u201d <\/p>\n
\u201cMasumiyet karinesi\u201d ile korunan \u015f\u00fcphelinin\/san\u0131\u011f\u0131n, yarg\u0131lama a\u015famas\u0131nda da \u201caleniyet ilkesi \u201c ile g\u00fcven i\u00e7inde yarg\u0131lanmas\u0131 sa\u011flanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Aleniyet \u0130lkesi ise T.C. Anayasas\u0131 Madde 141\u2019de yerini alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u201cMahkemelerde duru\u015fmalar herkese a\u00e7\u0131kt\u0131r. Duru\u015fmalar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n veya tamam\u0131n\u0131n kapal\u0131 yap\u0131lmas\u0131na ancak genel ahlak\u0131n veya kamu g\u00fcvenli\u011finin kesin olarak gerekli k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hallerde karar verilebilir.<\/p>\n
K\u00fc\u00e7\u00fcklerin yarg\u0131lanmas\u0131 hakk\u0131nda kanunla \u00f6zel h\u00fck\u00fcmler konulur.\u201d<\/p>\n
Yarg\u0131tay CGK, 2017\/625 E. 2018\/275 K., 12.06.2018. karar\u0131nda; \u201caleniyet ilkesi, yarg\u0131lama i\u015flemleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan getirilmi\u015f olup insanlar\u0131n gizli olarak yarg\u0131lanmas\u0131n\u0131n engellenmesine, i\u015flemlerin kanuna uygun yap\u0131lmas\u0131n\u0131n denetlenmesine, adil yarg\u0131lama ve mahkemelere g\u00fcvenin sa\u011flanmas\u0131na katk\u0131da bulunur\u201d \u015feklinde aleniyet ilkesini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Siyaset\u00e7iler taraf\u0131ndan ortaya at\u0131lan ve yarg\u0131laman\u0131n yap\u0131lma \u015fekline ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015fler esasen mahkemelerin yetkisine de m\u00fcdahale niteli\u011findedir. T.C. Anayasas\u0131\u2019n\u0131n 9.maddesi gere\u011fince yarg\u0131 yetkisi, T\u00fcrk Milleti ad\u0131na ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z mahkemelerce kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Esasen s\u00f6z konusu tart\u0131\u015fma Anayasan\u0131n 138. Maddesinde yer alan<\/p>\n
\u201cHakimler, g\u00f6revlerinde ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131rlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdan\u0131 kanaatlerine g\u00f6re h\u00fck\u00fcm verirler.<\/p>\n
Hi\u00e7bir organ, makam, merci veya ki\u015fi, yarg\u0131 yetkisinin kullan\u0131lmas\u0131nda mahkemelere ve hakimlere emir ve talimat veremez; genelge g\u00f6nderemez, tavsiye ve telkinde bulunamaz.<\/p>\n
G\u00f6r\u00fclmekte olan bir dava hakk\u0131nda Yasama Meclisinde yarg\u0131 yetkisinin kullan\u0131lmas\u0131 ile ilgili soru sorulamaz, g\u00f6r\u00fc\u015fme yap\u0131lamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz\u2026\u201d <\/p>\n
h\u00fckm\u00fcne ve dolay\u0131s\u0131yla mahkemelerin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na ve \u201cduru\u015fman\u0131n d\u00fczenini mahkeme ba\u015fkan\u0131 sa\u011flar\u201d kural\u0131na m\u00fcdahale niteli\u011findedir.<\/p>\n
Faruk Erem hocam\u0131z\u0131n deyimi ile \u201cDuru\u015fman\u0131n gizlili\u011fi, san\u0131k kadar hakim i\u00e7in de tehlikelidir; gizlilik adaleti hen\u00fcz kayna\u011f\u0131nda zehirler\u201d.<\/p>\n
Bu nedenle aleniyet yarg\u0131laman\u0131n taraflar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan oldu\u011fu kadar yarg\u0131lamay\u0131 y\u00fcr\u00fcten yarg\u0131 mensuplar\u0131 i\u00e7inde \u00e7ok \u00f6nemlidir. Ancak aleniyet ilkesinin duru\u015fma salonunun d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131larak geni\u015fletilmesi insan onuruna ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na zarar verecektir. Keza yarg\u0131lamalarda duru\u015fmalar\u0131n s\u0131n\u0131rs\u0131z say\u0131da insana ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi bir hedef bulunmamaktad\u0131r. Hedef, adaletin tecellisi konusunda kamu vicdan\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Aleniyet ilkesi gere\u011fi mahkemede duru\u015fma s\u0131ras\u0131nda ses ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kayd\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 ile ses ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kayd\u0131n\u0131n canl\u0131 yay\u0131nlanmas\u0131 \u00e7ok farkl\u0131 iki durumdur. Duru\u015fman\u0131n aleni olmas\u0131, duru\u015fma hakk\u0131nda herkesin her\u015feye vak\u0131f olmas\u0131 ya da \u201ccanl\u0131 yay\u0131nlanmas\u0131\u201d anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maz. Aleniyet ilkesi gere\u011fi duru\u015fmalar\u0131n sesli ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc kayda al\u0131nmas\u0131 san\u0131\u011f\u0131n yarg\u0131lama s\u0131ras\u0131nda kendini g\u00fcvende hissedece\u011fi, davan\u0131n taraflar\u0131n\u0131n ve avukatlar\u0131n k\u0131s\u0131tlama ya\u015famadan kendilerini rahatl\u0131kla ifade edece\u011fi, tekrar yapmaktan kurtulaca\u011f\u0131, s\u00f6zlerinin tutana\u011fa do\u011fru \u015fekilde ge\u00e7ip ge\u00e7medi\u011fi endi\u015fesini ya da yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lma endi\u015fesini ya\u015famadan konu\u015fmas\u0131n\u0131 yapabilece\u011fi, savunma hakk\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrce kullan\u0131laca\u011f\u0131, \u00e7eli\u015fkilerin ve davay\u0131 etkileyecek ifadelerin daha net anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131, mahkeme heyetinin de adalete ula\u015fma noktas\u0131nda t\u00fcm verilere daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 ula\u015faca\u011f\u0131 bir ortam\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. Bu durum kamu vicdan\u0131, yarg\u0131laman\u0131n adil olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususunda mahkemenin denetimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem arz etse de , yarg\u0131laman\u0131n aleniyetin boyutu geni\u015fletilerek kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131yla halka a\u00e7\u0131lmas\u0131, canl\u0131 olarak TV kanallar\u0131ndan yay\u0131nlanmas\u0131 durumunda; ki\u015fi hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine , insan onuruna ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na zarar verme ihtimali bulundu\u011funu, yarg\u0131lamaya kat\u0131lanlar\u0131n toplumsal te\u015fhirinin kimi olumsuz olaylara sebebiyet verebilece\u011fi ( gazetelerde mahkeme hakimlerinin te\u015fhir edildikten sonra ba\u015flar\u0131na istenmeyen olaylar gelmesi gibi) , tan\u0131klar\u0131n, bilirki\u015filerin hedef haline gelebilece\u011fi, mahkemelerin yarg\u0131lama ve adalete eri\u015fim amac\u0131ndan sapaca\u011f\u0131 hususlar\u0131n\u0131n da g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulma zorunlulu\u011fu bulunmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca bu durum davan\u0131n taraflar\u0131n\u0131n unutulma hakk\u0131, \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fi hakk\u0131 ve ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131 hakk\u0131n\u0131n da ihlaline neden olacakt\u0131r.<\/p>\n
Anayasa 12.Madde h\u00fckm\u00fcnce<\/p>\n
\u201cHerkes, ki\u015fili\u011fine ba\u011fl\u0131, dokunulmaz, devredilmez, vazge\u00e7ilmez temel hak ve h\u00fcrriyetlere sahiptir.\u201d<\/p>\n
\u201cTemel hak ve h\u00fcrriyetler, \u00f6zlerine dokunulmaks\u0131z\u0131n yaln\u0131zca Anayasan\u0131n ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak ve ancak kanunla s\u0131n\u0131rlanabilir. Bu s\u0131n\u0131rlamalar, Anayasan\u0131n s\u00f6z\u00fcne ve ruhuna, demokratik toplum d\u00fczeninin ve l\u00e2ik Cumhuriyetin gereklerine ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine ayk\u0131r\u0131 olamaz.\u201d (Any. Madde 13)<\/p>\n
Yarg\u0131lama s\u0131ras\u0131nda en b\u00fcy\u00fck g\u00fcvencelerden birisi de adil yarg\u0131lanma hakk\u0131d\u0131r. \u201cHerkes, me\u015fru vas\u0131ta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg\u0131 mercileri \u00f6n\u00fcnde davac\u0131 veya daval\u0131 olarak iddia ve savunma ile adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na sahiptir.\u201d(Any. Madde 36)<\/p>\n
Yarg\u0131lamalar\u0131n TV kanal\u0131ndan canl\u0131 yay\u0131nlanmas\u0131 adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na zarar verebilecektir. \u015e\u00f6yleki;<\/p>\n
\u201cAdil yarg\u0131lanma hakk\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi’nin 6. Maddesi:<\/p>\n
1. Herkes davas\u0131n\u0131n, medeni hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleriyle ilgili uyu\u015fmazl\u0131klar ya da cezai alanda kendisine y\u00f6neltilen su\u00e7lamalar\u0131n esas\u0131 konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmu\u015f, ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z bir mahkeme taraf\u0131ndan, adil ve kamuya a\u00e7\u0131k olarak ve makul bir s\u00fcre i\u00e7inde g\u00f6r\u00fclmesini isteme hakk\u0131na sahiptir. Karar alen\u00ee olarak verilir. Ancak, demokratik bir toplum i\u00e7inde ahlak, kamu d\u00fczeni veya ulusal g\u00fcvenlik yarar\u0131na, k\u00fc\u00e7\u00fcklerin \u00e7\u0131karlar\u0131 veya bir davaya taraf olanlar\u0131n \u00f6zel hayatlar\u0131n\u0131n gizlili\u011fi gerektirdi\u011finde veyahut, aleniyetin adil yarg\u0131lamaya zarar verebilece\u011fi kimi \u00f6zel durumlarda ve mahkemece bunun ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak de\u011ferlendirildi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde, duru\u015fma salonu t\u00fcm dava s\u00fcresince veya k\u0131smen bas\u0131na ve dinleyicilere kapat\u0131labilir.\u201d h\u00fckm\u00fcn\u00fc i\u00e7ermektedir.<\/p>\n
\u201cEtkili hukuki bir yola ba\u015fvurma ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 Avrupa Birligi Temel Haklar \u015eart\u0131 47.Maddede<\/p>\n
\u201c..Herkes, daha \u00f6nceden yasa ile tesis edilmi\u015f ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z bir mahkemede makul bir s\u00fcre i\u00e7inde yap\u0131lacak adil ve kamuya a\u00e7\u0131k bir duru\u015fma yap\u0131lmas\u0131 hakk\u0131na sahiptir. Herkes, kendisine bilgi verilmesi, savunulmas\u0131 ve temsil edilmesi f\u0131rsat\u0131na sahip olmal\u0131d\u0131r\u2026\u201d<\/p>\n
Duru\u015fmalar\u0131n kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve yay\u0131nlanmas\u0131 di\u011fer \u00fclkelerin de g\u00fcndeminde s\u0131k s\u0131k tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131lmakta, bu konuda sunulan kanun teklifleri ciddi tart\u0131\u015fmalara neden olmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin Almanya bu konuda ya\u015fanan sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek ve aleniyet ilkesini uygulamak i\u00e7in duru\u015fma salonlar\u0131n\u0131n d\u00fczeninin sa\u011flanmas\u0131 ve bas\u0131n yay\u0131n organlar\u0131 ile duru\u015fma salonunda olup bitenlerin halkla bulu\u015fmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131, medya temsilcileri i\u00e7in ayr\u0131lan odalara duru\u015fma salonundan ses yay\u0131n\u0131 yap\u0131lmas\u0131 gibi y\u00f6ntemlerle \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015ft\u00fcr. T\u00fcrkiye\u2019 de de medya temsilcilerine ve adliye muhabirlerine sa\u011flanan ortamlarla ve kolayl\u0131klarla halk\u0131n haber almas\u0131 sa\u011flanmaktad\u0131r.<\/p>\n
Keza bu konuda Federal Almanya Anayasa Mahkemesinin \u00f6nemli kararlar\u0131 bulunmaktad\u0131r. S\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi olay\u0131nda Demokratik Alman Cumhuriyeti Devlet Partisinin y\u00f6neticilerinin yarg\u0131lanmas\u0131na ili\u015fkin davan\u0131n televizyon kanal\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile canl\u0131 olarak yay\u0131nlanmas\u0131 talebinin reddedilmesi \u00fczerine Federal Alman Anayasa Mahkemesine yap\u0131lan bireysel ba\u015fvuru \u00fczerine mahkeme izleyiciler i\u00e7in \u00e7ekici bir haber yaratmak i\u00e7in bas\u0131n\u0131n \u00e7arp\u0131tma ve yanl\u0131\u015f aktarma risklerinin olmas\u0131, ki\u015finin te\u015fhir edilmesinin yine o ki\u015finin topluma kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan olumsuz sonu\u00e7lar ortaya \u00e7\u0131karmas\u0131, ki\u015filerin kamera ve ses kayd\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 durumunda davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirebilme ve samimi a\u00e7\u0131klamalar yapmaktan ka\u00e7\u0131nabilme ihtimali gibi hususlar\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6stererek duru\u015fmada kay\u0131t yasa\u011f\u0131n\u0131 hukuken do\u011fru bulmu\u015ftur.<\/p>\n
Yine Bayern M\u00fcnih Futbol Kul\u00fcb\u00fcn\u00fcn ba\u015fkan\u0131 Uli Hoeness\u2019in vergi ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 su\u00e7u ile yarg\u0131land\u0131\u011f\u0131 davada ba\u015fta taraftarlar olmak \u00fczere \u00e7ok say\u0131da ki\u015finin davay\u0131 izlemek istemesi \u00fczerine, stadyumun duru\u015fma salonu haline getirilmesi tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve nihayetinde; yarg\u0131laman\u0131n adliye binas\u0131ndaki duru\u015fma salonunda yap\u0131lmas\u0131n\u0131n do\u011fru olaca\u011f\u0131, futbol sahas\u0131nda yarg\u0131lama yapman\u0131n aleniyet olmad\u0131\u011f\u0131, aleniyetin duru\u015fma salonunda ka\u00e7 ki\u015fiyi al\u0131yorsa o say\u0131da insanla ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi gerekti\u011fi, mahkeme salonunun \u00f6tesinde aleniyetin geni\u015fletilmesinin insan onuruna ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na ayk\u0131r\u0131 olaca\u011f\u0131, taraflar\u0131n bir g\u00f6steri arac\u0131na indirgenece\u011fi, duru\u015fma salonu d\u0131\u015f\u0131ndaki bir ortamda mahkemenin olaylar\u0131n gidi\u015fat\u0131n\u0131 izleyemeyerek kontrol\u00fc kaybedebilece\u011fi, bununda maddi ger\u00e7e\u011fe ula\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftirece\u011fi konusunda tart\u0131\u015fmay\u0131 noktalam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi aleniyet ilkesi ile ilgili pek \u00e7ok karar\u0131nda genelde ayn\u0131 ifadelere yer vermi\u015ftir. \u00d6rn; 7984\/77 \u2014 Pretto Ve Di\u011ferleri V. \u0130talya karar\u0131nda: \u201cS\u00f6zle\u015fme\u2019nin 6(1). f\u0131kras\u0131nda s\u00f6z\u00fc edilen yarg\u0131sal organlar \u00f6n\u00fcnde g\u00f6r\u00fclen bir davan\u0131n aleniyeti, davan\u0131n taraflar\u0131n\u0131, kamu denetiminin bulunmad\u0131\u011f\u0131 gizli adalet da\u011f\u0131t\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131 korur; bu ayn\u0131 zamanda, ister alt derece olsun isterse \u00fcst derece olsun, mahkemelere olan g\u00fcvenin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesini sa\u011flama yollar\u0131ndan biridir. Aleniyet, adalet da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmakla S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 6(1). f\u0131kras\u0131ndaki ama\u00e7lardan birinin, yani S\u00f6zle\u015fme anlam\u0131nda her demokratik toplumun temel prensiplerinden biri olan adil yarg\u0131lanma g\u00fcvencesinin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesine de katk\u0131da bulunur (bk. 21.02.1975 tarihli Golder karar\u0131, \u00a7 36 ve ayr\u0131ca 14.11.1960 tarihli Lawless karar\u0131, \u00a7 13).<\/p>\n
Avrupa Konseyi\u2019ne \u00fcye Devletlerin hepsi bu aleniyet prensibine ba\u011fl\u0131 olmakla birlikte, hukuk sistemleri ve yarg\u0131sal uygulamalar\u0131, duru\u015fma yapma ve kararlar\u0131 \u201ca\u00e7\u0131klama\u201d (pronouncement) konusunda aleniyet prensibinin kapsam\u0131nda ve yerine getirilme tarz\u0131nda baz\u0131 farkl\u0131l\u0131klar oldu\u011funu ortaya koymaktad\u0131r. Meselenin bi\u00e7imsel y\u00f6n\u00fc, S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 6(1). f\u0131kras\u0131n\u0131n gerektirdi\u011fi aleniyetin temelini olu\u015fturan hedef ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, ikincil bir \u00f6neme sahiptir. Demokratik bir toplumda adil yarg\u0131lamaya verilen yerin \u00f6nemi, bu alanda yapaca\u011f\u0131 denetim bak\u0131m\u0131ndan, Mahkeme\u2019yi s\u00f6z konusu usul\u00fcn ger\u00e7eklerini incelemeye zorlamaktad\u0131r (bk. \u00f6zellikle, ayr\u0131nt\u0131lardaki farkl\u0131l\u0131klarla birlikte, 26.03.1982 tarihli Adolf karar\u0131, \u00a7 30).<\/p>\n
Mahkeme, daval\u0131 Devletin i\u00e7 hukukunda \u201ckarar\u201da verilen aleniyet bi\u00e7imini her olayda o yarg\u0131laman\u0131n \u00f6zel ko\u015fullar\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ve S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 6(1). f\u0131kras\u0131n\u0131n amac\u0131na dayanarak de\u011ferlendirmek gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir.\u201d<\/p>\n
Yine KRESTOVSKIY \/ RUSYA DAVASI\u2019nda A\u0130HM \u201cMahkeme, duru\u015fmalar\u0131n kamuya a\u00e7\u0131k olarak yap\u0131lmas\u0131n\u0131n, Madde 6 \/1’de yer alan temel bir ilkeyi olu\u015fturdu\u011funu yineler. Bu ilke, davac\u0131lar\u0131 adaletin gizlice ve kamuoyu denetimi olmadan uygulanmas\u0131na kar\u015f\u0131 korur; ayr\u0131ca mahkemelere g\u00fcvenin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilece\u011fi ara\u00e7lardan biridir. Davalar da dahil olmak \u00fczere adaletin uygulanmas\u0131, kamuya a\u00e7\u0131k olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclmekten me\u015fruiyet kazan\u0131r. Adaletin uygulanmas\u0131n\u0131 \u015feffaf hale getirerek, kamuya a\u00e7\u0131k olma, Madde 6\/1’in amac\u0131n\u0131n, yani adil yarg\u0131laman\u0131n yerine getirilmesine katk\u0131da bulunur ve bu ama\u00e7, S\u00f6zle\u015fme anlam\u0131nda herhangi bir demokratik toplumun temel ilkelerinden biri olan g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r (bkz . Gautrin ve Di\u011ferleri – Fransa , 20 May\u0131s 1998 tarihli karar, Karar ve H\u00fck\u00fcm Raporlar\u0131 1998-III, \u00a7 42 ve Pretto ve Di\u011ferleri – \u0130talya , 8 Aral\u0131k 1983 tarihli karar, Seri A no. 71, \u00a7 21). S\u0131radan ceza davalar\u0131nda, beraberindeki g\u00fcvenlik sorunlar\u0131na ra\u011fmen, tehlikeli ki\u015fileri ilgilendirebilecek y\u00fcksek bir tan\u0131t\u0131m beklentisi vard\u0131r (bkz. Campbell ve Fell v. Birle\u015fik Krall\u0131k , 28 Haziran 1984 tarihli karar , Seri A no. 80, \u00a7 87).\u201d H\u00fckm\u00fc ile aleniyet ilkesinin \u00f6nemine vurgu yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi di\u011fer bir karar\u0131nda ki\u015filerin \u201cimaj\u0131n\u0131\u201d yani g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc koruma hakk\u0131ndan bahsetmekte ve \u015fu karara yer vermektedir.<\/p>\n
\u201cBu nedenle kamuya m\u00e2l olmu\u015f bir ki\u015fi de olsa, ki\u015finin bir foto\u011fraf\u0131n yay\u0131nlanmas\u0131, \u00f6zel hayat\u0131na m\u00fcdahale etmektedir (ibidem, \u00a7 95). Nitekim Mahkeme bir\u00e7ok defa, anl\u0131k g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin, bir ki\u015fi veya ailesi hakk\u0131nda \u00e7ok ki\u015fisel, hatta mahrem \u201cbilgiler\u201d i\u00e7erebilece\u011fine h\u00fckmetmi\u015ftir (ibidem, \u00a7 103). Mahkeme ayr\u0131ca, bir bireyin imaj\u0131n\u0131n ki\u015fili\u011finin ana \u00f6zelliklerinden biri oldu\u011funu vurgulayarak, ki\u015finin \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade etmesi ve di\u011ferlerinden farkl\u0131la\u015fmas\u0131na imk\u00e2n vermesi sebebiyle, herkesin kendi imaj\u0131na sahip olma hakk\u0131n\u0131n bulundu\u011funu kabul etmi\u015ftir. Ki\u015finin imaj\u0131n\u0131n korunmas\u0131 hakk\u0131, ki\u015fisel geli\u015fimin olmazsa olmaz ko\u015fullar\u0131ndan birini de te\u015fkil etmektedir. Esasen, her bireyin kendi imaj\u0131n\u0131n kontrol edebilece\u011fi varsay\u0131l\u0131r ki, bu varsay\u0131m, \u00f6zellikle ki\u015finin bu imaj\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131 reddetme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 (ibidem, \u00a7 96) ve ayn\u0131 zamanda bu imgenin ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan ele ge\u00e7irilmesine, saklanmas\u0131na ve yeniden \u00fcretilmesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kma hakk\u0131n\u0131 (L\u00f3pez Ribalda ve di\u011ferleri\/\u0130spanya [BD], no. 1874\/13 ve 8567\/13, \u00a7 89, 17 Ekim 2019) da i\u00e7erir.\u201d<\/p>\n
Yarg\u0131lamalar\u0131n naklen yay\u0131nlanmas\u0131n\u0131n pek \u00e7ok konuda insan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlaline yol a\u00e7aca\u011f\u0131 yukar\u0131daki \u00f6rnek kararlardan da anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Ceza Muhakemesi Kanunu:<\/p>\n
Madde 182 \u2013<\/p>\n
(1) Duru\u015fma herkese a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
(2) Genel ahl\u00e2k\u0131n veya kamu g\u00fcvenli\u011finin kesin olarak gerekli k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde,<\/p>\n
duru\u015fman\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n veya tamam\u0131n\u0131n kapal\u0131 yap\u0131lmas\u0131na mahkemece karar verilebilir.<\/p>\n
(3) Duru\u015fman\u0131n kapal\u0131 yap\u0131lmas\u0131 konusundaki gerek\u00e7eli karar ile h\u00fck\u00fcm a\u00e7\u0131k duru\u015fmada a\u00e7\u0131klan\u0131r.\u201d<\/p>\n
\u201cCMK Madde 182 gerek\u00e7esi alenilik konusunda en a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 ve anla\u015f\u0131l\u0131r metindir. Duru\u015fma a\u015famas\u0131n\u0131n genel karakterleri, b\u00fct\u00fcn kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 ceza usul\u00fc mevzuat\u0131nda, a\u00e7\u0131kl\u0131k, s\u00f6zl\u00fcl\u00fck (\u015fifah\u00eelik), tart\u0131\u015fmal\u0131l\u0131k (diyalog) ve i\u015fi bir duru\u015fmada bitirme (Frans\u0131zca deyimi ile concentation) dir..<\/p>\n
Duru\u015fman\u0131n a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131; hem iyi bir adaletin g\u00fcvencesidir ve hem de su\u00e7 y\u00f6n\u00fcnden genel \u00f6nlemeyi sa\u011flar.<\/p>\n
\u201cMadde, a\u00e7\u0131kl\u0131k kural\u0131n\u0131 duru\u015fmay\u0131 ilgilendiren bir kurum oldu\u011fu i\u00e7in sistematik a\u00e7\u0131dan duru\u015fma b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ba\u015f\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r..<\/p>\n
Madde, ba\u015fta Anayasan\u0131n ve uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin kabul etti\u011fi bir esas\u0131 tekrarlamakta ve a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 tan\u0131mlamaktad\u0131r: A\u00e7\u0131kl\u0131k duru\u015fman\u0131n herkese a\u00e7\u0131k olmas\u0131 demektir; tabi\u00ee olarak madd\u00ee olanaklar\u0131n zorunlu k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 h\u00e2ller sakl\u0131d\u0131r. Ba\u015fka bir deyi\u015fle a\u00e7\u0131kl\u0131k, mahkeme salonuna alabildi\u011fi kadar ki\u015finin, kabul ko\u015fullar\u0131na t\u00e2bi tutulmaks\u0131z\u0131n girebilmesi demektir. Herkese a\u00e7\u0131k olmak, bir kayda t\u00e2bi tutulmadan, mahkeme salonuna ki\u015finin girebilmesi anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131r.<\/p>\n
\u0130kinci f\u0131kra, iki h\u00e2lde duru\u015fman\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n veya tamam\u0131n\u0131n kapal\u0131 yap\u0131labilmesine olanak vermektedir:<\/p>\n
1. Genel ahl\u00e2k,<\/p>\n
2. Kamu g\u00fcvenli\u011finin kesin olarak gerekli k\u0131lmas\u0131.<\/p>\n
Maddeye g\u00f6re bu iki h\u00e2lde kapal\u0131l\u0131\u011fa mahkemece karar verilecektir. Bu karar mutlaka gerek\u00e7eli olacak ve h\u00fck\u00fcm herh\u00e2lde a\u00e7\u0131k duru\u015fmada a\u00e7\u0131klanacakt\u0131r.<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131n yarg\u0131lanmas\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler sakl\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n
Son d\u00f6nemlerde kamuoyunun takip etti\u011fi, baz\u0131 siyaset\u00e7ilere ili\u015fkin yap\u0131lacak yarg\u0131lamalarla ilgili olarak, Ceza Muhakemesi Kanununda \u201cSes ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc al\u0131c\u0131 aletlerin kullan\u0131lmas\u0131 yasa\u011f\u0131\u201d bulundu\u011fundan bu a\u015famada kanun de\u011fi\u015fikli\u011finden bahsedilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Peki sormak gerekir. Her davada duru\u015fmalar\u0131n aleni yap\u0131lmas\u0131 konusu g\u00fcndeme gelirse nas\u0131l cevap verilecektir. Hangi davalar, hangi nedenle TV \u2018den canl\u0131 yay\u0131nlanacakt\u0131r. Ki\u015fiye g\u00f6re, olaya g\u00f6re, davaya g\u00f6re bir ayr\u0131m ve d\u00fczenleme yapmak kanun \u00f6n\u00fcnde e\u015fitlik ilkesini ihlal etmeyecek midir? Duru\u015fman\u0131n yay\u0131nlanmas\u0131n\u0131n do\u011frudan kendisini ilgilendiren taraflar buna muvafakat vermezse yine de zorla yay\u0131n yap\u0131labilecek midir? Bu hususlar\u0131n AYM ve AH\u0130M nezdinde davalara neden olaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Mahkemelerin bununla u\u011fra\u015fmas\u0131n\u0131 beklemek d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez.. Yarg\u0131lamalar sadece ve sadece ger\u00e7ek adalete ula\u015fmak i\u00e7in yap\u0131l\u0131r. Bunun i\u00e7inde Mahkemelerin y\u00f6netimini m\u00fcdahaleye a\u00e7\u0131k olmayacak \u015fekilde yarg\u0131 organ\u0131na b\u0131rakmak gerekir.<\/p>\n
CMK 183.maddede \u201cSes ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc al\u0131c\u0131 aletlerin kullan\u0131lmas\u0131 yasa\u011f\u0131\u201dna yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u201c (1) 180 inci maddenin be\u015finci f\u0131kras\u0131 ile 196 nc\u0131 maddenin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 h\u00fckm\u00fc sakl\u0131 kalmak \u00fczere, adliye binas\u0131 i\u00e7erisinde ve duru\u015fma ba\u015flad\u0131ktan sonra duru\u015fma salonunda her t\u00fcrl\u00fc sesli veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc kay\u0131t veya nakil olana\u011f\u0131 sa\u011flayan aletler kullan\u0131lamaz. Bu h\u00fck\u00fcm, adliye binas\u0131 i\u00e7erisinde ve d\u0131\u015f\u0131ndaki di\u011fer adl\u00ee i\u015flemlerin icras\u0131nda da uygulan\u0131r.<\/p>\n
Ceza Muhakemesi Kanunumuzun 183. maddesinin gerek\u00e7esi \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n
Madde, \u00fclkemiz bak\u0131m\u0131ndan yeni bir h\u00fck\u00fcm getirmi\u015f olmaktad\u0131r. \u0130talya, \u0130spanya, Polonya\u2019da, bazen duru\u015fmalar kayda al\u0131narak veya k\u0131smen televizyonda yay\u0131nlanmakta ve bu yay\u0131nlar\u0131n halk\u0131n haber alma gereksinimini kar\u015f\u0131lamas\u0131 veya e\u011fitim amac\u0131yla yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fclmektedir. Ancak \u00f6\u011freti, bu t\u00fcr yay\u0131nlar\u0131n su\u00e7suzluk karinesini ihlal etti\u011fini, mahkeme salonuna \u015fiddet getirdi\u011fini, adaletin ko\u015fulu olan s\u00fckuneti bozdu\u011funu, savunmay\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftirdi\u011fini, adalete siyasetin kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 tahrik etti\u011fini ileri s\u00fcrmekte ve mahkeme salonlar\u0131na kameralar\u0131n sokulmas\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131n\u0131 istemektedir.<\/p>\n
Frans\u0131z kanun koyucusu duru\u015fmalarda televizyon kay\u0131tlar\u0131n\u0131 ancak adli tarih y\u00f6n\u00fcnden ar\u015fiv kurmak amac\u0131 ile ve istisnai olarak kabul etmektedir. (11 Temmuz l985 Kanunu)<\/p>\n
\u201cSoru\u015fturma ve kovu\u015fturma i\u015flemleri s\u0131ras\u0131ndaki ses ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri yetkisiz olarak kayda alan veya nakleden ki\u015fi, alt\u0131 aya kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r (TCK m.286).\u201d<\/p>\n
Maddede, 186 nc\u0131 maddenin son f\u0131kras\u0131 ile 202 nci maddenin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 h\u00fckm\u00fc sakl\u0131 kalmak \u00fczere duru\u015fma salonunda ve adliye binas\u0131n\u0131n i\u00e7erisinde ses veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kaydedici aletlerin kullan\u0131lmas\u0131 yasaklanmaktad\u0131r. H\u00fck\u00fcm, Frans\u0131z ve Alman Kanunlar\u0131ndan esinlenerek d\u00fczenlenmi\u015ftir. Duru\u015fman\u0131n a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131, kullan\u0131lagelen duru\u015fma salonunun alabildi\u011fi kadar ki\u015fiye a\u00e7\u0131k bir duru\u015fma yap\u0131lmas\u0131 demektir. Naklen yay\u0131n \u015feklinde duru\u015fman\u0131n yay\u0131nlanmas\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131n gere\u011fi de\u011fildir. Bu t\u00fcr yay\u0131nlar san\u0131\u011f\u0131n su\u00e7suzluk karinesinin ihlali niteli\u011finde g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yasak, adliye binas\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki di\u011fer adli i\u015flemlerin icras\u0131 s\u0131ras\u0131nda da uygulanacakt\u0131r. Di\u011fer bir ifadeyle hakim veya Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan ke\u015fif veya polis taraf\u0131ndan istisnai hallerde yap\u0131labilen yer g\u00f6sterme i\u015flemlerinde de ses ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc al\u0131c\u0131 aletlerin kullan\u0131lmas\u0131 yasaklanmaktad\u0131r. Tutanak d\u00fczenlenmesi amac\u0131yla yap\u0131lan ve yasan\u0131n izin verdi\u011fi ses ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kay\u0131tlar\u0131n\u0131n bu yasak kapsam\u0131na girmeyece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
Madde, her t\u00fcrl\u00fc sesli ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc kay\u0131t ve nakil olana\u011f\u0131 sa\u011flayan aletleri yasaklad\u0131\u011f\u0131ndan foto\u011fraf \u00e7ekilmesine engel yoktur. Ancak mahkeme ba\u015fkan\u0131 veya hakim, duru\u015fman\u0131n amac\u0131n\u0131 ihlal edecek surette abart\u0131l\u0131 bi\u00e7imde foto\u011fraf cihazlar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 yarg\u0131laman\u0131n d\u00fczenini sa\u011flamak hususundaki yetkisine dayanarak menedebilir. Adliye binas\u0131 i\u00e7erisinde s\u00f6z konusu aletler mutlak olarak kullan\u0131lamayacak, bu suretle adliye koridorlar\u0131nda taraflar aras\u0131ndaki d\u00f6v\u00fc\u015fmeleri tahrik edebilecek faaliyetlere son verilecektir. Duru\u015fma salonunda ise duru\u015fma ba\u015flad\u0131ktan sonra s\u00f6z konusu aletlerle g\u00f6r\u00fcnt\u00fc al\u0131nmas\u0131 yasaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n
– Aleniyet \u0130lkesinin istisnas\u0131 olarak, Mahkemeler yarg\u0131lamay\u0131 yaparken davan\u0131n ve taraflar\u0131n \u00f6zelinde gerek\u00e7elerini ortaya koymak suretiyle yay\u0131m yasa\u011f\u0131 koyma hakk\u0131na sahiptir.<\/p>\n
T.C. Anayasa\u2019s\u0131 28\/5. Maddesinde<\/p>\n
\u201cYarg\u0131lama go\u0308revinin amac\u0131na uygun olarak yerine getirilmesi ic\u0327in, kanunla belirtilecek s\u0131n\u0131rlar ic\u0327inde, ha\u0302kim taraf\u0131ndan yay\u0131m yasa\u011f\u0131 konabilir.\u201d<\/p>\n
Ceza Muhakemesi Kanunun 187. maddesi 3. f\u0131kras\u0131na g\u00f6re de,<\/p>\n
\u201cA\u00e7\u0131k duru\u015fman\u0131n i\u00e7eri\u011fi, milli\u0302 g\u00fcvenli\u011fe veya genel ahlaka veya ki\u015filerin sayg\u0131nl\u0131k, onur ve haklar\u0131na dokunacak veya su\u00e7\u0327 i\u015flemeye k\u0131\u015fk\u0131rtacak nitelikte ise; mahkeme, bunlar\u0131 \u00f6nlemek amac\u0131 ile ve gerekti\u011fi o\u0308lc\u0327u\u0308de duru\u015fman\u0131n i\u00e7eri\u011finin k\u0131smen veya tamamen yay\u0131mlanmas\u0131n\u0131 yasaklar ve karar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k duru\u015fmada a\u00e7\u0131klar.\u201d<\/p>\n
Di\u011fer \u00fclkelerdeki uygulamalara bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda aleniyet ilkesinin uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak genel olarak duru\u015fmalar\u0131n canl\u0131 yay\u0131nlanmas\u0131n\u0131n bu aleniyet kapsam\u0131nda g\u00f6r\u00fclmedi\u011fini, bas\u0131n yay\u0131n organlar\u0131 eliyle halka bilgi alma hakk\u0131n\u0131n sa\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz.<\/p>\n
Almanya\u2019da bu konu \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve (H\u00fck\u00fcmet Tasar\u0131s\u0131) Madde 189. (Gerek\u00e7e)sinde \u015fu yoruma yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u201c Madde, \u00fclkemiz bak\u0131m\u0131ndan yeni bir h\u00fck\u00fcm getirmi\u015f olmaktad\u0131r. \u0130talya, \u0130spanya, Polonya’da, bazen duru\u015fmalar kayda al\u0131narak veya k\u0131smen televizyonda yay\u0131nlanmakta ve bu yay\u0131nlar\u0131n halk\u0131n haber alma gereksinimini kar\u015f\u0131lamas\u0131 veya e\u011fitim amac\u0131yla yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fclmektedir. Ancak \u00f6\u011freti, bu t\u00fcr yay\u0131nlar\u0131n su\u00e7suzluk karinesini ihl\u00e2l etti\u011fini, mahkeme salonuna \u015fiddet getirdi\u011fini, adaletin ko\u015fulu olan s\u00fck\u00fbneti bozdu\u011funu, savunmay\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftirdi\u011fini, adalete siyasetin kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 tahrik etti\u011fini ileri s\u00fcrmekte ve mahkeme salonlar\u0131na kameralar\u0131n sokulmas\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131n\u0131 istemektedir.<\/p>\n
Frans\u0131z kanun koyucusu duru\u015fmalarda televizyon kay\u0131tlar\u0131n\u0131 ancak adl\u00ee tarih y\u00f6n\u00fcnden ar\u015fiv kurmak amac\u0131 ile ve istisna\u00ee olarak kabul etmektedir. (11 Temmuz l985 Kanunu)\u201d<\/p>\n
Duru\u015fman\u0131n a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131\/alenili\u011fi, kullan\u0131lagelen duru\u015fma salonunun alabildi\u011fi kadar ki\u015fiye a\u00e7\u0131k bir duru\u015fma yap\u0131lmas\u0131 demektir. Naklen yay\u0131n \u015feklinde duru\u015fman\u0131n yay\u0131nlanmas\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131n gere\u011fi de\u011fildir. Bu t\u00fcr yay\u0131nlar san\u0131\u011f\u0131n su\u00e7suzluk karinesinin ihl\u00e2li niteli\u011finde g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
Yasak, adliye binas\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki di\u011fer adl\u00ee i\u015flemlerin icras\u0131 s\u0131ras\u0131nda da uygulanacakt\u0131r. Di\u011fer bir ifadeyle h\u00e2kim veya Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan ke\u015fif veya polis taraf\u0131ndan istisna\u00ee h\u00e2llerde yap\u0131labilen yer g\u00f6sterme i\u015flemlerinde de ses ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc al\u0131c\u0131 aletlerin kullan\u0131lmas\u0131 yasaklanmaktad\u0131r. Tutanak d\u00fczenlenmesi amac\u0131yla yap\u0131lan ve yasan\u0131n izin verdi\u011fi ses ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kay\u0131tlar\u0131n\u0131n bu yasak kapsam\u0131na girmeyece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
CMK\u2019n\u0131n 183. maddesi, duru\u015fmada ses ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kaydedilmesini veya bunlar\u0131n naklini yasaklamaktad\u0131r. Ceza yarg\u0131lamas\u0131n\u0131n taraflar\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrce yarg\u0131lamaya kat\u0131labilmesinin arac\u0131 olan aleniyet ilkesi konusunda \u00e7ok dikkatli davran\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi ortadad\u0131r. Adaletin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi hak ve taleplerdeki dengenin g\u00f6zetilmesi ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
Bunu da duru\u015fmay\u0131 y\u00f6neten ba\u015fkan ya da hakim; masumiyet karinesi, lekelenmeme hakk\u0131, ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, kitlelerin haber\/bilgi alma hakk\u0131 \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kan, birbiriyle \u00e7at\u0131\u015fan haklar\u0131 dikkate alarak ger\u00e7ekle\u015ftirir.<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak; \u00d6zellikle kamuoyu taraf\u0131ndan takip edilen ve merak edilen davalarda halk\u0131n yarg\u0131lamadan bilgi alma iste\u011fi, yarg\u0131lamalar\u0131 takip etme hakk\u0131 bulunan bas\u0131n yay\u0131n organlar\u0131 eliyle sa\u011flanmaktad\u0131r. Aleniyetin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n geni\u015fletilmesi ve duru\u015fmalar\u0131n canl\u0131 yay\u0131nlanmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesinin yarg\u0131laman\u0131n taraflar\u0131n\u0131n, yarg\u0131lamaya kat\u0131lanlar\u0131n, san\u0131k, m\u00fc\u015fteki, tan\u0131k, bilirki\u015fi, hakim, savc\u0131 vs. n\u0131n ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n zedelenmesine ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlaline neden olabilece\u011fi de g\u00f6z ard\u0131 edilmemelidir.<\/p>\n
Yarg\u0131lama resmi ve ciddi bir i\u015ftir ve yarg\u0131laman\u0131n sac ayaklar\u0131 olan hakim, savc\u0131, avukat \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fcn\u00fcn; insicam\u0131n\u0131 bozan unsurlar olmadan, davran\u0131\u015f bi\u00e7imini etkileyecek hi\u00e7bir d\u0131\u015f etken bulunmadan ve \u00fczerlerinde herhangi bir bask\u0131 hissetmeden azami dikkatle yarg\u0131lamay\u0131 takibini gerektirir. Ayr\u0131ca davaya kat\u0131lanlar\u0131n \u201ckamera etkisi\u201d ne kap\u0131larak ger\u00e7eklikten uzakla\u015fmalar\u0131na neden olabilecektir. Keza hakim, savc\u0131 ve avukatlar\u0131n kamera \u00f6n\u00fcnde konu\u015fmaya zorlanmas\u0131 da beklenemez. Mahkemeleri film setine \u00e7evirmek, kendini g\u00f6sterme, kameraya oynama gibi durumlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karacakt\u0131r ki bu da adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131 zedeleyebilecektir. Bu ko\u015fullarda da ger\u00e7ek adalete ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r.<\/p>\n
Duru\u015fmalar\u0131n canl\u0131 yay\u0131nlanmas\u0131 tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 yaparken ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131, adil yarg\u0131lanma hakk\u0131, mahkemelerin i\u015fleyi\u015finin, masumiyet karinesinin, lekelenmeme hakk\u0131n\u0131n ve toplumsal psikoloji ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulma zorunlulu\u011fu bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
Av. Sema Aksoy
\nAnkara Barosu Eski Ba\u015fkan\u0131<\/p>\n
Kaynaklar<\/p>\n
-Ceza yarg\u0131s\u0131 duru\u015fmalar\u0131nda ses ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kayd\u0131 al\u0131nmas\u0131n\u0131n aleniyet ilkesi \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirilmesi, Eski\u015fehir Barosu Dergisi Cilt 8-Say\u0131 1, Av. Dr. Ahmet Ha\u015fim ALAG\u00dcNEY<\/p>\n
– Do\u011fan Soyaslan, Ceza Muhakemesi Hukuku, 7. Bask\u0131 (Ankara: Yetkin Yay\u0131nlar\u0131, 2018)<\/p>\n
– Faruk Erem, Ceza Usul\u00fc Hukuku (Ankara: Ankara \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Yay\u0131nlar\u0131,1978),<\/p>\n
– Duygun Yarsuvat, \u201cKitle \u0130leti\u015fim Ara\u00e7lar\u0131n\u0131n Ceza Adaletine Etkisi\u201d \u0130stanbul \u00dcniversitesi Siyasal Bilgiler Fak\u00fcltesi Dergisi, Say\u0131 1995-10<\/p>\n
– Christian Schrader, \u2018Aleniyet \u0130lkesine \u0130li\u015fkin Almanya\u2019daki G\u00fcncel Geli\u015fmeler\u2019 (2017) Prof. Dr. B\u00fclent Tahiro\u011flu\u2019na Arma\u011fan \u00d6zel Say\u0131s\u0131, Marmara \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Hukuk Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Dergisi,<\/p>\n
– https:\/\/av-saimincekas.com\/kanunlar\/cmk\/ceza-muhakemesi-kanunu-madde-183\/#gerekce\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ki\u015filerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alan\u0131na do\u011frudan m\u00fcdahaleyi i\u00e7eren ceza hukukunda, soru\u015fturman\u0131n gizlili\u011fi, kovu\u015fturman\u0131n ise alenili\u011fi esast\u0131r. M.\u00d6.1850 lerde S\u00fcmerler\u2019de Yurtta\u015flar Meclisinde yap\u0131lan yarg\u0131lamalar\u0131n yans\u0131d\u0131\u011f\u0131 tabletlerle ba\u015flayan, el yaz\u0131s\u0131 tutanaklarla, daktilolar ile devam eden yarg\u0131lamalar\u0131n kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nma s\u00fcreci bilgi ve ileti\u015fim teknolojilerindeki geli\u015fmelerle farkl\u0131 bir boyuta ula\u015fm\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r. \u00dclkemizde yarg\u0131laman\u0131n pek \u00e7ok a\u015famas\u0131nda kullan\u0131lan dijital uygulamalar her ge\u00e7en g\u00fcn yarg\u0131lamada hakim olmaya devam etmektedir. Ulusal Yarg\u0131 A\u011f\u0131 Bili\u015fim Sistemi (UYAP), Ses ve G\u00f6r\u00fcnt\u00fc Bili\u015fim Sistemi (SEGB\u0130S) gibi projeler ile devam eden bu s\u00fcre. e-duru\u015fmaya kadar ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7a\u011f\u0131n gereklerinin her alanda yakalanma \u00e7abas\u0131n\u0131n, \u00f6zellikle yarg\u0131lamalarda \u00e7ok do\u011fru \u015fekilde uygulanmas\u0131 i\u00e7in, her at\u0131lacak ad\u0131m\u0131n, farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerin payla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 uzun tart\u0131\u015fmalara ihtiya\u00e7 duydu\u011fu unutulmamal\u0131d\u0131r. Son g\u00fcnlerde g\u00fcndemde bulunan kimi davalarla ilgili olarak yap\u0131lacak yarg\u0131lamalarda, duru\u015fmalar\u0131n TV kanal\u0131ndan canl\u0131 yay\u0131nlanmas\u0131 hususu, siyaset\u00e7iler taraf\u0131ndan Anayasam\u0131z\u0131n \u201cG\u00f6r\u00fclmekte olan bir dava hakk\u0131nda Yasama Meclisinde yarg\u0131 yetkisinin kullan\u0131lmas\u0131 ile ilgili soru sorulamaz, g\u00f6r\u00fc\u015fme yap\u0131lamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz.\u201d h\u00fckm\u00fcne ra\u011fmen tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Keza bir olaya veya ki\u015fiye \u00f6zel yasal d\u00fczenleme yap\u0131lmas\u0131 hukuk devleti ilkesi ile de ba\u011fda\u015fmamaktad\u0131r. Ceza muhakemesi, soru\u015fturma, kovu\u015fturma, yarg\u0131lama, h\u00fck\u00fcm ve infaz evrelerinden olu\u015fmaktad\u0131r. Yarg\u0131lama a\u015famas\u0131; san\u0131\u011f\u0131n mahkeme huzuruna \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131, delillerin sunuldu\u011fu ve tan\u0131klar\u0131n dinlendi\u011fi, duru\u015fma a\u015famas\u0131; delillerin de\u011ferlendirilmesi ve san\u0131\u011f\u0131n savunma hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 i\u00e7erir. Bu s\u00fcre\u00e7 …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-147598","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n