Sahnenin Arkas\u0131ndaki Hukuk<\/p>\n
Bir sanat\u00e7\u0131n\u0131n sahnedeki \u0131\u015f\u0131lt\u0131s\u0131, o g\u00f6z kama\u015ft\u0131ran alk\u0131\u015flar, milyonlar\u0131n izledi\u011fi o birka\u00e7 dakika\u2026 Bunlar, genelde aylarca s\u00fcren stratejik haz\u0131rl\u0131klar\u0131n son halkas\u0131d\u0131r. O \u0131\u015f\u0131klar s\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde perde arkas\u0131nda kalan sessiz kahraman ise menajerdir. Menajer; sanat\u00e7\u0131n\u0131n yaln\u0131zca programlar\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen biri de\u011fil ayn\u0131 zamanda kriz y\u00f6neticisi, gelir stratejisti, ulusal-uluslararas\u0131 ba\u011flant\u0131 mimar\u0131 ve bazen de sanat\u00e7\u0131n\u0131n en sad\u0131k yol arkada\u015f\u0131d\u0131r. Her ne kadar \u00fclkemizdeki menajer-sanat\u00e7\u0131 ili\u015fkisinin toksik boyutlara vard\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemledi\u011fimiz haberlere tan\u0131k oluyorsak da bu mutual ili\u015fkinin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi sanat d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in hayati bir \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n
Meselenin albenili taraf\u0131 yukar\u0131da anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m gibi olsa da arka plan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan hukuk\u00e7ular\u0131n kafa yormas\u0131 gereken birden fazla teorik ve pratik problem varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirmektedir. Sanat\u00e7\u0131 menajerli\u011fi s\u00f6zle\u015fmesi, \u00e7o\u011fu zaman birka\u00e7 sayfal\u0131k bir belge gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Ama ger\u00e7ekte o belge, iki taraf aras\u0131nda y\u0131llar s\u00fcrecek bir g\u00fcvenin, bir markan\u0131n ve hatta t\u00fcm bir kariyerin hukuki temelidir.<\/p>\n
S\u00f6zle\u015fmenin \u00d6z\u00fcnde Yatan: Ortak Hedef, Ortak Risk<\/p>\n
Menajerin g\u00f6revi, sanat\u00e7\u0131y\u0131 sadece sahneye \u00e7\u0131karmak de\u011fil, onu bir marka haline getirmektir. Konserler, reklam anla\u015fmalar\u0131, dizi projeleri, sosyal medya kampanyalar\u0131\u2026 Hepsi tek tek planlan\u0131r ve planlanmal\u0131d\u0131r. Menajer, sanat\u00e7\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki engelleri kald\u0131r\u0131r, sahnenin gerisinde ise sponsorlar ve medya kurulu\u015flar\u0131 ile \u00e7e\u015fitli m\u00fczakereler yapar ve neredeyse bir sahne performans\u0131 kadar efor sarf eder.<\/p>\n
Bu ili\u015fki \u00f6ylesine i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015ftir ki menajer sanat\u00e7\u0131n\u0131n kazanc\u0131na ortak olur. Esasen ba\u015far\u0131, menajerin geliri demektir; ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k ise do\u011frudan onun zarar hanesine yaz\u0131l\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla menajerlik s\u00f6zle\u015fmesi sadece bir i\u015f akdi de\u011fil, iki ki\u015finin de kariyerini birbirine ba\u011flayan bir kader ortakl\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Burada hukuk\u00e7uya d\u00fc\u015fen i\u015f \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla riskleri hukuki ve ekonomik ba\u011flamda ele almak ancak son noktada tercih ve takdiri taraflara b\u0131rakmaktan ibaret olmal\u0131d\u0131r. Bu noktada sekt\u00f6re ve taraflar\u0131n karar alma mekanizmalar\u0131na dair fark\u0131ndal\u0131k birden fazla opsiyonu metne d\u00f6kme ve \u00e7e\u015fitli ihtimalleri en net perspektifte sunma imkan\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n
Talent-Studio Davas\u0131ndan Bug\u00fcne Sanat\u00e7\u0131 Menajerli\u011fi <\/p>\n
1970\u2019lerde \u0130svi\u00e7re\u2019de ya\u015fanan Talent-Studio davas\u0131, sanat\u00e7\u0131-menajer ili\u015fkisine dair \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u00f6rnektir. Karara konu uyu\u015fmazl\u0131kta Talent Studio\u2019nun sahibi ile gen\u00e7 bir sanat\u00e7\u0131 aras\u0131nda bir s\u00f6zle\u015fme imzalan\u0131r ve bu s\u00f6zle\u015fmeye g\u00f6re st\u00fcdyo sahibi icra edilecek g\u00f6steriler i\u00e7in sanat\u00e7\u0131y\u0131 e\u011fitme, plak \u015firketleri ile ba\u011flant\u0131lar kurma ve gerekli di\u011fer t\u00fcm tan\u0131t\u0131m ve organizasyon i\u015flemlerini ger\u00e7ekle\u015ftirme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131na girer. St\u00fcdyo sanat\u00e7\u0131n\u0131n ekonomik ve sanatsal \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korurken sanat\u00e7\u0131 da buna kar\u015f\u0131l\u0131k st\u00fcdyoyu t\u00fcm i\u015flemlerinde tek yetkili k\u0131lm\u0131\u015f, st\u00fcdyo sahibinin t\u00fcm talimatlar\u0131na uyma ve \u00f6nerilen t\u00fcm \u015fark\u0131lar\u0131, ger\u00e7ekle\u015ftirilecek t\u00fcm faaliyetleri kabul etme gibi bir dizi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc kabul etmi\u015ftir. Bunlarla birlikte menajerlik s\u00f6zle\u015fmesinin gere\u011fi olarak sanat\u00e7\u0131 elde etti\u011fi gelirin y\u00fczde k\u0131rk\u0131n\u0131 st\u00fcdyoya \u00f6deyecek olup 5 y\u0131ll\u0131k s\u00fcreyle aktedilen bu s\u00f6zle\u015fmeye bir ayk\u0131r\u0131l\u0131k halinde 50.000 Frank s\u00f6zle\u015fme cezas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak 9 Aral\u0131k 1975 tarihinde imzalanan bu s\u00f6zle\u015fme 1976 tarihinde sanat\u00e7\u0131n\u0131n art\u0131k bu s\u00f6zle\u015fme ile ba\u011fl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden mektubu ile sonland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k olarak st\u00fcdyo da s\u00f6zle\u015fme cezas\u0131n\u0131n \u00f6denmesi i\u00e7in bir dava ik\u00e2me ederek yat\u0131r\u0131m yapt\u0131\u011f\u0131 ve b\u00fcy\u00fck medya ba\u011flant\u0131lar\u0131 kurdu\u011fu sanat\u00e7\u0131n\u0131n bu ad\u0131m\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda a\u011f\u0131r bir tazminat ve cezai \u015fart talep etmi\u015ftir.<\/p>\n
\u0130svi\u00e7re Federal Mahkemesi, bu davada s\u00f6zle\u015fmenin \u201c\u00f6zel\u201d (sui generis) nitelikte olamayaca\u011f\u0131n\u0131, vek\u00e2let h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 ve sanat\u00e7\u0131 taraf\u0131ndan s\u00f6zle\u015fmenin her zaman feshedilebilmesinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.[i] Zira T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu 512 ve \u0130svi\u00e7re Bor\u00e7lar Kanunu 404\u2019\u00fcn vekalet akdine dair \u00f6n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hukuki rejime g\u00f6re vekalet s\u00f6zle\u015fmesinin taraflar\u0131 s\u00f6zle\u015fmeyi diledikleri zaman sona erdirebilme imkan\u0131na sahiptirler ve bu ba\u011fl\u0131l\u0131ktan kurtulabilmek i\u00e7in objektif, ge\u00e7erli bir sebebin varl\u0131\u011f\u0131na, s\u00f6zle\u015fme ili\u015fkisinin devam\u0131n\u0131 \u00e7ekilmez k\u0131lan bir sebebin ispat\u0131na gerek bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
Halbuki daha \u00f6ncesinde \u0130svi\u00e7re Federal Mahkemesi yukar\u0131da da k\u0131saca izah etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fekliyle menajerlik s\u00f6zle\u015fmelerini sui generis \u2013 \u00f6zel nitelikli olarak yorumlam\u0131\u015f ve kendi i\u00e7 dinami\u011fine sahip \u00f6zel bir i\u015f g\u00f6rme s\u00f6zle\u015fmesi olarak nitelendirmi\u015ftir.[ii] \u0130\u015fte bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnden d\u00f6nen ve s\u00f6z konusu karar\u0131nda adi ortakl\u0131k ve acentelik s\u00f6zle\u015fmelerinin h\u00fck\u00fcmlerini de tart\u0131\u015farak menajerlik s\u00f6zle\u015fmelerinin kanunda d\u00fczenlenen hi\u00e7bir tipe dahil olmad\u0131\u011f\u0131ndan bahisle kanunda d\u00fczenlenmeyen bir i\u015f g\u00f6rme s\u00f6zle\u015fmesinin ancak vekalet akdi h\u00fck\u00fcmlerinin (\u0130svi\u00e7re Bor\u00e7lar Kanunu 394\/2, T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu 502\/2) uygulanarak \u00e7\u00f6z\u00fcmlenece\u011fini ifade etmek hukuk d\u00fcnyas\u0131nda \u00e7arp\u0131c\u0131 bir etki uyand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Esasen Federal Mahkeme\u2019nin yukar\u0131daki karar\u0131 tatbik noktas\u0131ndan de\u011fil tavsif yani nitelendirme y\u00f6n\u00fcnden se\u00e7mi\u015f oldu\u011fu ifade ve izahlar dolay\u0131s\u0131yla \u00e7arp\u0131c\u0131 bulunmu\u015ftur. Mahkemenin i\u00e7tihat b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc \u00f6nceki karar\u0131ndan \u201cniteli\u011fine uygun d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcde uygulama\u201d noktas\u0131ndan de\u011fil bir i\u015f g\u00f6rme edimini niteleme noktas\u0131ndan farkl\u0131 bir y\u00f6ne evrilmi\u015ftir. Bu yorum vekalet akdinin Roma Hukukundan bu yana yayg\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n getirmi\u015f oldu\u011fu bir etki ile a\u00e7\u0131klanabilirse de[iii] vekalet akdinin a-tipik yahut su-i generis-\u00f6zel s\u00f6zle\u015fmelerin yap\u0131s\u0131na do\u011frudan tatbiki yahut do\u011frudan vekalet akdi olarak nitelendirilmesi somut olay adaletini zedeleyecek bir yolun kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7abilir. Bu teorik tart\u0131\u015fmalar\u0131 bir kenara b\u0131rak\u0131rsak menajerlik s\u00f6zle\u015fmelerinden kaynakl\u0131 davalarda mahkemelere yans\u0131yan dilek\u00e7elere ve i\u00e7erdikleri taleplere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu hususlar\u0131 net bir \u015fekilde g\u00f6rebilmekteyiz. Bununla birlikte salt teorik olarak da gerek s\u00f6zle\u015fmenin taraflar\u0131n\u0131n durumu, gerek sekt\u00f6r\u00fcn hususiyeti bir\u00e7ok yan tart\u0131\u015fmay\u0131 beraberinde getirmektedir. Bu tart\u0131\u015fmalar\u0131 ba\u015fka bir yaz\u0131n\u0131n konusu k\u0131larak \u015fu kadar\u0131yla yetinelim ki bir an i\u00e7in menajerlik s\u00f6zle\u015fmesine vekalet akdi h\u00fck\u00fcmleri uygulanaca\u011f\u0131 kabul edilse dahi b\u00f6ylesi a-tipik bir i\u015f g\u00f6rme s\u00f6zle\u015fmesine k\u0131yasen uygulanacak h\u00fck\u00fcmlerin ve taraflar\u0131n iddialar\u0131n\u0131n somut olay \u00f6zelinde dikkatle irdelenmesi gerekmektedir.<\/p>\n
T\u00fcrk Yarg\u0131s\u0131n\u0131n Menajerlik S\u00f6zle\u015fmelerine Bak\u0131\u015f\u0131 <\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de Yarg\u0131tay, sanat\u00e7\u0131 menajerli\u011fi s\u00f6zle\u015fmesini net bir kal\u0131ba sokmay\u0131 tercih etmez. Hukuki yorumlarda do\u011frudan \u201cvek\u00e2let\u201d veya \u201ckarma\u201d etiketi koymaz. Bunun yerine, s\u00f6zle\u015fmenin i\u00e7eri\u011fine ve taraflar aras\u0131ndaki fiili ili\u015fkiye bakar. Bu yukar\u0131da k\u0131saca vermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z tart\u0131\u015fmalara girmeden do\u011frudan pratik ve somut olay temelli bir neticeyi do\u011furur. Elbette bu neticenin se\u00e7imi de Yarg\u0131tay\u2019\u0131 bir teorik tercihe icbar eder yahut biz okuduklar\u0131m\u0131zdan anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kadar\u0131yla Yarg\u0131tay\u2019\u0131n kararlar\u0131ndan onun z\u0131mn\u00ee olarak ne s\u00f6yledi\u011fini anlamaya ve izah etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131z.<\/p>\n
Mevzumuzun pratik faydalar\u0131na d\u00f6necek olursak sanat\u00e7\u0131lar\u0131n menajerlik dolay\u0131s\u0131yla ya\u015fad\u0131klar\u0131 problemlerinin tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 s\u00f6z konusu cezai \u015fartlar\u0131n tahsil edilmesine y\u00f6neliktir. \u00d6rne\u011fin Yarg\u0131tay\u2019a yans\u0131yan bir davada davac\u0131 yan\u0131n iddialar\u0131 \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n
Davac\u0131 vekili, m\u00fcvekkili ile daval\u0131 aras\u0131nda 10.08.2005 tarihli alb\u00fcm s\u00f6zle\u015fmesi ve 11.08.2005 tarihli menajerlik s\u00f6zle\u015fmesi akdedildi\u011fini, her iki s\u00f6zle\u015fmenin de 5 y\u0131l s\u00fcreli oldu\u011funu, daval\u0131n\u0131n m\u00fczik piyasas\u0131ndan tamamen uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde, m\u00fcvekkilinin daval\u0131y\u0131 yeniden halk\u0131n be\u011fenisine kavu\u015fturdu\u011funu, ciddi masraflar yaparak daval\u0131ya alb\u00fcm yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, tan\u0131t\u0131m ve benzeri faaliyetlerinin y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, ancak bir s\u00fcre sonra daval\u0131n\u0131n s\u00f6zle\u015fmelere ayk\u0131r\u0131 hareket ederek kendi ba\u015f\u0131na i\u015fler ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, gitmesi gereken i\u015flere gitmedi\u011fini, bazen bu i\u015flere sonradan giderek davac\u0131dan habersiz bir \u015fekilde \u00fccret ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, davac\u0131ya \u00f6deme yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, E.K. ile alb\u00fcm yapaca\u011f\u0131n\u0131 kamuoyuna a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131n\u0131, oysa menajerlik s\u00f6zle\u015fmesinin 4.12. maddesi gere\u011fi daval\u0131n\u0131n davac\u0131n\u0131n izni olmadan s\u00f6zle\u015fmesi davac\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lmayan i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015famayaca\u011f\u0131n\u0131, buna ra\u011fmen daval\u0131n\u0131n \u0130bo Show, Dobra Dobra, Y\u0131ld\u0131zlar\u0131n Alt\u0131nda, Orada Neler Oluyor, Magazin Mahkemesi ve U\u00e7anku\u015f adl\u0131 programlara kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, menajerlik s\u00f6zle\u015fmesinin 5.2 maddesine g\u00f6re i\u015flerin bedelinin %50’sinin m\u00fcvekkiline ait oldu\u011funu, ancak daval\u0131n\u0131n hi\u00e7bir \u00f6deme yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, s\u00f6zle\u015fmeye ayk\u0131r\u0131 davranan daval\u0131n\u0131n s\u00f6zle\u015fmenin 8. maddesi gere\u011fi cezai \u015fart \u00f6demek zorunda oldu\u011funu, ayr\u0131ca daval\u0131n\u0131n haks\u0131z ve k\u00f6t\u00fc niyetli olarak ve tek tarafl\u0131 \u015fekilde s\u00f6zle\u015fmeleri feshetti\u011fini ileri s\u00fcrerek, daval\u0131n\u0131n s\u00f6zle\u015fmeye ayk\u0131r\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesini, 50.000 USD ceza \u015fart\u0131n ve 50.000 TL maddi tazminat\u0131n temerr\u00fct faiziyle birlikte daval\u0131dan tahsilini talep ve dava etmi\u015f, 14.02.2012 tarihli \u0131slah dilek\u00e7esi ile maddi tazminat talebini 68.365,46 TL’ye y\u00fckseltilmi\u015ftir. – T.C. Yarg\u0131tay Onbirinci Hukuk Dairesi, Esas: 2013\/10073 Karar: 2014\/13628 Tarih: 11.09.2014 <\/p>\n
Burada uzun uzun teorik tart\u0131\u015fmalara girmenin yersiz oldu\u011fu kanaatindeyim ancak yukar\u0131da k\u0131saca bahsetti\u011fimiz \u0130svi\u00e7re Federal Mahkemesi\u2019nin bu tip i\u015f g\u00f6rme s\u00f6zle\u015fmelerine vekalet akdinin uygulanaca\u011f\u0131, b\u00f6ylesi ili\u015fkilerde sui generis bir hukuki rejimin tatbik edilemeyece\u011fine dair g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc isabetsizdir. Zira \u00f6zellikle cezai \u015fart h\u00fck\u00fcmleri, sanat d\u00fcnyas\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemlidir. B\u00f6ylesi bir kabul halinde sponsorlar\u0131n marka i\u015f birlikleri ve medya projeleri i\u00e7in aylar \u00f6nceden yapt\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm planlamalar bir anda \u00e7\u00f6pe gidebilir. Yarg\u0131tay da \u00e7o\u011fu kararda cezai \u015fartlar\u0131n ge\u00e7erlili\u011fini kabul ederek menajerin ekonomik ve prestij zarar\u0131n\u0131 dikkate alma e\u011filimindedir. Sanat\u00e7\u0131, \u201cBenim can\u0131m istemedi, devam etmiyorum\u201d diyerek ili\u015fkiyi bitirmek isteyebilir. Ama bu noktada, hukuki altyap\u0131s\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir s\u00f6zle\u015fme, menajerin hem kalkan\u0131 hem de pazarl\u0131k masas\u0131nda elindeki en g\u00fc\u00e7l\u00fc kartt\u0131r.<\/p>\n
Teorik olarak bakacak olursak Yarg\u0131tay sanat\u00e7\u0131 menajerli\u011fi s\u00f6zle\u015fmelerine y\u00f6nelik do\u011frudan bir tan\u0131mlama yapmama yolunu tercih etmi\u015ftir. Ancak kararlar\u0131ndan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere somut olay \u00f6zelinde feshin hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fan, menajerlik s\u00f6zle\u015fmenin uyu\u015fmazl\u0131k konusu vakalar \u00f6zelinde korudu\u011fu menfaati sorgulayan, taraflar\u0131n ifa ettikleri edimleri ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri inceleyen Yarg\u0131tay\u2019\u0131n bu s\u00f6zle\u015fmelere do\u011frudan do\u011fruya bir vekalet akti olarak bakmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek yerinde olacakt\u0131r. Zira Yarg\u0131tay bu yakla\u015f\u0131m\u0131yla TBK 512 ve devam\u0131nda vekalet akdi i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ve \u00f6\u011fretide de kabul edildi\u011fi \u00fczere bir vekalet akdinin sonlanmas\u0131 i\u00e7in \u201cobjektif ve somut bir sebebin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispat etmenin l\u00fczumu olmad\u0131\u011f\u0131na\u201d dair rejimi terk etmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc vekalet akdi hakl\u0131 olarak temelinde g\u00fcven ili\u015fkisinin yatt\u0131\u011f\u0131 ve vekalet verenin ki\u015fisel varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korundu\u011fu s\u00f6zle\u015fmelerdir. B\u00f6ylesi bir s\u00f6zle\u015fmede s\u00f6zle\u015fmeyi tek tarafl\u0131 olarak sonland\u0131rmay\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftiren kay\u0131tlar ge\u00e7ersiz kabul edilmektedir.<\/p>\n
Sekt\u00f6rel Stratejiler: Sadece Hukuk De\u011fil, Oyun Plan\u0131<\/p>\n
T\u00fcm bu a\u00e7\u0131klamalar ve \u00f6rneklerden sonra sanat d\u00fcnyas\u0131na sekt\u00f6rel bir bak\u0131\u015f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131yla bak\u0131larak denilebilir ki bir menajer i\u00e7in hukuki g\u00fcvence sadece ba\u015flang\u0131\u00e7t\u0131r. As\u0131l mesele, o s\u00f6zle\u015fmenin menajerin pazarl\u0131k g\u00fcc\u00fcn\u00fc nas\u0131l besledi\u011fidir.<\/p>\n
Gelir Modelleri<\/p>\n
Bug\u00fcn i\u00e7in dijital platformlar\u0131n ve \u00e7e\u015fitli i\u015fbirli\u011fi modellerinin de karma\u015fas\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda art\u0131k d\u00fcz komisyon modeli tek ba\u015f\u0131na yeterli g\u00f6r\u00fclmemektedir. Sabit garanti, ba\u015far\u0131 primi, reklam ve telif gelirlerinden y\u00fczdelik pay, uluslararas\u0131 projelerden ek bonus gibi hibrit modeller yayg\u0131nla\u015fmaktad\u0131r. B\u00f6ylece menajer de sabit bir temel gelirle nefes al\u0131rken, performans ba\u015far\u0131lar\u0131ndan da ekstra kazan\u00e7 elde edebilmektedir.<\/p>\n
Yetki S\u0131n\u0131rlar\u0131 ve M\u00fcnhas\u0131rl\u0131k<\/p>\n
Menajerin faaliyet alan\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmelidir. Hangi co\u011frafyada ve hangi projelerde yetkili oldu\u011fu, dijital i\u015f birlikleri, sosyal medya anla\u015fmalar\u0131, marka temsilcilikleri gibi yeni gelir kanallar\u0131 \u00f6zellikle netle\u015ftirilmelidir. Bu alanlar\u0131n belirsiz kalmas\u0131, ileride sanat\u00e7\u0131n\u0131n \u201cba\u015fka ajanslarla gizli i\u015f yapmas\u0131\u201d gibi krizlere yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n
Fesih ve Cezai \u015eart<\/p>\n
Cezai \u015fart maddeleri sadece \u201ctazminat almak\u201d i\u00e7in de\u011fil, psikolojik cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k i\u00e7in de vard\u0131r. Sanat\u00e7\u0131, s\u00f6zle\u015fmeyi aniden feshederse menajer yaln\u0131zca para kaybetmez; g\u00fcvenilirli\u011fini ve piyasadaki itibar\u0131n\u0131 da yitirir. Bu y\u00fczden, menajerin masaya oturdu\u011funda g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00f6r\u00fcnmesi i\u00e7in cezai \u015fart kritik bir ara\u00e7t\u0131r. Ancak bu durumun sanat\u00e7\u0131 i\u00e7in katlan\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7 \u015fartlar\u0131 do\u011furmamal\u0131, taraflar aras\u0131ndaki menfaat ve sorumluluk dengesini bozmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Performans ve Hedefler<\/p>\n
“\u2026 bulur, yapar, eder” gibi mu\u011flak ifadeler yerine; konser say\u0131s\u0131, medya g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck hedefleri, sponsorluk anla\u015fmas\u0131 say\u0131s\u0131 gibi somut metrikler konulmal\u0131d\u0131r. Hem sanat\u00e7\u0131 hem menajer, bu hedefler sayesinde s\u00f6zle\u015fme s\u00fcresince beklentilerini net \u00f6l\u00e7ebilir.<\/p>\n
Yan Gelirlerin D\u00fczenlenmesi<\/p>\n
Reklam, YouTube gelirleri, marka koleksiyonlar\u0131 vb t\u00fcm bu yan gelir kalemleri s\u00f6zle\u015fmede detayland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcn\u00fcm\u00fczde sanat\u00e7\u0131lar\u0131n gelir ak\u0131\u015f\u0131 tek bir kaynaktan gelmemekte, \u00e7o\u011fu zaman ana gelir kaleminden bile daha fazla gelir getiren ek kazan\u00e7lar s\u00f6z konusu olabilmektedir.<\/p>\n
S\u00f6zle\u015fmenin Sonlanmas\u0131<\/p>\n
Hi\u00e7bir s\u00f6zle\u015fme ilelebet s\u00fcrmez. S\u00f6zle\u015fme yahut eski tabirle akit dedi\u011fimiz bir ba\u011f\u0131 kastederiz. Taraflar\u0131n aralar\u0131ndaki ba\u011f nitelikli bir \u015fekilde dengeye oturtulsa bile iradelerin \u00fczerine ipotek koyulmamal\u0131d\u0131r. Hi\u00e7bir s\u00f6zle\u015fme ve hi\u00e7bir proje t\u00fcm riskleri bertaraf edemez ve sonsuza dek huzuru garanti etmez. Ancak bir tarafta menajerin yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmeler, harcad\u0131\u011f\u0131 itibar ve paralar di\u011fer tarafta da toplumun k\u00fclt\u00fcrel sermayesinin mimar\u0131 sanat\u00e7\u0131 vard\u0131r. Fesih halinde her iki taraf\u0131n da en az zarar ve anla\u015fmazl\u0131k ile masadan kalkabilmenin yollar\u0131 en ba\u015fta d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeli ve zararlar hesap edilmelidir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay da bu noktada \u00f6n\u00fcne somut olay\u0131n \u00f6zelliklerini dikkatle irdeleyerek hukukun gereklerini ifa etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu noktada T\u00fcrk hukuk uygulamas\u0131nda menajer lehine kararla\u015ft\u0131r\u0131lan cezai \u015fart h\u00fck\u00fcmlerinin ge\u00e7erli say\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Sanat\u00e7\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc tabii ki \u00f6nemlidir fakat menajerin arka plandaki \u201cg\u00f6r\u00fcnmeyen yat\u0131r\u0131mlar\u0131\u201d da hukuken korunmal\u0131d\u0131r. Ancak burada \u00f6nemle alt\u0131 \u00e7izilmesi gereken bir husus vard\u0131r ki baz\u0131 durumlarda Yarg\u0131tay sanat\u00e7\u0131 taraf\u0131ndan s\u00f6zle\u015fmenin hakl\u0131 olarak feshedildi\u011fini de kabul ederek menajer taraf\u0131ndan \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen cezai \u015fart\u0131n \u00f6denmesine dair talepleri reddedebilmektedir. [iv]<\/p>\n
Sonu\u00e7: Hukuk, Strateji ve \u0130tibar \u00dc\u00e7geni<\/p>\n
Sanat\u00e7\u0131 menajerli\u011fi s\u00f6zle\u015fmesi, hukuki olarak bir vek\u00e2let ili\u015fkisine indirgenemeyece\u011fi gibi pratik olarak da yaln\u0131zca bir s\u00f6zle\u015fmeden ibaret de\u011fildir. Hukuki olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u015fin i\u00e7inde elbette vekalet akdinin \u00f6zen ve hassasiyet, temsil, bizzat ifa gibi y\u00f6nlerini i\u00e7erse de adi ortakl\u0131\u011f\u0131n karakteristi\u011fi olan gelir payla\u015f\u0131m\u0131 yahut eser s\u00f6zle\u015fmesinin esas unsuru olan sonu\u00e7 taahh\u00fcd\u00fc gibi bir\u00e7ok hususiyeti de b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Ayn\u0131 \u00e7ok y\u00f6nl\u00fcl\u00fck meseleni fonksiyonel boyutu i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. B\u00f6ylesi bir kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fki duygusal, ekonomik ve daha bir\u00e7ok pratik tezah\u00fcrleri ve i\u00e7 dinamiklerin mevcudiyetiyle varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. Asl\u0131nda sanat\u00e7\u0131 menajerli\u011fi s\u00f6zle\u015fmesi bir g\u00fc\u00e7 dengesi, bir gelir planlamas\u0131 ve bir marka koruma stratejisidir.<\/p>\n
Menajerin amac\u0131, sadece para kazanmak de\u011fil; piyasada sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131, pazarl\u0131k g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve marka de\u011ferini korumak ve bunu maksimum seviyede sanat\u00e7\u0131ya aktarabilmektir. Sanat\u00e7\u0131n\u0131n amac\u0131 ise daha spesifik olarak kendi \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karabilmek ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca geni\u015f bir alanda s\u00fcrd\u00fcrebilmektir.<\/p>\n
\u0130yi haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir menajerlik s\u00f6zle\u015fmesi, hukuki koruman\u0131n \u00f6tesinde, taraflara sekt\u00f6rdeki en b\u00fcy\u00fck rekabet avantaj\u0131n\u0131 sunar ve bu sayede taraflar\u0131n dinamizmini maksimize eder. Sahne \u00f6n\u00fcnde alk\u0131\u015flanan sanat\u00e7\u0131n\u0131n her ad\u0131m\u0131nda, perde arkas\u0131nda sessizce duran o s\u00f6zle\u015fme, o menajer ve o avukat vard\u0131r.<\/p>\n
\u0130li\u015fkili yaz\u0131 i\u00e7in t\u0131klay\u0131n\u0131z; <\/p>\n
S\u00f6zle\u015fmeleri Nas\u0131l Yorumlayal\u0131m?<\/p>\n
>> https:\/\/www.hukukihaber.net\/sozlesmeleri-nasil-yorumlayalim-3<\/p>\n
———————<\/p>\n
[i] BGE 104 II 108.<\/p>\n
[ii] BGE 83 II 525<\/p>\n
[iii] Vek\u00e2let S\u00f6zle\u015fmesinin Hukuki Niteli\u011fi ve Benzer Hukuki \u0130li\u015fkiler ile Kar\u015f\u0131lat\u0131r\u0131lmas\u0131, Sakarya \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi, Cilt: 2, Say\u0131:1 | Temmuz 2014 Makalenin Yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 Sayfa: 95-131<\/p>\n
[iv] Davac\u0131 vekili, organizasyon ve menajerlik \u015firketi bulunan m\u00fcvekkilinin daval\u0131n\u0131n menajerli\u011fi konusunda s\u00f6zle\u015fme yap\u0131p s\u00f6zle\u015fme gere\u011fince t\u00fcm y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirdi\u011fini, ancak daval\u0131n\u0131n s\u00f6zle\u015fmenin h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 olarak m\u00fcvekkilinin onay\u0131n\u0131 almadan E.de \u2026adl\u0131 mekanda 25\/01\/2013- 01\/02\/2013 tarihlerinde sahne ve \u00e7e\u015fitli organizasyonlarda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fcvekkilinin kendisine ihtar \u00e7ekmesi \u00fczerinde de s\u00f6zle\u015fmeyi haks\u0131z olarak fesih etti\u011fini, feshin ge\u00e7erli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerek, menajerlik s\u00f6zle\u015fmesi gere\u011fince \u00f6ng\u00f6r\u00fclen cezai \u015farttan \u015fimdilik 60.000 ABD Dolar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 108.000 TL’nin ticari faiziyle birlikte daval\u0131dan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmi\u015ftir.<\/p>\n
Daval\u0131 vekili, davan\u0131n reddini istemi\u015ftir.<\/p>\n
Mahkemece, toplanan kan\u0131tlar ve bilirki\u015fi raporuna g\u00f6re, 01\/08\/2011 tarihli menajerlik s\u00f6zle\u015fmesinin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7inde \u00f6zellikle 5 ve 7.maddelerinin sanat\u00e7\u0131 aleyhine \u00e7ok a\u011f\u0131r y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler i\u00e7erdi\u011fi, s\u00f6zle\u015fme serbest irade ile yap\u0131lm\u0131\u015f olsayd\u0131 daval\u0131n\u0131n bu a\u011f\u0131r taahh\u00fctler alt\u0131na girmeyece\u011fi, s\u00f6zle\u015fmede; davac\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, s\u00f6zle\u015fme serbestisi hakk\u0131n\u0131, hatta bedeni \u00fczerindeki temel ki\u015filik haklar\u0131n\u0131 ihlal edici h\u00fck\u00fcmlere yer verildi\u011fi, sanat\u00e7\u0131ya i\u015f sa\u011flama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmeyen menajerin sanat\u00e7\u0131n\u0131n kendi imkanlar\u0131yla buldu\u011fu i\u015fler i\u00e7in \u00fccret talebinin hakkaniyete ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu, gerek cezai \u015farta ili\u015fkin h\u00fckm\u00fcn hakkaniyete ayk\u0131r\u0131 olu\u015fu ve gerekse davac\u0131n\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini gere\u011fi gibi yerine getirmemesi nedeniyle davan\u0131n reddi gerekti\u011fi gibi s\u00f6zle\u015fmede cezai \u015fart\u0131n miktar\u0131 belirli oldu\u011fundan HMK 109.maddenin 2.f\u0131kras\u0131 gere\u011fince k\u0131smi dava a\u00e7ma ko\u015fullar\u0131n\u0131n da olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle davan\u0131n reddine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Karar\u0131, davac\u0131 vekili temyiz etmi\u015ftir.<\/p>\n
Dava dosyas\u0131 i\u00e7erisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme karar\u0131n\u0131n gerek\u00e7esinde dayan\u0131lan delillerin tart\u0131\u015f\u0131l\u0131p, de\u011ferlendirilmesinde usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131 bir y\u00f6n bulunmamas\u0131na g\u00f6re, davac\u0131 vekilinin t\u00fcm temyiz itirazlar\u0131 yerinde de\u011fildir. – T.C. Yarg\u0131tay Onbirinci Hukuk Dairesi Esas: 2014\/15438 , Karar:2015\/11220 , Tarih:28.10.2015<\/p>\n
\u200bSahnenin Arkas\u0131ndaki Hukuk<\/p>\n
Bir sanat\u00e7\u0131n\u0131n sahnedeki \u0131\u015f\u0131lt\u0131s\u0131, o g\u00f6z kama\u015ft\u0131ran alk\u0131\u015flar, milyonlar\u0131n izledi\u011fi o birka\u00e7 dakika\u2026 Bunlar, genelde aylarca s\u00fcren stratejik haz\u0131rl\u0131klar\u0131n son halkas\u0131d\u0131r. O \u0131\u015f\u0131klar s\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde perde arkas\u0131nda kalan sessiz kahraman ise menajerdir. Menajer; sanat\u00e7\u0131n\u0131n yaln\u0131zca programlar\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen biri de\u011fil ayn\u0131 zamanda kriz y\u00f6neticisi, gelir stratejisti, ulusal-uluslararas\u0131 ba\u011flant\u0131 mimar\u0131 ve bazen de sanat\u00e7\u0131n\u0131n en sad\u0131k yol arkada\u015f\u0131d\u0131r. Her ne kadar \u00fclkemizdeki menajer-sanat\u00e7\u0131 ili\u015fkisinin toksik boyutlara vard\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemledi\u011fimiz haberlere tan\u0131k oluyorsak da bu mutual ili\u015fkinin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi sanat d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in hayati bir \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n
Meselenin albenili taraf\u0131 yukar\u0131da anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m gibi olsa da arka plan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan hukuk\u00e7ular\u0131n kafa yormas\u0131 gereken birden fazla teorik ve pratik problem varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirmektedir. Sanat\u00e7\u0131 menajerli\u011fi s\u00f6zle\u015fmesi, \u00e7o\u011fu zaman birka\u00e7 sayfal\u0131k bir belge gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Ama ger\u00e7ekte o belge, iki taraf aras\u0131nda y\u0131llar s\u00fcrecek bir g\u00fcvenin, bir markan\u0131n ve hatta t\u00fcm bir kariyerin hukuki temelidir.<\/p>\n
S\u00f6zle\u015fmenin \u00d6z\u00fcnde Yatan: Ortak Hedef, Ortak Risk<\/p>\n
Menajerin g\u00f6revi, sanat\u00e7\u0131y\u0131 sadece sahneye \u00e7\u0131karmak de\u011fil, onu bir marka haline getirmektir. Konserler, reklam anla\u015fmalar\u0131, dizi projeleri, sosyal medya kampanyalar\u0131\u2026 Hepsi tek tek planlan\u0131r ve planlanmal\u0131d\u0131r. Menajer, sanat\u00e7\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki engelleri kald\u0131r\u0131r, sahnenin gerisinde ise sponsorlar ve medya kurulu\u015flar\u0131 ile \u00e7e\u015fitli m\u00fczakereler yapar ve neredeyse bir sahne performans\u0131 kadar efor sarf eder.<\/p>\n
Bu ili\u015fki \u00f6ylesine i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015ftir ki menajer sanat\u00e7\u0131n\u0131n kazanc\u0131na ortak olur. Esasen ba\u015far\u0131, menajerin geliri demektir; ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k ise do\u011frudan onun zarar hanesine yaz\u0131l\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla menajerlik s\u00f6zle\u015fmesi sadece bir i\u015f akdi de\u011fil, iki ki\u015finin de kariyerini birbirine ba\u011flayan bir kader ortakl\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Burada hukuk\u00e7uya d\u00fc\u015fen i\u015f \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla riskleri hukuki ve ekonomik ba\u011flamda ele almak ancak son noktada tercih ve takdiri taraflara b\u0131rakmaktan ibaret olmal\u0131d\u0131r. Bu noktada sekt\u00f6re ve taraflar\u0131n karar alma mekanizmalar\u0131na dair fark\u0131ndal\u0131k birden fazla opsiyonu metne d\u00f6kme ve \u00e7e\u015fitli ihtimalleri en net perspektifte sunma imkan\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n
Talent-Studio Davas\u0131ndan Bug\u00fcne Sanat\u00e7\u0131 Menajerli\u011fi <\/p>\n
1970\u2019lerde \u0130svi\u00e7re\u2019de ya\u015fanan Talent-Studio davas\u0131, sanat\u00e7\u0131-menajer ili\u015fkisine dair \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u00f6rnektir. Karara konu uyu\u015fmazl\u0131kta Talent Studio\u2019nun sahibi ile gen\u00e7 bir sanat\u00e7\u0131 aras\u0131nda bir s\u00f6zle\u015fme imzalan\u0131r ve bu s\u00f6zle\u015fmeye g\u00f6re st\u00fcdyo sahibi icra edilecek g\u00f6steriler i\u00e7in sanat\u00e7\u0131y\u0131 e\u011fitme, plak \u015firketleri ile ba\u011flant\u0131lar kurma ve gerekli di\u011fer t\u00fcm tan\u0131t\u0131m ve organizasyon i\u015flemlerini ger\u00e7ekle\u015ftirme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131na girer. St\u00fcdyo sanat\u00e7\u0131n\u0131n ekonomik ve sanatsal \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korurken sanat\u00e7\u0131 da buna kar\u015f\u0131l\u0131k st\u00fcdyoyu t\u00fcm i\u015flemlerinde tek yetkili k\u0131lm\u0131\u015f, st\u00fcdyo sahibinin t\u00fcm talimatlar\u0131na uyma ve \u00f6nerilen t\u00fcm \u015fark\u0131lar\u0131, ger\u00e7ekle\u015ftirilecek t\u00fcm faaliyetleri kabul etme gibi bir dizi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc kabul etmi\u015ftir. Bunlarla birlikte menajerlik s\u00f6zle\u015fmesinin gere\u011fi olarak sanat\u00e7\u0131 elde etti\u011fi gelirin y\u00fczde k\u0131rk\u0131n\u0131 st\u00fcdyoya \u00f6deyecek olup 5 y\u0131ll\u0131k s\u00fcreyle aktedilen bu s\u00f6zle\u015fmeye bir ayk\u0131r\u0131l\u0131k halinde 50.000 Frank s\u00f6zle\u015fme cezas\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak 9 Aral\u0131k 1975 tarihinde imzalanan bu s\u00f6zle\u015fme 1976 tarihinde sanat\u00e7\u0131n\u0131n art\u0131k bu s\u00f6zle\u015fme ile ba\u011fl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden mektubu ile sonland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k olarak st\u00fcdyo da s\u00f6zle\u015fme cezas\u0131n\u0131n \u00f6denmesi i\u00e7in bir dava ik\u00e2me ederek yat\u0131r\u0131m yapt\u0131\u011f\u0131 ve b\u00fcy\u00fck medya ba\u011flant\u0131lar\u0131 kurdu\u011fu sanat\u00e7\u0131n\u0131n bu ad\u0131m\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda a\u011f\u0131r bir tazminat ve cezai \u015fart talep etmi\u015ftir.<\/p>\n
\u0130svi\u00e7re Federal Mahkemesi, bu davada s\u00f6zle\u015fmenin \u201c\u00f6zel\u201d (sui generis) nitelikte olamayaca\u011f\u0131n\u0131, vek\u00e2let h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 ve sanat\u00e7\u0131 taraf\u0131ndan s\u00f6zle\u015fmenin her zaman feshedilebilmesinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.[i] Zira T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu 512 ve \u0130svi\u00e7re Bor\u00e7lar Kanunu 404\u2019\u00fcn vekalet akdine dair \u00f6n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hukuki rejime g\u00f6re vekalet s\u00f6zle\u015fmesinin taraflar\u0131 s\u00f6zle\u015fmeyi diledikleri zaman sona erdirebilme imkan\u0131na sahiptirler ve bu ba\u011fl\u0131l\u0131ktan kurtulabilmek i\u00e7in objektif, ge\u00e7erli bir sebebin varl\u0131\u011f\u0131na, s\u00f6zle\u015fme ili\u015fkisinin devam\u0131n\u0131 \u00e7ekilmez k\u0131lan bir sebebin ispat\u0131na gerek bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
Halbuki daha \u00f6ncesinde \u0130svi\u00e7re Federal Mahkemesi yukar\u0131da da k\u0131saca izah etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fekliyle menajerlik s\u00f6zle\u015fmelerini sui generis \u2013 \u00f6zel nitelikli olarak yorumlam\u0131\u015f ve kendi i\u00e7 dinami\u011fine sahip \u00f6zel bir i\u015f g\u00f6rme s\u00f6zle\u015fmesi olarak nitelendirmi\u015ftir.[ii] \u0130\u015fte bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnden d\u00f6nen ve s\u00f6z konusu karar\u0131nda adi ortakl\u0131k ve acentelik s\u00f6zle\u015fmelerinin h\u00fck\u00fcmlerini de tart\u0131\u015farak menajerlik s\u00f6zle\u015fmelerinin kanunda d\u00fczenlenen hi\u00e7bir tipe dahil olmad\u0131\u011f\u0131ndan bahisle kanunda d\u00fczenlenmeyen bir i\u015f g\u00f6rme s\u00f6zle\u015fmesinin ancak vekalet akdi h\u00fck\u00fcmlerinin (\u0130svi\u00e7re Bor\u00e7lar Kanunu 394\/2, T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu 502\/2) uygulanarak \u00e7\u00f6z\u00fcmlenece\u011fini ifade etmek hukuk d\u00fcnyas\u0131nda \u00e7arp\u0131c\u0131 bir etki uyand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Esasen Federal Mahkeme\u2019nin yukar\u0131daki karar\u0131 tatbik noktas\u0131ndan de\u011fil tavsif yani nitelendirme y\u00f6n\u00fcnden se\u00e7mi\u015f oldu\u011fu ifade ve izahlar dolay\u0131s\u0131yla \u00e7arp\u0131c\u0131 bulunmu\u015ftur. Mahkemenin i\u00e7tihat b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc \u00f6nceki karar\u0131ndan \u201cniteli\u011fine uygun d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcde uygulama\u201d noktas\u0131ndan de\u011fil bir i\u015f g\u00f6rme edimini niteleme noktas\u0131ndan farkl\u0131 bir y\u00f6ne evrilmi\u015ftir. Bu yorum vekalet akdinin Roma Hukukundan bu yana yayg\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n getirmi\u015f oldu\u011fu bir etki ile a\u00e7\u0131klanabilirse de[iii] vekalet akdinin a-tipik yahut su-i generis-\u00f6zel s\u00f6zle\u015fmelerin yap\u0131s\u0131na do\u011frudan tatbiki yahut do\u011frudan vekalet akdi olarak nitelendirilmesi somut olay adaletini zedeleyecek bir yolun kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7abilir. Bu teorik tart\u0131\u015fmalar\u0131 bir kenara b\u0131rak\u0131rsak menajerlik s\u00f6zle\u015fmelerinden kaynakl\u0131 davalarda mahkemelere yans\u0131yan dilek\u00e7elere ve i\u00e7erdikleri taleplere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu hususlar\u0131 net bir \u015fekilde g\u00f6rebilmekteyiz. Bununla birlikte salt teorik olarak da gerek s\u00f6zle\u015fmenin taraflar\u0131n\u0131n durumu, gerek sekt\u00f6r\u00fcn hususiyeti bir\u00e7ok yan tart\u0131\u015fmay\u0131 beraberinde getirmektedir. Bu tart\u0131\u015fmalar\u0131 ba\u015fka bir yaz\u0131n\u0131n konusu k\u0131larak \u015fu kadar\u0131yla yetinelim ki bir an i\u00e7in menajerlik s\u00f6zle\u015fmesine vekalet akdi h\u00fck\u00fcmleri uygulanaca\u011f\u0131 kabul edilse dahi b\u00f6ylesi a-tipik bir i\u015f g\u00f6rme s\u00f6zle\u015fmesine k\u0131yasen uygulanacak h\u00fck\u00fcmlerin ve taraflar\u0131n iddialar\u0131n\u0131n somut olay \u00f6zelinde dikkatle irdelenmesi gerekmektedir.<\/p>\n
T\u00fcrk Yarg\u0131s\u0131n\u0131n Menajerlik S\u00f6zle\u015fmelerine Bak\u0131\u015f\u0131 <\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de Yarg\u0131tay, sanat\u00e7\u0131 menajerli\u011fi s\u00f6zle\u015fmesini net bir kal\u0131ba sokmay\u0131 tercih etmez. Hukuki yorumlarda do\u011frudan \u201cvek\u00e2let\u201d veya \u201ckarma\u201d etiketi koymaz. Bunun yerine, s\u00f6zle\u015fmenin i\u00e7eri\u011fine ve taraflar aras\u0131ndaki fiili ili\u015fkiye bakar. Bu yukar\u0131da k\u0131saca vermeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z tart\u0131\u015fmalara girmeden do\u011frudan pratik ve somut olay temelli bir neticeyi do\u011furur. Elbette bu neticenin se\u00e7imi de Yarg\u0131tay\u2019\u0131 bir teorik tercihe icbar eder yahut biz okuduklar\u0131m\u0131zdan anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kadar\u0131yla Yarg\u0131tay\u2019\u0131n kararlar\u0131ndan onun z\u0131mn\u00ee olarak ne s\u00f6yledi\u011fini anlamaya ve izah etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131z.<\/p>\n
Mevzumuzun pratik faydalar\u0131na d\u00f6necek olursak sanat\u00e7\u0131lar\u0131n menajerlik dolay\u0131s\u0131yla ya\u015fad\u0131klar\u0131 problemlerinin tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 s\u00f6z konusu cezai \u015fartlar\u0131n tahsil edilmesine y\u00f6neliktir. \u00d6rne\u011fin Yarg\u0131tay\u2019a yans\u0131yan bir davada davac\u0131 yan\u0131n iddialar\u0131 \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n
Davac\u0131 vekili, m\u00fcvekkili ile daval\u0131 aras\u0131nda 10.08.2005 tarihli alb\u00fcm s\u00f6zle\u015fmesi ve 11.08.2005 tarihli menajerlik s\u00f6zle\u015fmesi akdedildi\u011fini, her iki s\u00f6zle\u015fmenin de 5 y\u0131l s\u00fcreli oldu\u011funu, daval\u0131n\u0131n m\u00fczik piyasas\u0131ndan tamamen uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde, m\u00fcvekkilinin daval\u0131y\u0131 yeniden halk\u0131n be\u011fenisine kavu\u015fturdu\u011funu, ciddi masraflar yaparak daval\u0131ya alb\u00fcm yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, tan\u0131t\u0131m ve benzeri faaliyetlerinin y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, ancak bir s\u00fcre sonra daval\u0131n\u0131n s\u00f6zle\u015fmelere ayk\u0131r\u0131 hareket ederek kendi ba\u015f\u0131na i\u015fler ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, gitmesi gereken i\u015flere gitmedi\u011fini, bazen bu i\u015flere sonradan giderek davac\u0131dan habersiz bir \u015fekilde \u00fccret ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, davac\u0131ya \u00f6deme yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, E.K. ile alb\u00fcm yapaca\u011f\u0131n\u0131 kamuoyuna a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131n\u0131, oysa menajerlik s\u00f6zle\u015fmesinin 4.12. maddesi gere\u011fi daval\u0131n\u0131n davac\u0131n\u0131n izni olmadan s\u00f6zle\u015fmesi davac\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lmayan i\u015flerde \u00e7al\u0131\u015famayaca\u011f\u0131n\u0131, buna ra\u011fmen daval\u0131n\u0131n \u0130bo Show, Dobra Dobra, Y\u0131ld\u0131zlar\u0131n Alt\u0131nda, Orada Neler Oluyor, Magazin Mahkemesi ve U\u00e7anku\u015f adl\u0131 programlara kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, menajerlik s\u00f6zle\u015fmesinin 5.2 maddesine g\u00f6re i\u015flerin bedelinin %50’sinin m\u00fcvekkiline ait oldu\u011funu, ancak daval\u0131n\u0131n hi\u00e7bir \u00f6deme yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, s\u00f6zle\u015fmeye ayk\u0131r\u0131 davranan daval\u0131n\u0131n s\u00f6zle\u015fmenin 8. maddesi gere\u011fi cezai \u015fart \u00f6demek zorunda oldu\u011funu, ayr\u0131ca daval\u0131n\u0131n haks\u0131z ve k\u00f6t\u00fc niyetli olarak ve tek tarafl\u0131 \u015fekilde s\u00f6zle\u015fmeleri feshetti\u011fini ileri s\u00fcrerek, daval\u0131n\u0131n s\u00f6zle\u015fmeye ayk\u0131r\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesini, 50.000 USD ceza \u015fart\u0131n ve 50.000 TL maddi tazminat\u0131n temerr\u00fct faiziyle birlikte daval\u0131dan tahsilini talep ve dava etmi\u015f, 14.02.2012 tarihli \u0131slah dilek\u00e7esi ile maddi tazminat talebini 68.365,46 TL’ye y\u00fckseltilmi\u015ftir. – T.C. Yarg\u0131tay Onbirinci Hukuk Dairesi, Esas: 2013\/10073 Karar: 2014\/13628 Tarih: 11.09.2014 <\/p>\n
Burada uzun uzun teorik tart\u0131\u015fmalara girmenin yersiz oldu\u011fu kanaatindeyim ancak yukar\u0131da k\u0131saca bahsetti\u011fimiz \u0130svi\u00e7re Federal Mahkemesi\u2019nin bu tip i\u015f g\u00f6rme s\u00f6zle\u015fmelerine vekalet akdinin uygulanaca\u011f\u0131, b\u00f6ylesi ili\u015fkilerde sui generis bir hukuki rejimin tatbik edilemeyece\u011fine dair g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc isabetsizdir. Zira \u00f6zellikle cezai \u015fart h\u00fck\u00fcmleri, sanat d\u00fcnyas\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemlidir. B\u00f6ylesi bir kabul halinde sponsorlar\u0131n marka i\u015f birlikleri ve medya projeleri i\u00e7in aylar \u00f6nceden yapt\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm planlamalar bir anda \u00e7\u00f6pe gidebilir. Yarg\u0131tay da \u00e7o\u011fu kararda cezai \u015fartlar\u0131n ge\u00e7erlili\u011fini kabul ederek menajerin ekonomik ve prestij zarar\u0131n\u0131 dikkate alma e\u011filimindedir. Sanat\u00e7\u0131, \u201cBenim can\u0131m istemedi, devam etmiyorum\u201d diyerek ili\u015fkiyi bitirmek isteyebilir. Ama bu noktada, hukuki altyap\u0131s\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir s\u00f6zle\u015fme, menajerin hem kalkan\u0131 hem de pazarl\u0131k masas\u0131nda elindeki en g\u00fc\u00e7l\u00fc kartt\u0131r.<\/p>\n
Teorik olarak bakacak olursak Yarg\u0131tay sanat\u00e7\u0131 menajerli\u011fi s\u00f6zle\u015fmelerine y\u00f6nelik do\u011frudan bir tan\u0131mlama yapmama yolunu tercih etmi\u015ftir. Ancak kararlar\u0131ndan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere somut olay \u00f6zelinde feshin hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fan, menajerlik s\u00f6zle\u015fmenin uyu\u015fmazl\u0131k konusu vakalar \u00f6zelinde korudu\u011fu menfaati sorgulayan, taraflar\u0131n ifa ettikleri edimleri ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri inceleyen Yarg\u0131tay\u2019\u0131n bu s\u00f6zle\u015fmelere do\u011frudan do\u011fruya bir vekalet akti olarak bakmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek yerinde olacakt\u0131r. Zira Yarg\u0131tay bu yakla\u015f\u0131m\u0131yla TBK 512 ve devam\u0131nda vekalet akdi i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ve \u00f6\u011fretide de kabul edildi\u011fi \u00fczere bir vekalet akdinin sonlanmas\u0131 i\u00e7in \u201cobjektif ve somut bir sebebin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispat etmenin l\u00fczumu olmad\u0131\u011f\u0131na\u201d dair rejimi terk etmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc vekalet akdi hakl\u0131 olarak temelinde g\u00fcven ili\u015fkisinin yatt\u0131\u011f\u0131 ve vekalet verenin ki\u015fisel varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korundu\u011fu s\u00f6zle\u015fmelerdir. B\u00f6ylesi bir s\u00f6zle\u015fmede s\u00f6zle\u015fmeyi tek tarafl\u0131 olarak sonland\u0131rmay\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftiren kay\u0131tlar ge\u00e7ersiz kabul edilmektedir.<\/p>\n
Sekt\u00f6rel Stratejiler: Sadece Hukuk De\u011fil, Oyun Plan\u0131<\/p>\n
T\u00fcm bu a\u00e7\u0131klamalar ve \u00f6rneklerden sonra sanat d\u00fcnyas\u0131na sekt\u00f6rel bir bak\u0131\u015f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131yla bak\u0131larak denilebilir ki bir menajer i\u00e7in hukuki g\u00fcvence sadece ba\u015flang\u0131\u00e7t\u0131r. As\u0131l mesele, o s\u00f6zle\u015fmenin menajerin pazarl\u0131k g\u00fcc\u00fcn\u00fc nas\u0131l besledi\u011fidir.<\/p>\n
Gelir Modelleri<\/p>\n
Bug\u00fcn i\u00e7in dijital platformlar\u0131n ve \u00e7e\u015fitli i\u015fbirli\u011fi modellerinin de karma\u015fas\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda art\u0131k d\u00fcz komisyon modeli tek ba\u015f\u0131na yeterli g\u00f6r\u00fclmemektedir. Sabit garanti, ba\u015far\u0131 primi, reklam ve telif gelirlerinden y\u00fczdelik pay, uluslararas\u0131 projelerden ek bonus gibi hibrit modeller yayg\u0131nla\u015fmaktad\u0131r. B\u00f6ylece menajer de sabit bir temel gelirle nefes al\u0131rken, performans ba\u015far\u0131lar\u0131ndan da ekstra kazan\u00e7 elde edebilmektedir.<\/p>\n
Yetki S\u0131n\u0131rlar\u0131 ve M\u00fcnhas\u0131rl\u0131k<\/p>\n
Menajerin faaliyet alan\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmelidir. Hangi co\u011frafyada ve hangi projelerde yetkili oldu\u011fu, dijital i\u015f birlikleri, sosyal medya anla\u015fmalar\u0131, marka temsilcilikleri gibi yeni gelir kanallar\u0131 \u00f6zellikle netle\u015ftirilmelidir. Bu alanlar\u0131n belirsiz kalmas\u0131, ileride sanat\u00e7\u0131n\u0131n \u201cba\u015fka ajanslarla gizli i\u015f yapmas\u0131\u201d gibi krizlere yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n
Fesih ve Cezai \u015eart<\/p>\n
Cezai \u015fart maddeleri sadece \u201ctazminat almak\u201d i\u00e7in de\u011fil, psikolojik cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k i\u00e7in de vard\u0131r. Sanat\u00e7\u0131, s\u00f6zle\u015fmeyi aniden feshederse menajer yaln\u0131zca para kaybetmez; g\u00fcvenilirli\u011fini ve piyasadaki itibar\u0131n\u0131 da yitirir. Bu y\u00fczden, menajerin masaya oturdu\u011funda g\u00fc\u00e7l\u00fc g\u00f6r\u00fcnmesi i\u00e7in cezai \u015fart kritik bir ara\u00e7t\u0131r. Ancak bu durumun sanat\u00e7\u0131 i\u00e7in katlan\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7 \u015fartlar\u0131 do\u011furmamal\u0131, taraflar aras\u0131ndaki menfaat ve sorumluluk dengesini bozmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Performans ve Hedefler<\/p>\n
“\u2026 bulur, yapar, eder” gibi mu\u011flak ifadeler yerine; konser say\u0131s\u0131, medya g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck hedefleri, sponsorluk anla\u015fmas\u0131 say\u0131s\u0131 gibi somut metrikler konulmal\u0131d\u0131r. Hem sanat\u00e7\u0131 hem menajer, bu hedefler sayesinde s\u00f6zle\u015fme s\u00fcresince beklentilerini net \u00f6l\u00e7ebilir.<\/p>\n
Yan Gelirlerin D\u00fczenlenmesi<\/p>\n
Reklam, YouTube gelirleri, marka koleksiyonlar\u0131 vb t\u00fcm bu yan gelir kalemleri s\u00f6zle\u015fmede detayland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcn\u00fcm\u00fczde sanat\u00e7\u0131lar\u0131n gelir ak\u0131\u015f\u0131 tek bir kaynaktan gelmemekte, \u00e7o\u011fu zaman ana gelir kaleminden bile daha fazla gelir getiren ek kazan\u00e7lar s\u00f6z konusu olabilmektedir.<\/p>\n
S\u00f6zle\u015fmenin Sonlanmas\u0131<\/p>\n
Hi\u00e7bir s\u00f6zle\u015fme ilelebet s\u00fcrmez. S\u00f6zle\u015fme yahut eski tabirle akit dedi\u011fimiz bir ba\u011f\u0131 kastederiz. Taraflar\u0131n aralar\u0131ndaki ba\u011f nitelikli bir \u015fekilde dengeye oturtulsa bile iradelerin \u00fczerine ipotek koyulmamal\u0131d\u0131r. Hi\u00e7bir s\u00f6zle\u015fme ve hi\u00e7bir proje t\u00fcm riskleri bertaraf edemez ve sonsuza dek huzuru garanti etmez. Ancak bir tarafta menajerin yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmeler, harcad\u0131\u011f\u0131 itibar ve paralar di\u011fer tarafta da toplumun k\u00fclt\u00fcrel sermayesinin mimar\u0131 sanat\u00e7\u0131 vard\u0131r. Fesih halinde her iki taraf\u0131n da en az zarar ve anla\u015fmazl\u0131k ile masadan kalkabilmenin yollar\u0131 en ba\u015fta d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeli ve zararlar hesap edilmelidir.<\/p>\n
Yarg\u0131tay da bu noktada \u00f6n\u00fcne somut olay\u0131n \u00f6zelliklerini dikkatle irdeleyerek hukukun gereklerini ifa etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu noktada T\u00fcrk hukuk uygulamas\u0131nda menajer lehine kararla\u015ft\u0131r\u0131lan cezai \u015fart h\u00fck\u00fcmlerinin ge\u00e7erli say\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Sanat\u00e7\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc tabii ki \u00f6nemlidir fakat menajerin arka plandaki \u201cg\u00f6r\u00fcnmeyen yat\u0131r\u0131mlar\u0131\u201d da hukuken korunmal\u0131d\u0131r. Ancak burada \u00f6nemle alt\u0131 \u00e7izilmesi gereken bir husus vard\u0131r ki baz\u0131 durumlarda Yarg\u0131tay sanat\u00e7\u0131 taraf\u0131ndan s\u00f6zle\u015fmenin hakl\u0131 olarak feshedildi\u011fini de kabul ederek menajer taraf\u0131ndan \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen cezai \u015fart\u0131n \u00f6denmesine dair talepleri reddedebilmektedir. [iv]<\/p>\n
Sonu\u00e7: Hukuk, Strateji ve \u0130tibar \u00dc\u00e7geni<\/p>\n
Sanat\u00e7\u0131 menajerli\u011fi s\u00f6zle\u015fmesi, hukuki olarak bir vek\u00e2let ili\u015fkisine indirgenemeyece\u011fi gibi pratik olarak da yaln\u0131zca bir s\u00f6zle\u015fmeden ibaret de\u011fildir. Hukuki olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u015fin i\u00e7inde elbette vekalet akdinin \u00f6zen ve hassasiyet, temsil, bizzat ifa gibi y\u00f6nlerini i\u00e7erse de adi ortakl\u0131\u011f\u0131n karakteristi\u011fi olan gelir payla\u015f\u0131m\u0131 yahut eser s\u00f6zle\u015fmesinin esas unsuru olan sonu\u00e7 taahh\u00fcd\u00fc gibi bir\u00e7ok hususiyeti de b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Ayn\u0131 \u00e7ok y\u00f6nl\u00fcl\u00fck meseleni fonksiyonel boyutu i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. B\u00f6ylesi bir kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fki duygusal, ekonomik ve daha bir\u00e7ok pratik tezah\u00fcrleri ve i\u00e7 dinamiklerin mevcudiyetiyle varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. Asl\u0131nda sanat\u00e7\u0131 menajerli\u011fi s\u00f6zle\u015fmesi bir g\u00fc\u00e7 dengesi, bir gelir planlamas\u0131 ve bir marka koruma stratejisidir.<\/p>\n
Menajerin amac\u0131, sadece para kazanmak de\u011fil; piyasada sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131, pazarl\u0131k g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve marka de\u011ferini korumak ve bunu maksimum seviyede sanat\u00e7\u0131ya aktarabilmektir. Sanat\u00e7\u0131n\u0131n amac\u0131 ise daha spesifik olarak kendi \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karabilmek ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca geni\u015f bir alanda s\u00fcrd\u00fcrebilmektir.<\/p>\n
\u0130yi haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir menajerlik s\u00f6zle\u015fmesi, hukuki koruman\u0131n \u00f6tesinde, taraflara sekt\u00f6rdeki en b\u00fcy\u00fck rekabet avantaj\u0131n\u0131 sunar ve bu sayede taraflar\u0131n dinamizmini maksimize eder. Sahne \u00f6n\u00fcnde alk\u0131\u015flanan sanat\u00e7\u0131n\u0131n her ad\u0131m\u0131nda, perde arkas\u0131nda sessizce duran o s\u00f6zle\u015fme, o menajer ve o avukat vard\u0131r.<\/p>\n
\u0130li\u015fkili yaz\u0131 i\u00e7in t\u0131klay\u0131n\u0131z; <\/p>\n
S\u00f6zle\u015fmeleri Nas\u0131l Yorumlayal\u0131m?<\/p>\n
>> https:\/\/www.hukukihaber.net\/sozlesmeleri-nasil-yorumlayalim-3<\/p>\n
———————<\/p>\n
[i] BGE 104 II 108.<\/p>\n
[ii] BGE 83 II 525<\/p>\n
[iii] Vek\u00e2let S\u00f6zle\u015fmesinin Hukuki Niteli\u011fi ve Benzer Hukuki \u0130li\u015fkiler ile Kar\u015f\u0131lat\u0131r\u0131lmas\u0131, Sakarya \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi, Cilt: 2, Say\u0131:1 | Temmuz 2014 Makalenin Yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 Sayfa: 95-131<\/p>\n
[iv] Davac\u0131 vekili, organizasyon ve menajerlik \u015firketi bulunan m\u00fcvekkilinin daval\u0131n\u0131n menajerli\u011fi konusunda s\u00f6zle\u015fme yap\u0131p s\u00f6zle\u015fme gere\u011fince t\u00fcm y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirdi\u011fini, ancak daval\u0131n\u0131n s\u00f6zle\u015fmenin h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 olarak m\u00fcvekkilinin onay\u0131n\u0131 almadan E.de \u2026adl\u0131 mekanda 25\/01\/2013- 01\/02\/2013 tarihlerinde sahne ve \u00e7e\u015fitli organizasyonlarda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fcvekkilinin kendisine ihtar \u00e7ekmesi \u00fczerinde de s\u00f6zle\u015fmeyi haks\u0131z olarak fesih etti\u011fini, feshin ge\u00e7erli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerek, menajerlik s\u00f6zle\u015fmesi gere\u011fince \u00f6ng\u00f6r\u00fclen cezai \u015farttan \u015fimdilik 60.000 ABD Dolar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 108.000 TL’nin ticari faiziyle birlikte daval\u0131dan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmi\u015ftir.<\/p>\n
Daval\u0131 vekili, davan\u0131n reddini istemi\u015ftir.<\/p>\n
Mahkemece, toplanan kan\u0131tlar ve bilirki\u015fi raporuna g\u00f6re, 01\/08\/2011 tarihli menajerlik s\u00f6zle\u015fmesinin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7inde \u00f6zellikle 5 ve 7.maddelerinin sanat\u00e7\u0131 aleyhine \u00e7ok a\u011f\u0131r y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler i\u00e7erdi\u011fi, s\u00f6zle\u015fme serbest irade ile yap\u0131lm\u0131\u015f olsayd\u0131 daval\u0131n\u0131n bu a\u011f\u0131r taahh\u00fctler alt\u0131na girmeyece\u011fi, s\u00f6zle\u015fmede; davac\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, s\u00f6zle\u015fme serbestisi hakk\u0131n\u0131, hatta bedeni \u00fczerindeki temel ki\u015filik haklar\u0131n\u0131 ihlal edici h\u00fck\u00fcmlere yer verildi\u011fi, sanat\u00e7\u0131ya i\u015f sa\u011flama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmeyen menajerin sanat\u00e7\u0131n\u0131n kendi imkanlar\u0131yla buldu\u011fu i\u015fler i\u00e7in \u00fccret talebinin hakkaniyete ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu, gerek cezai \u015farta ili\u015fkin h\u00fckm\u00fcn hakkaniyete ayk\u0131r\u0131 olu\u015fu ve gerekse davac\u0131n\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini gere\u011fi gibi yerine getirmemesi nedeniyle davan\u0131n reddi gerekti\u011fi gibi s\u00f6zle\u015fmede cezai \u015fart\u0131n miktar\u0131 belirli oldu\u011fundan HMK 109.maddenin 2.f\u0131kras\u0131 gere\u011fince k\u0131smi dava a\u00e7ma ko\u015fullar\u0131n\u0131n da olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle davan\u0131n reddine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Karar\u0131, davac\u0131 vekili temyiz etmi\u015ftir.<\/p>\n
Dava dosyas\u0131 i\u00e7erisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme karar\u0131n\u0131n gerek\u00e7esinde dayan\u0131lan delillerin tart\u0131\u015f\u0131l\u0131p, de\u011ferlendirilmesinde usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131 bir y\u00f6n bulunmamas\u0131na g\u00f6re, davac\u0131 vekilinin t\u00fcm temyiz itirazlar\u0131 yerinde de\u011fildir. – T.C. Yarg\u0131tay Onbirinci Hukuk Dairesi Esas: 2014\/15438 , Karar:2015\/11220 , Tarih:28.10.2015\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Sahnenin Arkas\u0131ndaki Hukuk Bir sanat\u00e7\u0131n\u0131n sahnedeki \u0131\u015f\u0131lt\u0131s\u0131, o g\u00f6z kama\u015ft\u0131ran alk\u0131\u015flar, milyonlar\u0131n izledi\u011fi o birka\u00e7 dakika\u2026 Bunlar, genelde aylarca s\u00fcren stratejik haz\u0131rl\u0131klar\u0131n son halkas\u0131d\u0131r. O \u0131\u015f\u0131klar s\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde perde arkas\u0131nda kalan sessiz kahraman ise menajerdir. Menajer; sanat\u00e7\u0131n\u0131n yaln\u0131zca programlar\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen biri de\u011fil ayn\u0131 zamanda kriz y\u00f6neticisi, gelir stratejisti, ulusal-uluslararas\u0131 ba\u011flant\u0131 mimar\u0131 ve bazen de sanat\u00e7\u0131n\u0131n en sad\u0131k yol arkada\u015f\u0131d\u0131r. Her ne kadar \u00fclkemizdeki menajer-sanat\u00e7\u0131 ili\u015fkisinin toksik boyutlara vard\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemledi\u011fimiz haberlere tan\u0131k oluyorsak da bu mutual ili\u015fkinin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi sanat d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in hayati bir \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Meselenin albenili taraf\u0131 yukar\u0131da anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m gibi olsa da arka plan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan hukuk\u00e7ular\u0131n kafa yormas\u0131 gereken birden fazla teorik ve pratik problem varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirmektedir. Sanat\u00e7\u0131 menajerli\u011fi s\u00f6zle\u015fmesi, \u00e7o\u011fu zaman birka\u00e7 sayfal\u0131k bir belge gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Ama ger\u00e7ekte o belge, iki taraf aras\u0131nda y\u0131llar s\u00fcrecek bir g\u00fcvenin, bir markan\u0131n ve hatta t\u00fcm bir kariyerin hukuki temelidir. S\u00f6zle\u015fmenin \u00d6z\u00fcnde Yatan: Ortak Hedef, Ortak Risk Menajerin g\u00f6revi, sanat\u00e7\u0131y\u0131 sadece sahneye \u00e7\u0131karmak de\u011fil, onu bir marka haline getirmektir. Konserler, reklam anla\u015fmalar\u0131, dizi projeleri, sosyal medya kampanyalar\u0131\u2026 Hepsi tek tek planlan\u0131r ve planlanmal\u0131d\u0131r. Menajer, sanat\u00e7\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki engelleri kald\u0131r\u0131r, sahnenin gerisinde ise sponsorlar ve medya kurulu\u015flar\u0131 ile \u00e7e\u015fitli m\u00fczakereler yapar ve neredeyse bir sahne performans\u0131 kadar efor sarf eder. …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-132404","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n