T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
UMUT BARI\u015e KARACAN BA\u015eVURUSU<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2022\/101448)<\/p>\n
Karar Tarihi: 28\/5\/2025<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7<\/p>\n
Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU<\/p>\n
Metin KIRATLI<\/p>\n
Raport\u00f6r<\/p>\n
:<\/p>\n
\u00c7a\u011flar \u00d6NCEL<\/p>\n
Ba\u015fvurucu<\/p>\n
:<\/p>\n
Umut Bar\u0131\u015f KARACAN<\/p>\n
Vekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Av. Mustafa KARADA\u011e<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN KONUSU<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru, eczane ile yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fmenin feshedilmesi nedeniyle \u00f6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130<\/p>\n
2. Ba\u015fvuru 30\/11\/2022 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Komisyon, ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
3. Ba\u015fvuru belgelerinin bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na (Bakanl\u0131k) g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bakanl\u0131k, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bildirmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 beyanda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
III. OLAY VE OLGULAR <\/p>\n
4. Ba\u015fvuru formu ve eklerinde ifade edildi\u011fi \u015fekliyle ve Ulusal Yarg\u0131 A\u011f\u0131 Bili\u015fim Sistemi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla eri\u015filen bilgi ve belgeler \u00e7er\u00e7evesinde olaylar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
5. Ba\u015fvurucu hakk\u0131nda Ankara ili, Kahramankazan il\u00e7esinde bulunan eczanenin sahibi ve mesul m\u00fcd\u00fcr\u00fc olarak Sosyal Sigortalar Kurumu (SSK) ile anla\u015fmal\u0131 olarak faaliyet g\u00f6sterdi\u011fi d\u00f6nemde SSK m\u00fcfetti\u015flerince idari soru\u015fturma ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Soru\u015fturma sonucunda d\u00fczenlenen rapor ile sigortal\u0131lar\u0131n sa\u011fl\u0131k karneleri elde edilerek ger\u00e7ek olmayan re\u00e7eteler yazd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve bu \u015fekilde d\u00fczenlenen re\u00e7ete bedelleri SSK ad\u0131na fatura edilerek kamu zarar\u0131na sebebiyet verildi\u011fi tespit edilmi\u015ftir. Bunun \u00fczerine ba\u015fvurucunun SSK ile olan s\u00f6zle\u015fmesi ileride yenilenmemek \u00fczere 10\/4\/2002 tarihinde feshedilmi\u015ftir.<\/p>\n
6. Ba\u015fvurucu hakk\u0131nda an\u0131lan eylemleri nedeniyle Ankara 9. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesince (A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi) yap\u0131lan kovu\u015fturma sonucunda resm\u00ee belgede sahtecilik ve kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131n\u0131n zarar\u0131na doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7lar\u0131n\u0131 i\u015fledi\u011fi sabit g\u00f6r\u00fclerek 1\/2\/2007 tarihinde hapis cezas\u0131 ve adli para cezas\u0131 ile mahk\u00fbmiyetine karar verilmi\u015ftir. H\u00fck\u00fcmde ayr\u0131ca ba\u015fvurucunun 26\/9\/2004 tarihli ve 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun 53. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (a), (b), (d) ve (e) bentlerinde yaz\u0131l\u0131 haklardan cezan\u0131n infaz\u0131 tamamlan\u0131ncaya kadar, ayn\u0131 f\u0131kran\u0131n (c) bendinde yer alan haklardan ko\u015fullu sal\u0131verme tarihine kadar yoksun b\u0131rak\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir. An\u0131lan h\u00fck\u00fcm Yarg\u0131tay incelemesinden ge\u00e7erek 27\/6\/2007 tarihinde kesinle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n
7. Ba\u015fvurucu, 26\/11\/2013 tarihinde yasaklanm\u0131\u015f haklar\u0131n\u0131n iadesi talebiyle A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinden talepte bulunmu\u015ftur. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesince ba\u015fvurucunun ikamet adresine g\u00f6re yetkili mahkemenin Kayseri A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle yetkisizlik karar\u0131 verilmi\u015ftir.<\/p>\n
8. Kayseri 2. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi 3\/3\/2014 tarihinde ba\u015fvurucunun talebinin kabul\u00fc ile resm\u00ee belgede sahtecilik su\u00e7una ili\u015fkin olarak yasaklanm\u0131\u015f haklar\u0131n\u0131n geri verilmesine karar vermi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinde; 25\/5\/2005 tarihli ve 5352 say\u0131l\u0131 Adl\u00ee Sicil Kanunu’nun 13\/A maddesinde yer alan ko\u015fullara uygun olarak ba\u015fvurucu hakk\u0131ndaki mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn kesinle\u015fmesinin \u00fczerinden \u00fc\u00e7 y\u0131ldan fazla s\u00fcrenin ge\u00e7mi\u015f oldu\u011fu ve kesinle\u015fme tarihinden talep tarihine kadar ba\u015fvurucunun ba\u015fkaca bir su\u00e7 i\u015flemedi\u011fi, hayat\u0131n\u0131 iyi h\u00e2lli s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc hususunda kanaat olu\u015ftu\u011fu belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
9. Ba\u015fvurucu, bu kez A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesine ba\u015fvurarak yasaklanm\u0131\u015f haklar\u0131n\u0131n iadesine karar verilmesini talep etmi\u015f ve A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinin 7\/11\/2019 tarihli ek karar\u0131 ile 5352 say\u0131l\u0131 Kanun’un 13\/A maddesi gere\u011fince talebin kabul\u00fcne karar verilmi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinde; ba\u015fvurucunun mahk\u00fbmiyetine karar verilen resm\u00ee belgede sahtecilik ve kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131n\u0131n zarar\u0131na doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7lar\u0131ndan h\u00fckmolunan hapis cezalar\u0131na ili\u015fkin bihakk\u0131n tahliye tarihinden itibaren \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre i\u00e7erisinde ba\u015fkaca bir su\u00e7 i\u015flemedi\u011fi ve iyi h\u00e2lli oldu\u011fu ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n
10. Ba\u015fvurucunun Ankara ili, Etimesgut il\u00e7esinde eczane i\u015fletmesine izin verilmesi talebiyle Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik ba\u015fvurusunun kabul\u00fc ile 9\/3\/2020 tarihinde ba\u015fvurucu ad\u0131na eczane ruhsatnamesi d\u00fczenlenmi\u015ftir. Akabinde T\u00fcrk Eczac\u0131lar Birli\u011fi (TEB) Ankara Eczac\u0131 Odas\u0131 taraf\u0131ndan Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu (SGK) Ankara \u0130l M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6nderilen 25\/3\/2020 tarihli yaz\u0131da; ba\u015fvurucunun kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131 ile s\u00f6zle\u015fme yapmas\u0131na ili\u015fkin SGK, TEB ile di\u011fer kurum ve kurulu\u015flar taraf\u0131ndan bildirilen engel bir durumunun bulunmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
11. Ba\u015fvurucu 26\/3\/2020 tarihinde SGK Ankara \u0130l M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ba\u015fvurarak s\u00f6zle\u015fme yapma talebinde bulunmu\u015f, 30\/3\/2020 tarihinde ba\u015fvurucunun talebinin reddine karar verilmi\u015ftir. An\u0131lan kararda; ba\u015fvurucunun A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi taraf\u0131ndan mahk\u00fbmiyetine karar verildi\u011fi bilgisine yer verilerek SGK Kapsam\u0131ndaki Ki\u015filerin T\u00fcrk Eczac\u0131lar\u0131 Birli\u011fi \u00dcyesi Eczanelerden \u0130la\u00e7 Teminine \u0130li\u015fkin Protokol\u00fcn (Protokol) 6.20. maddesi ve 31\/5\/2006 tarihli ve 5510 say\u0131l\u0131 Sosyal Sigortalar ve Genel Sa\u011fl\u0131k Sigortas\u0131 Kanunu’nun 103. maddesinin (5) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 gere\u011fince ret karar\u0131 verildi\u011fi ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n
12. Ba\u015fvurucu, 8\/6\/2020 tarihinde Ankara 21. Asliye Hukuk Mahkemesinde (Mahkeme) SGK Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 aleyhinde dava a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Dava dilek\u00e7esinde; SGK’n\u0131n ret karar\u0131na dayanak olan su\u00e7 tarihinin 16\/1\/2000, mahk\u00fbmiyet tarihinin ise 1\/2\/2007 oldu\u011fu, 5510 say\u0131l\u0131 Kanun’un 103. maddesine eklenen (5) numaral\u0131 f\u0131kran\u0131n ise 10\/9\/2014 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi nedeniyle ba\u015fvurucu hakk\u0131nda uygulanmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu ayr\u0131ca A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesince h\u00fckmolunan hapis cezalar\u0131na ili\u015fkin \u015fartla sal\u0131verme tarihinin 15\/12\/2013, bihakk\u0131n tahliye tarihinin ise 5\/9\/2016 olmas\u0131 nedeniyle 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 53. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda yer alan hak yoksunluklar\u0131n\u0131n belirtilen tarihten sonra uygulanamayaca\u011f\u0131n\u0131 beyan etmi\u015ftir. Nitekim 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 53. maddesinin gerek\u00e7esinde, ilgili maddede d\u00fczenlenen hak yoksunluklar\u0131n\u0131n s\u00fcresiz olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirtildi\u011fi, kald\u0131 ki Yarg\u0131tay ve Dan\u0131\u015ftay i\u00e7tihatlar\u0131n\u0131n da ayn\u0131 y\u00f6nde oldu\u011fu vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Dilek\u00e7ede son olarak Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan ba\u015fvurucunun eczac\u0131l\u0131k faaliyetinde bulunmas\u0131na izin verildi\u011fi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ba\u015fvurucunun SGK ile s\u00f6zle\u015fme yapma hakk\u0131n\u0131n bulundu\u011funun kabul\u00fc gerekti\u011fi ifade edilerek SGK’n\u0131n s\u00fcresiz fesih kayd\u0131n\u0131n ve ba\u015fvurucu ile s\u00f6zle\u015fme yapmama karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve ba\u015fvurucuya manevi tazminat \u00f6denmesine karar verilmesi talep edilmi\u015ftir.<\/p>\n
13. Mahkeme 10\/12\/2020 tarihinde davan\u0131n k\u0131smen kabul\u00fc ile ba\u015fvurucu ve SGK aras\u0131nda s\u00f6zle\u015fme yap\u0131labilmesi i\u00e7in SGK taraf\u0131ndan konulan s\u00fcresiz fesih kayd\u0131n\u0131n ve s\u00f6zle\u015fme yapmama karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131na ve manevi tazminat talebinin reddine karar vermi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinde; ba\u015fvurucunun su\u00e7 tarihinin 16\/1\/2000, mahk\u00fbmiyet tarihinin ise 1\/2\/2007 oldu\u011fu belirtilerek 5510 say\u0131l\u0131 Kanun’un 103. maddesine 10\/9\/2014 tarihli ve 6552 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Kanunu ile Baz\u0131 Kanun ve Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamelerde De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131 ile Baz\u0131 Alacaklar\u0131n Yeniden Yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131na Dair Kanun ile eklenen (5) numaral\u0131 f\u0131kran\u0131n 10\/9\/2014 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi bilgisine yer verilmi\u015ftir. Gerek\u00e7ede, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131nca ba\u015fvurucuya ruhsatname verilmi\u015f olmas\u0131, ba\u015fvurucu hakk\u0131ndaki mahk\u00fbmiyet tarihi, yasaklanm\u0131\u015f haklar\u0131n iadesi karar\u0131 ve son olarak yasaklamaya ili\u015fkin kanunun y\u00fcr\u00fcrl\u00fck tarihi itibar\u0131yla SGK’n\u0131n s\u00fcresiz fesih kayd\u0131 ile s\u00f6zle\u015fme yapmama karar\u0131n\u0131n yerinde olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
14. SGK, istinaf talebinde bulunarak ba\u015fvurucu hakk\u0131ndaki idari ve yarg\u0131sal s\u00fcre\u00e7 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda s\u00fcresiz fesih i\u015fleminin 5510 say\u0131l\u0131 Kanun ve Protokol’e uygun olarak yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
15. \u0130stinaf talebini inceleyen Ankara B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi (Daire) 18\/5\/2022 tarihli karar\u0131nda istinaf talebini kabul etmi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinde; ba\u015fvurucunun nitelikli doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7unu i\u015fledi\u011finin sabit olmas\u0131 nedeniyle memnu haklar\u0131n iadesine karar verilmesinin Protokol’\u00fcn 6.20. maddesi ve 5510 say\u0131l\u0131 Kanun’un 103. maddesinin (5) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131na engel te\u015fkil etmedi\u011fi, dolay\u0131s\u0131yla davaya konu i\u015flemin hukuka uygun oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
16. Ba\u015fvurucu, temyiz talebinde bulunarak dava dilek\u00e7esinde yer verdi\u011fi hususlar\u0131 yinelemi\u015ftir. Yarg\u0131tay 3. Hukuk Dairesi 6\/10\/2022 tarihinde usul ve kanuna uygun oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle Dairenin karar\u0131n\u0131n onanmas\u0131na kesin olarak karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
17. Ba\u015fvurucu, nihai karar\u0131 4\/11\/2022 tarihinde \u00f6\u011frenmi\u015f ve 30\/11\/2022 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
IV. \u0130LG\u0130L\u0130 HUKUK<\/p>\n
A. Ulusal Hukuk<\/p>\n
1. \u0130lgili Mevzuat<\/p>\n
18. 5510 say\u0131l\u0131 Kanun’un “Sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin sa\u011flanma y\u00f6ntemi ve sa\u011fl\u0131k giderlerinin \u00f6denmesi” ba\u015fl\u0131kl\u0131 73. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Bu Kanuna g\u00f6re sa\u011fl\u0131k hizmetleri, Kurum ile yurt i\u00e7indeki veya yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki sa\u011fl\u0131k hizmeti sunucular\u0131 aras\u0131nda yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fmeler yoluyla ve\/veya bu Kanun h\u00fck\u00fcmlerine uygun olarak genel sa\u011fl\u0131k sigortal\u0131s\u0131 ve bakmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu ki\u015filerin s\u00f6zle\u015fmesiz sa\u011fl\u0131k hizmeti sunucular\u0131ndan sat\u0131n ald\u0131klar\u0131 sa\u011fl\u0131k hizmeti giderlerinin \u00f6denmesi suretiyle sa\u011flan\u0131r.”<\/p>\n
19. 5510 say\u0131l\u0131 Kanun’un “\u0130dar\u00ee yapt\u0131r\u0131mlar ve fesih” ba\u015fl\u0131kl\u0131 103. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Kurumca yap\u0131lan inceleme neticesinde;<\/p>\n
a) Sa\u011fl\u0131k hizmeti sunulmad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde sa\u011fl\u0131k hizmetini fatura etti\u011fi,<\/p>\n
b) Faturay\u0131 veya faturaya dayanak olu\u015fturan belgeleri, ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 olarak d\u00fczenledi\u011fi,<\/p>\n
c) 64 \u00fcnc\u00fc madde gere\u011fince kapsam d\u0131\u015f\u0131 tutulan sa\u011fl\u0131k hizmetlerini, kapsam i\u00e7inde olan sa\u011fl\u0131k hizmetleri gibi g\u00f6sterdi\u011fi,<\/p>\n
d) Sa\u011fl\u0131k hizmetlerine hak kazanmayan ki\u015filere, sa\u011fl\u0131k hizmeti sunarak Kuruma fatura etti\u011fi,<\/p>\n
e) 73 \u00fcnc\u00fc madde gere\u011fince belirlenen tavan\u0131n \u00fczerinde ilave \u00fccret ald\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
tespit edilen sa\u011fl\u0131k hizmeti sunucular\u0131 hakk\u0131nda genel h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re takip yap\u0131l\u0131r. Bu fiiller nedeniyle Kurumun yersiz \u00f6dedi\u011fi tutar 96 nc\u0131 maddeye g\u00f6re geri al\u0131n\u0131r. Ayr\u0131ca bu fiilleri i\u015fleyen veya sa\u011fl\u0131k hizmeti sat\u0131n al\u0131nmas\u0131na ili\u015fkin s\u00f6zle\u015fmelerde belirtilen h\u00fck\u00fcmlere ayk\u0131r\u0131 davrand\u0131\u011f\u0131 tespit edilen sa\u011fl\u0131k hizmeti sunucular\u0131n\u0131n Kurum ile yapt\u0131klar\u0131 s\u00f6zle\u015fmeleri feshedilebilir ve Kurumca belirlenecek s\u00fcre i\u00e7inde tekrar s\u00f6zle\u015fme yap\u0131lmaz.<\/p>\n
71 inci maddede yer alan kimlik tespiti y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapmayan ve bu nedenle bir ba\u015fka ki\u015fiye sa\u011fl\u0131k hizmeti sunulmas\u0131 nedeniyle Kurumun zarara u\u011framas\u0131na sebebiyet veren sa\u011fl\u0131k hizmeti sunucular\u0131ndan u\u011fran\u0131lan zarar geri al\u0131n\u0131r.<\/p>\n
(Ek f\u0131kra: 10\/9\/2014-6552\/54 md.) Kurum m\u00fcfetti\u015flerince yap\u0131lan inceleme veya soru\u015fturma esnas\u0131nda yap\u0131lan tespitlere ba\u011fl\u0131 olarak, olu\u015fabilecek Kurum alaca\u011f\u0131 tahsilinin riske girece\u011finin \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi h\u00e2linde, en az \u00fc\u00e7 m\u00fcfetti\u015ften olu\u015fan komisyonun uygun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ve Rehberlik ve Tefti\u015f Ba\u015fkan\u0131n\u0131n onay\u0131yla alt\u0131 ay\u0131 ge\u00e7memek \u00fczere, inceleme veya soru\u015fturma sonu\u00e7lan\u0131ncaya kadar sa\u011fl\u0131k hizmeti sunucusunun Kurum nezdindeki muaccel veya m\u00fceccel alacaklar\u0131n\u0131n \u00f6demesi, tahsili riske girece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclen alacakla orant\u0131l\u0131 olarak durdurulabilir. Alt\u0131 ayl\u0131k s\u00fcre i\u00e7inde inceleme veya soru\u015fturma sonu\u00e7lanmaz ise durdurma karar\u0131 kendili\u011finden kalkar ve bu tarihten itibaren muaccel olan alacaklar\u0131 \u00f6denmeye devam olunur. Alt\u0131 ayl\u0131k s\u00fcre sonuna kadar \u00f6demesi durdurulan alacaklar ise inceleme veya soru\u015fturma sonu\u00e7lan\u0131ncaya kadar \u00f6denmez. Ancak, sa\u011fl\u0131k hizmeti sunucusunun Kurum nezdindeki muaccel olan alacaklar\u0131n\u0131n her biri i\u00e7in 6183 say\u0131l\u0131 Kanunun 10 uncu maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n 2 nci ve 3 \u00fcnc\u00fc bentlerinde say\u0131lanlar kapsam\u0131nda teminat verilmesi h\u00e2linde durdurma karar\u0131 bu karar\u0131 uygulayan Kurum \u00fcnitesi taraf\u0131ndan kald\u0131r\u0131l\u0131r ve Kurum nezdindeki alacaklar\u0131 \u00f6denir.<\/p>\n
(Ek f\u0131kra: 10\/9\/2014-6552\/54 md.) Kurum taraf\u0131ndan s\u00f6zle\u015fmesi feshedilmi\u015f sa\u011fl\u0131k hizmeti sunucusuyla feshe neden olan fiillere ba\u011fl\u0131 olarak olu\u015fan Kurum alacaklar\u0131 tahsil edilmeden ve fesih s\u00fcresi tamamlanmadan yeni bir s\u00f6zle\u015fme yap\u0131lmaz. S\u00f6z konusu sa\u011fl\u0131k hizmeti sunucusunun devri h\u00e2linde ise feshe neden olan Kurum alacaklar\u0131 tahsil edilmeden ve en az bir y\u0131ll\u0131k fesih s\u00fcresi ge\u00e7meden devralan sa\u011fl\u0131k hizmeti sunucusu ile s\u00f6zle\u015fme yap\u0131lmaz. S\u00f6zle\u015fme yap\u0131lmayan veya s\u00f6zle\u015fmesi feshedilen sa\u011fl\u0131k hizmeti sunucusunun muayene ve i\u015flemlere ili\u015fkin fatura bedelleri \u00f6denmez.<\/p>\n
(Ek f\u0131kra: 10\/9\/2014-6552\/54 md.) 5237 say\u0131l\u0131 Kanunda belirtilen ve Kurum zarar\u0131na neden olan nitelikli doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7unun i\u015flendi\u011fi kesinle\u015fmi\u015f mahkeme karar\u0131yla sabit g\u00f6r\u00fclmesi \u015fart\u0131yla; s\u00f6z konusu fiillerin sa\u011fl\u0131k hizmeti sunucusunun y\u00f6neticileri ve\/veya ortaklar\u0131 taraf\u0131ndan i\u015flendi\u011fi durumda ayn\u0131 sa\u011fl\u0131k hizmeti sunucusuyla veya bunlar\u0131n daha sonra y\u00f6netici ve\/veya ortak oldu\u011fu sa\u011fl\u0131k hizmeti sunucusuyla hi\u00e7bir \u015fekilde s\u00f6zle\u015fme yap\u0131lmaz, bu fiillerin hekimler taraf\u0131ndan i\u015flendi\u011fi durumda ise ilgili hekimlerle en az \u00fc\u00e7 y\u0131l s\u00fcre ile s\u00f6zle\u015fme yap\u0131lmaz. Kesinle\u015fmi\u015f mahkeme karar\u0131n\u0131n beklenmesi sa\u011fl\u0131k hizmeti sat\u0131n al\u0131nmas\u0131na ili\u015fkin s\u00f6zle\u015fmelerde belirtilen fesih s\u00fcrelerinin uygulanmas\u0131na engel olmaz.<\/p>\n
(Ek f\u0131kra: 10\/9\/2014-6552\/54 md.) 5237 say\u0131l\u0131 Kanunda belirtilen nitelikli doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k fiillerini i\u015fleyen sa\u011fl\u0131k hizmeti sunucusu ve\/veya ilgili hekimler hakk\u0131nda ruhsat iptali de d\u00e2hil olmak \u00fczere gerekli t\u00fcm i\u015f ve i\u015flemler i\u00e7in keyfiyet Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131na bildirilir. Nitelikli doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k fiillerini i\u015fleyerek Kurum zarar\u0131na neden olmu\u015f hekimlerden gelen muayene ve i\u015flemlere ili\u015fkin fatura bedelleri en az \u00fc\u00e7 y\u0131l s\u00fcre ile \u00f6denmez.”<\/p>\n
20. 25\/1\/1956 tarihli ve 6643 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Eczac\u0131lar\u0131 Birli\u011fi Kanunu’nun 39. maddesinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Merkez Heyetinin g\u00f6revleri \u015funlard\u0131r:<\/p>\n
…<\/p>\n
j) Eczanelerden sa\u011fl\u0131k hizmeti sat\u0131n alacak b\u00fct\u00fcn kamu ve \u00f6zel kurum ve kurulu\u015flarlaanla\u015fmalar yapmak, imzalanan protokole uygun tip s\u00f6zle\u015fmeleri bast\u0131rmak ve belirleyece\u011fi bedel kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 eczanelere da\u011f\u0131tmak,<\/p>\n
…”<\/p>\n
21. 18\/12\/1953 tarihli ve 6197 say\u0131l\u0131 Eczac\u0131lar ve Eczaneler Hakk\u0131nda Kanun’un 5. maddesinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Serbest eczaneler, eczac\u0131l\u0131k yapma hakk\u0131n\u0131 haiz bir eczac\u0131n\u0131n sahip ve mesul m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnde y\u00f6netmelikte belirlenen belgelerle il sa\u011fl\u0131k m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnce d\u00fczenlenmi\u015f ve valilik\u00e7e onaylanm\u0131\u015f bir ruhsatname ile a\u00e7\u0131l\u0131r.<\/p>\n
… Eczaneler i\u00e7in belediyeden ayr\u0131ca bir i\u015fyeri ruhsat\u0131 al\u0131nmas\u0131 ve belediyeye har\u00e7 \u00f6denmesi gerekmez. (Ek c\u00fcmle: 2\/1\/2014-6514\/35 md.) Eczaneler i\u00e7in ayr\u0131ca ba\u015fka herhangi bir kurum veya kurulu\u015ftan kay\u0131t veya onay belgesi aranmaz.<\/p>\n
…”<\/p>\n
22. 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un “Belli haklar\u0131 kullanmaktan yoksun b\u0131rak\u0131lma” ba\u015fl\u0131kl\u0131 53. maddesinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“(1) Ki\u015fi, kasten i\u015flemi\u015f oldu\u011fu su\u00e7tan dolay\u0131 hapis cezas\u0131na mahk\u00fbmiyetin kanuni sonucu olarak; <\/p>\n
a) S\u00fcrekli, s\u00fcreli veya ge\u00e7ici bir kamu g\u00f6revinin \u00fcstlenilmesinden; bu kapsamda, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi \u00fcyeli\u011finden veya Devlet, il, belediye, k\u00f6y veya bunlar\u0131n denetim ve g\u00f6zetimi alt\u0131nda bulunan kurum ve kurulu\u015flarca verilen, atamaya veya se\u00e7ime tabi b\u00fct\u00fcn memuriyet ve hizmetlerde istihdam edilmekten,<\/p>\n
…<\/p>\n
d) Vak\u0131f, dernek, sendika, \u015firket, kooperatif ve siyasi parti t\u00fczel ki\u015filiklerinin y\u00f6neticisi veya denet\u00e7isi olmaktan,<\/p>\n
e) Bir kamu kurumunun veya kamu kurumu niteli\u011findeki meslek kurulu\u015funun iznine tabi bir meslek veya sanat\u0131, kendi sorumlulu\u011fu alt\u0131nda serbest meslek erbab\u0131 veya tacir olarak icra etmekten,<\/p>\n
yoksun b\u0131rak\u0131l\u0131r.<\/p>\n
(2) Ki\u015fi, i\u015flemi\u015f bulundu\u011fu su\u00e7 dolay\u0131s\u0131yla mahk\u00fbm oldu\u011fu hapis cezas\u0131n\u0131n infaz\u0131 tamamlan\u0131ncaya kadar bu haklar\u0131 kullanamaz.<\/p>\n
…”<\/p>\n
23. 5352 say\u0131l\u0131 Kanun’un “Yasaklanm\u0131\u015f haklar\u0131n geri verilmesi” ba\u015fl\u0131kl\u0131 13\/A maddesinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“(1) 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu d\u0131\u015f\u0131ndaki kanunlar\u0131n belli bir su\u00e7tan dolay\u0131 veya belli bir cezaya mahk\u00fbmiyete ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 hak yoksunluklar\u0131n\u0131n giderilebilmesi i\u00e7in, yasaklanm\u0131\u015f haklar\u0131n geri verilmesi yoluna gidilebilir. Bunun i\u00e7in; T\u00fcrk Ceza Kanununun 53 \u00fcnc\u00fc maddesinin be\u015finci ve alt\u0131nc\u0131 f\u0131kralar\u0131 sakl\u0131 kalmak kayd\u0131yla,<\/p>\n
a) Mahk\u00fbm olunan cezan\u0131n infaz\u0131n\u0131n tamamland\u0131\u011f\u0131 tarihten itibaren \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcrenin ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131,<\/p>\n
b) Ki\u015finin bu s\u00fcre zarf\u0131nda yeni bir su\u00e7 i\u015flememi\u015f olmas\u0131 ve hayat\u0131n\u0131 iyi h\u00e2lli olarak s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc hususunda mahkemede bir kanaat olu\u015fmas\u0131,<\/p>\n
gerekir.<\/p>\n
(2) Mahk\u00fbm olunan cezan\u0131n infaz\u0131na genel af veya etkin pi\u015fmanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir hukuk\u00ee nedenle son verilmi\u015f olmas\u0131 h\u00e2linde, yasaklanm\u0131\u015f haklar\u0131n geri verilmesi yoluna gidilebilmesi i\u00e7in, h\u00fckm\u00fcn kesinle\u015fti\u011fi tarihten itibaren be\u015f y\u0131l ge\u00e7mesi gerekir. Ancak, bu s\u00fcre ki\u015finin mahk\u00fbm oldu\u011fu hapis cezas\u0131na \u00fc\u00e7 y\u0131l eklenmek suretiyle bulunacak s\u00fcreden az olamaz.<\/p>\n
(3) Yasaklanm\u0131\u015f haklar\u0131n geri verilmesi i\u00e7in, h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn veya vekilinin talebi \u00fczerine, h\u00fckm\u00fc veren mahkemenin veya h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn ikametg\u00e2h\u0131n\u0131n bulundu\u011fu yerdeki ayn\u0131 derecedeki mahkemenin karar vermesi gerekir.<\/p>\n
…”<\/p>\n
24. 10\/8\/2005 tarihli ve 25902 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete’de yay\u0131mlanan \u0130\u015fyeri A\u00e7ma ve \u00c7al\u0131\u015fma Ruhsatlar\u0131na \u0130li\u015fkin Y\u00f6netmelik’in 6. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Yetkili idarelerden usul\u00fcne uygun olarak i\u015fyeri a\u00e7ma ve \u00e7al\u0131\u015fma ruhsat\u0131 al\u0131nmadan i\u015fyeri a\u00e7\u0131lamaz ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lamaz. \u0130\u015fyerlerine bu Y\u00f6netmelikte belirtilen yetkili idareler d\u0131\u015f\u0131nda di\u011fer kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131 ile ilgili meslek kurulu\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan \u00f6zel mevzuat\u0131na g\u00f6re verilen izinler ile tescil ve benzeri i\u015flemler bu Y\u00f6netmelik h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re ruhsat alma m\u00fckellefiyetini ortadan kald\u0131rmaz. \u0130\u015fyeri a\u00e7ma ve \u00e7al\u0131\u015fma ruhsat\u0131 al\u0131nmadan a\u00e7\u0131lan i\u015fyerleri yetkili idareler taraf\u0131ndan kapat\u0131l\u0131r.”<\/p>\n
25. Protokol’\u00fcn “S\u00f6zle\u015fmenin Feshi ve Cezai \u015eartlar” ba\u015fl\u0131kl\u0131 5. maddesinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“5.1. Taraflar bir ay \u00f6nceden yaz\u0131l\u0131 bildirimde bulunmak \u015fart\u0131yla s\u00f6zle\u015fmeyi her zaman feshedebilir.<\/p>\n
…<\/p>\n
5.3.2. Eczac\u0131n\u0131n Kuruma fatura etti\u011fi re\u00e7etelerde (e-re\u00e7ete olarak d\u00fczenlenenler hari\u00e7) bulunmas\u0131 gereken ve re\u00e7ete muhteviyat\u0131 ila\u00e7lar\u0131n re\u00e7ete sahibine ya da ilac\u0131 alana teslim edildi\u011fine ili\u015fkin imzan\u0131n, re\u00e7ete sahibine veya ilac\u0131 alana ait olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n denetim ile tespitinin kesinlik kazanmas\u0131 h\u00e2linde, re\u00e7ete bedelinin 2 (iki) kat\u0131 tutar\u0131nda cezai \u015fart uygulanarak eczac\u0131 yaz\u0131l\u0131 olarak uyar\u0131l\u0131r, tekrar\u0131 h\u00e2linde re\u00e7ete bedelinin 5 (be\u015f) kat\u0131 tutar\u0131nda cezai \u015fart uygulanarak s\u00f6zle\u015fme feshedilir ve 1 (bir) ay s\u00fcre ile s\u00f6zle\u015fme yap\u0131lmaz.<\/p>\n
5.3.3. S\u00f6zle\u015fmesi feshedilen eczac\u0131ya ait re\u00e7etelerin Kurum ile s\u00f6zle\u015fmeli eczac\u0131 taraf\u0131ndan Kuruma fatura edilmesi h\u00e2linde, re\u00e7ete bedelinin 10 (on) kat\u0131 tutar\u0131nda cezai \u015fart uygulanarak eczac\u0131 uyar\u0131l\u0131r. Tekrar\u0131 h\u00e2linde re\u00e7ete bedelinin 20 (yirmi) kat\u0131 tutar\u0131nda cezai \u015fart uygulanarak s\u00f6zle\u015fme feshedilir ve 6 (alt\u0131) ay s\u00fcre ile s\u00f6zle\u015fme yap\u0131lmaz.<\/p>\n
…<\/p>\n
5.3.5. Kurum, \u0130l Sa\u011fl\u0131k M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc veya Eczac\u0131 Odas\u0131 taraf\u0131ndan eczanede yap\u0131lan denetimde, re\u00e7ete sahibi veya ilac\u0131 alan ki\u015fiye teslim edilmeyen ila\u00e7lara ait re\u00e7etelerin Kuruma fatura edildi\u011finin tespiti h\u00e2linde ila\u00e7 bedelinin 2 (iki) kat\u0131 tutar\u0131nda cezai \u015fart uygulanarak eczac\u0131 uyar\u0131l\u0131r. Tekrar\u0131 h\u00e2linde ila\u00e7 bedelinin 10 (on) kat\u0131 tutar\u0131nda cezai \u015fart uygulanarak s\u00f6zle\u015fme feshedilir ve 3 (\u00fc\u00e7) ay s\u00fcre ile s\u00f6zle\u015fme yap\u0131lmaz.<\/p>\n
…<\/p>\n
5.3.8. Kuruma fatura edilen re\u00e7etede ya da re\u00e7ete ekinde bulunmas\u0131 gereken belgelerde (e-re\u00e7ete ve\/veya e-rapor olarak d\u00fczenlenenler hari\u00e7) (t\u0131bbi bilgi ve belgeler de d\u00e2hil olmak \u00fczere) eczac\u0131 veya eczane \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 taraf\u0131ndan tahrifat yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve Kurum zarar\u0131n\u0131n olu\u015ftu\u011funun tespiti h\u00e2linde re\u00e7ete bedelinin 10 (on) kat\u0131 tutar\u0131nda cezai \u015fart uygulanarak eczac\u0131 uyar\u0131l\u0131r. Tekrar\u0131 h\u00e2linde re\u00e7ete bedelinin 20 (yirmi) kat\u0131 tutar\u0131nda cezai \u015fart uygulanarak s\u00f6zle\u015fme feshedilir ve 1 (bir) y\u0131l s\u00fcreyle s\u00f6zle\u015fme yap\u0131lmaz.<\/p>\n
5.3.9. Kurumca yap\u0131lan incelemeler neticesinde provizyon sistemine ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 re\u00e7ete kayd\u0131 yap\u0131larak Kuruma fatura edildi\u011finin tespiti h\u00e2linde re\u00e7ete bedelinin 5 (be\u015f) kat\u0131 tutar\u0131nda cezai \u015fart uygulanarak eczac\u0131ya ilk uyar\u0131 tebli\u011f edilir. \u0130lk uyar\u0131n\u0131n tebli\u011f tarihinden itibaren 1 (bir) y\u0131l i\u00e7erisinde fiilin tekrar i\u015flendi\u011finin tespiti h\u00e2linde re\u00e7ete bedelinin 10 (on) kat\u0131 tutar\u0131nda cezai \u015fart uygulanarak eczac\u0131ya ikinci uyar\u0131 tebli\u011f edilir. \u0130lk uyar\u0131n\u0131n tebli\u011f tarihinden itibaren bir y\u0131l i\u00e7erisinde, ikinci uyar\u0131dan sonra fiilin yeniden (\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kez) i\u015flendi\u011finin tespit edilmesi h\u00e2linde re\u00e7ete bedelinin 20 (yirmi) kat\u0131 tutar\u0131nda cezai \u015fart uygulanarak s\u00f6zle\u015fme feshedilir ve 1 (bir) y\u0131l s\u00fcreyle s\u00f6zle\u015fme yap\u0131lmaz.<\/p>\n
5.3.10. Eczac\u0131 ya da eczane \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131nca Kurumu zarara u\u011fratmak amac\u0131yla kas\u0131tl\u0131 olarak Kuruma sahte ila\u00e7 fiyat kup\u00fcr\u00fc\/sahte karekod, sahte re\u00e7ete veya sahte rapor fatura edildi\u011finin tespiti h\u00e2linde re\u00e7ete bedelinin 10 (on) kat\u0131 tutar\u0131nda cezai \u015fart uygulanarak eczac\u0131 uyar\u0131l\u0131r. Tekrar\u0131 h\u00e2linde re\u00e7ete bedelinin 20 (yirmi) kat\u0131 tutar\u0131nda cezai \u015fart uygulanarak s\u00f6zle\u015fme feshedilir ve 1 (bir) y\u0131l s\u00fcreyle s\u00f6zle\u015fme yap\u0131lmaz.<\/p>\n
…”<\/p>\n
26. Protokol’\u00fcn “Cezai \u015eart, Uyar\u0131 ve Feshe \u0130li\u015fkin Genel H\u00fck\u00fcmler” ba\u015fl\u0131kl\u0131 6. maddesinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“6.1. Bu Protokol h\u00fck\u00fcmleri ile ilgili olarak ceza hukuku a\u00e7\u0131s\u0131ndan su\u00e7 te\u015fkil eden fiillerin tespiti h\u00e2linde, ilgili Cumhuriyet Savc\u0131l\u0131\u011f\u0131na su\u00e7 duyurusunda bulunulur.<\/p>\n
…<\/p>\n
6.20. Konusu su\u00e7 te\u015fkil eden hususla ilgili bu Protokol\u00fcn (6.1.) maddesi uyar\u0131nca hakk\u0131nda Cumhuriyet Savc\u0131l\u0131\u011f\u0131na su\u00e7 duyurusunda bulunulan ve kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131larak dava sonucunda su\u00e7u sabit g\u00f6r\u00fclen eczac\u0131ya ilgili madde gere\u011fince fesih cezas\u0131 uygulan\u0131r.<\/p>\n
S\u00f6z konusu maddenin y\u00fcr\u00fct\u00fcm\u00fcnde 5510 say\u0131l\u0131 Kanunun 103. maddesi esas al\u0131n\u0131r.”<\/p>\n
2. \u0130lgili Yarg\u0131 Kararlar\u0131<\/p>\n
27. Dan\u0131\u015ftay Onikinci Dairesinin 23\/10\/2018 tarihli ve E.2018\/4, K.2018\/4553 say\u0131l\u0131 karar\u0131n\u0131n ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“…davac\u0131n\u0131n Antalya B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi’nin e\u011fitmen kadrosuna a\u00e7\u0131ktan atand\u0131\u011f\u0131, burada memur olarak \u00e7al\u0131\u015fmakta iken memurlu\u011fa al\u0131nma \u015fartlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131madan memurlu\u011fa al\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan bahisle 657 say\u0131l\u0131 Devlet Memurlar\u0131 Kanunu’nun 48\/A-5 ve 98\/b maddeleri uyar\u0131nca g\u00f6revine son verildi\u011fi, bak\u0131lan davan\u0131n bu i\u015flemin iptali istemiyle a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Memnu haklar\u0131n iadesi m\u00fcessesesi, 765 say\u0131l\u0131 (m\u00fclga) T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun 121-124 maddeleri ile 1412 say\u0131l\u0131 (m\u00fclga) Ceza Muhakemeleri Usul\u00fc Kanunu’nun 416-420. maddeleri aras\u0131nda yer alm\u0131\u015f iken, an\u0131lan Kanunlar\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131rarak 1\/6\/2005 tarihinden itibaren y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu ve 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanununda bu m\u00fcesseseye yer verilmemi\u015ftir. Ancak Anayasa’n\u0131n 76\/2. maddesi ve 657 say\u0131l\u0131 Devlet Memurlar\u0131 Kanunu, 2839 say\u0131l\u0131 Milletvekili Se\u00e7imi Kanunu gibi baz\u0131 \u00f6zel Kanunlardaki hak yoksunluklar\u0131na ili\u015fkin d\u00fczenlemeler nedeniyle memnu haklar\u0131n iadesi m\u00fcessesesine yeniden ihtiya\u00e7 duyulmu\u015f ve 5352 say\u0131l\u0131 Adl\u00ee Sicil Kanunu’na eklenen 13\/A maddesiyle yasaklanm\u0131\u015f haklar\u0131n geri verilmesi ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda yeniden d\u00fczenlenmi\u015ftir. <\/p>\n
5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun “G\u00fcvenlik Tedbirleri, Belli Haklar\u0131 Kullanmaktan Yoksun B\u0131rak\u0131lma” ba\u015fl\u0131kl\u0131 53. maddesinde ”Ki\u015fi, kasten i\u015flemi\u015f oldu\u011fu su\u00e7tan dolay\u0131 hapis cezas\u0131na mahk\u00fbmiyetin kanuni sonucu olarak; s\u00fcrekli, s\u00fcreli veya ge\u00e7ici bir kamu g\u00f6revinin \u00fcstlenilmesinden; bu kapsamda, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi \u00fcyeli\u011finden veya Devlet, il, belediye, k\u00f6y veya bunlar\u0131n denetim ve g\u00f6zetimi alt\u0131nda bulunan kurum ve kurulu\u015flarca verilen, atamaya veya se\u00e7ime t\u00e2bi b\u00fct\u00fcn memuriyet ve hizmetlerde istihdam edilmekten … yoksun b\u0131rak\u0131l\u0131r. (2) Ki\u015fi, i\u015flemi\u015f bulundu\u011fu su\u00e7 dolay\u0131s\u0131yla mahk\u00fbm oldu\u011fu hapis cezas\u0131n\u0131n infaz\u0131 tamamlan\u0131ncaya kadar bu haklar\u0131 kullanamaz.” h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
5352 say\u0131l\u0131 Adl\u00ee Sicil Kanunu’nun ‘Yasaklanm\u0131\u015f haklar\u0131n geri verilmesi’ ba\u015fl\u0131kl\u0131 6\/12\/2006 tarihli ve 5560 say\u0131l\u0131 Kanun ile eklenen 13\/A maddesinde, ‘(1) 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu d\u0131\u015f\u0131ndaki kanunlar\u0131n belli bir su\u00e7tan dolay\u0131 veya belli bir cezaya mahk\u00fbmiyete ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 hak yoksunluklar\u0131n\u0131n giderilebilmesi i\u00e7in, yasaklanm\u0131\u015f haklar\u0131n geri verilmesi yoluna gidilebilir. Bunun i\u00e7in; T\u00fcrk Ceza Kanununun 53 \u00fcnc\u00fc maddesinin be\u015finci ve alt\u0131nc\u0131 f\u0131kralar\u0131 sakl\u0131 kalmak kayd\u0131yla, a) Mahk\u00fbm olunan cezan\u0131n infaz\u0131n\u0131n tamamland\u0131\u011f\u0131 tarihten itibaren \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcrenin ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131, b) Ki\u015finin bu s\u00fcre zarf\u0131nda yeni bir su\u00e7 i\u015flememi\u015f olmas\u0131 ve hayat\u0131n\u0131 iyi h\u00e2lli olarak s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc hususunda mahkemede bir kanaat olu\u015fmas\u0131 gerekir….’ h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015ftir. <\/p>\n
An\u0131lan maddede, 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu d\u0131\u015f\u0131ndaki kanunlar\u0131n belli bir su\u00e7tan dolay\u0131 veya belli bir cezaya mahk\u00fbmiyete ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 hak yoksunluklar\u0131n\u0131n giderilebilmesi i\u00e7in, mahk\u00fbm olunan cezan\u0131n infaz\u0131n\u0131n tamamland\u0131\u011f\u0131 tarihten itibaren \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcrenin ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131, ki\u015finin bu s\u00fcre zarf\u0131nda yeni bir su\u00e7 i\u015flememi\u015f olmas\u0131 ve hayat\u0131n\u0131 iyi halli olarak s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc hususunda mahkemede bir kanaat olu\u015fmas\u0131 ko\u015fuluyla ki\u015filerin h\u00fckm\u00fc veren mahkemeye veya h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn ikametg\u00e2h\u0131n\u0131n bulundu\u011fu yerdeki ayn\u0131 derecedeki mahkemeye yapacaklar\u0131 ba\u015fvuru \u00fczerine yasaklanm\u0131\u015f haklar\u0131n geri verilmesi karar\u0131n\u0131n verilece\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
Bu maddede bahsedilen ‘5237 say\u0131l\u0131 Kanun d\u0131\u015f\u0131ndaki kanunlar’ ifadesinden, 5237 say\u0131l\u0131 TCK’n\u0131n ‘\u00d6zel kanunlarla ili\u015fki’ ba\u015fl\u0131kl\u0131 5. maddesinde, ‘Bu Kanunun genel h\u00fck\u00fcmleri, \u00f6zel ceza kanunlar\u0131 ve ceza i\u00e7eren kanunlardaki su\u00e7lar hakk\u0131nda da uygulan\u0131r.’ h\u00fckm\u00fc uyar\u0131nca \u00e7e\u015fitli su\u00e7 ve h\u00fcrriyeti ba\u011flay\u0131c\u0131 cezalar ile hak yoksunluklar\u0131n\u0131n d\u00fczenlendi\u011fi 3628 say\u0131l\u0131 Mal Bildiriminde Bulunulmas\u0131, R\u00fc\u015fvet ve Yolsuzluklarla M\u00fccadele Kanunu, Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k Kanunlar\u0131 gibi \u00f6zel ceza kanunlar\u0131 de\u011fil, 657 say\u0131l\u0131 Devlet Memurlar\u0131 Kanunu, Se\u00e7im Kanunu gibi hak yoksunluklar\u0131na yer verilen kanunlar\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. <\/p>\n
5560 say\u0131l\u0131 Kanun’un 38. maddesiyle 5352 say\u0131l\u0131 Kanun’a eklenen 13\/A maddesinin gerek\u00e7esinde, ‘5352 say\u0131l\u0131 Adl\u00ee Sicil Kanununun Ge\u00e7ici 2 nci maddesinde, di\u011fer kanunlardaki kas\u0131tl\u0131 bir su\u00e7tan dolay\u0131 belirli s\u00fcreyle hapis cezas\u0131na veya belli su\u00e7lardan dolay\u0131 bir cezaya mahk\u00fbm olan ki\u015filerin, belli haklar\u0131 kullanmaktan s\u00fcresiz olarak yoksun b\u0131rak\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmleri sakl\u0131 tutulmu\u015ftur. 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu d\u0131\u015f\u0131ndaki \u00e7e\u015fitli kanunlardaki s\u00fcresiz hak yoksunlu\u011fu do\u011furan bu h\u00fck\u00fcmlere ra\u011fmen, yasaklanm\u0131\u015f haklar\u0131n geri verilmesi yolunun kapal\u0131 tutulmas\u0131, uygulamada ciddi sorunlara yol a\u00e7acakt\u0131r. Bu sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik olarak, 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu d\u0131\u015f\u0131ndaki \u00e7e\u015fitli kanunlardaki kas\u0131tl\u0131 bir su\u00e7tan dolay\u0131 belirli s\u00fcreyle hapis cezas\u0131na veya belli su\u00e7lardan dolay\u0131 bir cezaya mahk\u00fbm olan ki\u015filerin s\u00fcresiz olarak kullanmaktan yasakland\u0131klar\u0131 haklar\u0131 tekrar kullanabilmelerine imk\u00e2n tan\u0131yan bir d\u00fczenleme yap\u0131lmas\u0131na ihtiya\u00e7 duyulmu\u015ftur.’ ifadelerine yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Cezaland\u0131r\u0131lmakla g\u00fcd\u00fclen as\u0131l ama\u00e7, i\u015fledi\u011fi su\u00e7tan dolay\u0131 ki\u015finin etkin pi\u015fmanl\u0131k duymas\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131p tekrar topluma kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 oldu\u011fundan, memnu haklar\u0131n iadesi m\u00fcessesesi ile, ceza mahk\u00fbmiyetinden do\u011fan s\u00fcresiz yasaklar\u0131n ve ehliyetsizliklerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilerek, yasak ve ehliyetsizliklerden kurtulmak isteyen kimseyi d\u00fczg\u00fcn ve hukuk kurallar\u0131na uygun bir \u015fekilde ya\u015famaya te\u015fvik etmek ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kapsamda, memnu haklar\u0131n iadesi karar\u0131, gerek T\u00fcrk Ceza Kanunundan, gerekse \u00f6zel bir kanundan kaynaklans\u0131n kamu hizmetlerinden yasaklanma, memuriyetten mahrumiyet, se\u00e7me ve se\u00e7ilme hakk\u0131ndan yoksun k\u0131l\u0131nma gibi temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler alan\u0131ndaki ehliyetsizlikleri gelecek i\u00e7in ortadan kald\u0131ran ve ki\u015fiye kullan\u0131lmas\u0131 men edilen haklar\u0131 kullanma yetkisi sa\u011flayan kararlard\u0131r. <\/p>\n
657 say\u0131l\u0131 Kanun’un 48\/A-5 maddesinde yap\u0131lan ‘T\u00fcrk Ceza Kanunu’ndaki s\u00fcreler ge\u00e7irilmi\u015f olsa bile’ de\u011fi\u015fikli\u011finin 2008 y\u0131l\u0131nda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, 5560 say\u0131l\u0131 Kanun’a eklenen 13\/A maddesinin ise, 2006 y\u0131l\u0131nda eklendi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. 5352 say\u0131l\u0131 Kanun’a 2006 y\u0131l\u0131nda 13\/A maddesinin eklenmesiyle getirilen yasaklanm\u0131\u015f haklar\u0131n geri verilmesi d\u00fczenlemesinden sonra, memnu haklar\u0131n iadesi karar\u0131 al\u0131nsa dahi devlet memuru olunamayaca\u011f\u0131na ili\u015fkin bir h\u00fck\u00fcm de getirilmemi\u015ftir.<\/p>\n
An\u0131lan d\u00fczenlemelerin bir b\u00fct\u00fcn olarak de\u011ferlendirilmesinden; 657 say\u0131l\u0131 Kanun’un 48\/A-(5) maddesinde yer alan ‘TCK’daki s\u00fcreler ge\u00e7irilmi\u015f olsa bile’ ifadesiyle maddede belirtilen su\u00e7lardan dolay\u0131 mahk\u00fbm olan ve bu mahk\u00fbmiyeti nedeniyle belli haklar\u0131 kullanmaktan yasaklanan ki\u015filerin devlet memuru olamayaca\u011f\u0131, yasaklanm\u0131\u015f haklar\u0131n iadesi karar\u0131 al\u0131nmas\u0131 durumunda ise, mahk\u00fbmiyeti ortadan kalkmamakla birlikte mahk\u00fbmiyetten do\u011fan veya mahk\u00fbmiyetle birlikte h\u00fckmedilen ehliyetsizliklerinin ileriye d\u00f6n\u00fck olarak ortadan kalkaca\u011f\u0131, ancak memnu haklar\u0131n iadesi karar\u0131n\u0131n ilgili ki\u015fiye bu karar uyar\u0131nca do\u011frudan memuriyete al\u0131nma hakk\u0131 vermeyip memuriyete ba\u015fvurma hakk\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131, idarenin bu noktada kadro ve ihtiya\u00e7 nedeniyle takdir yetkisinin bulundu\u011fu sonucuna ula\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu durumda, bir ki\u015finin i\u015fledi\u011fi su\u00e7tan dolay\u0131 verilen ceza mahk\u00fbmiyetinin infaz\u0131n\u0131n tamamlanmas\u0131yla birlikte yoksun kald\u0131\u011f\u0131 haklar\u0131n\u0131n, Kanun gere\u011fi kendi\u011filinden ki\u015fiye geri d\u00f6nece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
Dava konusu olayda, davac\u0131n\u0131n s\u00f6z\u00fc edilen mahk\u00fbmiyetine ba\u011fl\u0131 olan hak yoksunlu\u011funun, dava konusu i\u015flemin tesis edildi\u011fi tarihten \u00f6nce ald\u0131\u011f\u0131 memnu haklar\u0131n iadesi karar\u0131 ile ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131, daval\u0131 idarenin takdir yetkisini davac\u0131n\u0131n memur olarak atanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde kulland\u0131\u011f\u0131, bu durumda kadro ve ihtiyac\u0131n bulundu\u011fu hususunun sabit oldu\u011fu, art\u0131k takdir yetkisinden s\u00f6z edilemeyece\u011finden, davac\u0131n\u0131n memuriyete engel mahk\u00fbmiyetinin bulundu\u011fundan bahisle atamas\u0131n\u0131n yap\u0131lmamas\u0131na ili\u015fkin tesis edilen dava konusu i\u015flemde hukuka uyarl\u0131k bulunmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n
28. Dan\u0131\u015ftay \u0130dari Dava Daireleri Kurulunun oy\u00e7oklu\u011fu ile verilen 25\/10\/2021 tarihli ve E.2019\/3092, K.2021\/2001 say\u0131l\u0131 karar\u0131n\u0131n ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“\u00d6z\u00fcrl\u00fc Memur Se\u00e7me S\u0131nav\u0131n\u0131 kazanan davac\u0131, yerle\u015ftirme sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re T\u00fcrkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, \u015e\u0131rnak ili, veri haz\u0131rlama ve kontrol i\u015fletmeni kadrosuna memur olarak yerle\u015ftirilmi\u015f ancak davac\u0131n\u0131n daha \u00f6nce mahk\u00fbm oldu\u011fu su\u00e7un 657 say\u0131l\u0131 Devlet Memurlar\u0131 Kanunu’nun 48\/A-5. maddesinde say\u0131lan devletin \u015fahsiyetine kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7lardan oldu\u011fundan bahisle atamas\u0131n\u0131n yap\u0131lmamas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u0130l derece mahkemesi karar\u0131: devletin \u015fahsiyetine kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7tan h\u00fck\u00fcm giyen davac\u0131n\u0131n, s\u00f6z konusu su\u00e7a ba\u011fl\u0131 olarak yasakl\u0131l\u0131k durumunu geri alm\u0131\u015f olsa dahi yasan\u0131n a\u00e7\u0131k h\u00fckm\u00fc uyar\u0131nca devlet memurlu\u011funa atanma \u015fartlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131ndan davan\u0131n reddine”… Daire karar\u0131: Dan\u0131\u015ftay Onikinci Dairesinin 22\/10\/2018 tarih ve E.2016\/506, K.2018\/4489 say\u0131l\u0131 karar\u0131yla… An\u0131lan d\u00fczenlemelerin bir b\u00fct\u00fcn olarak de\u011ferlendirilmesinden; 657 say\u0131l\u0131 Kanun’un 48\/A-(5) maddesinde yer alan “TCK’daki s\u00fcreler ge\u00e7irilmi\u015f olsa bile” ifadesiyle maddede belirtilen su\u00e7lardan dolay\u0131 mahk\u00fbm olan ve bu mahk\u00fbmiyeti nedeniyle belli haklar\u0131 kullanmaktan yasaklanan ki\u015filerin devlet memuru olamayaca\u011f\u0131, yasaklanm\u0131\u015f haklar\u0131n iadesi karar\u0131 al\u0131nmas\u0131 durumunda ise, mahk\u00fbmiyeti ortadan kalkmamakla birlikte mahk\u00fbmiyetten do\u011fan veya mahk\u00fbmiyetle birlikte h\u00fckmedilen ehliyetsizliklerinin ileriye d\u00f6n\u00fck olarak ortadan kalkaca\u011f\u0131, 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 53. maddesinde ‘Belli haklar\u0131 kullanmaktan yoksun b\u0131rak\u0131lma’ ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda yeni bir d\u00fczenleme yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, buna g\u00f6re, ki\u015filerin kasten i\u015flemi\u015f olduklar\u0131 su\u00e7lardan dolay\u0131 verilecek hapis cezas\u0131 mahk\u00fbmiyetinin kanuni sonucu olarak; bir kamu g\u00f6revinin \u00fcstlenilmesi, se\u00e7me ve se\u00e7ilme hakk\u0131, velayet-vesayet hakk\u0131 gibi bir tak\u0131m hak yoksunluklar\u0131n\u0131n do\u011frudan olu\u015faca\u011f\u0131 ancak hapis cezas\u0131n\u0131n infaz\u0131n\u0131n tamamlanmas\u0131yla birlikte yoksun kal\u0131nan hak yoksunluklar\u0131n\u0131n da kendili\u011finden ki\u015fiye avdet edece\u011fi, T\u00fcrk Ceza Kanunu uyar\u0131nca ayr\u0131ca yeni bir i\u015fleme gerek kalmaks\u0131z\u0131n cezan\u0131n infaz\u0131n\u0131n tamamlanmas\u0131yla ki\u015filerin yoksun kald\u0131\u011f\u0131 haklara kavu\u015faca\u011f\u0131, bununla birlikte, memnu haklar\u0131n iadesi karar\u0131n\u0131n, ilgili ki\u015fiye bu karar uyar\u0131nca do\u011frudan memuriyete al\u0131nma hakk\u0131 vermeyip memuriyete ba\u015fvurma hakk\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131, idarenin bu noktada kadro ve ihtiya\u00e7 durumunu g\u00f6zeterek takdir yetkisini kullanaca\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k oldu\u011fu, dava konusu olayda, davac\u0131n\u0131n mahk\u00fbmiyetine ba\u011fl\u0131 olan hak yoksunlu\u011funun, dava konusu i\u015flemin tesis edildi\u011fi tarihten \u00f6nce ald\u0131\u011f\u0131 memnu haklar\u0131n iadesi karar\u0131 ile ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131… derece mahkemesinin karar\u0131n\u0131n buzulmas\u0131na…’ ‘\u0130lk derece mahkemesi \u00f6nceki gerek\u00e7elerini tekrarlayarak \u0131srar karar\u0131 vermi\u015ftir.<\/p>\n
…An\u0131lan Anayasal kural kar\u015f\u0131s\u0131nda, hakk\u0131nda verilmi\u015f bir mahk\u00fbmiyet karar\u0131 sonras\u0131nda belli kamu haklar\u0131n\u0131 kullanmaktan yoksun k\u0131l\u0131nan vatanda\u015flar\u0131n, memnu haklar\u0131n\u0131n mahkeme karar\u0131 ile iadesi sonras\u0131nda kamu hizmetine al\u0131nmada ba\u015fvuru yapma ve s\u0131navlara kat\u0131lma hususunda di\u011fer vatanda\u015flardan farks\u0131z olduklar\u0131 konusunda bir duraksama bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
…Memnu haklar\u0131n iadesi, 765 say\u0131l\u0131 (m\u00fclga) T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte oldu\u011fu d\u00f6nemde ve h\u00e2len 5352 say\u0131l\u0131 Adl\u00ee Sicil Kanunu’nun 13\/A maddesi uyar\u0131nca 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu d\u0131\u015f\u0131ndaki kanunlar\u0131n belli bir su\u00e7tan dolay\u0131 veya belli bir cezaya mahk\u00fbmiyete ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131k h\u00e2llerinden kaynaklanan s\u00fcreli veya s\u00fcresiz hak yoksunluklar\u0131n\u0131n belli \u015fartlarda sona erdirilmesine y\u00f6nelik olarak getirilmi\u015f bir m\u00fcessesedir. An\u0131lan Anayasal kural kar\u015f\u0131s\u0131nda, hakk\u0131nda verilmi\u015f bir mahk\u00fbmiyet karar\u0131 sonras\u0131nda belli kamu haklar\u0131n\u0131 kullanmaktan yoksun k\u0131l\u0131nan vatanda\u015flar\u0131n, memnu haklar\u0131n\u0131n mahkeme karar\u0131 ile iadesi sonras\u0131nda kamu hizmetine al\u0131nmada ba\u015fvuru yapma ve s\u0131navlara kat\u0131lma hususunda di\u011fer vatanda\u015flardan farks\u0131z olduklar\u0131 konusunda bir duraksama bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
…”<\/p>\n
29. Ayr\u0131ca bkz. Enis Aras [GK], B. No: 2018\/36485, 14\/12\/2022, \u00a7\u00a7 21-30).<\/p>\n
V. \u0130NCELEME VE GEREK\u00c7E<\/p>\n
30. Anayasa Mahkemesinin 28\/5\/2025 tarihinde yapm\u0131\u015f oldu\u011fu toplant\u0131da ba\u015fvuru incelenip gere\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
A. Ba\u015fvurucunun \u0130ddialar\u0131 ve Bakanl\u0131k G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<\/p>\n
31. Ba\u015fvurucu;<\/p>\n
i. Yasaklanm\u0131\u015f haklar\u0131n iadesine ili\u015fkin 7\/11\/2019 tarihli A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi karar\u0131n\u0131n ceza mahk\u00fbmiyetinden do\u011fan baz\u0131 haklar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik ehliyetsizlikleri gelece\u011fe d\u00f6n\u00fck olarak ortadan kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan etmi\u015ftir. Nitekim 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 53. maddesinin gerek\u00e7esinde; cezaland\u0131rma ile g\u00fcd\u00fclen as\u0131l amac\u0131n su\u00e7 i\u015fleyen ki\u015finin yeniden topluma kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 oldu\u011funa g\u00f6re su\u00e7a ba\u011fl\u0131 hak yoksunluklar\u0131n\u0131n da belirli bir s\u00fcre ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n ifade edildi\u011fini vurgulam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
ii. Yasaklanm\u0131\u015f haklar\u0131n iadesi ile birlikte SGK ile s\u00f6zle\u015fme yapmas\u0131na engel oldu\u011fu belirtilen mevzuat ve Protokol h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanma olana\u011f\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, SGK’n\u0131n bir kamu kurumu olmas\u0131n\u0131n sonucu olarak s\u00f6zle\u015fme yap\u0131lacak eczaneleri se\u00e7me yetkisinin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmi\u015ftir. Ayr\u0131ca s\u00f6zle\u015fme yap\u0131lmamas\u0131n\u0131n ciddi maddi kay\u0131plara yol a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131 dolay\u0131s\u0131yla di\u011fer eczanelere g\u00f6re dezavantajl\u0131 duruma gelece\u011fini belirten ba\u015fvurucu; adil yarg\u0131lanma hakk\u0131, e\u015fitlik ilkesi ve \u00e7al\u0131\u015fma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
32. Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde; mevzuata ve Anayasa Mahkemesi kararlar\u0131na yer verilerek, mevcut ba\u015fvuruda ba\u015fvurucunun \u00f6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131n\u0131n ihlal edilip edilmedi\u011fi konusunda yap\u0131lacak incelemede Anayasa ve ilgili mevzuat h\u00fck\u00fcmleri, Anayasa Mahkemesi i\u00e7tihad\u0131 ve somut olay\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar\u0131n\u0131n da dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n
33. Ba\u015fvurucu vekili; Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 cevab\u0131nda, bireysel ba\u015fvuru formundaki beyanlar\u0131n\u0131 tekrar ederek ba\u015fvurucunun s\u00f6zle\u015fme yap\u0131lmayan d\u00f6neme ili\u015fkin gelir kayb\u0131 hakk\u0131nda bilgiler sunmu\u015ftur.<\/p>\n
B. De\u011ferlendirme<\/p>\n
34. Anayasa’n\u0131n “\u00d6zel hayat\u0131n gizlili\u011fi” ba\u015fl\u0131kl\u0131 20. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u201cHerkes, \u00f6zel hayat\u0131na … sayg\u0131 g\u00f6sterilmesini isteme hakk\u0131na sahiptir. \u00d6zel hayat\u0131n … gizlili\u011fine dokunulamaz.” <\/p>\n
35. Anayasa Mahkemesi, olaylar\u0131n ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan yap\u0131lan hukuki nitelendirmesi ile ba\u011fl\u0131 olmay\u0131p olay ve olgular\u0131n hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan [1. B.], B. No: 2012\/969, 18\/9\/2013, \u00a7 16).<\/p>\n
1. Uygulanabilirlik Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n
36. Anayasa Mahkemesi bir\u00e7ok karar\u0131nda \u00f6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131n\u0131n kapsam\u0131na ili\u015fkin de\u011ferlendirmede bulunarak ki\u015filerin mesleki hayatlar\u0131n\u0131n da \u00f6zel hayatlar\u0131yla s\u0131k\u0131 bir ili\u015fki i\u00e7inde oldu\u011funu s\u0131kl\u0131kla vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Bu ba\u011flamda \u00f6zel hayata dair unsurlar gerek\u00e7e g\u00f6sterilerek mesle\u011fe m\u00fcdahale edilmesinin uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00f6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131 kapsam\u0131nda incelenmesi i\u00e7in yeterli oldu\u011funu, di\u011fer yandan \u00f6zel hayata ili\u015fkin bir nedene dayanmayan mesleki hayata dair m\u00fcdahalelerin ise do\u011frudan do\u011fruya \u00f6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmi\u015ftir (K.\u015e. [2. B.], B. No: 2013\/1614, 3\/4\/2014, \u00a7\u00a7 31-38; B\u00fclent Polat [GK], B. No: 2013\/7666, 10\/12\/2015, \u00a7\u00a7 61-63; Ata T\u00fcrkeri [1. B.], B. No: 2013\/6057, 16\/12\/2015, \u00a7\u00a7 30-34; Namet Sevin\u00e7 [1. B.], B. No: 2015\/9155, 10\/1\/2019, \u00a7\u00a7 19-21, 31-35; C.A. (3) [GK], B. No: 2018\/10286, 2\/7\/2020, \u00a7\u00a7 90-94).<\/p>\n
37. Bu kapsamda Anayasa Mahkemesi \u00f6zel hayata ili\u015fkin hususlar\u0131n ki\u015finin mesle\u011fi ile ilgili tasarruflara esas al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 durumlarda sebebe dayal\u0131 yakla\u015f\u0131m ve \u00f6zel hayata ili\u015fkin herhangi bir nedene dayan\u0131lmaks\u0131z\u0131n mesleki hayata y\u00f6nelen m\u00fcdahalelerin sonuca dayal\u0131 yakla\u015f\u0131m ba\u011flam\u0131nda \u00f6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilebilmesi i\u00e7in gerekli olan ko\u015fullar\u0131n neler oldu\u011funa ili\u015fkin detayl\u0131 de\u011ferlendirmelerde bulunmu\u015ftur. Buradan hareketle \u00f6zel hayata ili\u015fkin herhangi bir nedene dayanmayan ve ki\u015finin mesleki hayat\u0131na y\u00f6nelen m\u00fcdahalelerin \u00f6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilebilmesi i\u00e7in m\u00fcdahalenin ki\u015finin \u00f6zel hayat\u0131na y\u00f6nelik ciddi olumsuz etki ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu veya bulunma ihtimali oldu\u011fu ortaya konulmal\u0131d\u0131r (C.A. (3), \u00a7\u00a7 91-96; Tamer Mahmuto\u011flu [GK], B. No: 2017\/38953, 23\/7\/2020, \u00a7\u00a7 84-90; Ayla Demir \u0130\u015fat [GK], B. No: 2018\/24245, 8\/10\/2020, \u00a7\u00a7 106-110; Enis Aras, \u00a7\u00a7 39-45; Ay\u015fe Ortak [GK], B.No: 2018\/25011, 6\/1\/2022 \u00a7\u00a7 56-59; E.E.S. [GK], 2021\/1318, 4\/7\/2024, \u00a7\u00a7 36-43).<\/p>\n
38. Somut olayda \u00f6zel eczane i\u015fleten ba\u015fvurucunun ila\u00e7 al\u0131m\u0131, sat\u0131m\u0131, re\u00e7ete giri\u015fi gibi bir\u00e7ok faaliyetini SGK ile yap\u0131lan Protokol \u00e7er\u00e7evesinde yerine getirebilece\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak ba\u015fvurucu ile s\u00f6zle\u015fme yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetildi\u011finde i\u015fletmekte oldu\u011fu eczanenin ila\u00e7 satmas\u0131n\u0131n ve faaliyetlerine devam etmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Bu durumda ba\u015fvurucunun SGK anla\u015fmas\u0131n\u0131n feshedilmesinin ba\u015fvurucu hakk\u0131ndaki i\u015flemin ba\u015fkalar\u0131yla mesle\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde ili\u015fki kurabilme ve geli\u015ftirebilme imk\u00e2n\u0131n\u0131n \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde zay\u0131flamas\u0131na, mesle\u011fini devam ettirebilmesi, sosyal ve mesleki itibar\u0131n\u0131 koruyabilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ciddi sonu\u00e7lar do\u011furmas\u0131na yol a\u00e7aca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla SGK’n\u0131n ba\u015fvurucu ile s\u00f6zle\u015fme yapmamas\u0131n\u0131n adli sicil kayd\u0131 ba\u011flam\u0131ndaki ki\u015fisel verilere dayand\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131ca s\u00f6zle\u015fme yap\u0131lmamas\u0131n\u0131n ba\u015fvurucunun \u00f6zel hayat\u0131na ciddi \u015fekilde etki etti\u011fi ve bu etkinin belirli bir a\u011f\u0131rl\u0131k d\u00fczeyine ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Neticede somut ba\u015fvurunun sonuca dayal\u0131 olarak \u00f6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131 kapsam\u0131nda incelenebilir nitelikte oldu\u011fu belirlendi\u011finden an\u0131lan kararda belirtilen ilkelerden ayr\u0131lmay\u0131 gerektiren bir y\u00f6n bulunmad\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmi\u015ftir (benzer y\u00f6nde de\u011ferlendirmeler i\u00e7in bkz. Mustafa Aky\u0131ld\u0131z [2. B.], B. No: 2020\/23302, 2\/10\/2024, \u00a7 30).<\/p>\n
2. Kabul Edilebilirlik Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n
39. A\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmad\u0131\u011f\u0131 ve kabul edilemezli\u011fine karar verilmesini gerektirecek ba\u015fka bir neden de bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan \u00f6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n kabul edilebilir oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
3. Esas Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n
40. \u00d6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131na y\u00f6nelik negatif ve pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131rlar\u0131n kesin bi\u00e7imde tan\u0131mlanmas\u0131 ve birbirinden ayr\u0131lmas\u0131 her zaman m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Devlet i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen negatif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler, her durumda \u00f6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131na keyf\u00ee surette m\u00fcdahaleden ka\u00e7\u0131nmay\u0131 gerekli k\u0131lar. Pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler de \u00f6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131n\u0131n korunmas\u0131n\u0131 ve bireyler aras\u0131 ili\u015fkiler alan\u0131nda olsa da \u00f6zel hayata sayg\u0131n\u0131n g\u00fcvencelerini sa\u011flamaya y\u00f6nelik olaya \u00f6zg\u00fc tedbirlerin al\u0131nmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lar (benzer y\u00f6ndeki de\u011ferlendirmeler i\u00e7in bkz. Adnan Oktar (3) [2. B.], B. No: 2013\/1123, 2\/10\/2013, \u00a7 32; \u00d6m\u00fcr Kara ve Onursal \u00d6zbek [2. B.], B. No: 2013\/4825, 24\/3\/2016, \u00a7 46; Tamer Mahmuto\u011flu, \u00a7 98).<\/p>\n
41. Ba\u015fvurucunun SGK kapsam\u0131ndaki ki\u015filere ila\u00e7 sat\u0131\u015f\u0131na imk\u00e2n sa\u011flayacak olan s\u00f6zle\u015fme yap\u0131lmas\u0131 talebi SGK taraf\u0131ndan reddedilmi\u015ftir. SGK’n\u0131n kamu ve \u00f6zel sekt\u00f6rde \u00e7al\u0131\u015fan herkesi kapsayacak \u015fekilde sosyal g\u00fcvenlik alan\u0131nda faaliyet g\u00f6steren ve kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ayr\u0131cal\u0131klar\u0131 ile donat\u0131lm\u0131\u015f bir kamu kurumu oldu\u011fu bilinmektedir. Ayr\u0131ca s\u00f6zle\u015fmelerin haz\u0131rlanmas\u0131nda eczac\u0131lar\u0131n hi\u00e7bir iradesi bulunmad\u0131\u011f\u0131 gibi Protokol gere\u011fince SGK’n\u0131n, s\u00f6zle\u015fmenin taraf\u0131 olan eczanelere -Protokol’e ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil eden belirli davran\u0131\u015flar\u0131 h\u00e2linde- idari nitelikte cezalar verme yetkisinin bulundu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla somut olaydaki hukuki ili\u015fkinin kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fcn etkisi alt\u0131nda \u015fekillendi\u011fi ve ba\u015fvurucunun \u00f6zel hayat\u0131na y\u00f6nelen m\u00fcdahalenin kamu kurumunun fesih i\u015fleminden kaynakland\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ba\u015fvurunun devletin negatif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri ba\u011flam\u0131nda incelenmesi gerekti\u011fi de\u011ferlendirilmi\u015ftir (benzer y\u00f6ndeki de\u011ferlendirmeler i\u00e7in bkz. C.A. (3), \u00a7 104; Mustafa Aky\u0131ld\u0131z, \u00a7 33).<\/p>\n
a. M\u00fcdahalenin Varl\u0131\u011f\u0131<\/p>\n
42. Ba\u015fvurucunun SGK ile s\u00f6zle\u015fme yapma talebinin reddedilmesi ve yarg\u0131 mercileri taraf\u0131ndan s\u00f6z konusu i\u015flemin hukuka uygun oldu\u011fu sonucuna ula\u015f\u0131lmas\u0131 nedeniyle ba\u015fvurucunun mesleki hayat\u0131na m\u00fcdahalede bulunuldu\u011fu sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla s\u00f6zle\u015fmenin feshine ili\u015fkin al\u0131nan kararla kamusal bir makam taraf\u0131ndan ba\u015fvurucunun \u00f6zel hayat\u0131na sayg\u0131 hakk\u0131na bir m\u00fcdahalede bulunuldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
b. M\u00fcdahalenin \u0130hlal Olu\u015fturup Olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131<\/p>\n
43. Anayasa’n\u0131n 13. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Temel hak ve h\u00fcrriyetler, \u00f6zlerine dokunulmaks\u0131z\u0131n yaln\u0131zca Anayasan\u0131n ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak ve ancak kanunla s\u0131n\u0131rlanabilir. Bu s\u0131n\u0131rlamalar, Anayasan\u0131n s\u00f6z\u00fcne ve ruhuna, demokratik toplum d\u00fczeninin ve l\u00e2ik Cumhuriyetin gereklerine ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine ayk\u0131r\u0131 olamaz.”<\/p>\n
44. Yukar\u0131da belirlenen m\u00fcdahale, Anayasa’n\u0131n 13. maddesinde belirtilen ko\u015fullara uygun olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde Anayasa’n\u0131n 20. maddesini ihlal edecektir. Bu sebeple s\u0131n\u0131rlaman\u0131n Anayasa’n\u0131n 13. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ve somut ba\u015fvuruya uygun d\u00fc\u015fen, kanun taraf\u0131ndan \u00f6ng\u00f6r\u00fclme, me\u015fru ama\u00e7 ta\u015f\u0131ma, demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine ayk\u0131r\u0131 olmama kriterlerine uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi gerekir (Halil Berk [1. B.], B. No: 2017\/8758, 21\/3\/2018, \u00a7 49; S\u00fcveyda Yark\u0131n [2. B.], B. No: 2017\/39967, 11\/12\/2019, \u00a7 32;\u015eennur Acar [1. B.], B. No: 2017\/9370, 27\/2\/2020, \u00a7 34; R.G. [GK], B. No: 2017\/31619, 23\/7\/2020, \u00a7 82).<\/p>\n
(i.) Kanunilik <\/p>\n
45. M\u00fcdahalenin kanuna dayal\u0131 olmas\u0131 \u00f6ncelikle \u015fekl\u00ee manada bir kanunun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lar. \u015eekl\u00ee manada kanun, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi (TBMM) taraf\u0131ndan Anayasa’da belirtilen usule uygun olarak kanun ad\u0131 alt\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan d\u00fczenleyici yasama i\u015flemidir. Hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere m\u00fcdahale edilmesi ancak yasama organ\u0131nca kanun ad\u0131 alt\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan d\u00fczenleyici i\u015flemlerde m\u00fcdahaleye imk\u00e2n tan\u0131yan bir h\u00fckm\u00fcn bulunmas\u0131 \u015fart\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. TBMM taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lan \u015fekl\u00ee anlamda bir kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fcn bulunmamas\u0131 hakka yap\u0131lan m\u00fcdahaleyi anayasal temelden yoksun b\u0131rak\u0131r (Ali H\u0131d\u0131r Akyol ve di\u011ferleri [GK], B. No: 2015\/17510, 18\/10\/2017, \u00a7 56).<\/p>\n
46. Hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin, bunlara yap\u0131lacak m\u00fcdahalelerin ve s\u0131n\u0131rland\u0131rmalar\u0131n kanunla d\u00fczenlenmesi bu haklara ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere keyf\u00ee m\u00fcdahaleyi engelleyen ve hukuk g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flayan demokratik hukuk devletinin en \u00f6nemli unsurlar\u0131ndan biridir (Tahsin Erdo\u011fan [2. B.], B. No: 2012\/1246, 6\/2\/2014, \u00a7 60). Kanunun varl\u0131\u011f\u0131 kadar kanun metninin ve uygulamas\u0131n\u0131n da bireylerin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n sonucunu \u00f6ng\u00f6rebilece\u011fi kadar hukuki belirlilik ta\u015f\u0131mas\u0131 gerekir. Bir di\u011fer ifadeyle kanunun kalitesi de kanunilik ko\u015fulunun sa\u011flan\u0131p sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespitinde \u00f6nem arz etmektedir (Necmiye \u00c7ift\u00e7i ve di\u011ferleri [1. B.], B. No: 2013\/1301, 30\/12\/2014, \u00a7 55). M\u00fcdahalenin kanuna dayal\u0131 olmas\u0131, m\u00fcdahaleye ili\u015fkin yeterince eri\u015filebilir ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir kurallar\u0131n bulunmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir (T\u00fcrkiye \u0130\u015f Bankas\u0131 A.\u015e. [GK], B. No: 2014\/6192, 12\/11\/2014, \u00a7 44).<\/p>\n
47. Ba\u015fvuru konusu olayda idari i\u015flemin 5510 say\u0131l\u0131 Kanun’un 103. maddesine dayand\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yarg\u0131 mercileri taraf\u0131ndan yap\u0131lan de\u011ferlendirmede ise ba\u015fvurucunun 5352 say\u0131l\u0131 Kanun’un 13\/A maddesi uyar\u0131nca yasaklanm\u0131\u015f haklar\u0131n\u0131n iadesine karar verildi\u011fi kabul edilmekle birlikte 5510 say\u0131l\u0131 Kanun’da yer verilen d\u00fczenleme nedeniyle ba\u015fvurucunun SGK ile yeniden s\u00f6zle\u015fme yapma hakk\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. A\u00e7\u0131klanan hususlar gere\u011fince ba\u015fvurucu hakk\u0131ndaki i\u015flemin \u015fekl\u00ee olarak bir kanun h\u00fckm\u00fcne dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131n kabul\u00fc gerekir.<\/p>\n
48. \u00d6te yandan 5510 say\u0131l\u0131 Kanun’da yer alan s\u00f6zle\u015fme yasa\u011f\u0131n\u0131n, yasaklanm\u0131\u015f haklar\u0131n iadesi karar\u0131na konu olan mahk\u00fbmiyetler y\u00f6n\u00fcnden uygulan\u0131p uygulanmayaca\u011f\u0131 hususunda d\u00fczenlemenin belirlilik ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan tart\u0131\u015fmal\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmekle birlikte, ba\u015fvurunun niteli\u011fi ve kapsam\u0131 itibar\u0131yla incelemeye devam edilerek bu hususun demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygunluk ba\u011flam\u0131nda de\u011ferlendirilmesi gerekir.<\/p>\n
(ii.) Me\u015fru Ama\u00e7 <\/p>\n
49. \u00d6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131na m\u00fcdahale te\u015fkil eden mesle\u011fe ili\u015fkin tedbirlerin mill\u00ee g\u00fcvenli\u011fe, kamu d\u00fczeninin korunmas\u0131na ve kamu hizmetinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011finin sa\u011flanmas\u0131na y\u00f6nelik oldu\u011fu ve hakk\u0131n do\u011fas\u0131ndan kaynaklanan bir s\u0131n\u0131rland\u0131rma nedeni olarak kabul edilebilece\u011fi de\u011ferlendirilmi\u015ftir (ayr\u0131nt\u0131l\u0131 de\u011ferlendirme i\u00e7in bkz. AYM, E.2014\/87, K.2015\/112, 8\/12\/2015; Sevim Akat E\u015fki [1. B.], B. No: 2013\/2187, 19\/12\/2013, \u00a7 33; C.A. (3), \u00a7\u00a7 109-113; Enis Aras, \u00a7\u00a7 63, 64).<\/p>\n
50. Bu ba\u011flamda somut olayda baz\u0131 su\u00e7lardan mahk\u00fbm olanlar y\u00f6n\u00fcnden kamu kurumu olan SGK ile s\u00f6zle\u015fme yasa\u011f\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi ve bu kapsamda ba\u015fvurucunun mesle\u011fini SGK ile s\u00f6zle\u015fme yapman\u0131n sa\u011flayaca\u011f\u0131 imk\u00e2n ve olanaklardan faydalanarak icra etmesine y\u00f6nelik m\u00fcdahalenin -ba\u015fvurucunun h\u00fck\u00fcm giydi\u011fi su\u00e7un niteli\u011fi de g\u00f6zetildi\u011finde- s\u00f6z konusu s\u0131n\u0131rlama nedenlerine dayand\u0131\u011f\u0131 ve bu suretle me\u015fru ama\u00e7 unsurunu ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
(iii.) Demokratik Toplum D\u00fczeninin Gereklerine Uygunluk ve \u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck <\/p>\n
(1) Genel \u0130lkeler <\/p>\n
51. Anayasa Mahkemesi kararlar\u0131na g\u00f6re demokratik toplum d\u00fczeninin gerekleri kavram\u0131 \u00f6ncelikle ilgili hak y\u00f6n\u00fcnden getirilen s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n zorunlu ya da istisnai tedbir niteli\u011finde olmas\u0131n\u0131, ba\u015fvurulabilecek en son \u00e7are ya da al\u0131nabilecek en son \u00f6nlem olarak kendisini g\u00f6stermesini gerektirmektedir. Demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerinden olma, bir s\u0131n\u0131rlaman\u0131n demokratik bir toplumda zorlay\u0131c\u0131 bir toplumsal ihtiyac\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 amac\u0131na y\u00f6nelik olmas\u0131n\u0131 ifade etmektedir (AYM, E.2016\/179, K.2017\/176, 28\/12\/2017; Ata T\u00fcrkeri, \u00a7 44; Haluk \u00d6ktem [GK], B. No: 2014\/13433, 13\/10\/2016, \u00a7 49; Erhun \u00d6ks\u00fcz [GK], B. No: 2014\/12777, 13\/10\/2016 \u00a7 53; Salim Onur \u015eakar [2. B.], B. No: 2015\/2711, 21\/9\/2017, \u00a7 35; C.A. (3), \u00a7 114).<\/p>\n
52. Anayasa’n\u0131n 13. maddesinde demokratik toplum d\u00fczeninin gerekleri ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck kriterleri iki ayr\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fct olarak d\u00fczenlenmi\u015f olmakla birlikte bu iki \u00f6l\u00e7\u00fct aras\u0131nda ayr\u0131lmaz bir ili\u015fki vard\u0131r. \u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesinin amac\u0131 temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin gere\u011finden fazla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesidir. Anayasa Mahkemesi kararlar\u0131 uyar\u0131nca \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesi, s\u0131n\u0131rlama i\u00e7in kullan\u0131lan arac\u0131n s\u0131n\u0131rlama amac\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmeye uygun olmas\u0131n\u0131 ifade eden elveri\u015flilik, s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 \u00f6nlemin s\u0131n\u0131rlama amac\u0131na ula\u015fmak bak\u0131m\u0131ndan zorunlu olmas\u0131na i\u015faret eden gereklilik ve ara\u00e7la amac\u0131n orant\u0131s\u0131z bir \u00f6l\u00e7\u00fc i\u00e7inde bulunmamas\u0131 ile s\u0131n\u0131rlaman\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck getirmemesi anlam\u0131na gelen orant\u0131l\u0131l\u0131k unsurlar\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir (B\u00fclent Polat, \u00a7 106; Tevfik T\u00fcrkmen [GK], B. No: 2013\/9704, 3\/3\/2016, \u00a7 70; B\u00fclent Kaya [GK], B. No: 2013\/2941, 11\/5\/2016, \u00a7 82; Ferhat \u00dcst\u00fcnda\u011f [1. B.], B. No: 2014\/15428, 17\/7\/2018, \u00a7\u00a7 45, 48; C.A. (3), \u00a7 115).<\/p>\n
53. Belirtilen \u00f6l\u00e7\u00fctlere riayetle bir s\u0131n\u0131rland\u0131rma yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti i\u00e7in m\u00fcdahale te\u015fkil eden \u00f6nlemin temelini olu\u015fturan me\u015fru ama\u00e7 kar\u015f\u0131s\u0131nda, bireye d\u00fc\u015fen fedak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 ve g\u00f6zetilen genel yarar\u0131n gerekleri ile bireyin temel hakk\u0131n\u0131n korunmas\u0131 aras\u0131nda adil bir dengenin kurulup kurulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi zorunludur. Anayasa’n\u0131n 13. maddesi vas\u0131tas\u0131yla Anayasa’da yer alan t\u00fcm temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 hususunda ge\u00e7erli olan bu denge, \u00f6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131nda da g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r (B\u00fclent Polat, \u00a7 107).<\/p>\n
54. Kamusal makamlar\u0131n bir hakk\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 s\u00fcrecinde iki ayr\u0131 a\u015famada takdir yetkisi bulunmaktad\u0131r. Bunlardan ilki, s\u0131n\u0131rlama \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn\u00fcn se\u00e7imidir. \u0130kincisi ise ilgili s\u0131n\u0131rlama \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc \u00e7er\u00e7evesinde izlenen me\u015fru amac\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00fczere yap\u0131lan s\u0131n\u0131rlaman\u0131n gereklili\u011fidir. Ancak kamusal makamlara tan\u0131nan bu takdir yetkisi s\u0131n\u0131rs\u0131z olmay\u0131p ihlal iddias\u0131na konu \u00f6nlemin anayasal temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerle ba\u011fda\u015f\u0131r olmas\u0131 yani m\u00fcdahaleyi me\u015frula\u015ft\u0131rmak \u00fczere kullan\u0131lan arg\u00fcmanlar\u0131n elveri\u015fli, zorunlu ve orant\u0131l\u0131 olmas\u0131 gerekir (B\u00fclent Polat, \u00a7 108).<\/p>\n
55. Belirtilen takdir yetkisi, her bir olay \u00f6zelinde ayr\u0131 bir kapsama sahiptir. G\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan hakk\u0131n veya hukuksal yarar\u0131n niteli\u011fi ve bunun birey bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemi gibi unsurlara ba\u011fl\u0131 olarak bu yetkinin kapsam\u0131 daralmakta veya geni\u015flemektedir. \u00d6te yandan personel rejimi gibi s\u0131k\u0131 kural ve \u015fartlara tabi bir alanda, kamu makamlar\u0131n\u0131n faaliyetin niteli\u011fine ve s\u0131n\u0131rlaman\u0131n amac\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fen geni\u015f bir takdir yetkisinin bulunmas\u0131 do\u011fald\u0131r. Bununla birlikte \u00f6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131 ile kamu hizmetinin yukar\u0131da belirtilen temellere uygun y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini g\u00f6zetmek konusundaki me\u015fru menfaat aras\u0131nda adil bir denge kurulup kurulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 zorunludur (B\u00fclent Polat, \u00a7\u00a7 109, 110).<\/p>\n
56. Ayr\u0131ca \u00f6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131na y\u00f6nelik m\u00fcdahalenin demokratik bir toplumda gerekli olma ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkelerine uygun oldu\u011fu konusunda yarg\u0131sal makamlar taraf\u0131ndan olu\u015fturulan gerek\u00e7elerin ikna edici nitelikte ilgili ve yeterli olmas\u0131 gerekir (benzer y\u00f6ndeki de\u011ferlendirmeler i\u00e7in bkz. Ata T\u00fcrkeri, \u00a7\u00a7 45, 47; Murat Deniz [1. B.], B. No: 2014\/5318, 21\/9\/2016, \u00a7 66). Yine m\u00fcdahalenin yarg\u0131sal denetiminin usule ili\u015fkin gereklilikler yerine getirilerek etkili bir \u015fekilde ve makul s\u00fcrede tamamlanmas\u0131 \u00f6nemlidir.<\/p>\n
(2) \u0130lkelerin Olaya Uygulanmas\u0131<\/p>\n
57. Somut olayda eczane ruhsatnamesi sahibi olan ba\u015fvurucu 26\/3\/2020 tarihinde SGK Ankara \u0130l M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ba\u015fvurarak s\u00f6zle\u015fme yapma talebinde bulunmu\u015f, yap\u0131lan de\u011ferlendirme sonucunda ba\u015fvurucu hakk\u0131nda mahk\u00fbmiyet karar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu belirtilerek Protokol’\u00fcn 6.20. maddesi ve 5510 say\u0131l\u0131 Kanun’un 103. maddesinin (5) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 gere\u011fince ret karar\u0131 verildi\u011fi ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n
58. SGK ve TEB aras\u0131nda d\u00fczenli olarak yenilenen Protokoller arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla SGK mensubu olan ki\u015filerin ila\u00e7 ve t\u0131bbi malzeme ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 ama\u00e7lanmaktad\u0131r. An\u0131lan Protokol ayn\u0131 zamanda TEB ile eczaneler aras\u0131nda imzalanan s\u00f6zle\u015fmelerin dayana\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturmakta ve eczaneler, s\u00f6zle\u015fmenin ge\u00e7erli oldu\u011fu s\u00fcre i\u00e7erisinde SGK mensubu ki\u015filerin taleplerini kar\u015f\u0131lamaktad\u0131r. SGK ile eczaneler aras\u0131ndaki hukuki ili\u015fkinin fiil\u00ee yans\u0131mas\u0131 Medikal Ulak (Medula) sistemi \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Zira s\u00f6zle\u015fmeyi imzalayan eczaneler, SGK’n\u0131n ilgili birimine ba\u015fvurarak Medula sistemine eri\u015fim yetkisi almaktad\u0131r (Mustafa Aky\u0131ld\u0131z, \u00a7 46).<\/p>\n
59. Medula sisteminin \u00fclkemizde faaliyet g\u00f6steren t\u00fcm resm\u00ee ve \u00f6zel sa\u011fl\u0131k kurumlar\u0131n\u0131n kullanmas\u0131 zorunlu olan bir veritaban\u0131 niteli\u011finde oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Buna g\u00f6re, SGK kapsam\u0131nda olsun ya da olmas\u0131n ila\u00e7 talebinde bulunan hastalar i\u00e7in Medula sistemi \u00fczerinden d\u00fczenlenen elektronik re\u00e7ete (e-re\u00e7ete) kodlar\u0131 s\u00f6z konusu sistemi kullanan t\u00fcm eczanelerce g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenebilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla SGK’n\u0131n Medula sistemine eri\u015fim yetkisi vermedi\u011fi bir eczanenin SGK mensubu olan bir hastan\u0131n e-re\u00e7ete kodunu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyerek hastan\u0131n talebini kar\u015f\u0131lamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 gibi hastan\u0131n SGK kapsam\u0131nda olmamas\u0131, bir ba\u015fka deyi\u015fle \u00fccret kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ila\u00e7 almay\u0131 talep etmesi h\u00e2linde de belirtilen sonu\u00e7 de\u011fi\u015fmemektedir. Buradan hareketle \u00f6z\u00fcnde serbest meslek olan eczac\u0131l\u0131\u011f\u0131n esasen bu s\u00f6zle\u015fmeler \u00e7er\u00e7evesinde etkili bir \u015fekilde ifa edilebilir bir meslek oldu\u011fu ve Medula sistemine eri\u015fimin eczanelerin ticari faaliyetlerinin devam\u0131 i\u00e7in elzem oldu\u011fu sonucuna ula\u015f\u0131lmaktad\u0131r (Mustafa Aky\u0131ld\u0131z, \u00a7 47).<\/p>\n
60. Eczac\u0131l\u0131k faaliyeti, \u00f6z\u00fcnde bir serbest meslek olmas\u0131na ra\u011fmen sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin yerine getirilmesine arac\u0131l\u0131k etmesi itibar\u0131yla an\u0131lan faaliyetin kamusal y\u00f6n\u00fcn\u00fcn de bulundu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Mesle\u011fin belirtilen \u00f6zelli\u011fi nedeniyle di\u011fer mesleklerden farkl\u0131 kurallar ve denetleme y\u00f6ntemlerine tabi olmas\u0131 ola\u011fan olarak kabul edilebilir. Ancak her durumda mesle\u011fin ifas\u0131na ili\u015fkin kurallar\u0131n, uygulamalar\u0131n ve tedbirlerin esaslar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a mevzuatta d\u00fczenlenmesi gerekir. Bununla birlikte mesle\u011fin ifas\u0131n\u0131n imk\u00e2ns\u0131z h\u00e2le getirilmesi ya da meslek sahibine \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz k\u00fclfet y\u00fcklenmesi h\u00e2linde ayn\u0131 zamanda bir kariyer mesle\u011fi niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan eczac\u0131l\u0131\u011fa yap\u0131lan m\u00fcdahalenin somut olaya g\u00f6re temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri ihlal edebilece\u011fi vurgulanmal\u0131d\u0131r (Mustafa Aky\u0131ld\u0131z, \u00a7 48).<\/p>\n
61. Somut olayda yarg\u0131 mercilerince ba\u015fvurucu hakk\u0131ndaki mahk\u00fbmiyet karar\u0131n\u0131n SGK ile yeniden s\u00f6zle\u015fme yapmas\u0131na engel te\u015fkil etti\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Oysa yarg\u0131lama s\u00fcrecinde ba\u015fvurucu; 5352 say\u0131l\u0131 Kanun gere\u011fince yasaklanm\u0131\u015f haklar\u0131n\u0131n iadesine karar verildi\u011fini, s\u00f6z konusu karar\u0131n mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn t\u00fcm sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ileriye d\u00f6n\u00fck olarak ortadan kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Buna kar\u015f\u0131n yarg\u0131 mercilerince an\u0131lan iddia ve itirazlar hakk\u0131nda hi\u00e7bir inceleme ve de\u011ferlendirme yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
62. Hakk\u0131nda belirli su\u00e7lardan mahk\u00fbmiyet karar\u0131 verilmi\u015f ki\u015filerle, idarenin kamu hizmetinin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesine ili\u015fkin s\u00f6zle\u015fmeler yapmamay\u0131 tercih etmesi somut olay\u0131n ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re demokratik toplumun gereklerine uygun kabul edilebilir. Ancak bu s\u0131n\u0131rlaman\u0131n kamu hizmetinin gere\u011fi gibi ifa edilmesi, kamu d\u00fczeni ve g\u00fcvenli\u011fi gibi makul ama\u00e7lara hizmet edecek mahiyette ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc olmas\u0131 \u00f6nem arz etmektedir.<\/p>\n
63. 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 53. maddesindeki d\u00fczenlemeyle g\u00fcvenlik tedbirlerinin s\u00fcresinin mahk\u00fbmiyet s\u00fcresiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 tutuldu\u011fu ve infaz\u0131n tamamlanmas\u0131yla birlikte g\u00fcvenlik tedbirlerinin sona erece\u011finin kabul edildi\u011fi g\u00f6zetildi\u011finde kanun koyucunun her h\u00e2lde hak yoksunluklar\u0131n\u0131n s\u00fcresiz \u015fekilde uygulanmas\u0131na ili\u015fkin bir iradesinin bulunmad\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n
64. Bununla birlikte konuya ili\u015fkin yarg\u0131 kararlar\u0131nda da (bkz. \u00a7\u00a7 27, 28) hak yoksunluklar\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen mevzuat h\u00fck\u00fcmlerinin gerek\u00e7elerine yer verilerek s\u00f6z konusu yoksunluklar\u0131n belirli s\u00fcrelerle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n su\u00e7 i\u015fleyen bireylerin yeniden topluma kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 ve cezalar\u0131n \u0131slah\u0131 amac\u0131na at\u0131f yap\u0131lm\u0131\u015f ve \u00f6zel kanunlarda bulunan aksi y\u00f6ndeki d\u00fczenlemelerin getirece\u011fi sorunlar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesinin ama\u00e7land\u0131\u011f\u0131 vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
65. Bu itibarla somut olayda kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131n\u0131n zarar\u0131na doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7una ili\u015fkin olsa da yasaklanm\u0131\u015f haklar\u0131n\u0131n iadesine karar verilen ba\u015fvurucunun SGK ile yeniden s\u00f6zle\u015fme yapmas\u0131n\u0131n s\u00fcresiz olarak engellenmesi, ilgili mevzuat h\u00fck\u00fcmleri ve kariyer mesle\u011fi \u00fczerindeki a\u011f\u0131r etkileri itibar\u0131yla \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc olarak kabul edilemeyecektir.<\/p>\n
66. Sonu\u00e7 olarak gerek s\u00f6zle\u015fme yap\u0131lmas\u0131 talebini reddeden SGK taraf\u0131ndan verilen kararda gerekse yarg\u0131 mercilerince verilen kararlarda, kullan\u0131lan takdir yetkisinin kanuni dayanaklar\u0131n\u0131n g\u00f6sterilmesi, m\u00fcdahalenin nedenlerine ve ba\u015fvurucunun mesle\u011fi \u00fczerindeki etkilerine ili\u015fkin bireyselle\u015ftirilmi\u015f ilgili ve yeterli gerek\u00e7e sunma konusundaki gerekliliklerin yerine getirilmedi\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Dolay\u0131s\u0131yla -dava s\u00fcrecindeki bilgi ve belgeler dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda- ba\u015fvurucunun \u00f6zel hayat\u0131na sayg\u0131 hakk\u0131na y\u00f6nelik m\u00fcdahalenin demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygunluk ko\u015fulunu sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
67. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle Anayasa’n\u0131n 20. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan \u00f6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
VI. G\u0130DER\u0130M<\/p>\n
68. Ba\u015fvurucu; ihlalin tespiti ve yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131 talebinde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
69. Ba\u015fvuruda tespit edilen anayasal hak ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131nda hukuki yarar ve zorunluluk bulunmaktad\u0131r. Anayasa’n\u0131n 148. ve 153. maddeleri ile 30\/3\/2011 tarihli ve 6216 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131nda Kanun’un 50. ve 66. maddeleri uyar\u0131nca ihlal karar\u0131n\u0131n g\u00f6nderildi\u011fi yarg\u0131 mercilerince yap\u0131lmas\u0131 gereken i\u015f, yeniden yarg\u0131lama i\u015flemlerini ba\u015flat\u0131p Anayasa Mahkemesinin ihlal karar\u0131nda belirtilen ilkelere ve gerek\u00e7elere uygun bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fct\u00fclecek yarg\u0131lama sonunda hak ihlalinin nedenlerini gidererek yeni bir karar vermektir (yeniden yarg\u0131lama konusunda bkz. Mehmet Do\u011fan [GK], B. No: 2014\/8875, 7\/6\/2018, \u00a7\u00a7 54-60; Alig\u00fcl Alkaya ve di\u011ferleri (2) [1. B.], B. No: 2016\/12506, 7\/11\/2019, \u00a7\u00a7 53-60, 66; Kadri Enis Berbero\u011flu (3) [GK], B. No: 2020\/32949, 21\/1\/2021, \u00a7\u00a7 93-100).<\/p>\n
70. \u00d6te yandan hak ihlali karar\u0131ndan Anayasa Mahkemesinin davan\u0131n sonucuyla ilgili olarak bir tutum sergiledi\u011fi sonucu \u00e7\u0131kar\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Anayasa Mahkemesince verilen hak ihlali karar\u0131 uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n sonu\u00e7lar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olup davan\u0131n kabul\u00fcne, reddine ya da beraate veya mahk\u00fbmiyete karar verilmesi gerekti\u011fi anlam\u0131na gelmemektedir. Kural olarak, yarg\u0131laman\u0131n her a\u015famas\u0131nda oldu\u011fu gibi ihlalin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 gidermek \u00fczere yeniden yap\u0131lacak yarg\u0131lama sonunda da delillerin dava ile ili\u015fkisini kurma ve bunlar\u0131 de\u011ferlendirip sonu\u00e7 \u00e7\u0131karma yetkisi ilgili mahkemelere aittir.<\/p>\n
VII. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n
A. \u00d6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n KABUL ED\u0130LEB\u0130L\u0130R OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
B. Anayasa’n\u0131n 20. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan \u00f6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131n\u0131n \u0130HLAL ED\u0130LD\u0130\u011e\u0130NE,<\/p>\n
C. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin \u00f6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131n\u0131n ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmak \u00fczere Ankara B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesine (E.2021\/414, K.2022\/1247) iletilmek \u00fczere Ankara 21. Asliye Hukuk Mahkemesine (E.2020\/161, K.2020\/385) G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE,<\/p>\n
D. 664,10 TL har\u00e7 ve 30.000 TL vek\u00e2let \u00fccretinden olu\u015fan toplam 30.664,10 TL yarg\u0131lama giderinin ba\u015fvurucuya \u00d6DENMES\u0130NE,<\/p>\n
E. \u00d6demelerin karar\u0131n tebli\u011fini takiben ba\u015fvurucunun Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvuru tarihinden itibaren d\u00f6rt ay i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131na, \u00f6demede gecikme olmas\u0131 h\u00e2linde bu s\u00fcrenin sona erdi\u011fi tarihten \u00f6deme tarihine kadar ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7in YASAL FA\u0130Z UYGULANMASINA,<\/p>\n
F. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE 28\/5\/2025 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 28\/5\/2025 tarihli ve 2022\/101448 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM KARAR UMUT BARI\u015e KARACAN BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2022\/101448) Karar Tarihi: 28\/5\/2025 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM KARAR Ba\u015fkan : Basri BA\u011eCI \u00dcyeler : Engin YILDIRIM R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7 Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU Metin KIRATLI Raport\u00f6r : \u00c7a\u011flar \u00d6NCEL Ba\u015fvurucu : Umut Bar\u0131\u015f KARACAN Vekili : Av. Mustafa KARADA\u011e I. BA\u015eVURUNUN KONUSU 1. Ba\u015fvuru, eczane ile yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fmenin feshedilmesi nedeniyle \u00f6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir. II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130 2. Ba\u015fvuru 30\/11\/2022 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Komisyon, ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir. 3. Ba\u015fvuru belgelerinin bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na (Bakanl\u0131k) g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bakanl\u0131k, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bildirmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 beyanda bulunmu\u015ftur. III. OLAY VE OLGULAR 4. Ba\u015fvuru formu ve eklerinde ifade edildi\u011fi \u015fekliyle ve Ulusal Yarg\u0131 A\u011f\u0131 Bili\u015fim Sistemi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla eri\u015filen bilgi ve belgeler \u00e7er\u00e7evesinde olaylar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir: 5. Ba\u015fvurucu hakk\u0131nda Ankara ili, Kahramankazan il\u00e7esinde bulunan eczanenin sahibi ve mesul m\u00fcd\u00fcr\u00fc olarak Sosyal Sigortalar Kurumu (SSK) ile anla\u015fmal\u0131 olarak faaliyet g\u00f6sterdi\u011fi d\u00f6nemde SSK m\u00fcfetti\u015flerince idari soru\u015fturma ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Soru\u015fturma sonucunda d\u00fczenlenen rapor ile sigortal\u0131lar\u0131n sa\u011fl\u0131k karneleri elde edilerek ger\u00e7ek olmayan re\u00e7eteler yazd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve bu \u015fekilde d\u00fczenlenen re\u00e7ete bedelleri SSK ad\u0131na fatura edilerek kamu zarar\u0131na sebebiyet verildi\u011fi tespit edilmi\u015ftir. Bunun \u00fczerine ba\u015fvurucunun SSK ile olan s\u00f6zle\u015fmesi …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-131580","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n