T.C.<\/p>\n
Yarg\u0131tay<\/p>\n
Hukuk Genel Kurulu<\/p>\n
2017\/2154 E., 2020\/323 K.<\/p>\n
“\u0130\u00e7tihat Metni”<\/p>\n
MAHKEMES\u0130 :Asliye Hukuk Mahkemesi<\/p>\n
1. Taraflar aras\u0131ndaki \u201cn\u00fcfus kayd\u0131n\u0131n d\u00fczeltilmesi ve tespit\u201d davas\u0131ndan dolay\u0131 yap\u0131lan yarg\u0131lama sonunda, Espiye Asliye Hukuk Mahkemesince verilen as\u0131l ve birle\u015fen davalar\u0131n kabul\u00fcne ili\u015fkin karar daval\u0131 … temsilcisi taraf\u0131ndan temyiz edilmesi \u00fczerine Yarg\u0131tay (Kapat\u0131lan) 18. Hukuk Dairesince yap\u0131lan inceleme sonunda as\u0131l ve birle\u015fen dava y\u00f6n\u00fcnden bozulmu\u015f, Mahkemece as\u0131l dava y\u00f6n\u00fcnden \u00d6zel Daire bozma karar\u0131na kar\u015f\u0131 direnilmi\u015ftir.<\/p>\n
2. Karar daval\u0131 … temsilcisi ve davac\u0131 taraf\u0131ndan temyiz edilmi\u015ftir.<\/p>\n
3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gere\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
I. YARGILAMA S\u00dcREC\u0130<\/p>\n
Davac\u0131 \u0130stemi:
\n4.1. Davac\u0131 as\u0131l dava dosyas\u0131nda 29.03.2013 tarihli dava dilek\u00e7esinde; annesi …\u2019n\u0131n Giresun ili Espiye il\u00e7esi Kurugeri\u015f k\u00f6y\u00fc 21 …\u2019de kay\u0131tl\u0131, Tahir ve…\u2019den olma, 01.03.1920 do\u011fumlu oldu\u011funu, …\u2019n\u0131n annesinin ise Giresun ili Espiye il\u00e7esi Kurugeri\u015f k\u00f6y\u00fc 19 hane 9. s\u0131radaki… olmas\u0131na kar\u015f\u0131n bu hususun n\u00fcfus kay\u0131tlar\u0131ndan anla\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Espiye Kadastro Mahkemesinde g\u00f6r\u00fclen dava nedeniyle bu davay\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerek annesi …\u2019n\u0131n annesinin Giresun ili Espiye il\u00e7esi Kurugeri\u015f k\u00f6y\u00fc 19 hane 9. s\u0131radaki… oldu\u011funun tespitine karar verilmesini talep etmi\u015ftir.<\/p>\n
4.2. Davac\u0131 birle\u015fen dava dosyas\u0131nda 29.05.2013 tarihli dava dilek\u00e7esinde, annesi …\u2019n\u0131n n\u00fcfus kayd\u0131nda 01.03.1920 olarak yaz\u0131l\u0131 olan do\u011fum tarihinin 10.03.1917 olarak tespiti ve n\u00fcfus kayd\u0131n\u0131n bu \u015fekilde d\u00fczeltilmesine karar verilmesini istemi\u015ftir.<\/p>\n
Daval\u0131 Cevab\u0131:
\n5. Daval\u0131 … temsilcisi cevap dilek\u00e7esi sunmam\u0131\u015f, 28.05.2013 tarihli duru\u015fmaki beyan\u0131nda; Yeter’in 1917 tarihinde \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve…’nin do\u011fum tarihinin 1920 oldu\u011funu, bu durumun \u00e7eli\u015fki olu\u015fturdu\u011funu belirterek davan\u0131n reddine karar verilmesini istemi\u015ftir.<\/p>\n
Mahkeme Karar\u0131:
\n6. Espiye Asliye Hukuk Mahkemesinin 19.12.2013 tarihli ve 2013\/105 E., 2013\/611 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile, Tirebolu H\u00fck\u00fcmet Kona\u011f\u0131’n\u0131n 1959 y\u0131l\u0131nda yanmas\u0131 sebebi ile \u00f6zel k\u00fct\u00fckler zayi oldu\u011fundan …’ya ait do\u011fum tutanaklar\u0131na ula\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131, yarg\u0131lama a\u015famas\u0131nda beyanlar\u0131na ba\u015fvurulan tan\u0131klar\u0131n anlat\u0131mlar\u0131 ve 11.04.2013 tarihli kolluk ara\u015ft\u0131rma raporu do\u011frultusunda, …’n\u0131n anne isminin… oldu\u011fu, Yeter’in ise anne isminin Kamer, baba isminin Hasan oldu\u011fu, Yeter’in evlilik yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7eleriyle as\u0131l ve birle\u015fen davalar\u0131n kabul\u00fc ile …’n\u0131n annesinin Giresun ili, Espiye il\u00e7esi, Kurugeri\u015f k\u00f6y\u00fc, cilt no:21, hane no:19, BSN: 9’da n\u00fcfusa kay\u0131tl\u0131, Hasan ve Kamer k\u0131z\u0131, 01.07.1894 do\u011fumlu, 22216917538 TC Kimlik numaral\u0131… oldu\u011funun tespitine, n\u00fcfus kay\u0131tlar\u0131nda gerekli ba\u011flant\u0131n\u0131n kurulmas\u0131na, …’n\u0131n n\u00fcfus kayd\u0131nda 01.03.1920 olan do\u011fum tarihinin 10.03.1917 olarak d\u00fczeltilmesine, d\u00fczeltilmi\u015f h\u00e2liyle n\u00fcfusa kay\u0131t ve tesciline karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u00d6zel Daire Bozma Karar\u0131:
\n7. Espiye Asliye Hukuk Mahkemesinin yukar\u0131da belirtilen karar\u0131na kar\u015f\u0131 daval\u0131 … temsilcisi taraf\u0131ndan temyiz isteminde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
8. Yarg\u0131tay (Kapat\u0131lan) 18. Hukuk Dairesinin 29.04.2014 tarihli ve 2014\/2040 E., 2014\/8006 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile; \u201c1-As\u0131l davaya ili\u015fkin temyiz y\u00f6n\u00fcnden;\u2026 davac\u0131n\u0131n annesi olan …’n\u0131n 19. hane, 9. s\u0131rada kay\u0131tl\u0131… oldu\u011funun kabul\u00fc i\u00e7in yeterli kan\u0131t bulunmad\u0131\u011f\u0131 gibi, davac\u0131n\u0131n annesi olan …’n\u0131n do\u011fum tarihi ile…’in \u00f6l\u00fcm tarihi aras\u0131nda \u00e7eli\u015fki do\u011facak \u015fekilde karar verilmi\u015f olmas\u0131,
\n2-Birle\u015fen davaya ili\u015fkin temyiz y\u00f6n\u00fcnden; mahkemece do\u011fum tarihi de\u011fi\u015ftirilmek istenen …’n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc nedeniyle n\u00fcfus kayd\u0131n\u0131n kapal\u0131 oldu\u011fu, bu nedenle n\u00fcfus kay\u0131tlar\u0131 \u00fczerinde herhangi bir i\u015flem yap\u0131lamayaca\u011f\u0131, ayr\u0131ca t\u0131bben \u00f6l\u00fc ki\u015finin ya\u015f tespitinin yap\u0131labilmesinin de m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetilmeksizin ve ilgilinin do\u011fum tarihi ile tan\u0131klar\u0131n\u0131n dinlendi\u011fi tarih aras\u0131nda uzunca bir zaman ge\u00e7ti\u011finden beyanlar\u0131ndan yan\u0131lg\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fcksek olaca\u011f\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeksizin do\u011fum tarihinin d\u00fczeltilmesine ili\u015fkin davan\u0131n reddi yerine tan\u0131k beyanlar\u0131na dayan\u0131larak kabul\u00fcne karar verilmesi do\u011fru g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.\u201d gerek\u00e7eleriyle karar bozulmu\u015ftur.<\/p>\n
Direnme Karar\u0131:
\n9. Espiye Asliye Hukuk Mahkemesinin 30.10.2014 tarihli ve 2014\/369 E., 2014\/385 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile; verilen ilk karar\u0131n daval\u0131 … m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnce birle\u015fen dava y\u00f6n\u00fcnden temyiz edilmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, \u00d6zel Dairece h\u00fckm\u00fcn as\u0131l dava ve birle\u015fen dava y\u00f6n\u00fcnden bozuldu\u011fu, as\u0131l dava y\u00f6n\u00fcnden verilecek kabul karar\u0131 ile birle\u015fen dava y\u00f6n\u00fcnden verilecek red karar\u0131n\u0131n \u00e7eli\u015fki gibi g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc ancak 1959 tarihinde Tirebolu H\u00fck\u00fcmet Kona\u011f\u0131n\u0131n yanmas\u0131 sonucunda n\u00fcfus kay\u0131tlar\u0131n\u0131n da yand\u0131\u011f\u0131, daha sonra n\u00fcfus kay\u0131tlar\u0131n\u0131n yeniden tanzimi s\u0131ras\u0131nda bu t\u00fcrden \u00e7eli\u015fkili kay\u0131tlar\u0131n olu\u015fturuldu\u011fu, \u00f6l\u00fc ki\u015filerin do\u011fum tarihinin de\u011fi\u015ftirilemeyece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde \u00d6zel Daire bozma karar\u0131n\u0131n yerinde oldu\u011fu, ancak esas dava y\u00f6n\u00fcnden verilen bozma karar\u0131n\u0131n yerinde olmad\u0131\u011f\u0131, dinlenen tan\u0131k beyanlar\u0131na g\u00f6re …’n\u0131n gayriresm\u00ee olarak evlendi\u011fi, n\u00fcfus kayd\u0131nda bek\u00e2r g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc, bu nedenle \u00e7ocuksuz g\u00f6r\u00fcnmesinin hayat\u0131n ola\u011fan ak\u0131\u015f\u0131na ters olmayaca\u011f\u0131, kesin bilgi ve g\u00f6rg\u00fcye dayal\u0131 olarak ispat\u0131 istenilen olaylar\u0131n 1917 tarihinde ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde kesin bilgi ve g\u00f6rg\u00fcye sahip tan\u0131k dinletilmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131 ile ispat\u0131n fiilen imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011fu, bu durumda davan\u0131n kesin delille ispat edilememesinden reddinin hakkaniyete uygun olmayaca\u011f\u0131 gerek\u00e7eleriyle as\u0131l dava y\u00f6n\u00fcnden direnilmesine, …’n\u0131n annesinin Giresun ili, Espiye il\u00e7esi, Kurugeri\u015f k\u00f6y\u00fc, cilt no: 21, hane no:19, BSN: 9’da n\u00fcfusa kay\u0131tl\u0131, Hasan ve Kamer k\u0131z\u0131, 01.07.1894 do\u011fumlu, 22216917538 TC Kimlik numaral\u0131… oldu\u011funun tespitine, n\u00fcfus kay\u0131tlar\u0131nda gerekli ba\u011flant\u0131n\u0131n kurulmas\u0131na, birle\u015fen dava y\u00f6n\u00fcnden usul ve yasaya uygun bulunan \u00d6zel Daire bozma ilam\u0131na uyulmas\u0131na ve birle\u015fen davan\u0131n reddine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Direnme Karar\u0131n\u0131n Temyizi:
\n10. Karar s\u00fcresi i\u00e7inde daval\u0131 … temsilcisi ve davac\u0131 taraf\u0131ndan taraf\u0131ndan temyiz edilmi\u015ftir.<\/p>\n
II. UYU\u015eMAZLIK<\/p>\n
11. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu \u00f6n\u00fcne gelen uyu\u015fmazl\u0131k; somut olay bak\u0131m\u0131ndan, davac\u0131n\u0131n annesi olan …’n\u0131n annesinin Giresun ili, Espiye il\u00e7esi, Kurugeri\u015f k\u00f6y\u00fc, cilt no: 21, hane No: 19, BSN: 9’da n\u00fcfusa kay\u0131tl\u0131, Hasan ve Kamer k\u0131z\u0131, 01.07.1894 do\u011fumlu, 22216917538 TC Kimlik numaral\u0131… oldu\u011funun tespitine ve n\u00fcfus kay\u0131tlar\u0131nda ba\u011flant\u0131 kurulmas\u0131na karar verilip verilemeyece\u011fi noktas\u0131nda toplanmaktad\u0131r.<\/p>\n
III. GEREK\u00c7E<\/p>\n
12. N\u00fcfus davalar\u0131, n\u00fcfus idarelerinde mevcut ki\u015fisel durum kay\u0131tlar\u0131n\u0131n d\u00fczeltilmesi, kald\u0131r\u0131lmas\u0131 veya yeniden yaz\u0131lmas\u0131 hususlar\u0131na ait davalard\u0131r. N\u00fcfus kay\u0131tlar\u0131n\u0131n d\u00fczenli ve ger\u00e7e\u011fe uygun olarak tutulmas\u0131 kamu d\u00fczeni ile yak\u0131ndan ilgilidir. N\u00fcfus kay\u0131tlar\u0131ndaki istemlerle ilgili davalarda, mahkemelerin hi\u00e7bir ku\u015fku ve duraksamaya neden olmaks\u0131z\u0131n do\u011fru sicil olu\u015fturmak zorunlulu\u011fu bulunmaktad\u0131r. Bu bak\u0131mdan h\u00e2kim resen ara\u015ft\u0131rma ilkesinin sonucu olarak kendili\u011finden delil toplama yetkisine sahiptir.<\/p>\n
13. N\u00fcfus davalar\u0131n\u0131, kamusal n\u00fcfus davalar\u0131 ve ki\u015fisel n\u00fcfus davalar\u0131 olarak s\u0131n\u0131fland\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Kamusal n\u00fcfus davalar\u0131, Cumhuriyet Savc\u0131l\u0131klar\u0131nca davaname ile a\u00e7\u0131lmakta iken ki\u015fisel n\u00fcfus davalar\u0131, n\u00fcfus kay\u0131tlar\u0131n\u0131n d\u00fczeltilmesi, kald\u0131r\u0131lmas\u0131 veya yeniden yaz\u0131lmas\u0131n\u0131 isteyen ki\u015fi ya da ki\u015filerce a\u00e7\u0131l\u0131r. T\u00fcm n\u00fcfus davalar\u0131nda n\u00fcfus idaresi yasal olarak daval\u0131 durumunda olup, ki\u015fisel n\u00fcfus davalar\u0131nda, n\u00fcfus idaresi yan\u0131nda n\u00fcfus kayd\u0131n\u0131n d\u00fczeltilmesi, kald\u0131r\u0131lmas\u0131 veya yeniden yaz\u0131lmas\u0131ndan etkilenecek ki\u015fi veya ki\u015filer daval\u0131 olacakt\u0131r (\u00d6zkan, H., Ata\u00e7 (\u0130\u015ftip), K., A\u00e7\u0131klamal\u0131- \u0130\u00e7tihatl\u0131 N\u00fcfus Davalar\u0131 ve N\u00fcfus \u0130\u015flemleri, Ankara 2004, s. 45-49).<\/p>\n
14. Taraf te\u015fkiline ili\u015fkin bu husus dava \u015fart\u0131 olup, kamu d\u00fczenine ili\u015fkin olmakla davan\u0131n her a\u015famas\u0131nda mahkemece resen dikkat edilmesi gereken bir olgudur. Taraflar duru\u015fmaya \u00e7a\u011fr\u0131lmadan, e\u015f anlat\u0131mla; taraf te\u015fkili sa\u011flanmadan h\u00fck\u00fcm verilememesi, 2709 say\u0131l\u0131 T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Anayasas\u0131 (Anayasa)’n\u0131n 36. maddesi ile d\u00fczenlenen iddia ve savunma hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131na olanak tan\u0131nmas\u0131 ilkesinin do\u011fal bir sonucudur.<\/p>\n
15. Ger\u00e7ekten savunma hakk\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alan Anayasas\u0131\u2019n\u0131n 36. maddesi ile 6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)\u2019nun 27. maddesinde a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtildi\u011fi \u00fczere, mahkemece daval\u0131 yan; dinlenmek ve savunmas\u0131 al\u0131nmak \u00fczere kanuni \u015fekillere uygun olarak davet edilmedik\u00e7e h\u00fck\u00fcm verilmesi m\u00fcmk\u00fcn bulunmamaktad\u0131r. Aksi h\u00e2lde savunma hakk\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f say\u0131laca\u011f\u0131, gerek \u00f6\u011freti, gerekse yarg\u0131sal kararlarda tart\u0131\u015fmas\u0131z olarak kabul edilmektedir (Kuru,B. : Hukuk Muhakemeleri Usul\u00fc, 6. Bask\u0131, Cilt II, s. 1876 vd).<\/p>\n
16. Usul\u00fcne uygun olarak taraf te\u015fkili sa\u011flanmadan bir davada karar verilemeyece\u011fine ili\u015fkin kural, hukuki dinlenilme hakk\u0131n\u0131n bir unsuru olarak d\u00fczenlenmi\u015ftir. \u0130ddia ve savunma hakk\u0131 olarak da ifade edilir. Ancak taraf olsun, olmas\u0131n herkesin mahkeme \u00f6n\u00fcnde hukuki dinlenilme hakk\u0131 vard\u0131r. Hukuki dinlenilme hakk\u0131, iddia ve savunma hakk\u0131n\u0131n medeni usul hukukundaki g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Usul\u00fc nitelikte genel bir hakt\u0131r. Ayn\u0131 zamanda Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin 6. maddesindeki adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n bir unsurudur (Pekcan\u0131tez, H.: \u201cHukuki Dinlenilme Hakk\u0131\u201d, Prof. Dr. Seyfullah Edis\u2019e Arma\u011fan, \u0130zmir 2000, p. 753-791, s. 753-754).<\/p>\n
17. Hukuki dinlenilme hakk\u0131, \u00e7o\u011funlukla “iddia ve savunma hakk\u0131” olarak bilinmektedir. Ancak, hukuki dinlenilme hakk\u0131, iddia ve savunma hakk\u0131 kavram\u0131na g\u00f6re daha geni\u015f ve \u00fcst bir kavramd\u0131r. Hakk\u0131n temel unsurlar\u0131 maddede tek tek belirtilmi\u015f, b\u00f6ylece uygulamada bu temel yarg\u0131sal hak konusundaki teredd\u00fctlerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
18. Bunlardan ilki \u201cbilgilenme hakk\u0131\u201d d\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede, \u00f6ncelikle taraflar\u0131n gerek yarg\u0131 organlar\u0131nca gerekse kar\u015f\u0131 taraf\u00e7a yap\u0131lan i\u015flemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur. Ki\u015finin kendisinden habersiz yarg\u0131lama yap\u0131larak karar verilmesi, kural olarak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Hak sahibinin kendisi ile ilgili yarg\u0131lama ve yarg\u0131laman\u0131n i\u00e7eri\u011fi hakk\u0131nda tam bir \u015fekilde bilgi sahibi olmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
19. Bu hakk\u0131n ikinci unsuru, \u201ca\u00e7\u0131klama ve ispat hakk\u0131\u201d d\u0131r. Taraflar, yarg\u0131lamayla ilgili a\u00e7\u0131klamada bulunma, bu \u00e7er\u00e7evede iddia ve savunmalar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrme ve ispat etme hakk\u0131na sahiptirler. Her iki taraf da bu haktan e\u015fit \u015fekilde yararlan\u0131rlar. Bu durum “silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ilkesi” olarak da ifade edilmektedir. A\u0130HS\u2019nin 6. maddesinin 1. bendinin ilk c\u00fcmlesinde yer alan silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ilkesi, yine A\u0130HM\u2019ne g\u00f6re, mahkeme \u00f6n\u00fcnde sahip olunan hak ve vecibeler bak\u0131m\u0131ndan taraflar aras\u0131nda tam bir e\u015fitli\u011fin bulunmas\u0131 ve bu dengenin b\u00fct\u00fcn yarg\u0131lama boyunca korunmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
20. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc unsuru, \u201ctaraflar\u0131n iddia ve savunmalar\u0131n\u0131 yarg\u0131 organlar\u0131n\u0131n tam olarak dikkate al\u0131p de\u011ferlendirmesi\u201ddir. Bu de\u011ferlendirmenin de, kararlar\u0131n gerek\u00e7esinde yap\u0131lmas\u0131 gerekir .<\/p>\n
21. Hukuk\u00ee dinlenilme hakk\u0131 yarg\u0131laman\u0131n s\u00fcjesi olan herkese aittir. Dava sonunda hukuk\u00ee durumu etkilenecek olan ki\u015filere, yarg\u0131lamadaki durumlar\u0131na uygun \u015fekilde bu hak tan\u0131nacakt\u0131r. Tan\u0131k ve bilirki\u015filerin kendileri ile ilgili bir sonu\u00e7 do\u011fmas\u0131 h\u00e2lleri d\u0131\u015f\u0131nda, hukuk\u00ee dinlenilme hakk\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Davada taraflar, \u00e7eki\u015fmesiz yarg\u0131 i\u015flerinde ilgililer bu hakka sahip olduklar\u0131 gibi, fer\u00ee m\u00fcdahilin de kendi hakk\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak hukuki dinlenilme hakk\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
22. Yarg\u0131laman\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir bi\u00e7imde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilmesi, iddia ve savunma ile ilgili delillerin eksiksiz toplan\u0131p tart\u0131\u015f\u0131labilmesi, itirazlar\u0131n yap\u0131labilmesi, davan\u0131n s\u00fcratle sonu\u00e7land\u0131r\u0131labilmesi; bozma sonras\u0131 yarg\u0131laman\u0131n devam\u0131, uyup uymama y\u00f6n\u00fcndeki karar\u0131n verilebilmesi, \u00f6ncelikle taraflar\u0131n duru\u015fma g\u00fcn\u00fcnden usul\u00fcnce haberdar edilmesi ve b\u00f6ylece taraf te\u015fkilinin sa\u011flanmas\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Taraf te\u015fkili sadece davan\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 a\u015famas\u0131nda de\u011fil, yarg\u0131laman\u0131n di\u011fer a\u015famalar\u0131nda da \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n
23. Taraf te\u015fkilinin sa\u011flanmamas\u0131, iddia ve savunma hakk\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131, hukuki dinlenilme hakk\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturur ve bozma sebebidir. Hakk\u0131n ihlalinin niteli\u011fine g\u00f6re, yarg\u0131laman\u0131n yenilenmesi sebebi olarak kabul edilebilir. Ayr\u0131ca adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlali \u00e7er\u00e7evesinde de Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesine ba\u015fvurulabilir. Nitekim Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulunun 15.11.2018 tarihli ve 2018\/3-899 E., 2018\/1726 K.; 20.06.2019 tarihli ve 2017\/3-456 E., 2019\/741 K. say\u0131l\u0131 kararlar\u0131nda da ayn\u0131 ilkeler benimsenmi\u015ftir.<\/p>\n
24. T\u00fcm bu a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda somut olay ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda; direnmeye konu as\u0131l davada davac\u0131, annesi …\u2019n\u0131n annesinin, Giresun ili, Espiye il\u00e7esi, Kurugeri\u015f k\u00f6y\u00fc, cilt no: 21, hane No: 19, BSN: 9’da n\u00fcfusa kay\u0131tl\u0131, Hasan ve Kamer k\u0131z\u0131, 01.07.1894 do\u011fumlu… oldu\u011funun tespitine karar verilmesini istemi\u015ftir. Davada, n\u00fcfus kayd\u0131n\u0131n d\u00fczeltilmesi istemi soyba\u011f\u0131 ve miras hukukunu ilgilendirdi\u011finden, anne oldu\u011fu iddia edilen Hasan ve Kamer k\u0131z\u0131, 01.07.1894 do\u011fumlu…\u2019in miras\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n verilecek karar ile miras haklar\u0131 etkilenece\u011finden miras\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n davada taraf olmalar\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
25. O h\u00e2lde mahkemece, Giresun ili, Espiye il\u00e7esi, Kurugeri\u015f k\u00f6y\u00fc, cilt no: 21, hane No: 19, BSN: 9’da n\u00fcfusa kay\u0131tl\u0131, Hasan ve Kamer k\u0131z\u0131, 01.07.1894 do\u011fumlu…\u2019in miras\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n tespiti ile, sa\u011f iseler kendilerinin, \u00f6l\u00fc iseler miras\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n resen daval\u0131 s\u0131fat\u0131 ile davaya kat\u0131lmalar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131, varsa delilleri toplanarak i\u015fin esas\u0131n\u0131n incelenmesi gerekirken bu husus g\u00f6zetilmeden ve taraf te\u015fkili sa\u011flanmadan davan\u0131n esas\u0131 hakk\u0131nda karar verilmesi do\u011fru g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
26. Hukuk Genel Kurulunda yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmeler s\u0131ras\u0131nda; birle\u015ftirme karar\u0131 nedeniyle birlikte g\u00f6r\u00fclen davada verilen h\u00fckm\u00fcn tamam\u0131 y\u00f6n\u00fcnden temyiz edilebilece\u011fi gibi, sadece as\u0131l veya sadece birle\u015fen dava y\u00f6n\u00fcnden temyiz edilebilece\u011fi, temyiz edilmeyen davada verilen karar usul y\u00f6n\u00fcnden veya maddi hukuka ili\u015fkin kurallar y\u00f6n\u00fcnden hatal\u0131 olsa dahi Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan bu konuda inceleme yap\u0131l\u0131p karar verilemeyece\u011fi, somut olayda mahkemenin ilk karar\u0131n\u0131n sadece birle\u015fen davaya ili\u015fkin k\u0131s\u0131m y\u00f6n\u00fcnden temyiz edildi\u011fi, bu durumda mahkemece h\u00fckm\u00fcn as\u0131l dava y\u00f6n\u00fcnden kesinle\u015fti\u011fi gerek\u00e7esiyle \u00f6nceki kararda direnilmesi isabetli oldu\u011fundan direnme uygun bulunarak, h\u00fckm\u00fcn uyma karar\u0131 verilen birle\u015fen davaya ili\u015fkin inceleme yap\u0131lmak \u00fczere \u00f6zel daireye g\u00f6nderilmesi gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ise de, bu g\u00f6r\u00fc\u015f yukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan nedenlerle Kurul \u00e7o\u011funlu\u011fu taraf\u0131ndan benimsenmemi\u015ftir.<\/p>\n
27. H\u00e2l b\u00f6yle olunca, as\u0131l dava y\u00f6n\u00fcnden direnme karar\u0131n\u0131n di\u011fer hususlar incelenmeksizin taraf te\u015fkilinin sa\u011flanmas\u0131na y\u00f6nelik olarak usule ili\u015fkin nedenlerle bozulmas\u0131 gerekmi\u015ftir.<\/p>\n
28. Davac\u0131n\u0131n, mahkemece uyma karar\u0131 verilen birle\u015fen dosyaya y\u00f6nelik temyiz itirazlar\u0131 ile ilgili inceleme yap\u0131lmak \u00fczere dosya \u00d6zel Daireye g\u00f6nderilmelidir.<\/p>\n
IV. SONU\u00c7:<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan nedenlerle;<\/p>\n
1. Daval\u0131 … \u0130daresi temsilcisinin temyiz itirazlar\u0131n\u0131n kabul\u00fc ile as\u0131l davaya ili\u015fkin direnme karar\u0131n\u0131n usule ili\u015fkin nedenlerle 6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun ge\u00e7ici 3. maddesine g\u00f6re uygulanmakta olan 1086 say\u0131l\u0131 Hukuk Usul\u00fc Muhakemeleri Kanunu’nun 429. maddesi gere\u011fince BOZULMASINA, bozma nedenine g\u00f6re sair temyiz nedenlerinin bu a\u015famada incelenmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131na,<\/p>\n
2. Davac\u0131n\u0131n birle\u015fen dosyaya y\u00f6nelik temyiz itirazlar\u0131n\u0131n incelenmesi i\u00e7in dosyan\u0131n 8. HUKUK DA\u0130RES\u0130 BA\u015eKANLI\u011eINA G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE,
\nAyn\u0131 Kanunun 440. maddesi uyar\u0131nca karar\u0131n tebli\u011finden itibaren on be\u015f g\u00fcn i\u00e7erisinde karar d\u00fczeltme yolu a\u00e7\u0131k olmak \u00fczere 02.06.2020 tarihinde oy \u00e7oklu\u011fu ile karar verildi.<\/p>\n
KAR\u015eI OY<\/p>\n
As\u0131l ve birle\u015fen davadaki talepler birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z ve farkl\u0131 talepler olup her iki dava birbirini tamamlayan dava niteli\u011fini ta\u015f\u0131mamaktad\u0131r. Ayr\u0131 ba\u015fvuru harc\u0131 ve pe\u015fin har\u00e7 yat\u0131r\u0131larak a\u00e7\u0131lan bu davalar aralar\u0131ndaki ba\u011flant\u0131 nedeniyle birle\u015ftirilmi\u015f olsa da, birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z davalard\u0131r.<\/p>\n
Birle\u015ftirme karar\u0131 nedeniyle birlikte g\u00f6r\u00fclen davada verilen h\u00fck\u00fcm; taraflarca h\u00fckm\u00fcn tamam\u0131 y\u00f6n\u00fcnden temyiz edilebilece\u011fi gibi sadece as\u0131l dava veya sadece birle\u015fen davaya ili\u015fkin h\u00fck\u00fcm k\u0131sm\u0131 y\u00f6n\u00fcnden de temyiz edilebilir. Bu durumda temyiz edilmemi\u015f olan as\u0131l veya birle\u015fen dava y\u00f6n\u00fcnden verilen h\u00fck\u00fcm kesinle\u015fmi\u015f olur. Temyiz talebine konu edilen as\u0131l veya birle\u015fen dosya nedeniyle dosya Yarg\u0131tay\u2019a geldi\u011finde temyiz incelemesi de temyize konu h\u00fck\u00fcm y\u00f6n\u00fcnden yap\u0131lacak ve temyiz edilmeyerek kesinle\u015fen as\u0131l veya birle\u015fen dava y\u00f6n\u00fcnden bir inceleme yap\u0131labilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r. Dosyan\u0131n Yarg\u0131tay\u2019a gelmi\u015f olmas\u0131 Yarg\u0131tay\u2019a h\u00fckm\u00fcn temyiz edilmeyen k\u0131sm\u0131n\u0131 inceleme hakk\u0131 vermez. Temyiz incelemesinin h\u00fckm\u00fcn temyize konu b\u00f6l\u00fcm\u00fcne ili\u015fkin yap\u0131lmas\u0131n\u0131n gerekmesi HMK ge\u00e7ici 3\/2. madde gere\u011fince uygulanan HUMK 439\/1. maddedeki d\u00fczenlemenin de bir sonucudur. HMK 26. maddedeki taleple ba\u011fl\u0131l\u0131k ilkesi, HMK 24. maddedeki tasarruf ilkesi de a\u00e7\u0131k\u00e7a bu sonucu gerektir.<\/p>\n
HUMK 439\/2. maddede yer alan Yarg\u0131tay\u2019\u0131n iki taraf\u0131n talepleriyle ba\u011fl\u0131 olmay\u0131p kanunun a\u00e7\u0131k h\u00fckm\u00fcne ayk\u0131r\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc sebeplerle de h\u00fckm\u00fc bozabilece\u011fine dair d\u00fczenleme temyize konu as\u0131l veya birle\u015fen dava i\u00e7in uygulan\u0131r ise de temyize konu olmayan ve b\u00f6ylece kesinle\u015fen as\u0131l veya birle\u015fen davan\u0131n bu h\u00fckme dayan\u0131larak da incelenip bozma karar\u0131 verilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r.<\/p>\n
Temyiz edilmeyen davada verilen karar usul y\u00f6n\u00fcnden veya maddi hukuka ili\u015fkin kurallar y\u00f6n\u00fcnden hatal\u0131 olsa dahi Yarg\u0131tay bu konuda bir inceleme yap\u0131p bozma karar\u0131 veremez. Bu hata sadece temyiz edilmeyen as\u0131l davay\u0131 ilgilendiren taraf te\u015fkilindeki eksikli\u011fe ili\u015fkin olsa dahi Yarg\u0131tay\u2019\u0131n kendili\u011finden taraf te\u015fkilindeki bu hatay\u0131 bozma nedeni yapmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Temyiz edilmeyerek kesinle\u015fen h\u00fckm\u00fcn bozulmas\u0131 ancak kanun yarar\u0131na temyiz ile m\u00fcmk\u00fcn olabilir.<\/p>\n
Anneli\u011fin tespiti davas\u0131, anne oldu\u011fu iddia edilen ki\u015filerin miras\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n hak alan\u0131n\u0131 ilgilendirdi\u011finden t\u00fcm miras\u00e7\u0131lar\u0131n bu davada yer almalar\u0131 gerekiyor ve bu ki\u015filer davaya dahil edilmeksizin karar verilmi\u015f olsa bile bu h\u00fck\u00fcm davan\u0131n taraflar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan temyiz edilmeksizin kesinle\u015febilecektir. Miras\u00e7\u0131lar\u0131n taraf haline getirilmemi\u015f olmas\u0131, h\u00fckm\u00fcn taraf olmayanlar y\u00f6n\u00fcnden ba\u011flay\u0131c\u0131 olmamas\u0131, h\u00fckm\u00fcn infaz\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmamas\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 do\u011furabilir ise de h\u00fckm\u00fcn davan\u0131n taraflar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan temyiz edilmeyerek kesinle\u015fmesi sonucunun do\u011fmas\u0131n\u0131 engellemez<\/p>\n
Yukar\u0131da yap\u0131lan a\u00e7\u0131klama ve s\u00f6z\u00fc edilen kurallarla birlikte somut olay de\u011ferlendirildi\u011finde; as\u0131l dava ve birle\u015fen davada davac\u0131 …, daval\u0131 … M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. Davac\u0131 as\u0131l davada annesi …\u2019n\u0131n annesinin… oldu\u011funun tespitini, birle\u015fen davada ise annesi…\u2019nin do\u011fum tarihinin d\u00fczeltilmesini istemi\u015f olup mahkemece verilen ilk kararda as\u0131l ve birle\u015fen davan\u0131n kabul\u00fcne karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Bu h\u00fck\u00fcm daval\u0131 … taraf\u0131ndan do\u011fum tarihinin d\u00fczeltilmesine ili\u015fkin olan birle\u015fen dava y\u00f6n\u00fcnden temyiz edilmi\u015f ve…\u2019in…\u2019nin annesi oldu\u011funa dair as\u0131l davaya ili\u015fkin h\u00fck\u00fcm y\u00f6n\u00fcnden ise temyiz talebinde bulunulmayarak kesinle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n
Mahkemenin ilk karar\u0131, sadece birle\u015fen davaya ili\u015fkin k\u0131s\u0131m y\u00f6n\u00fcnden temyiz edildi\u011fi halde, \u00f6zel daire taraf\u0131ndan yap\u0131lan temyiz incelemesinde hem as\u0131l hem de birle\u015fen dava y\u00f6n\u00fcnden temyiz incelemesi yap\u0131larak bozma karar\u0131 verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Bu durumda mahkemece h\u00fckm\u00fcn as\u0131l dava y\u00f6n\u00fcnden kesinle\u015fti\u011fi gerek\u00e7esiyle \u00f6nceki kararda direnilmi\u015f olmas\u0131 isabetli oldu\u011fundan, direnme uygun bulunarak h\u00fckm\u00fcn uyma karar\u0131 verilen birle\u015fen davaya ili\u015fkin inceleme yap\u0131lmak \u00fczere \u00f6zel daireye g\u00f6nderilmesi gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde oldu\u011fumdan, taraf te\u015fkilindeki eksiklik nedeniyle as\u0131l dava y\u00f6n\u00fcnden h\u00fckm\u00fcn bozulmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde olu\u015fan de\u011ferli \u00e7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lam\u0131yorum.<\/p>\n
\u200bYarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu’nun 02.06.2020 tarihli, 2017\/2154 E., 2020\/323 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T.C. Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu 2017\/2154 E., 2020\/323 K. “\u0130\u00e7tihat Metni” MAHKEMES\u0130 :Asliye Hukuk Mahkemesi 1. Taraflar aras\u0131ndaki \u201cn\u00fcfus kayd\u0131n\u0131n d\u00fczeltilmesi ve tespit\u201d davas\u0131ndan dolay\u0131 yap\u0131lan yarg\u0131lama sonunda, Espiye Asliye Hukuk Mahkemesince verilen as\u0131l ve birle\u015fen davalar\u0131n kabul\u00fcne ili\u015fkin karar daval\u0131 … temsilcisi taraf\u0131ndan temyiz edilmesi \u00fczerine Yarg\u0131tay (Kapat\u0131lan) 18. Hukuk Dairesince yap\u0131lan inceleme sonunda as\u0131l ve birle\u015fen dava y\u00f6n\u00fcnden bozulmu\u015f, Mahkemece as\u0131l dava y\u00f6n\u00fcnden \u00d6zel Daire bozma karar\u0131na kar\u015f\u0131 direnilmi\u015ftir. 2. Karar daval\u0131 … temsilcisi ve davac\u0131 taraf\u0131ndan temyiz edilmi\u015ftir. 3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gere\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc: I. YARGILAMA S\u00dcREC\u0130 Davac\u0131 \u0130stemi: 4.1. Davac\u0131 as\u0131l dava dosyas\u0131nda 29.03.2013 tarihli dava dilek\u00e7esinde; annesi …\u2019n\u0131n Giresun ili Espiye il\u00e7esi Kurugeri\u015f k\u00f6y\u00fc 21 …\u2019de kay\u0131tl\u0131, Tahir ve…\u2019den olma, 01.03.1920 do\u011fumlu oldu\u011funu, …\u2019n\u0131n annesinin ise Giresun ili Espiye il\u00e7esi Kurugeri\u015f k\u00f6y\u00fc 19 hane 9. s\u0131radaki… olmas\u0131na kar\u015f\u0131n bu hususun n\u00fcfus kay\u0131tlar\u0131ndan anla\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Espiye Kadastro Mahkemesinde g\u00f6r\u00fclen dava nedeniyle bu davay\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerek annesi …\u2019n\u0131n annesinin Giresun ili Espiye il\u00e7esi Kurugeri\u015f k\u00f6y\u00fc 19 hane 9. s\u0131radaki… oldu\u011funun tespitine karar verilmesini talep etmi\u015ftir. 4.2. Davac\u0131 birle\u015fen dava dosyas\u0131nda 29.05.2013 tarihli dava dilek\u00e7esinde, annesi …\u2019n\u0131n n\u00fcfus kayd\u0131nda 01.03.1920 olarak yaz\u0131l\u0131 olan do\u011fum tarihinin 10.03.1917 olarak tespiti ve n\u00fcfus kayd\u0131n\u0131n bu \u015fekilde d\u00fczeltilmesine …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-122297","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n