Bu yaz\u0131m\u0131zda, ceza yarg\u0131lamas\u0131nda yap\u0131lan hatalar\u0131n temel nedenini ve \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc ve yeni sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131kan \u201cCeza Davalar\u0131 Ba\u015fvuru Kitab\u0131\u201d isimli eserimizi neden ve ne \u015fekilde kaleme ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131z[1].<\/p>\n
Hemen belirtelim ki, yaz\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7o\u011fu ele\u015ftireldir ve her bilgi alan\u0131n\u0131n ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnceyle geli\u015febilece\u011fine inan\u0131yoruz. Ele\u015ftirimiz ise her zaman yap\u0131c\u0131d\u0131r. Bu ele\u015ftirilerdeki amac\u0131m\u0131z, do\u011fru oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcnceleri payla\u015farak hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ve do\u011fru uygulanmas\u0131na bir nebze olsun katk\u0131da bulunmu\u015f olmakt\u0131r.<\/p>\n
J.S. Mill\u2019in felsefesinde dile getirdi\u011fi gibi, ele\u015ftirel\/kar\u015f\u0131t d\u00fc\u015f\u00fcnce her zaman faydal\u0131d\u0131r. Yeni d\u00fc\u015f\u00fcnce e\u011fer do\u011fruysa, eski uygulaman\u0131n yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olur. Yeni d\u00fc\u015f\u00fcnce k\u0131smen do\u011fru k\u0131smen yanl\u0131\u015fsa, eski uygulaman\u0131n hatal\u0131 y\u00f6n\u00fc ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olur. Yeni d\u00fc\u015f\u00fcnce e\u011fer tamamen yanl\u0131\u015fsa, \u00f6nceki d\u00fc\u015f\u00fcncenin do\u011frulu\u011fu denenmi\u015f ve onaylanm\u0131\u015f olur. Dolay\u0131s\u0131yla her olas\u0131l\u0131kta yeni d\u00fc\u015f\u00fcnceler faydal\u0131d\u0131r ve bu nedenle d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc olabildi\u011fince geni\u015f uygulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu giri\u015ften sonra; hukuk uygulamas\u0131 teori ve pratik olarak ikiye ayr\u0131labilir. Teori, soyut hukuk normlar\u0131 ve bunlar\u0131n nas\u0131l uygulanmas\u0131 gerekti\u011fi; pratik ise bu soyut normlar\u0131n somut olaylara uygulanmas\u0131d\u0131r. Nihai ama\u00e7, teoriyi do\u011fru bir bi\u00e7imde uygulamak, prati\u011fe d\u00f6kmek ve hayata ge\u00e7irmektir. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce g\u00f6sterir ki teoriyi bilmeden uygulamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
Her ne kadar teori ve pratik olarak bir ayr\u0131m yapm\u0131\u015f isek de bu ayr\u0131m s\u0131rf anlama kolayl\u0131\u011f\u0131 olsun diye yap\u0131lan yapay bir ayr\u0131md\u0131r. Ger\u00e7ekte, teori ve pratik birbirinden ayr\u0131lamaz. Zira pratik, teoriyi hayata ge\u00e7irmek, onu uygulamak demektir. Buna g\u00f6re, uygulamam\u0131zda s\u0131k\u00e7a yank\u0131lanan \u201cteori ba\u015fka uygulama ba\u015fka\u201d c\u00fcmlesi, mant\u0131ksal d\u00fc\u015f\u00fcnceden yoksun ve abs\u00fcrtt\u00fcr. Teori ve pratik farkl\u0131ysa, uygulama hatal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
O halde hukuk uygulay\u0131c\u0131s\u0131 (yarg\u0131\u00e7\/savc\u0131\/avukat), \u00f6ncelikle teoriyi bilmelidir. Hukuk teorisi, genel teori ve \u00f6zel teori olarak ikiye ayr\u0131l\u0131r. Genel teorinin temel konular\u0131; hukuk normunun ne oldu\u011fu, neden ge\u00e7erli oldu\u011fu ve yorumlanmas\u0131d\u0131r. \u00d6zel teori ise, ilgili hukuk normlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bir tablo halinde g\u00f6stermek gerekirse;<\/p>\n
HUKUK<\/p>\n
Hukukun Genel Teorisi<\/p>\n
Hukukun \u00d6zel Teorisi<\/p>\n
Hukuk kurallar\u0131n\u0131n ne oldu\u011fu, ge\u00e7erlili\u011fi ve yorum vs.<\/p>\n
Ceza hukuku, ceza yarg\u0131lamas\u0131 hukuku vs.<\/p>\n
Uygulay\u0131c\u0131, teoriyi do\u011fru bir bi\u00e7imde uygulamak i\u00e7in soyut hukuk normlar\u0131n\u0131n bilgisine sahip olmal\u0131d\u0131r. Fakat bunlardan da \u00f6nce, bu bilgiye sahip olsa dahi, bu bilgiyi nas\u0131l uygulayaca\u011f\u0131n\u0131 bilmek zorundad\u0131r. Zira, uygulamaya d\u00f6k\u00fclemeyen salt bilgi, faydas\u0131z ve anlams\u0131zd\u0131r.<\/p>\n
Teoriyi uygulamak, genel teori ba\u011flam\u0131nda metodolojinin konusudur. Metodoloji (y\u00f6ntembilim), soyut hukuk normlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131ndaki y\u00f6ntemleri ara\u015ft\u0131r\u0131r. Do\u011fru sonuca ula\u015fmak i\u00e7in do\u011fru y\u00f6ntemleri kullanmak gerekir. Bu, mant\u0131\u011f\u0131n bir gere\u011fidir.<\/p>\n
Hukukun uygulanmas\u0131ndaki temel y\u00f6ntem, normlar\u0131 yorumlamakt\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle yorum, hukukun uygulanmas\u0131nda temel konudur. Yorumun nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bilmeyen bir uygulay\u0131c\u0131n\u0131n normlar\u0131 do\u011fru uygulamas\u0131, ancak \u015fans eseridir.<\/p>\n
Uygulamam\u0131zda yap\u0131lan hatalar incelendi\u011finde g\u00f6r\u00fclmektedir ki bunlar\u0131n neredeyse tamam\u0131, genel teoriyi ve nas\u0131l yorum yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bilmemekten kaynaklanmaktad\u0131r. <\/p>\n
Hukukun ne oldu\u011funu, neden var oldu\u011funu, nas\u0131l uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 bilmeden do\u011frudan hukuk normlar\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretip onlar\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 bekliyoruz. Halbuki geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde, hukukun genel teorisi ve yorum, hukuk \u00f6\u011fretiminde en \u00f6nemli konudur. Bu noktada, Sami Sel\u00e7uk\u2019un s\u0131kl\u0131kla vurgulad\u0131\u011f\u0131, \u201cBat\u0131dan yasalar\u0131 ald\u0131k, hukuku alamad\u0131k\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc hat\u0131rlatmak gerekir.<\/p>\n
\u00dclkemizde hukukun genel teorisi hemen hemen hi\u00e7 geli\u015fmemi\u015ftir. Konu hakk\u0131ndaki temel eser, Kemal G\u00f6zler\u2019in \u201cHukukun Genel Teorisine Giri\u015f\u201d isimli eseridir. Yine, G\u00f6zler\u2019in t\u00fcm eserleri, genel teori \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Ceza hukuku doktrinine d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, hukukun genel teorisini tart\u0131\u015fan veya bu genel teorinin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda yaz\u0131lan 1 tane esere dahi rastlayamad\u0131k.<\/p>\n
Ceza ve ceza yarg\u0131lamas\u0131 hukuku kitaplar\u0131 incelendi\u011finde g\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere; birka\u00e7 sayfada 4 temel yorum y\u00f6nteminden (s\u00f6zel\/ama\u00e7sal\/tarihsel\/sistematik) bahsedilmekte, bunlar\u0131n nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131na dair hi\u00e7bir bilgi ve \u00f6rnek verilmemektedir.<\/p>\n
\u00dclkemizde, Yarg\u0131tay\u2019\u0131n en s\u0131k at\u0131f yapt\u0131\u011f\u0131, \u00e7o\u011fu \u00f6\u011frencinin ceza hukukunu onlardan \u00f6\u011frendi\u011fi eserlerde dahi, modern \u00fclkelerde her \u00f6\u011frencinin bildi\u011fi ve uygulad\u0131\u011f\u0131 yorum kurallar\u0131n\u0131n bilinmemesi nedeniyle \u00e7ok basit hatalar yap\u0131lmakta, abs\u00fcrt sonu\u00e7lara ula\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bilgiye eri\u015fmek ve uygulamak konusunda bug\u00fcn modern d\u00fcnyada h\u00e2kim g\u00f6r\u00fc\u015f, bilimsel y\u00f6ntemleri uygulamaktad\u0131r. Bilimsel y\u00f6ntemde, sistemli kurallar s\u00f6z konusudur.<\/p>\n
Bilimsel y\u00f6ntem, tutarl\u0131l\u0131k sa\u011flar ve hukukun nihai amac\u0131, hukuksal g\u00fcvenlik ilkesi \u00e7er\u00e7evesinde tutarl\u0131 bir uygulamaya sahip olmakt\u0131r ki toplum d\u00fczeni sa\u011flanabilsin. Dolay\u0131s\u0131yla, hukukun nihai amac\u0131na ula\u015fabilmesi i\u00e7in hukuk uygulamas\u0131nda bilimsel y\u00f6ntem izlenmelidir. Bu bilimsel y\u00f6ntem, modern geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde kabul edilen sistemli kurallar b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
Bu y\u00f6nden, hukukun biricik amac\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in yorum kurallar\u0131n\u0131 bilimsel bir y\u00f6ntemle uygulamak gerekir.<\/p>\n
Konu\u015ftuklar\u0131m\u0131z\u0131 madde madde \u00f6zetlersek biz, \u015fu sonu\u00e7lara ula\u015fmaktay\u0131z:<\/p>\n
– Hukukun nihai amac\u0131, toplum d\u00fczenini sa\u011flamakt\u0131r ve bu amaca ula\u015fmak i\u00e7in tutarl\u0131 bir uygulamaya sahip olunmal\u0131d\u0131r (belirlilik ilkesi).<\/p>\n
– Tutarl\u0131 bir uygulamaya ula\u015fmak i\u00e7in izlenmesi gereken y\u00f6ntem, bilimsel y\u00f6ntemdir. Bilimsel y\u00f6ntem, modern geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde kabul edilen sistemli kurallar b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
– Hukuk uygulay\u0131c\u0131s\u0131, hukuku do\u011fru uygulamak i\u00e7in \u00f6ncelikle hukukun genel teorisini bilmelidir.<\/p>\n
– Bu ba\u011flamda, hukuk uygulay\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n bilmesi gereken en \u00f6nemli konu, nas\u0131l yorum yap\u0131laca\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n
– Nas\u0131l yorum yap\u0131laca\u011f\u0131, modern geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde, hukuk \u00f6\u011fretiminde en \u00e7ok \u00f6nem verilen konu olmas\u0131na ra\u011fmen \u00fclkemizde hi\u00e7 \u00f6nem g\u00f6rmemekte olup uygulay\u0131c\u0131lar bu sistemli kurallar b\u00fct\u00fcn\u00fcnden yoksundur.<\/p>\n
– Nas\u0131l yorum yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bilmeden soyut hukuk normlar\u0131n\u0131 do\u011fru uygulamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
– Uygulamam\u0131zda yap\u0131lan hatalar\u0131n temel kayna\u011f\u0131, bu bilgi eksikli\u011fidir.<\/p>\n
***<\/p>\n
Nas\u0131l yorum yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendikten sonra uygulay\u0131c\u0131, hukukun \u00f6zel teorisini bilmelidir. Hukukun \u00f6zel teorisi, \u00e7ok geni\u015f bir alan olup uzmanla\u015fma, sa\u011flam bilginin \u00f6n ko\u015fuludur.<\/p>\n
\u0130\u015fte biz bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerle, kendi ihtisas alan\u0131m\u0131z olan ceza hukukunda, uygulay\u0131c\u0131ya b\u00f6yle bir eser kaleme alma ihtiyac\u0131 hissettik. Eserimizde \u015fu konular\u0131 i\u015fledik:<\/p>\n
– Ceza hukuku normlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131.<\/p>\n
– Su\u00e7un unsurlar\u0131 ve \u00f6zel g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f \u015fekilleri.<\/p>\n
– Uygulamada s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan su\u00e7lar.<\/p>\n
– \u0130spat ve Deliller.<\/p>\n
Eserin giri\u015finde, ceza hukukunun genel teorisi i\u00e7in gerekli bilgiler verilmi\u015f ve daha sonra ceza hukukunun nas\u0131l uyguland\u0131\u011f\u0131 ve genel teori \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda nas\u0131l uygulanmas\u0131 gerekti\u011fi ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerle haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z eserin, T\u00fcrk ceza hukuku uygulamas\u0131na bir nebze de olsa faydal\u0131 olmas\u0131n\u0131 diliyoruz. Yaz\u0131m\u0131z\u0131n giri\u015finde s\u00f6yledi\u011fimiz gibi, d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ba\u011flam\u0131nda ele\u015ftiri, her zaman faydal\u0131d\u0131r. Bu eserin ele\u015ftirilerek yeni eserlerin olu\u015fmas\u0131 dile\u011fiyle!<\/p>\n
NOT: Bu yaz\u0131m\u0131zda belirtti\u011fimiz hususlar\u0131n soyut olmas\u0131 nedeniyle, somutla\u015ft\u0131rma a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6rnek bir uygulamaya bir sonraki yaz\u0131m\u0131zda yer verece\u011fiz.<\/p>\n
————<\/p>\n
[1] \u0130brahim Burak \u015een, Ceza Davalar\u0131 Ba\u015fvuru Kitab\u0131, Ankara, Se\u00e7kin, 2025.<\/p>\n
\u200bBu yaz\u0131m\u0131zda, ceza yarg\u0131lamas\u0131nda yap\u0131lan hatalar\u0131n temel nedenini ve \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc ve yeni sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131kan \u201cCeza Davalar\u0131 Ba\u015fvuru Kitab\u0131\u201d isimli eserimizi neden ve ne \u015fekilde kaleme ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131z[1].<\/p>\n
Hemen belirtelim ki, yaz\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7o\u011fu ele\u015ftireldir ve her bilgi alan\u0131n\u0131n ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnceyle geli\u015febilece\u011fine inan\u0131yoruz. Ele\u015ftirimiz ise her zaman yap\u0131c\u0131d\u0131r. Bu ele\u015ftirilerdeki amac\u0131m\u0131z, do\u011fru oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcnceleri payla\u015farak hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ve do\u011fru uygulanmas\u0131na bir nebze olsun katk\u0131da bulunmu\u015f olmakt\u0131r.<\/p>\n
J.S. Mill\u2019in felsefesinde dile getirdi\u011fi gibi, ele\u015ftirel\/kar\u015f\u0131t d\u00fc\u015f\u00fcnce her zaman faydal\u0131d\u0131r. Yeni d\u00fc\u015f\u00fcnce e\u011fer do\u011fruysa, eski uygulaman\u0131n yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olur. Yeni d\u00fc\u015f\u00fcnce k\u0131smen do\u011fru k\u0131smen yanl\u0131\u015fsa, eski uygulaman\u0131n hatal\u0131 y\u00f6n\u00fc ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olur. Yeni d\u00fc\u015f\u00fcnce e\u011fer tamamen yanl\u0131\u015fsa, \u00f6nceki d\u00fc\u015f\u00fcncenin do\u011frulu\u011fu denenmi\u015f ve onaylanm\u0131\u015f olur. Dolay\u0131s\u0131yla her olas\u0131l\u0131kta yeni d\u00fc\u015f\u00fcnceler faydal\u0131d\u0131r ve bu nedenle d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc olabildi\u011fince geni\u015f uygulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu giri\u015ften sonra; hukuk uygulamas\u0131 teori ve pratik olarak ikiye ayr\u0131labilir. Teori, soyut hukuk normlar\u0131 ve bunlar\u0131n nas\u0131l uygulanmas\u0131 gerekti\u011fi; pratik ise bu soyut normlar\u0131n somut olaylara uygulanmas\u0131d\u0131r. Nihai ama\u00e7, teoriyi do\u011fru bir bi\u00e7imde uygulamak, prati\u011fe d\u00f6kmek ve hayata ge\u00e7irmektir. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce g\u00f6sterir ki teoriyi bilmeden uygulamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
Her ne kadar teori ve pratik olarak bir ayr\u0131m yapm\u0131\u015f isek de bu ayr\u0131m s\u0131rf anlama kolayl\u0131\u011f\u0131 olsun diye yap\u0131lan yapay bir ayr\u0131md\u0131r. Ger\u00e7ekte, teori ve pratik birbirinden ayr\u0131lamaz. Zira pratik, teoriyi hayata ge\u00e7irmek, onu uygulamak demektir. Buna g\u00f6re, uygulamam\u0131zda s\u0131k\u00e7a yank\u0131lanan \u201cteori ba\u015fka uygulama ba\u015fka\u201d c\u00fcmlesi, mant\u0131ksal d\u00fc\u015f\u00fcnceden yoksun ve abs\u00fcrtt\u00fcr. Teori ve pratik farkl\u0131ysa, uygulama hatal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
O halde hukuk uygulay\u0131c\u0131s\u0131 (yarg\u0131\u00e7\/savc\u0131\/avukat), \u00f6ncelikle teoriyi bilmelidir. Hukuk teorisi, genel teori ve \u00f6zel teori olarak ikiye ayr\u0131l\u0131r. Genel teorinin temel konular\u0131; hukuk normunun ne oldu\u011fu, neden ge\u00e7erli oldu\u011fu ve yorumlanmas\u0131d\u0131r. \u00d6zel teori ise, ilgili hukuk normlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bir tablo halinde g\u00f6stermek gerekirse;<\/p>\n
HUKUK<\/p>\n
Hukukun Genel Teorisi<\/p>\n
Hukukun \u00d6zel Teorisi<\/p>\n
Hukuk kurallar\u0131n\u0131n ne oldu\u011fu, ge\u00e7erlili\u011fi ve yorum vs.<\/p>\n
Ceza hukuku, ceza yarg\u0131lamas\u0131 hukuku vs.<\/p>\n
Uygulay\u0131c\u0131, teoriyi do\u011fru bir bi\u00e7imde uygulamak i\u00e7in soyut hukuk normlar\u0131n\u0131n bilgisine sahip olmal\u0131d\u0131r. Fakat bunlardan da \u00f6nce, bu bilgiye sahip olsa dahi, bu bilgiyi nas\u0131l uygulayaca\u011f\u0131n\u0131 bilmek zorundad\u0131r. Zira, uygulamaya d\u00f6k\u00fclemeyen salt bilgi, faydas\u0131z ve anlams\u0131zd\u0131r.<\/p>\n
Teoriyi uygulamak, genel teori ba\u011flam\u0131nda metodolojinin konusudur. Metodoloji (y\u00f6ntembilim), soyut hukuk normlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131ndaki y\u00f6ntemleri ara\u015ft\u0131r\u0131r. Do\u011fru sonuca ula\u015fmak i\u00e7in do\u011fru y\u00f6ntemleri kullanmak gerekir. Bu, mant\u0131\u011f\u0131n bir gere\u011fidir.<\/p>\n
Hukukun uygulanmas\u0131ndaki temel y\u00f6ntem, normlar\u0131 yorumlamakt\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle yorum, hukukun uygulanmas\u0131nda temel konudur. Yorumun nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bilmeyen bir uygulay\u0131c\u0131n\u0131n normlar\u0131 do\u011fru uygulamas\u0131, ancak \u015fans eseridir.<\/p>\n
Uygulamam\u0131zda yap\u0131lan hatalar incelendi\u011finde g\u00f6r\u00fclmektedir ki bunlar\u0131n neredeyse tamam\u0131, genel teoriyi ve nas\u0131l yorum yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bilmemekten kaynaklanmaktad\u0131r. <\/p>\n
Hukukun ne oldu\u011funu, neden var oldu\u011funu, nas\u0131l uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 bilmeden do\u011frudan hukuk normlar\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretip onlar\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 bekliyoruz. Halbuki geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde, hukukun genel teorisi ve yorum, hukuk \u00f6\u011fretiminde en \u00f6nemli konudur. Bu noktada, Sami Sel\u00e7uk\u2019un s\u0131kl\u0131kla vurgulad\u0131\u011f\u0131, \u201cBat\u0131dan yasalar\u0131 ald\u0131k, hukuku alamad\u0131k\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc hat\u0131rlatmak gerekir.<\/p>\n
\u00dclkemizde hukukun genel teorisi hemen hemen hi\u00e7 geli\u015fmemi\u015ftir. Konu hakk\u0131ndaki temel eser, Kemal G\u00f6zler\u2019in \u201cHukukun Genel Teorisine Giri\u015f\u201d isimli eseridir. Yine, G\u00f6zler\u2019in t\u00fcm eserleri, genel teori \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Ceza hukuku doktrinine d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, hukukun genel teorisini tart\u0131\u015fan veya bu genel teorinin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda yaz\u0131lan 1 tane esere dahi rastlayamad\u0131k.<\/p>\n
Ceza ve ceza yarg\u0131lamas\u0131 hukuku kitaplar\u0131 incelendi\u011finde g\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere; birka\u00e7 sayfada 4 temel yorum y\u00f6nteminden (s\u00f6zel\/ama\u00e7sal\/tarihsel\/sistematik) bahsedilmekte, bunlar\u0131n nas\u0131l kullan\u0131laca\u011f\u0131na dair hi\u00e7bir bilgi ve \u00f6rnek verilmemektedir.<\/p>\n
\u00dclkemizde, Yarg\u0131tay\u2019\u0131n en s\u0131k at\u0131f yapt\u0131\u011f\u0131, \u00e7o\u011fu \u00f6\u011frencinin ceza hukukunu onlardan \u00f6\u011frendi\u011fi eserlerde dahi, modern \u00fclkelerde her \u00f6\u011frencinin bildi\u011fi ve uygulad\u0131\u011f\u0131 yorum kurallar\u0131n\u0131n bilinmemesi nedeniyle \u00e7ok basit hatalar yap\u0131lmakta, abs\u00fcrt sonu\u00e7lara ula\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bilgiye eri\u015fmek ve uygulamak konusunda bug\u00fcn modern d\u00fcnyada h\u00e2kim g\u00f6r\u00fc\u015f, bilimsel y\u00f6ntemleri uygulamaktad\u0131r. Bilimsel y\u00f6ntemde, sistemli kurallar s\u00f6z konusudur.<\/p>\n
Bilimsel y\u00f6ntem, tutarl\u0131l\u0131k sa\u011flar ve hukukun nihai amac\u0131, hukuksal g\u00fcvenlik ilkesi \u00e7er\u00e7evesinde tutarl\u0131 bir uygulamaya sahip olmakt\u0131r ki toplum d\u00fczeni sa\u011flanabilsin. Dolay\u0131s\u0131yla, hukukun nihai amac\u0131na ula\u015fabilmesi i\u00e7in hukuk uygulamas\u0131nda bilimsel y\u00f6ntem izlenmelidir. Bu bilimsel y\u00f6ntem, modern geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde kabul edilen sistemli kurallar b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
Bu y\u00f6nden, hukukun biricik amac\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in yorum kurallar\u0131n\u0131 bilimsel bir y\u00f6ntemle uygulamak gerekir.<\/p>\n
Konu\u015ftuklar\u0131m\u0131z\u0131 madde madde \u00f6zetlersek biz, \u015fu sonu\u00e7lara ula\u015fmaktay\u0131z:<\/p>\n
– Hukukun nihai amac\u0131, toplum d\u00fczenini sa\u011flamakt\u0131r ve bu amaca ula\u015fmak i\u00e7in tutarl\u0131 bir uygulamaya sahip olunmal\u0131d\u0131r (belirlilik ilkesi).<\/p>\n
– Tutarl\u0131 bir uygulamaya ula\u015fmak i\u00e7in izlenmesi gereken y\u00f6ntem, bilimsel y\u00f6ntemdir. Bilimsel y\u00f6ntem, modern geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde kabul edilen sistemli kurallar b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
– Hukuk uygulay\u0131c\u0131s\u0131, hukuku do\u011fru uygulamak i\u00e7in \u00f6ncelikle hukukun genel teorisini bilmelidir.<\/p>\n
– Bu ba\u011flamda, hukuk uygulay\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n bilmesi gereken en \u00f6nemli konu, nas\u0131l yorum yap\u0131laca\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n
– Nas\u0131l yorum yap\u0131laca\u011f\u0131, modern geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde, hukuk \u00f6\u011fretiminde en \u00e7ok \u00f6nem verilen konu olmas\u0131na ra\u011fmen \u00fclkemizde hi\u00e7 \u00f6nem g\u00f6rmemekte olup uygulay\u0131c\u0131lar bu sistemli kurallar b\u00fct\u00fcn\u00fcnden yoksundur.<\/p>\n
– Nas\u0131l yorum yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bilmeden soyut hukuk normlar\u0131n\u0131 do\u011fru uygulamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
– Uygulamam\u0131zda yap\u0131lan hatalar\u0131n temel kayna\u011f\u0131, bu bilgi eksikli\u011fidir.<\/p>\n
***<\/p>\n
Nas\u0131l yorum yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendikten sonra uygulay\u0131c\u0131, hukukun \u00f6zel teorisini bilmelidir. Hukukun \u00f6zel teorisi, \u00e7ok geni\u015f bir alan olup uzmanla\u015fma, sa\u011flam bilginin \u00f6n ko\u015fuludur.<\/p>\n
\u0130\u015fte biz bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerle, kendi ihtisas alan\u0131m\u0131z olan ceza hukukunda, uygulay\u0131c\u0131ya b\u00f6yle bir eser kaleme alma ihtiyac\u0131 hissettik. Eserimizde \u015fu konular\u0131 i\u015fledik:<\/p>\n
– Ceza hukuku normlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131.<\/p>\n
– Su\u00e7un unsurlar\u0131 ve \u00f6zel g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f \u015fekilleri.<\/p>\n
– Uygulamada s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan su\u00e7lar.<\/p>\n
– \u0130spat ve Deliller.<\/p>\n
Eserin giri\u015finde, ceza hukukunun genel teorisi i\u00e7in gerekli bilgiler verilmi\u015f ve daha sonra ceza hukukunun nas\u0131l uyguland\u0131\u011f\u0131 ve genel teori \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda nas\u0131l uygulanmas\u0131 gerekti\u011fi ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerle haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z eserin, T\u00fcrk ceza hukuku uygulamas\u0131na bir nebze de olsa faydal\u0131 olmas\u0131n\u0131 diliyoruz. Yaz\u0131m\u0131z\u0131n giri\u015finde s\u00f6yledi\u011fimiz gibi, d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ba\u011flam\u0131nda ele\u015ftiri, her zaman faydal\u0131d\u0131r. Bu eserin ele\u015ftirilerek yeni eserlerin olu\u015fmas\u0131 dile\u011fiyle!<\/p>\n
NOT: Bu yaz\u0131m\u0131zda belirtti\u011fimiz hususlar\u0131n soyut olmas\u0131 nedeniyle, somutla\u015ft\u0131rma a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6rnek bir uygulamaya bir sonraki yaz\u0131m\u0131zda yer verece\u011fiz.<\/p>\n
————<\/p>\n
[1] \u0130brahim Burak \u015een, Ceza Davalar\u0131 Ba\u015fvuru Kitab\u0131, Ankara, Se\u00e7kin, 2025.\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bu yaz\u0131m\u0131zda, ceza yarg\u0131lamas\u0131nda yap\u0131lan hatalar\u0131n temel nedenini ve \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc ve yeni sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131kan \u201cCeza Davalar\u0131 Ba\u015fvuru Kitab\u0131\u201d isimli eserimizi neden ve ne \u015fekilde kaleme ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131z[1]. Hemen belirtelim ki, yaz\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7o\u011fu ele\u015ftireldir ve her bilgi alan\u0131n\u0131n ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnceyle geli\u015febilece\u011fine inan\u0131yoruz. Ele\u015ftirimiz ise her zaman yap\u0131c\u0131d\u0131r. Bu ele\u015ftirilerdeki amac\u0131m\u0131z, do\u011fru oldu\u011funa inand\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcnceleri payla\u015farak hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ve do\u011fru uygulanmas\u0131na bir nebze olsun katk\u0131da bulunmu\u015f olmakt\u0131r. J.S. Mill\u2019in felsefesinde dile getirdi\u011fi gibi, ele\u015ftirel\/kar\u015f\u0131t d\u00fc\u015f\u00fcnce her zaman faydal\u0131d\u0131r. Yeni d\u00fc\u015f\u00fcnce e\u011fer do\u011fruysa, eski uygulaman\u0131n yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olur. Yeni d\u00fc\u015f\u00fcnce k\u0131smen do\u011fru k\u0131smen yanl\u0131\u015fsa, eski uygulaman\u0131n hatal\u0131 y\u00f6n\u00fc ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olur. Yeni d\u00fc\u015f\u00fcnce e\u011fer tamamen yanl\u0131\u015fsa, \u00f6nceki d\u00fc\u015f\u00fcncenin do\u011frulu\u011fu denenmi\u015f ve onaylanm\u0131\u015f olur. Dolay\u0131s\u0131yla her olas\u0131l\u0131kta yeni d\u00fc\u015f\u00fcnceler faydal\u0131d\u0131r ve bu nedenle d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc olabildi\u011fince geni\u015f uygulanmal\u0131d\u0131r. Bu giri\u015ften sonra; hukuk uygulamas\u0131 teori ve pratik olarak ikiye ayr\u0131labilir. Teori, soyut hukuk normlar\u0131 ve bunlar\u0131n nas\u0131l uygulanmas\u0131 gerekti\u011fi; pratik ise bu soyut normlar\u0131n somut olaylara uygulanmas\u0131d\u0131r. Nihai ama\u00e7, teoriyi do\u011fru bir bi\u00e7imde uygulamak, prati\u011fe d\u00f6kmek ve hayata ge\u00e7irmektir. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce g\u00f6sterir ki teoriyi bilmeden uygulamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Her ne kadar teori ve pratik olarak bir ayr\u0131m yapm\u0131\u015f isek de bu ayr\u0131m s\u0131rf anlama kolayl\u0131\u011f\u0131 olsun diye yap\u0131lan yapay bir ayr\u0131md\u0131r. Ger\u00e7ekte, teori ve …<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-117035","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n