T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
GENEL KURUL<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
MERT T\u0130R\u00c7EK BA\u015eVURUSU<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2022\/49332)<\/p>\n
Karar Tarihi: 9\/1\/2025<\/p>\n
R.G. Tarih ve Say\u0131: 3\/6\/2025 – 32919<\/p>\n
GENEL KURUL<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Kadir \u00d6ZKAYA<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7<\/p>\n
Recai AKYEL<\/p>\n
Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/p>\n
Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU<\/p>\n
Selahaddin MENTE\u015e<\/p>\n
\u0130rfan F\u0130DAN<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
Muhterem \u0130NCE<\/p>\n
Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
Metin KIRATLI<\/p>\n
Raport\u00f6r<\/p>\n
:<\/p>\n
Tolga BA\u015eBOZKURT<\/p>\n
Ba\u015fvurucu<\/p>\n
:<\/p>\n
Mert T\u0130R\u00c7EK<\/p>\n
Vekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Av. Gizem B\u0130LG\u0130N DEM\u0130RTA\u015e<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN KONUSU<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru; sosyal medya \u00fczerinden yap\u0131lan bir payla\u015f\u0131m nedeniyle \u015feref ve itibar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 hakk\u0131n\u0131n, etkili \u015fekilde soru\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fclmemesi ve soru\u015fturma makamlar\u0131nca ilgili ve yeterli gerek\u00e7e sunulmamas\u0131 nedeniyle de adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddialar\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130<\/p>\n
2. Ba\u015fvuru 26\/4\/2022 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
3. Komisyon, ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
4. B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
5. \u0130kinci B\u00f6l\u00fcm, ba\u015fvurunun Genel Kurul taraf\u0131ndan incelenmesine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
III. OLAY VE OLGULAR <\/p>\n
6. Ba\u015fvuru formu ve eklerinde ifade edildi\u011fi \u015fekliyle ilgili olaylar \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
7. Ba\u015fvurucu, bir sosyal medya payla\u015f\u0131m sitesi \u00fczerinden “Mazot 10 TL olmu\u015f, bence az bile \u00fclkemizin gelece\u011fi bunu gerektiriyorsa 15 TL bile olabilir zaten t\u0131rc\u0131lar iyi kazan\u0131yor.” \u015feklinde bir payla\u015f\u0131m yapm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurucunun yapt\u0131\u011f\u0131 bu payla\u015f\u0131m\u0131n alt\u0131na E.F. rumuzlu bir kullan\u0131c\u0131 “\u00c7\u0131kt\u0131 bir o. \u00e7ocu\u011fu Taha” yorumunu yazm\u0131\u015f, bu yorumun alt\u0131na ise U.D. rumuzlu ba\u015fka bir kullan\u0131c\u0131 “Biri s..n \u015funu!” \u015feklinde cevap yazm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
8. Ba\u015fvurucu, bunun \u00fczerine onurunun k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n zedelendi\u011fi iddias\u0131yla \u0130stanbul Anadolu Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na (Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k) U.D. rumuzlu ki\u015fi hakk\u0131nda su\u00e7 duyurusunda bulunmu\u015ftur. Soru\u015fturma devam ederken 13\/1\/2022 tarihinde Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011fa verdi\u011fi dilek\u00e7eyle \u015f\u00fcphelinin a\u00e7\u0131k kimlik bilgilerinin tespit edilmesini ve dosyan\u0131n uzla\u015fmaya tabi olmas\u0131 nedeniyle ilgili b\u00fcroya g\u00f6nderilmesini talep etmi\u015ftir.<\/p>\n
9. Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k, yapt\u0131\u011f\u0131 soru\u015fturma sonucunda \u015f\u00fcphelinin a\u00e7\u0131k kimlik bilgilerini belirtmeden sadece U.D. rumuzuna yer vermek suretiyle 4\/2\/2022 tarihinde kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na dair karar vermi\u015ftir. Yarg\u0131tay 18. Ceza Dairesinin E.2019\/15974, K.2020\/1140 veE.2019\/8063, K.2020\/4389 say\u0131l\u0131 kararlar\u0131 ile Ankara B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin E.2019\/2232, K.2020\/1949 say\u0131l\u0131 kararlar\u0131ndan al\u0131nt\u0131 da yap\u0131lan karar\u0131n ilgili k\u0131sm\u0131 \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n
“…m\u00fc\u015fteki vekili taraf\u0131ndan dosyaya sunulan m\u00fc\u015ftekinin payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n alt\u0131na birden fazla yorum yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, \u015f\u00fcpheli taraf\u0131ndan yap\u0131lan payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n di\u011fer yorum yapan ki\u015fileri mi yoksa m\u00fc\u015ftekiye y\u00f6nelik mi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131, m\u00fc\u015ftekiyi kastetti\u011fine dair bir delil bulunmad\u0131\u011f\u0131 bu haliyle bahse konu ifadelerin TCK\u2019n\u0131n 126. maddesinde de belirtildi\u011fi \u00fczere duraksamaya yol a\u00e7mayacak bir \u015fekilde m\u00fc\u015ftekinin \u015fahs\u0131na y\u00f6nelik oldu\u011funun anla\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla matufiyet \u015fart\u0131n\u0131n olayda ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi anla\u015f\u0131lmakla..”<\/p>\n
10. Ba\u015fvurucu, bu karara kar\u015f\u0131 itiraz etmi\u015fse de \u0130stanbul Anadolu 9. Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011fi 30\/3\/2022 tarihli karar\u0131 ile Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n verdi\u011fi karar\u0131n usul ve kanuna uygun oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle itiraz\u0131 reddetmi\u015ftir.<\/p>\n
11. Ba\u015fvurucu, nihai h\u00fckm\u00fc 12\/4\/2022 tarihinde \u00f6\u011frendikten sonra 26\/4\/2022 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
IV. \u0130LG\u0130L\u0130 HUKUK<\/p>\n
12. 26\/9\/2004 tarihli ve 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 125. maddesinin (1) ve (2) numaral\u0131 f\u0131kralar\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“(1) Bir kimseye onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya s\u00f6vmek suretiyle bir kimsenin onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na sald\u0131ran ki\u015fi, \u00fc\u00e7 aydan iki y\u0131la kadar hapis veya adl\u00ee para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r…<\/p>\n
(2) Fiilin, ma\u011fduru muhatap alan sesli, yaz\u0131l\u0131 veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc bir iletiyle i\u015flenmesi h\u00e2linde, yukar\u0131daki f\u0131krada belirtilen cezaya h\u00fckmolunur.”<\/p>\n
13. 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 75. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 ve (6) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“(1) Uzla\u015fma kapsam\u0131ndaki su\u00e7lar hari\u00e7 olmak \u00fczere, yaln\u0131z adl\u00ee para cezas\u0131n\u0131 gerektiren veya kanun maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen hapis cezas\u0131n\u0131n yukar\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131 alt\u0131 ay\u0131 a\u015fmayan su\u00e7lar\u0131n faili;<\/p>\n
a) Adl\u00ee para cezas\u0131 maktu ise bu miktar\u0131, de\u011filse a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131,<\/p>\n
b) Hapis cezas\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak her g\u00fcn i\u00e7in y\u00fcz T\u00fcrk Liras\u0131 \u00fczerinden bulunacak miktar\u0131,<\/p>\n
c) Hapis cezas\u0131 ile birlikte adl\u00ee para cezas\u0131 da \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ise, hapis cezas\u0131 i\u00e7in bu f\u0131kran\u0131n (b) bendine g\u00f6re belirlenecek miktar ile adl\u00ee para cezas\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131,<\/p>\n
Soru\u015fturma giderleri ile birlikte, Cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca yap\u0131lacak tebli\u011f \u00fczerine on g\u00fcn i\u00e7inde \u00f6dedi\u011fi takdirde hakk\u0131nda kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lmaz. (Ek c\u00fcmleler:17\/10\/2019- 7188\/16 md.) Failin on g\u00fcn i\u00e7inde talep etmesi ko\u015fuluyla bu miktar\u0131n birer ay ara ile \u00fc\u00e7 e\u015fit taksit h\u00e2linde \u00f6denmesine Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan karar verilir. Taksitlerin s\u00fcresinde \u00f6denmemesi h\u00e2linde \u00f6n\u00f6deme h\u00fck\u00fcms\u00fcz kal\u0131r ve soru\u015fturmaya devam edilir. (Ek c\u00fcmle: 24\/11\/2016-6763\/12 md.) Taksirli su\u00e7lar hari\u00e7 olmak \u00fczere, \u00f6n\u00f6demeye ba\u011fl\u0131 olarak kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na veya kamu davas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesine karar verildi\u011fi tarihten itibaren be\u015f y\u0131l i\u00e7inde \u00f6n\u00f6demeye tabi bir su\u00e7u i\u015fleyen faile bu f\u0131kra uyar\u0131nca teklif edilecek \u00f6n\u00f6deme miktar\u0131 yar\u0131 oran\u0131nda art\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
(6) (Ek: 24\/11\/2016-6763\/12 md.) Bu madde h\u00fck\u00fcmleri;<\/p>\n
a) Bu Kanunda yer alan;<\/p>\n
…<\/p>\n
2. (Ek:7\/11\/2024-7531\/15 md.) Hakaret (125 inci maddenin ikinci f\u0131kras\u0131, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc<\/p>\n
f\u0131kras\u0131n\u0131n (b) ve (c) bentleri ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131)<\/p>\n
…<\/p>\n
bak\u0131m\u0131ndan da uygulan\u0131r. Bu f\u0131kra kapsam\u0131ndaki su\u00e7lar\u0131n be\u015f y\u0131l i\u00e7inde tekrar i\u015flenmesi h\u00e2linde fail hakk\u0131nda ayn\u0131 su\u00e7tan dolay\u0131 \u00f6n\u00f6deme h\u00fck\u00fcmleri uygulanmaz.”<\/p>\n
14. 12\/1\/2011 tarihli ve 6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 24. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u201c(1)H\u00e2kim, iki taraftan birinin talebi olmaks\u0131z\u0131n, kendili\u011finden bir davay\u0131 inceleyemez ve karara ba\u011flayamaz. <\/p>\n
(2) Kanunda a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmedik\u00e7e, hi\u00e7 kimse kendi lehine olan davay\u0131 a\u00e7maya veya hakk\u0131n\u0131 talep etmeye zorlanamaz. <\/p>\n
(3) Taraflar\u0131n \u00fczerinde serbest\u00e7e tasarruf edebilecekleri dava konusu hakk\u0131nda, dava a\u00e7\u0131ld\u0131ktan sonra da tasarruf yetkisi devam eder.\u201d<\/p>\n
15. 6100 say\u0131l\u0131 Kanun’un 25. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“(1) Kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen istisnalar d\u0131\u015f\u0131nda, h\u00e2kim, iki taraftan birinin s\u00f6ylemedi\u011fi \u015feyi veya vak\u0131alar\u0131 kendili\u011finden dikkate alamaz ve onlar\u0131 hat\u0131rlatabilecek davran\u0131\u015flarda dahi bulunamaz.<\/p>\n
(2) Kanunla belirtilen durumlar d\u0131\u015f\u0131nda, h\u00e2kim, kendili\u011finden delil toplayamaz.”<\/p>\n
V. \u0130NCELEME VE GEREK\u00c7E<\/p>\n
16. Anayasa Mahkemesi 9\/1\/2025 tarihinde yapm\u0131\u015f oldu\u011fu toplant\u0131da ba\u015fvuru incelenip gere\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
A. Adli Yard\u0131m Talebi Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n
17. Ba\u015fvurucu, bireysel ba\u015fvuru har\u00e7 ve giderlerini \u00f6deme g\u00fcc\u00fcnden yoksun oldu\u011funu belirterek adli yard\u0131m talebinde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
18. Anayasa Mahkemesinin Mehmet \u015eerif Ay ([2. B.], (B. No: 2012\/1181, 17\/9\/2013) karar\u0131nda belirtilen ilkeler dikkate al\u0131narak ge\u00e7imini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00fc\u00e7le\u015ftirmeksizin yarg\u0131lama giderlerini \u00f6deme g\u00fcc\u00fcnden yoksun oldu\u011fu anla\u015f\u0131lan ba\u015fvurucunun a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmayan adli yard\u0131m talebinin kabul\u00fcne karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
B. \u015eeref ve \u0130tibar\u0131n Korunmas\u0131 Hakk\u0131n\u0131n \u0130hlal Edildi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia<\/p>\n
1. Ba\u015fvurucunun \u0130ddialar\u0131 ve Bakanl\u0131k G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<\/p>\n
19. Ba\u015fvurucu; sosyal medya hesab\u0131 \u00fczerinden yapt\u0131\u011f\u0131 bir payla\u015f\u0131ma kar\u015f\u0131 bir ba\u015fka sosyal medya kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n “Biri s…n \u015funu!” \u015feklinde onurunu k\u0131racak ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 zedeleyecek nitelikte payla\u015f\u0131m yap\u0131lmas\u0131 nedeniyle su\u00e7 duyurusunda bulundu\u011funu ancak y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturma sonucunda kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na dair karar verildi\u011fini, soru\u015fturman\u0131n etkili bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclmedi\u011fini, bu do\u011frultuda \u015feref ve itibar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bunlara ek olarak ki\u015filik haklar\u0131na sald\u0131r\u0131da bulunan sosyal medya hesab\u0131 sahibinin kimlik bilgilerine ula\u015f\u0131lamamas\u0131 nedeniyle bu ki\u015fi hakk\u0131nda manevi tazminat davas\u0131 a\u00e7amad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da belirtmi\u015ftir.<\/p>\n
20. Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 (Bakanl\u0131k) g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde Anayasa Mahkemesinin benzer olaylarda verdi\u011fi baz\u0131 kararlara yer verilerek ba\u015fvurucunun \u015feref ve itibar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 hakk\u0131n\u0131n ihlal edilip edilmedi\u011fi noktas\u0131nda inceleme yap\u0131l\u0131rken Anayasa, ilgili mevzuat h\u00fck\u00fcmleri ve somut olay\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar\u0131n\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi ifade edilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 beyanda bulunmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
2. De\u011ferlendirme<\/p>\n
21. Ki\u015finin itibar\u0131na yap\u0131lan sald\u0131r\u0131n\u0131n belli bir a\u011f\u0131rl\u0131k d\u00fczeyine eri\u015fti\u011fi h\u00e2llerde Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda m\u00fcndemi\u00e7 negatif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011fe bireyin maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131na etkin bir sayg\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in gerekli pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler eklenir. Pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler, ki\u015filerin birbirleri ile olan ili\u015fkilerini de kapsayacak \u015fekilde ki\u015fisel itibara sayg\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 amac\u0131yla birtak\u0131m tedbirler al\u0131nmas\u0131n\u0131 gerektirir (\u0130lhan Cihaner (2) [1. B.], B. No: 2013\/5574, 30\/6\/2014, \u00a7 47; Kadir Sa\u011fd\u0131\u00e7 [GK], B. No: 2013\/6617, 8\/4\/2015, \u00a7 40; Mustafa Tepeli [GK], B. No: 2014\/5831, 1\/3\/2017, \u00a7 22).<\/p>\n
22. T\u00fcrk hukukunda mevcut ba\u015fvuruya benzer \u015fekilde hakaret fiili ile bireylerin \u015feref ve itibar\u0131na m\u00fcdahale edildi\u011fi durumlarda hem cezai hem de hukuk dava yolu kabul edilmi\u015ftir. Anayasa Mahkemesinin yerle\u015fik h\u00e2le gelen i\u00e7tihatlar\u0131nda Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisinin s\u00f6zl\u00fc ya da yaz\u0131l\u0131 hakaretin hapis cezas\u0131n\u0131 gerektiren su\u00e7 olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki tavsiye kararlar\u0131na (Parliamentary Assembly, Towards decriminalisation of defamation, Resolution 1577, 4\/10\/2007, \u00a7\u00a7 11, 13, 17; Parliamentary Assembly, Towards decriminalisation of defamation, Resolution 1814, 4\/10\/2007, \u00a7 1; Parliamentary Assembly, Respect for media freedom, Recommendation 1897, 27\/1\/2010, \u00a7 11) ve Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesinin S\u00f6zle\u015fmeci devletlerin zaman ge\u00e7irmeksizin hakareti su\u00e7 olmaktan \u00e7\u0131karmas\u0131 gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki vurgusuna (Sabanov\u0131\u0107\/S\u0131rbistan ve Karada\u011f, 5995\/06, 31\/5\/2011, \u00a7 43; Niskasaari ve di\u011ferleri\/Finlandiya, 37520\/07, 6\/7\/2010, \u00a7 77) at\u0131f yap\u0131lm\u0131\u015f ve hakaretin \u00f6zel ya\u015fama etkileri ile ilgili olarak hukuk davas\u0131 a\u00e7mak suretiyle ba\u015fvurucular\u0131n giderim sa\u011flayabilmesinin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir (Adnan Oktar (3) [2.B.], B. No: 2013\/1123, 2\/10\/2013, \u00a7\u00a7 38-44). Ba\u015fka bir deyi\u015fle Anayasa Mahkemesi devletin ki\u015finin maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik m\u00fcdahalelere kar\u015f\u0131 etkili mekanizma kurma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn mutlaka ceza soru\u015fturmas\u0131 yap\u0131lmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lmad\u0131\u011f\u0131na, bireyin, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerce \u015feref ve itibar\u0131na m\u00fcdahale edildi\u011fi iddias\u0131yla tazminat davas\u0131 yoluyla da giderim sa\u011flamas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funa karar vermi\u015ftir (Adnan Oktar (3), \u00a7 35).<\/p>\n
23. Nitekim yak\u0131n zamanda mevzuatta yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle (bkz. \u00a713) ki\u015filerin temel hak ve h\u00fcrriyetlerinin korunmas\u0131 ve yarg\u0131sal faaliyetlerin daha etkin ve h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde sonu\u00e7lanmas\u0131 i\u00e7in kanun koyucu taraf\u0131ndan baz\u0131 tedbirler al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 da g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu kapsamda 7\/11\/2024 tarihli ve 7531 say\u0131l\u0131 Kanun do\u011frultusunda sesli, yaz\u0131l\u0131 veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc bir iletiyle hakaret su\u00e7u, 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 75. maddesinde d\u00fczenlenen \u00f6n \u00f6deme kapsam\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece s\u00f6z konusu su\u00e7 y\u00f6n\u00fcnden kanuni \u015fartlar\u0131 olu\u015ftu\u011funda \u015f\u00fcphe bulunmayan eylemler a\u00e7\u0131s\u0131ndan -elektronik ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 ile bir ki\u015finin \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 rencide eden payla\u015f\u0131m, s\u00f6ylem veya hareketler de d\u00e2hil olmak \u00fczere- alternatif bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu \u00f6ng\u00f6r\u00fclerek kovu\u015fturma a\u015famas\u0131na ge\u00e7meden uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n sonland\u0131r\u0131lmas\u0131 ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sayede hakaretin do\u011frudan kovu\u015fturulmas\u0131 gerekmeyen bir su\u00e7 h\u00e2line getirildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
24. Bu bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda Anayasa Mahkemesinin yerle\u015fik i\u00e7tihad\u0131 uyar\u0131nca bir ba\u015fvurucu; \u015feref ve itibar\u0131na y\u00f6nelik m\u00fcdahale iddias\u0131 nedeniyle yaln\u0131zca cezaland\u0131rma talebinde bulunmu\u015f ve hukuk davas\u0131 yoluna gitmemi\u015f ise ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmemesi nedeniyle ba\u015fvurunun kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmektedir (Adnan Oktar (3), \u00a7 45).<\/p>\n
25. \u00d6te yandan Anayasa Mahkemesinin Mustafa Tepeli karar\u0131nda vurguland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere ba\u015fvurucunun itibar\u0131na y\u00f6nelen m\u00fcdahalenin a\u00e7\u0131k kimlik bilgileri bilinmeyen bir ki\u015fi taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi durumlarda, ba\u015fvurucudan m\u00fcdahalede bulunan ki\u015finin kim oldu\u011funu bilmeden b\u00f6yle bir dava a\u00e7mas\u0131 beklenemez. Zira 6100 say\u0131l\u0131 Kanun’da esas itibar\u0131yla tasarruf ilkesi ve taraflarca haz\u0131rlama ilkesi kabul edilmi\u015ftir (bkz. \u00a7 15). S\u00f6z konusu ilkelerin uyguland\u0131\u011f\u0131 davalardan olan hakaret sebebiyle tazminat davalar\u0131nda kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanan organlardan biri veya davalar\u0131n g\u00f6r\u00fclece\u011fi mahkemeler daval\u0131n\u0131n kimlik bilgilerini ve adresini tespit ederek ba\u015fvurucunun bu ki\u015fiye kar\u015f\u0131 dava a\u00e7mas\u0131 i\u00e7in yard\u0131mc\u0131 olamayacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla m\u00fcnhas\u0131ran taraflar\u0131 ilgilendiren ve kamunun hi\u00e7bir menfaati olmayan bir \u00f6zel hukuk uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 olan hakaret sebebiyle tazminat davalar\u0131nda haks\u0131z m\u00fcdahaleyi yapan ki\u015finin kimlik bilgileri kamu g\u00fcc\u00fc taraf\u0131ndan tespit edilemeyece\u011fine g\u00f6re ba\u015fvurucunun tatmin olmas\u0131 i\u00e7in geriye yaln\u0131zca ceza yolu kalmaktad\u0131r (Mustafa Tepeli, \u00a7\u00a7 17, 18, 25).<\/p>\n
26. Bu durumda yukar\u0131da bahsedilen Anayasa Mahkemesi i\u00e7tihad\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde incelenmesi gereken ilk husus, ba\u015fvurucunun m\u00fcdahaleyi yapan ki\u015fiye kar\u015f\u0131 hukuk davas\u0131 a\u00e7mak i\u00e7in gerekli bilgiye sahip olup olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bunun tespit edilebilmesi i\u00e7in ba\u015fvurucunun m\u00fcdahaleyi yapan ki\u015fiye ait hangi bilgilere v\u00e2k\u0131f oldu\u011funun ve m\u00fcdahaleyi yapan ki\u015fiye ait bilgilere basit bir \u015fekilde ula\u015fmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n incelenmesi gerekmektedir. Zira ki\u015filerce elde edilmesi zor veya imk\u00e2ns\u0131z olmayan bir bilginin devlet olanaklar\u0131 ile elde edilmesi i\u00e7in adli soru\u015fturmaya devam edilmesi gerekli de\u011fildir (Mustafa Tepeli, \u00a7 26).<\/p>\n
27. Mevcut ba\u015fvuruda, kendi ad\u0131na kay\u0131tl\u0131 sosyal medya hesab\u0131 \u00fczerinden bir payla\u015f\u0131mda bulunan ba\u015fvurucuya, E.F. rumuzlu bir kullan\u0131c\u0131 “\u00c7\u0131kt\u0131 bir o. \u00e7ocu\u011fu Taha” yorumunu yazm\u0131\u015f bu yorumun alt\u0131na ise U.D. rumuzlu ba\u015fka bir kullan\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan “Biri s..n \u015funu!” \u015feklinde bir cevap yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yap\u0131lan payla\u015f\u0131m \u00fczerine ba\u015fvurucu onur ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n rencide edildi\u011fi iddias\u0131 ile U.D. rumuzlu ki\u015fi hakk\u0131nda Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011fa su\u00e7 duyurusunda bulunmu\u015ftur. Ba\u015fvurucu, Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011fa sundu\u011fu su\u00e7 duyurusu dilek\u00e7esi ekinde \u015f\u00fcphelinin herkese a\u00e7\u0131k sosyal medya profilinden al\u0131nm\u0131\u015f foto\u011fraf\u0131 ile isim ve soy ismi bilgilerine yer vermi\u015ftir. Ayr\u0131ca ayn\u0131 sosyal medya profil hesab\u0131ndan \u015f\u00fcphelinin memleketi, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u015f, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u015fehirle ilgili baz\u0131 bilgilerin de eri\u015filebilir durumda oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra ba\u015fvurucunun bu bilgilerden yola \u00e7\u0131karak \u015f\u00fcphelinin a\u00e7\u0131k kimlik ve adres bilgilerine eri\u015femedi\u011fine dair bir beyan\u0131 da bulunmamaktad\u0131r. Bilakis ba\u015fvurucu, bireysel ba\u015fvuru formunda “…\u015fikayet dilek\u00e7emiz ekindeki deliller gere\u011fince incelendi\u011fi taktirde m\u00fc\u015ftekinin kimli\u011finin belirli oldu\u011fu, \u015f\u00fcphelinin ise isim, soy isim ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u015fehrin belirli olmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k…” ifadeleriyle \u015f\u00fcpheliye dair baz\u0131 bilgilerin belirli oldu\u011funu kabul etmektedir. Bu durumda U.D. rumuzlu sosyal medya hesab\u0131n\u0131n farkl\u0131 bir ki\u015fi taraf\u0131ndan kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik bir itiraz\u0131 da bulunmayan ba\u015fvurucunun \u015f\u00fcphelinin a\u00e7\u0131k kimlik bilgilerini elde etmesinin neden zor veya imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011funu yeterince ortaya koyamad\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n
28. Sonu\u00e7 olarak U.D. hakk\u0131nda hukuk davas\u0131 a\u00e7mak i\u00e7in gerekli olan bilgiye ula\u015f\u0131m\u0131n\u0131n zor veya imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011funu ortaya koyamayan ba\u015fvurucunun, bu konuda herhangi bir gayret sarf etmeden sadece adli soru\u015fturman\u0131n etkisizli\u011finden yak\u0131nmas\u0131n\u0131n ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmesi sorumlulu\u011fu bak\u0131m\u0131ndan makul bir gerek\u00e7e olmad\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n
29. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle ba\u015fvurucunun iddialar\u0131 ile ilgili olarak hukuk davas\u0131 a\u00e7ma yolu t\u00fcketilmeksizin bireysel ba\u015fvuruda bulunuldu\u011fu anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan ba\u015fvurunun bu k\u0131sm\u0131n\u0131n ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU, Muhterem \u0130NCE, \u00d6mer \u00c7INAR ve Metin KIRATLI bu g\u00f6r\u00fc\u015fe kat\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
C. Adil Yarg\u0131lanma Hakk\u0131n\u0131n \u0130hlal Edildi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia<\/p>\n
30. Ba\u015fvurucu, etkili bir soru\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fclmemesi nedeniyle kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na dair karar verilmesi ve Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k ile Sulh Ceza H\u00e2kimli\u011finin verdi\u011fi kararlarda ilgili ve yeterli gerek\u00e7e bulunmamas\u0131 nedeniyle adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
31. Anayasa Mahkemesine yap\u0131lan bir bireysel ba\u015fvurunun esas\u0131n\u0131n incelenebilmesi i\u00e7in kamu g\u00fcc\u00fc taraf\u0131ndan ihlal edildi\u011fi iddia edilen hakk\u0131n Anayasa’da g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi (S\u00f6zle\u015fme) ve T\u00fcrkiye’nin taraf oldu\u011fu ek protokollerinin kapsam\u0131na da girmesi gerekir. Bir ba\u015fka ifadeyle Anayasa ve S\u00f6zle\u015fme’nin ortak koruma alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan bir hak ihlali iddias\u0131n\u0131 i\u00e7eren ba\u015fvurunun kabul edilebilir oldu\u011funa karar verilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir (Onurhan Solmaz [1. B.], B. No: 2012\/1049, 26\/3\/2013, \u00a7 18).<\/p>\n
32. S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 6. maddesinde adil yarg\u0131lanmaya ili\u015fkin hak ve ilkelerin medeni hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler ile ilgili uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n ve bir su\u00e7 isnad\u0131n\u0131n esas\u0131n\u0131n karara ba\u011flanmas\u0131 esnas\u0131nda ge\u00e7erli oldu\u011fu belirtilerek hakk\u0131n kapsam\u0131 bu konularla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bahsedilen h\u00e2ller d\u0131\u015f\u0131nda kalan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlali iddias\u0131na dayanan ba\u015fvurular, Anayasa ve S\u00f6zle\u015fme kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalaca\u011f\u0131ndan bireysel ba\u015fvuruya konu olamaz. Bir ceza davas\u0131nda \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 talep eden ma\u011fdur, su\u00e7tan zarar g\u00f6ren, \u015fik\u00e2yet\u00e7i veya kat\u0131lan s\u0131fat\u0131n\u0131 haiz ki\u015filer S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 6. maddesinin koruma alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalmaktad\u0131r (Onurhan Solmaz, \u00a7\u00a7 23, 24).<\/p>\n
33. Somut olayda ba\u015fvurucunun su\u00e7 isnad\u0131 alt\u0131nda bulunmad\u0131\u011f\u0131 bir uyu\u015fmazl\u0131\u011fa ili\u015fkin olan ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclen ihlal iddialar\u0131n\u0131n adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n kapsam\u0131na girmedi\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
34. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle ba\u015fvurunun bu k\u0131sm\u0131n\u0131n di\u011fer kabul edilebilirlik ko\u015fullar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden incelenmeksizin konu bak\u0131m\u0131ndan yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
VI. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n
A. Adli yard\u0131m talebinin KABUL\u00dcNE,<\/p>\n
B. \u015eeref ve itibar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmemesi nedeniyle KABUL ED\u0130LEMEZ OLDU\u011eUNA Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU, Muhterem \u0130NCE, \u00d6mer \u00c7INAR ve Metin KIRATLI’n\u0131n kar\u015f\u0131oyu ve OY\u00c7OKLU\u011eUYLA,<\/p>\n
C. Adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n konu bak\u0131m\u0131ndan yetkisizlik nedeniyle KABUL ED\u0130LEMEZ OLDU\u011eUNA OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE,<\/p>\n
D. 6100 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 339. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca tahsil edilmesi ma\u011fduriyetine neden olaca\u011f\u0131ndan adli yard\u0131m talebi kabul edilen ba\u015fvurucunun yarg\u0131lama giderlerini \u00f6demekten TAMAMEN MUAF TUTULMASINA 9\/1\/2025 tarihinde karar verildi.<\/p>\n
KAR\u015eI OY<\/p>\n
Ba\u015fvurucu, sosyal medya \u00fczerinden yap\u0131lan bir payla\u015f\u0131m nedeniyle \u015feref ve itibar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 hakk\u0131n\u0131n, etkili \u015fekilde soru\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fclmemesi nedeniyle de adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Say\u0131n Mahkemece \u00e7o\u011funluk taraf\u0131ndan, \u015feref ve itibar\u0131n zarar g\u00f6rmesi halinde etkili mekanizman\u0131n hukuk davas\u0131 oldu\u011fu gerek\u00e7esi ile ba\u015fvurunun kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmi\u015ftir. A\u015fa\u011f\u0131daki gerek\u00e7eler ile \u00e7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lm\u0131yoruz. \u015e\u00f6yle ki;<\/p>\n
Ba\u015fvurucu bir sosyal medya payla\u015f\u0131m sitesinde \u201cMazot 10 TL olmu\u015f, bence az bile \u00fclkemizin gelece\u011fi bunu gerektiriyorsa 15 TL bile olabilir zaten t\u0131rc\u0131lar iyi kazan\u0131yor\u201d \u015feklinde payla\u015f\u0131m yapm\u0131\u015f, bu payla\u015f\u0131m\u0131n alt\u0131na E.F isimli \u015fah\u0131s \u201c\u00c7\u0131kt\u0131 bir o \u00e7ocu\u011fu Taha\u201d ve U.D rumuzlu ba\u015fka bir kullan\u0131c\u0131 da \u201cBiri s..n \u015funu\u201d \u015feklinde payla\u015f\u0131mlar yazm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurucu, U.D. hakk\u0131nda \u015feref ve itibar\u0131n\u0131n zedelendi\u011fi gerek\u00e7esi ile su\u00e7 duyurusunda bulunmu\u015f, Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k m\u00fc\u015ftekinin payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n alt\u0131nda \u00e7ok say\u0131da payla\u015f\u0131m oldu\u011fu, \u015f\u00fcphelinin yapt\u0131\u011f\u0131 payla\u015f\u0131m\u0131n m\u00fc\u015ftekiyi mi yoksa di\u011fer payla\u015f\u0131m yapan ki\u015filere mi y\u00f6nelik oldu\u011funun anla\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131, TCK m.126 uyar\u0131nca matufiyet \u015fart\u0131n\u0131n olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7eleri ile kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131 vermi\u015ftir.<\/p>\n
Anayasan\u0131n 17. maddesinde ki\u015filerin maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi hakk\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir. Yine Anayasan\u0131n 26. maddesinde herkesin d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini s\u00f6z, yaz\u0131, resim veya ba\u015fka yollarla tek ba\u015f\u0131na veya toplu olarak a\u00e7\u0131klama ve yayma hakk\u0131na sahip oldu\u011fu belirtilmi\u015f, bu h\u00fcrriyetlerin kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n, mill\u00ee g\u00fcvenlik, kamu d\u00fczeni, kamu g\u00fcvenli\u011fi, Cumhuriyetin temel nitelikleri ve Devletin \u00fclkesi ve milleti ile b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131, su\u00e7lar\u0131n \u00f6nlenmesi, su\u00e7lular\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131, Devlet s\u0131rr\u0131 olarak usul\u00fcnce belirtilmi\u015f bilgilerin a\u00e7\u0131klanmamas\u0131, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u015f\u00f6hret veya haklar\u0131n\u0131n, \u00f6zel ve aile hayatlar\u0131n\u0131n yahut kanunun \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc meslek s\u0131rlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 veya yarg\u0131lama g\u00f6revinin gere\u011fine uygun olarak yerine getirilmesi ama\u00e7lar\u0131yla s\u0131n\u0131rlanabilece\u011fi belirtilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re, ki\u015filerin \u015feref ve itibar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 amac\u0131 ile kanunla ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne m\u00fcdahale edilmesi ve s\u0131n\u0131rlanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
T\u00fcrk Ceza Kanununun 125. maddesinde \u201cBir kimseye onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya s\u00f6vmek suretiyle bir kimsenin onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na sald\u0131ran ki\u015fi, \u00fc\u00e7 aydan iki y\u0131la kadar hapis veya adl\u00ee para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. Ma\u011fdurun g\u0131yab\u0131nda hakaretin cezaland\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in fiilin en az \u00fc\u00e7 ki\u015fiyle ihtilat ederek i\u015flenmesi gerekir. (2) Fiilin, ma\u011fduru muhatap alan sesli, yaz\u0131l\u0131 veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc bir iletiyle i\u015flenmesi halinde, yukar\u0131daki f\u0131krada belirtilen cezaya h\u00fckmolunur\u201d d\u00fczenlemesi yer almaktad\u0131r. Yine ayn\u0131 Kanunun 126. maddesinde, \u201c- (1) Hakaret su\u00e7unun i\u015flenmesinde ma\u011fdurun ismi a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmemi\u015f veya isnat \u00fcst\u00fc kapal\u0131 ge\u00e7i\u015ftirilmi\u015f olsa bile, e\u011fer niteli\u011finde ve ma\u011fdurun \u015fahs\u0131na y\u00f6nelik bulundu\u011funda duraksanmayacak bir durum varsa, hem ismi belirtilmi\u015f ve hem de hakaret a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f say\u0131l\u0131r\u201d.<\/p>\n
Anayasan\u0131n 26. maddesinde \u015feref ve haysiyetin korunmas\u0131 amac\u0131 ile ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131rlanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan ki\u015filerin \u015feref ve itibar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve s\u00f6z konusu hakaret ve s\u00f6vme fiillerinin tekrarlanmamas\u0131 amac\u0131 ile T\u00fcrk Ceza Kanununun 125. ve 126. maddelerinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen d\u00fczenlemeler kanunilik \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn\u00fc kar\u015f\u0131lamaktad\u0131r. Bunun yan\u0131nda hakaret veya s\u00f6vme fiilleri nedeniyle ki\u015filik haklar\u0131 ihlal edilen ki\u015filerin T\u00fcrk Ceza Kanunu uyar\u0131nca failin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 istemesi, mutlaka failin hapis cezas\u0131 almas\u0131 anlam\u0131na da gelmemektedir. \u00d6yle ki, ceza hukukunda adli para cezas\u0131, h\u00fckm\u00fcn a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n geri b\u0131rak\u0131lmas\u0131 gibi yapt\u0131r\u0131m t\u00fcrleri mevcut olup, mahkeme somut durum ve ko\u015fullara g\u00f6re fiilin su\u00e7 olu\u015fturmayaca\u011f\u0131n\u0131 kabul edebilece\u011fi gibi, su\u00e7 oldu\u011fu kanaatine ula\u015f\u0131rsa somut olayda hapis cezas\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki yapt\u0131r\u0131m t\u00fcrlerine de h\u00fckmedebilecektir. Bu nedenlerle \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 taleplerinde etkili yolun hukuk davas\u0131 oldu\u011fu, somut olayda ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmedi\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki \u00e7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc isabetli de\u011fildir.<\/p>\n
Nitekim Anayasa Mahkemesi Emin Ayd\u0131n karar\u0131nda (Emin Ayd\u0131n, B. No: 2013\/2602, Karar Tarihi; 23\/1\/2014) kamu g\u00f6revlilerin daha fazla ele\u015ftiriye katlanmalar\u0131 gerekti\u011fini belirttikten sonra onlar\u0131n kamuoyu \u00f6n\u00fcnde itibars\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 nedeniyle somut olayda adli para cezas\u0131na h\u00fckmedilmesi ve h\u00fckm\u00fcn a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n geri b\u0131rak\u0131lmas\u0131 karar\u0131 verilmesini Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 g\u00f6rmemi\u015ftir. Mahkeme, karar\u0131nda Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi\u2019nin Janowski\/Polonya karar\u0131na da at\u0131f yapm\u0131\u015ft\u0131r. Anayasa Mahkemesi s\u00f6z konusu karar\u0131nda \u00f6zetle (Emin Ayd\u0131n, B. No: 2013\/2602, Karar Tarihi; 23\/1\/2014), \u201c77. Nitekim A\u0130HM, Janowski davas\u0131nda, gazeteci olan ba\u015fvurucunun belediye g\u00f6revlilerinin y\u00fczlerine kar\u015f\u0131 \u201captal\u201d ve \u201ch\u00f6d\u00fck\u201d ifadelerini kullanmas\u0131 sonucu yerel mahkemece cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kapsam\u0131nda inceleyerek, ba\u015fvurucunun bu s\u00f6zlerinin, kamuoyunu ilgilendiren konularda yap\u0131lan bir fikir al\u0131\u015fveri\u015fi kapsam\u0131nda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu s\u00f6zlerin kamuya a\u00e7\u0131k bir alanda ve bir\u00e7ok ki\u015finin \u00f6n\u00fcnde sarf edildi\u011fini bu sebeple ba\u015fvurucunun olayda gazeteci de\u011fil s\u0131radan bir vatanda\u015f olarak kabul edilece\u011fini, kamu g\u00f6revlilerine yap\u0131lan bu hakaretin kabul edilebilir ele\u015ftiri s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 a\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, kullan\u0131lan s\u00f6zlerin ifade ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilemeyece\u011fine karar vermi\u015ftir (bkz. Janowski\/Polonya, B.No: 25716\/94, 21\/1\/1999, \u00a7\u00a732-35).78. Di\u011fer taraftan m\u00fcdahalenin \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc de\u011ferlendirilirken dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken ba\u015fka bir husus da uygulanan yapt\u0131r\u0131m\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131d\u0131r\u2026 79. \u2026 Somut olayda ba\u015fvurucu hakk\u0131nda ceza davas\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ve yarg\u0131lanm\u0131\u015f olmakla birlikte ba\u015fvurucu aleyhine hapis cezas\u0131 verilmekten ka\u00e7\u0131n\u0131larak adli para cezas\u0131na h\u00fckmedildi\u011fi ve verilen cezan\u0131n da h\u00fckm\u00fcn a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n geri b\u0131rak\u0131lmas\u0131 suretiyle uygulanmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.\u201d gerek\u00e7elerine yer vermi\u015f, san\u0131k hakk\u0131nda adli para cezas\u0131 verildikten sonra h\u00fckm\u00fcn a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n geri b\u0131rak\u0131lmas\u0131 suretiyle karar\u0131n uygulanmamas\u0131n\u0131 da \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc bir yapt\u0131r\u0131m olarak de\u011ferlendirmi\u015ftir.<\/p>\n
Ba\u015fvuruya konu olay\u0131m\u0131zda U.D. taraf\u0131ndan yaz\u0131lan payla\u015f\u0131m\u0131n Ba\u015fvurucunun yapm\u0131\u015f oldu\u011fu sosyal medya payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n alt\u0131na yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 nazara al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda matufiyetin ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fini kabul etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Dosya kapsam\u0131nda \u015f\u00fcphelinin ger\u00e7ek ismi ile kullan\u0131c\u0131 ad\u0131 olu\u015fturdu\u011fu, yerle\u015fim yeri ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli konularda foto\u011fraflar payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k taraf\u0131ndan \u015f\u00fcphelinin a\u00e7\u0131k kimli\u011fi belirlenerek ifadesi al\u0131nmam\u0131\u015f, payla\u015f\u0131m\u0131 hangi ama\u00e7la yapt\u0131\u011f\u0131 sorulmam\u0131\u015f, Ba\u015fvurucunun yapt\u0131\u011f\u0131 payla\u015f\u0131m\u0131n alt\u0131nda yer alan bir payla\u015f\u0131mdan sonra yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 nazara almam\u0131\u015f, etkili soru\u015fturma \u00f6devini yerine getirmeden matufiyetin ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi gerek\u00e7esi ile kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131 vermi\u015ftir. Anayasa Mahkemesi, Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin ba\u015fvuruculara \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fileri bir su\u00e7 nedeniyle yarg\u0131latma ya da cezaland\u0131rma hakk\u0131 vermedi\u011fi gibi devlete t\u00fcm yarg\u0131lamalar\u0131 mahk\u00fbmiyetle sonu\u00e7land\u0131rma \u00f6devi de y\u00fcklemedi\u011fini, soru\u015fturma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sonu\u00e7 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc de\u011fil uygun ara\u00e7lar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc oldu\u011funu, her soru\u015fturmada ma\u011fdurlar\u0131n olaylarla ilgili beyanlar\u0131yla ba\u011fda\u015fan bir sonuca var\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi anlam\u0131na gelmedi\u011fini vurgulam\u0131\u015ft\u0131r (Y\u0131ld\u0131z Cing\u00f6z ba\u015fvurusu, Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2019\/16011, K. Tarihi: 19\/1\/2022, \u00a7 41). Anayasa Mahkemesi, olaylar\u0131n olu\u015fumuna ili\u015fkin delillerin de\u011ferlendirilmesi idari ve yarg\u0131sal makamlar\u0131n \u00f6devi oldu\u011funu (R\u0131fat Bak\u0131r ve di\u011ferleri, B. No: 2013\/2782, 11\/3\/2015, \u00a7 68). belirterek, Anayasa Mahkemesinin ilgili soru\u015fturma ve yarg\u0131lama makamlar\u0131n\u0131n yerine do\u011frudan ge\u00e7ecek \u015fekilde delillerin de\u011ferlendirmesini yapmas\u0131n\u0131n veya y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi gerekli olan soru\u015fturma i\u015flemlerini belirlemesinin s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Anayasa Mahkemesinin bu husustaki g\u00f6rev ve yetkisinin ilgili yarg\u0131sal s\u00fcrecin Anayasa’n\u0131n 17. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n g\u00fcvencelerinde aranan hususlar\u0131n sa\u011flan\u0131p sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n incelemesinden ibaret oldu\u011funu ifade etmi\u015ftir (Y\u0131ld\u0131z Cing\u00f6z ba\u015fvurusu, \u00a7 43)<\/p>\n
Somut olayda, Ba\u015fvurucuya yap\u0131lan hakaret fiilinde matufiyetin bulunmad\u0131\u011f\u0131 belirtilerek, Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k taraf\u0131ndan soru\u015fturmada uygun ara\u00e7lar\u0131n kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 a\u015fikar oldu\u011fundan, Ba\u015fvurucunun maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 hakk\u0131 bak\u0131m\u0131ndan etkili soru\u015fturma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi kabul edilmelidir.<\/p>\n
Yukar\u0131da belirtti\u011fimiz nedenlerle, Ba\u015fvurucunun Anayasan\u0131n 17. maddesinde d\u00fczenlenen maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 hakk\u0131 ihlal edildi\u011fi kanaatinde oldu\u011fumuzdan \u00e7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lm\u0131yoruz.<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Muhterem \u0130NCE<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Metin KIRATLI<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 9\/1\/2025 tarihli ve 2022\/49332 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 GENEL KURUL KARAR MERT T\u0130R\u00c7EK BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2022\/49332) Karar Tarihi: 9\/1\/2025 R.G. Tarih ve Say\u0131: 3\/6\/2025 – 32919 GENEL KURUL KARAR Ba\u015fkan : Kadir \u00d6ZKAYA Ba\u015fkanvekili : Hasan Tahsin G\u00d6KCAN Ba\u015fkanvekili : Basri BA\u011eCI \u00dcyeler : Engin YILDIRIM R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7 Recai AKYEL Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU Selahaddin MENTE\u015e \u0130rfan F\u0130DAN Kenan YA\u015eAR Muhterem \u0130NCE Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L \u00d6mer \u00c7INAR Metin KIRATLI Raport\u00f6r : Tolga BA\u015eBOZKURT Ba\u015fvurucu : Mert T\u0130R\u00c7EK Vekili : Av. Gizem B\u0130LG\u0130N DEM\u0130RTA\u015e I. BA\u015eVURUNUN KONUSU 1. Ba\u015fvuru; sosyal medya \u00fczerinden yap\u0131lan bir payla\u015f\u0131m nedeniyle \u015feref ve itibar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 hakk\u0131n\u0131n, etkili \u015fekilde soru\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fclmemesi ve soru\u015fturma makamlar\u0131nca ilgili ve yeterli gerek\u00e7e sunulmamas\u0131 nedeniyle de adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddialar\u0131na ili\u015fkindir. II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130 2. Ba\u015fvuru 26\/4\/2022 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 3. Komisyon, ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir. 4. B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir. 5. \u0130kinci B\u00f6l\u00fcm, ba\u015fvurunun Genel Kurul taraf\u0131ndan incelenmesine karar vermi\u015ftir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Ba\u015fvuru formu ve eklerinde ifade edildi\u011fi \u015fekliyle ilgili olaylar \u015f\u00f6yledir: 7. Ba\u015fvurucu, bir sosyal medya payla\u015f\u0131m sitesi \u00fczerinden “Mazot 10 TL olmu\u015f, bence az bile \u00fclkemizin gelece\u011fi bunu gerektiriyorsa 15 TL bile olabilir zaten …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-105021","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n