{"id":100444,"date":"2025-05-29T10:49:00","date_gmt":"2025-05-29T07:49:00","guid":{"rendered":"https:\/\/denizcankizil.tr\/uncategorized-tr\/aymnin-2014-4077-basvuru-numarali-karari\/"},"modified":"2025-05-29T10:49:00","modified_gmt":"2025-05-29T07:49:00","slug":"aymnin-2014-4077-basvuru-numarali-karari","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/hukukihaber\/aymnin-2014-4077-basvuru-numarali-karari\/","title":{"rendered":"AYM&#8217;nin 2014\/4077 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131"},"content":{"rendered":"<p>T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n<p>   ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n<p>   \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n<p>   KARAR<\/p>\n<p>   MUHAMMED AL\u0130 BAYRAM BA\u015eVURUSU<\/p>\n<p>   (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2014\/4077)<\/p>\n<p>   Karar Tarihi: 29\/6\/2016<\/p>\n<p>   R.G. Tarih ve Say\u0131: 26\/10\/2016 &#8211; 29869<\/p>\n<p>   \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n<p>   KARAR<\/p>\n<p>   Ba\u015fkan<\/p>\n<p>   :<\/p>\n<p>   Engin YILDIRIM<\/p>\n<p>   \u00dcyeler<\/p>\n<p>   :<\/p>\n<p>   Recep K\u00d6M\u00dcRC\u00dc<\/p>\n<p>   Alparslan ALTAN<\/p>\n<p>   Celal M\u00fcmtaz AKINCI<\/p>\n<p>   Muammer TOPAL<\/p>\n<p>   Raport\u00f6r<\/p>\n<p>   :<\/p>\n<p>   \u015eebnem NEB\u0130O\u011eLU \u00d6NER<\/p>\n<p>   Ba\u015fvurucu<\/p>\n<p>   :<\/p>\n<p>   Muhammed Ali BAYRAM<\/p>\n<p>   Temsilcileri<\/p>\n<p>   :<\/p>\n<p>   Caner BAYRAM<\/p>\n<p>   \u015eehrazat BAYRAM<\/p>\n<p>I. BA\u015eVURUNUN KONUSU<\/p>\n<p>1. Ba\u015fvuru, velayet alt\u0131nda bulunan ba\u015fvurucuya \u00e7ocukluk d\u00f6nemi a\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 ve topuk kan\u0131 al\u0131nmas\u0131 ebeveyn taraf\u0131ndan kabul edilmedi\u011fi h\u00e2lde bu hususta mahkemece sa\u011fl\u0131k tedbiri uygulanmas\u0131na karar verilmesi nedeniyle maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n<p>II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130<\/p>\n<p>2. Ba\u015fvuru 24\/3\/2014 tarihinde Mersin 2. \u00c7ocuk Mahkemesi vas\u0131tas\u0131yla yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvuru formu ve eklerinin idari y\u00f6nden yap\u0131lan \u00f6n incelemesi neticesinde ba\u015fvurunun Komisyona sunulmas\u0131na engel te\u015fkil edecek bir eksikli\u011finin bulunmad\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>3. \u0130kinci B\u00f6l\u00fcm \u0130kinci Komisyonunca 26\/11\/2014 tarihinde ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>4.B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan 5\/1\/2015 tarihinde, ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>5. Ba\u015fvurunun bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na (Bakanl\u0131k) g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bakanl\u0131k, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc 6\/2\/2015 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunmu\u015ftur. <\/p>\n<p>6. Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan Anayasa Mahkemesine sunulan g\u00f6r\u00fc\u015f 17\/2\/2015 tarihinde ba\u015fvurucuya tebli\u011f edilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 3\/3\/2015 tarihinde beyanda bulunmu\u015ftur. <\/p>\n<p>III. OLAY VE OLGULAR<\/p>\n<p>A. Olaylar<\/p>\n<p>7.Ba\u015fvuru formu ve eklerinde ifade edildi\u011fi \u015fekliyle ilgili olaylar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir.<\/p>\n<p>8. Yeni do\u011fan ba\u015fvurucuya sa\u011fl\u0131k g\u00f6revlilerince a\u015f\u0131 yap\u0131lmas\u0131 ve topuk kan\u0131 al\u0131nmas\u0131 istemlerinin ba\u015fvurucu temsilcileri taraf\u0131ndan reddedilmesi \u00fczerine durum tutanakla tespit edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>9. Mersin Aile Dan\u0131\u015fma Merkezi M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc 22\/8\/2012 tarihli ve 2012\/7577 say\u0131l\u0131 dilek\u00e7e ile Mahkemeden ba\u015fvurucu hakk\u0131nda sa\u011fl\u0131k tedbiri uygulanmas\u0131 talebinde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n<p>10. Mersin 2. \u00c7ocuk Mahkemesi 31\/8\/2012 tarihli ve 2012\/266 De\u011fi\u015fik \u0130\u015f say\u0131l\u0131 karar\u0131yla ba\u015fvurucu hakk\u0131nda a\u015f\u0131 uygulanmas\u0131 ve topuk kan\u0131 al\u0131nmas\u0131 ba\u011flam\u0131nda 3\/7\/2005 tarihli ve 5395 say\u0131l\u0131 \u00c7ocuk Koruma Kanunu&#8217;nun 5. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (d) bendi uyar\u0131nca sa\u011fl\u0131k tedbiri uygulanmas\u0131na karar vermi\u015ftir. Karar gerek\u00e7esi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u201cMersin Aile Dan\u0131\u015fma Merkezi M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc&#8217;n\u00fcn 22\/08\/2012 tarih ve 2012\/7577 say\u0131l\u0131 dilek\u00e7esi ile yukar\u0131da a\u00e7\u0131k kimli\u011fi yaz\u0131l\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck Muhammet Ali Bayram hakk\u0131nda sa\u011fl\u0131k tedbiri talep edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Dosyada mevcut; Mersin Aile Dan\u0131\u015fma Merkezi M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 22\/08\/2012 tarihli dilek\u00e7esi, T.C. Mersin Valili\u011fi Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 06\/08\/2012 tarihli yaz\u0131s\u0131, 02\/08\/2012 tarihli tutanak, 09\/06\/2012 tarihli tutana\u011f\u0131n bulundu\u011fu, k\u00fc\u00e7\u00fck Muhammet Ali Bayram&#8217;\u0131n 15 ayl\u0131k oldu\u011fu, k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcn Mezitli Toplum Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Merkezi b\u00f6lgesinde ikamet etti\u011fi, k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcn ikametine sa\u011fl\u0131k ekiplerince yap\u0131lan ziyarette, ailesine, aile hekimli\u011fi ve topuk kan\u0131 hakk\u0131nda bilgi verildi\u011fi, buna ra\u011fmen bebek Muhammet&#8217;in ebeveynlerinin geni\u015fletilmi\u015f ba\u011f\u0131\u015f\u0131klama progrnam\u0131nda yer alan a\u015f\u0131lar\u0131 yapt\u0131rmak ve aile hekimine kay\u0131t ettirmek istemedikleri, t\u00fcm dosya kapsam\u0131ndan anla\u015f\u0131lmakla, a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde karar verilmesi gerekmi\u015ftir.\u201d<\/p>\n<p>11. An\u0131lan karara ba\u015fvurucu temsilcileri taraf\u0131ndan yap\u0131lan itiraz Mersin 3. \u00c7ocuk Mahkemesinin 10\/2\/2014 tarihli ve 2014\/23 De\u011fi\u015fik \u0130\u015f say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile reddedilmi\u015f olup ret gerek\u00e7esi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u201cMersin Aile Dan\u0131\u015fma Merkezi m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 22\/08\/2012 tarihli talep yaz\u0131s\u0131 \u00fczerine annesi ve babas\u0131 taraf\u0131ndan ya\u015f\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuk Muhammet Bayram&#8217;\u0131n a\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n yapt\u0131r\u0131lmas\u0131na ve topuk kan\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na izin verilmemesi nedeniyle Mersin 2. \u00c7ocuk mahkemesince 31\/08\/2012 tarih ve 2012\/266 De\u011fi\u015fik i\u015f say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile Ya\u015f\u0131 K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuk Muhammet Bayram hakk\u0131nda a\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n yapt\u0131r\u0131lmas\u0131 ve topuk kan\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in sa\u011fl\u0131k tedbiri karar\u0131 verildi\u011fi.<\/p>\n<p>Ya\u015f\u0131 K\u00fc\u00e7\u00fck \u00c7ocuk Muhammet Bayram&#8217;\u0131n velileri taraf\u0131ndan 05\/02\/2014 tarihli dilek\u00e7e ile Mersin 2. \u00c7ocuk Mahkemesinin 2012\/266 De\u011fi\u015fik i\u015f say\u0131l\u0131 sa\u011fl\u0131k tedbiri karar\u0131na itiraz edildi\u011fi, dilek\u00e7e \u00f6zetinde a\u015f\u0131lar\u0131n ve topuk kan\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131n zorunlu olmad\u0131\u011f\u0131, zaman\u0131n\u0131n ge\u00e7ti\u011fini, her hangi bir salg\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131, \u00e7ocu\u011fun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda da herhangi bir sorun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu nedenlerle sa\u011fl\u0131k tedbirinin yersiz oldu\u011funu beyan etmi\u015ftir,<\/p>\n<p>Mahkememizce \u0130I Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne yaz\u0131lan m\u00fczekkere cevab\u0131nda ve eklerinde (Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Temel Sa\u011fl\u0131k hizmetleri genel m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 13\/03\/2009 tarih ve 2009\/18 say\u0131l\u0131 genelgesi, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Ana \u00c7ocuk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve Aile Planlamas\u0131 Genel m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 19\/12\/2012 tarih ve 2006\/130 say\u0131l\u0131 genelgesi, sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Kurumu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Neonatal Tarama Program\u0131 ve HSK 0.23.00.00 say\u0131l\u0131 yaz\u0131s\u0131. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Ana \u00c7ocuk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve Aile Planlamas\u0131 Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 18\/01\/2012 tarihli yeni do\u011fan tarama program\u0131 say\u0131l\u0131 yaz\u0131s\u0131, yine Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Temel Sa\u011fl\u0131k Hizmetleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn geni\u015fletilmi\u015f ba\u011f\u0131\u015f\u0131klama kapsam\u0131nda a\u015f\u0131 uygulamalar\u0131nda yasal zorunlulu\u011fa ili\u015fkin genelgesi, yine ayn\u0131 kuruma ait GBP a\u015f\u0131 uygulamalar\u0131nda yasal zorunlulu\u011fa ili\u015fkin genelgesi, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131na ait Temel Sa\u011fl\u0131k Hizmetleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 13\/03\/2009 tarihli ve 2009\/17 say\u0131l\u0131 genelgesi) a\u015f\u0131lar\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00e7ocu\u011fa yan etkisinin genellikle \u00e7ok hafif olabildi\u011fi, \u00e7ok nadiren de ya\u015fam\u0131 ciddi etkileyebilecek etkiler oldu\u011fu, ancak genel olarak de\u011ferlendirildi\u011finde ya\u015f\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocu\u011fun y\u00fcksek menfaatine oldu\u011funu, bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klardan koruyarak hastalanmas\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde engelledi\u011fi, hatta hastal\u0131k nedeniyle olu\u015fabilecek sakatl\u0131k ve \u00f6l\u00fcmlerden korudu\u011fu;<\/p>\n<p>Topuk kan\u0131 alma i\u015fleminin ise \u00e7ocu\u011fun do\u011fumundan hemen sonra ve bir hafta sonra olmak \u00fczere yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, bir ay\u0131 ge\u00e7mesi halinde koldan kan al\u0131narak tahlil yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, \u00e7ocu\u011fun ilerde ortaya \u00e7\u0131kabilecek ve erken te\u015fhisle \u00f6nlenebilen hastal\u0131klardan korumak amac\u0131yla yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, bu hastal\u0131klar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n sakat kalmas\u0131na veya ileri derecede zeka gerili\u011fine neden oldu\u011fu, erken te\u015fhis halinde bu hastal\u0131klar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde tedavi edilebildi\u011fi; yenido\u011fan \u00e7ocuklara a\u015f\u0131 yap\u0131lmas\u0131n\u0131n ve topuk kan\u0131 alma i\u015fleminin yasal dayanaklar\u0131na ili\u015fkin genelgelerin yaz\u0131 ekinde g\u00f6nderildi\u011fi, idari ve kanuni zorunluluk oldu\u011funun bildirildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmekle;<\/p>\n<p>T\u00fcm dosya kapsam\u0131n\u0131n incelenmesinde a\u015f\u0131lar\u0131n yapt\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n ve topuk kan\u0131 alma i\u015fleminin \u00e7ocu\u011fun y\u00fcksek yarar\u0131na oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmakla itiraz\u0131n reddine karar vermek gerekmi\u015f a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde h\u00fck\u00fcm kurulmu\u015ftur.\u201d<\/p>\n<p>12. Ba\u015fvurucu temsilcileri, karar\u0131 25\/2\/2014 tarihinde \u00f6\u011frendiklerini bildirmi\u015f ve 24\/3\/2014 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunulmu\u015ftur.<\/p>\n<p>13. Mersin Valili\u011fi Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan Anayasa Mahkemesine hitaben g\u00f6nderilen 6\/5\/2016 tarihli yaz\u0131da, ba\u015fvurucu hakk\u0131ndaki sa\u011fl\u0131k tedbirlerinin infaz edilmedi\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>14. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Kurumu (Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Kurumu) taraf\u0131ndan Anayasa Mahkemesine hitaben g\u00f6nderilen 7\/7\/2015 tarihli yaz\u0131da -zorunlu a\u015f\u0131 uygulamas\u0131n\u0131n ve Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 25\/2\/2008 tarihli ve 2008\/4 say\u0131l\u0131 Geni\u015fletilmi\u015f Ba\u011f\u0131\u015f\u0131klama Program\u0131 Konulu Genelge&#8217;nin (Genelge) kanuni dayana\u011f\u0131 ba\u011flam\u0131nda- 24\/4\/1930 tarihli ve 1593 say\u0131l\u0131 Umumi H\u0131fz\u0131ss\u0131hha Kanunu\u2019nun 1., 2. ve 3. maddeleri \u00e7er\u00e7evesinde Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131na verilen yetkilerden bahsedilmi\u015f; Genelge&#8217;nin uygulamaya konuldu\u011fu tarihte y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan 13\/12\/1983 tarihli ve 181 say\u0131l\u0131 m\u00fclga Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Te\u015fkilat ve G\u00f6revleri Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname ile h\u00e2lihaz\u0131rda y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan 11\/10\/2011 tarihli ve 663 say\u0131l\u0131 Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve Ba\u011fl\u0131 Kurulu\u015flar\u0131n\u0131n Te\u015fkilat ve G\u00f6revleri Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname h\u00fck\u00fcmlerinden s\u00f6z edilerek halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi, hastal\u0131k risklerinin azalt\u0131lmas\u0131 ve \u00f6nlenmesi, sa\u011fl\u0131k i\u00e7in risk olu\u015fturan fakt\u00f6rlerle m\u00fccadele edilmesi, bula\u015f\u0131c\u0131 ve bula\u015f\u0131c\u0131 olmayan kronik hastal\u0131klar, belirli hastal\u0131k ve risk gruplar\u0131 ile ilgili izleme, inceleme, ara\u015ft\u0131rma, ba\u011f\u0131\u015f\u0131klama ve kontrol \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131lmas\u0131 g\u00f6revinin Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Kurumuna verildi\u011fi belirtilmi\u015ftir. S\u00f6z konusu yaz\u0131da ayr\u0131ca 1593 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 72. maddesinde yer alan \u201cHastalara veya hastal\u0131\u011fa maruz bulunanlara serum ve a\u015f\u0131 tatbiki\u201d ifadesini i\u00e7eren h\u00fck\u00fcmle zorunlu a\u015f\u0131 uygulamas\u0131n\u0131n 1593 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 57. maddesinde belirtilen hastal\u0131klardan birinin zuhuru veya zuhurundan \u015f\u00fcphelenilmesi durumunda al\u0131nacak tedbirler aras\u0131nda say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ifade edilmi\u015ftir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra1593 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 64. maddesi uyar\u0131nca 57. maddede belirtilen hastal\u0131klardan ba\u015fka bir hastal\u0131\u011f\u0131n istilai \u015fekil almas\u0131 veya b\u00f6yle bir tehlikenin ba\u015f g\u00f6stermesi durumunda da ilgili hastal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 1593 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019da yer alan tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 vazifesinin de Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131na verildi\u011fi, s\u00f6z konusu d\u00fczenleme kar\u015f\u0131s\u0131nda 57. maddede belirtilen hastal\u0131klar haricinde olmakla birlikte di\u011fer bula\u015f\u0131c\u0131 ve salg\u0131n hastal\u0131klar\u0131n da zorunlu a\u015f\u0131 uygulamas\u0131 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilebilmesi imk\u00e2n\u0131 bulundu\u011fu belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>15. Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Kurumu taraf\u0131ndan Anayasa Mahkemesine hitaben g\u00f6nderilen topuk kan\u0131 uygulamas\u0131 ile ilgili 13\/5\/2016 tarihli yaz\u0131da ise devam eden \u00e7e\u015fitli programlardaki \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucunda y\u0131llar i\u00e7inde \u00e7ocuk \u00f6l\u00fcmlerinin azalmakta oldu\u011fu, bu hastal\u0131klardan korunabilir olanlar\u0131n yarataca\u011f\u0131 olumsuzluklar\u0131 \u00f6nlemenin de \u00e7ocuk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 konusunda \u00f6ncelikli sa\u011fl\u0131k hizmetlerinden birisini te\u015fkil etti\u011fi, yeni do\u011fan konjenital hipotiroidi, fenilketon\u00fcri, biyotinidaz eksikli\u011fi ve kistik fibrozis taramas\u0131n\u0131n da bu kapsamdaki koruyucu sa\u011fl\u0131k hizmetleri oldu\u011fu ifade edilmi\u015ftir. Yeni Do\u011fan Tarama Program\u0131\u2019n\u0131n hukuki dayana\u011f\u0131na ili\u015fkin olarak; 1593 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 3. maddesinde s\u0131hhat ve i\u00e7timai muavenet vek\u00e2letinin b\u00fct\u00e7eleriyle muayyen hatlar d\u00e2hilinde olarak do\u011frudan do\u011fruya ifa edece\u011fi hizmetler aras\u0131nda do\u011fumu (&#8230;&#8230;) teshil ve \u00e7ocuk \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc tenkis edecek tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 ve \u00e7ocukluk ve gen\u00e7lik h\u0131fz\u0131ss\u0131hhas\u0131na ait i\u015flerle \u00e7ocuk s\u0131hhat ve b\u00fcnyesinin muhafaza ve tekam\u00fcl\u00fcne ait tesisat\u0131n murakabesine de yer verildi\u011fi, 15. maddesinde ise &#8220;S\u0131hhat ve \u0130\u00e7timai Muavenet Vekaleti k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuk h\u0131fz\u0131ss\u0131hhas\u0131 ve bunlarda g\u00f6r\u00fclen vefiyat\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 i\u00e7in laz\u0131m gelen m\u00fcesseseler a\u00e7arak idare eder ve \u00e7ocuk h\u0131fz\u0131ss\u0131hhas\u0131 faydalar\u0131n\u0131n halk aras\u0131nda inti\u015far ve tatbikini teshil edecek tedbirleri ittihaz eyler.&#8221; h\u00fckm\u00fcne yer verildi\u011fi, bunun yan\u0131 s\u0131ra7\/5\/1987 tarihli ve 3359 say\u0131l\u0131 Sa\u011fl\u0131k Hizmetleri Temel Kanunu&#8217;nun &#8220;Temel Esaslar&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 3. maddesinin (l) bendinde engelli \u00e7ocuk do\u011fumlar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi i\u00e7in gebelik \u00f6ncesi ve gebelik d\u00f6neminde t\u0131bbi ve e\u011fitsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131n yeni do\u011fan bebeklerin metabolizma hastal\u0131klar\u0131 i\u00e7in gerekli olan testlerden ge\u00e7irilerek risk ta\u015f\u0131yanlar\u0131n belirlenmesine ili\u015fkin tedbirler al\u0131nmas\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131k hizmetleri ile ilgili temel esaslar aras\u0131nda ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, buna ilaveten 663 say\u0131l\u0131 Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname\u2019nin 2. maddesinde, herkesin beden\u00ee, zihn\u00ee ve sosyal bak\u0131mdan tam bir iyilik h\u00e2li i\u00e7inde hayat\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesini sa\u011flamak, hastal\u0131k risklerinin azalt\u0131lmas\u0131 ve \u00f6nlenmesi, te\u015fhis, tedavi ve rehabilite edici sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi, sa\u011fl\u0131k i\u00e7in risk olu\u015fturan fakt\u00f6rlerle m\u00fccadele etmek \u015feklindeki g\u00f6revlerin Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6revleri aras\u0131nda d\u00fczenlendi\u011fi belirtilmi\u015ftir. Yeni Do\u011fan Tarama Program\u0131 ile t\u00fcm yeni do\u011fanlar\u0131n Konjenital Hipotiroidi, Fenilketon\u00fcri, Biyotinidaz Eksikli\u011fi ve Kistik Fibrozis y\u00f6n\u00fcnden taranmas\u0131 ile olu\u015facak zek\u00e2 gerili\u011fi, beyin hasarlar\u0131 ve geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcms\u00fcz zararlar\u0131n engellenerek topluma getirdi\u011fi ekonomik y\u00fck\u00fcn \u00f6nlenmesi, akraba evliliklerinin azalt\u0131lmas\u0131 konusunda toplum bilincinin art\u0131r\u0131lmas\u0131, tan\u0131 konan bebeklerde bu hastal\u0131klar nedeniyle olu\u015facak rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 \u00f6nlemek amac\u0131yla uygun tedaviye ba\u015flanmas\u0131 ve b\u00f6ylece belli bir zek\u00e2 seviyesine ula\u015fmalar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131n\u0131n ama\u00e7land\u0131\u011f\u0131 ifade edilmi\u015ftir. Yaz\u0131da ayr\u0131ca bu kapsamda ilk olarak Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sorumlulu\u011funda ve \u00fcniversitelerin deste\u011fiyle 1987 y\u0131l\u0131nda 22 ilde, 1990 y\u0131l\u0131nda 39 ilde, 1993 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye genelinde Fenilketon\u00fcri (FKU) Tarama Program\u0131\u2019n\u0131n ba\u015flat\u0131ld\u0131\u011f\u0131, 11\/2\/1993 tarihli yaz\u0131 ile bu hususun t\u00fcm illere iletildi\u011fi ve sa\u011fl\u0131k personelinin haz\u0131r bulundu\u011fu her do\u011fumun program kapsam\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n bu konudaki g\u00f6rev ve sorumluluklar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde 25\/12\/2006 tarihli ve 130 say\u0131l\u0131 Genelge ile belirlendi\u011fi, 25\/12\/2006 tarihli ve 130 say\u0131l\u0131 Genelge ile FK\u00dc taramas\u0131na hipotiroidi taramas\u0131n\u0131n da eklenerek program\u0131n \u201cYeni Do\u011fan Tarama Program\u0131\u201d ad\u0131n\u0131 ald\u0131\u011f\u0131, akabinde biyotinidaz eksikli\u011finin ve 1\/1\/2015 tarihi itibar\u0131yla da kistik fibrozis taramas\u0131n\u0131n programa eklendi\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>B. \u0130lgili Hukuk<\/p>\n<p>16. 5395 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un \u201cTan\u0131mlar\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 3. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendinin (1) numaral\u0131 alt bendi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u201c(1) Bu Kanunun uygulanmas\u0131nda;<\/p>\n<p>a) \u00c7ocuk: Daha erken ya\u015fta ergin olsa bile, onsekiz ya\u015f\u0131n\u0131 doldurmam\u0131\u015f ki\u015fiyi; bu kapsamda, <\/p>\n<p>1. Korunma ihtiyac\u0131 olan \u00e7ocuk: Bedensel, zihinsel, ahlaki, sosyal ve duygusal geli\u015fimi ile ki\u015fisel g\u00fcvenli\u011fi tehlikede olan, ihmal veya istismar edilen ya da su\u00e7 ma\u011fduru \u00e7ocu\u011fu,<\/p>\n<p>\u0130fade eder.\u201d<\/p>\n<p>17. 5395 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un \u201cKoruyucu ve destekleyici tedbirler\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 5. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (d) bendi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u201c(1) Koruyucu ve destekleyici tedbirler, \u00e7ocu\u011fun \u00f6ncelikle kendi aile ortam\u0131nda korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya y\u00f6nelik dan\u0131\u015fmanl\u0131k, e\u011fitim, bak\u0131m, sa\u011fl\u0131k ve bar\u0131nma konular\u0131nda al\u0131nacak tedbirlerdir. Bunlardan;<\/p>\n<p>\u2026<\/p>\n<p>d) Sa\u011fl\u0131k tedbiri, \u00e7ocu\u011fun fiziksel ve ruhsal sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve tedavisi i\u00e7in gerekli ge\u00e7ici veya s\u00fcrekli t\u0131bb\u00ee bak\u0131m ve rehabilitasyonuna, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yapan maddeleri kullananlar\u0131n tedavilerinin yap\u0131lmas\u0131na,<\/p>\n<p>Y\u00f6nelik tedbirdir.\u201d<\/p>\n<p>18. 11\/4\/1928 tarihli ve 1219 say\u0131l\u0131 Tababet ve \u015euabat\u0131 Sanatlar\u0131n\u0131n Tarz\u0131 \u0130cras\u0131na Dair Kanun\u2019un 70. maddesinin ilk c\u00fcmlesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u201cTabipler, di\u015f tabipleri ve di\u015f\u00e7iler yapacaklar\u0131 her nevi ameliye i\u00e7in hastan\u0131n, hasta k\u00fc\u00e7\u00fck veya taht\u0131 hacirde ise veli veya vasisinin evvelemirde muvafakat\u0131n\u0131 al\u0131rlar.\u201d<\/p>\n<p>19. 1593 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 3. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (1) ve (7) numaral\u0131 bentleri \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u201cS\u0131hhat ve \u0130\u00e7timai Muavenet Vekaleti b\u00fct\u00e7eleriyle muayyen hatlar dahilinde olarak a\u015fa\u011f\u0131da yaz\u0131l\u0131 hizmetleri do\u011frudan do\u011fruya ifa eder:<\/p>\n<p>1 &#8211; Do\u011fumu (&#8230;&#8230;) teshil ve \u00e7ocuk \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc tenkis edecek tedbirler<\/p>\n<p>&#8230;<\/p>\n<p>7 &#8211; \u00c7ocukluk ve gen\u00e7lik h\u0131fz\u0131ss\u0131hhas\u0131na ait i\u015flerle \u00e7ocuk s\u0131hhat ve b\u00fcnyesinin muhafaza ve tekam\u00fcl\u00fcne ait tesisat\u0131n murakabesi.<\/p>\n<p>&#8230;\u201d<\/p>\n<p>20. 1593 say\u0131l\u0131Kanun\u2019un 57. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u201cKolera, veba (B\u00fcbon veya zat\u00fcrree \u015fekli), lekeli humma, karahumma (hummayi tiroidi) daimi surette basil \u00e7\u0131karan mikrop hamilleri dahi &#8211; paratifoit hummas\u0131 veya her nevi g\u0131da maddeleri tesemm\u00fcmat\u0131, \u00e7i\u00e7ek, difteri (Ku\u015fpalaz\u0131) &#8211; b\u00fct\u00fcn tevkiat\u0131 dahi sari beyin hummas\u0131 (\u0130ltihab\u0131 sahayai dima\u011fii \u015fevkii m\u00fcstevli), uyku hastal\u0131\u011f\u0131 (\u0130ltihab\u0131 dima\u011fii sari), dizanteri (Basilli ve amipli), lohusa hummas\u0131 (Hummai nifas\u0131) ruam, k\u0131z\u0131l, \u015farbon, felci t\u0131fli (\u0130ltihab\u0131 nuhai kuddamii sincabii hadd\u0131 tifli), k\u0131zam\u0131k, c\u00fczam (Miskin), hummai racia ve malta hummas\u0131 hastal\u0131klar\u0131ndan biri zuhur eder veya bunlar\u0131n birinden \u015f\u00fcphe edilir veyahut bu hastal\u0131klardan vefiyat vuku bulur veya mevtin bu hastal\u0131klardan biri sebebiyle husule geldi\u011finden \u015f\u00fcphe olunursa a\u015fa\u011f\u0131daki maddelerde zikredilen kimseler vak&#8217;ay\u0131 haber verme\u011fe mecburdurlar. Kudurmu\u015f veya kuduz \u015f\u00fcpheli bir hayvan taraf\u0131ndan \u0131s\u0131r\u0131lmalar\u0131, kuduza m\u00fcptela hastalar\u0131n veya kuduzdan \u00f6lenlerin ihbar\u0131 da mecburidir.\u201d<\/p>\n<p>21. 1593 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 64. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u201c57 nci maddede zikredilenlerden ba\u015fka her hangi bir hastal\u0131k istilai \u015fekil ald\u0131\u011f\u0131 veya b\u00f6yle bir tehlike ba\u015f g\u00f6sterdi\u011fi takdirde o hastal\u0131\u011f\u0131n veya her hangi bir hastal\u0131k \u015feklinin memleketin her taraf\u0131nda veya bir k\u0131sm\u0131nda ihbar\u0131 mecburi oldu\u011funu ne\u015fr\u00fc il\u00e2na ve o hastal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 bu kanunda mezk\u00fcr tedabirin kaffesini veya bir k\u0131sm\u0131n\u0131 tatbika S\u0131hhat ve \u0130\u00e7timai Muavenet Vekaleti salahiyettard\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>22. 1593 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 72. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (2) numaral\u0131 bendi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u201c57 nci maddede zikredilen hastal\u0131klardan biri zuhur etti\u011fi veya zuhurundan \u015f\u00fcphelenildi\u011fi takdirde a\u015fa\u011f\u0131da g\u00f6sterilen tedbirler tatbik olunur:<\/p>\n<p>\u2026<\/p>\n<p>2 &#8211; Hastalara veya hastal\u0131\u011fa maruz bulunanlara serum veya a\u015f\u0131 tatbik\u0131.\u201d<\/p>\n<p>23. 1593 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 88-94. maddeleri.<\/p>\n<p>24. 1\/8\/1998 tarihli ve 23420 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete\u2019de yay\u0131mlanan Hasta Haklar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019nin \u201c\u0130lkeler\u201d kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 5. maddesinin birinci f\u0131krans\u0131n\u0131n (d) bendi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u201cSa\u011fl\u0131k hizmetlerinin sunulmas\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131daki ilkelere uyulmas\u0131 \u015fartt\u0131r:<\/p>\n<p>\u2026<\/p>\n<p>d) T\u0131bbi zorunluluklar ve kanunlarda yaz\u0131l\u0131 haller d\u0131\u015f\u0131nda, r\u0131zas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n ki\u015finin v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ve di\u011fer ki\u015filik haklar\u0131na dokunulamaz.\u201d<\/p>\n<p>25. Hasta Haklar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019nin \u201cR\u0131zas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n t\u0131bbi ameliyeye tabi tutulmama\u201d kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 22. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u201cKanunda g\u00f6sterilen istisnalar hari\u00e7 olmak \u00fczere, kimse, r\u0131zas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n ve verdi\u011fi r\u0131zaya uygun olmayan bir \u015fekilde t\u0131bbi ameliyeye tabi tutulamaz.\u201d<\/p>\n<p>26. Hasta Haklar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019nin \u201cHastan\u0131n r\u0131zas\u0131 ve izin\u201d kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 24. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u201cT\u0131bbi m\u00fcdahalelerde hastan\u0131n r\u0131zas\u0131 gerekir. Hasta k\u00fc\u00e7\u00fck veya mahcur ise velisinden veya vasisinden izin al\u0131n\u0131r. Hastan\u0131n, velisinin veya vasisinin olmad\u0131\u011f\u0131 veya haz\u0131r bulunamad\u0131\u011f\u0131 veya hastan\u0131n ifade g\u00fcc\u00fcn\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 hallerde, bu \u015fart aranmaz.<\/p>\n<p>Kanuni temsilcinin r\u0131zas\u0131n\u0131n yeterli oldu\u011fu hallerde dahi, anlat\u0131lanlar\u0131 anlayabilecekleri \u00f6l\u00e7\u00fcde, k\u00fc\u00e7\u00fck veya k\u0131s\u0131tl\u0131 olan hastan\u0131n dinlenmesi suretiyle m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar bilgilendirme s\u00fcrecinevetedavisi ile ilgili al\u0131nacak kararlara kat\u0131l\u0131m\u0131 sa\u011flan\u0131r.<\/p>\n<p>Sa\u011fl\u0131k kurum ve kurulu\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan engellilerin durumuna uygun bilgilendirme yap\u0131lmas\u0131na ve r\u0131za al\u0131nmas\u0131na y\u00f6nelik gerekli tedbirler al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p>Kanuni temsilci taraf\u0131ndan r\u0131za verilmeyen hallerde, m\u00fcdahalede bulunmak t\u0131bben gerekli ise, velayet ve vesayet alt\u0131ndaki hastaya t\u0131bbi m\u00fcdahalede bulunulabilmesi; T\u00fcrk Medeni Kanununun 346 nc\u0131 ve 487 inci maddeleri uyar\u0131nca mahkeme karar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0131bbi m\u00fcdahale s\u0131ras\u0131nda iste\u011fini a\u00e7\u0131klayabilecek durumda bulunmayan bir hastan\u0131n, t\u0131bb\u00ee m\u00fcdahale ile ilgili olarak \u00f6nceden a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f oldu\u011fu istekleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p>Yeterli\u011fin zaman zaman kaybedildi\u011fi tekrarlay\u0131c\u0131 hastal\u0131klarda, hastadan yeterli\u011fi oldu\u011fu d\u00f6nemde onu kaybetti\u011fi d\u00f6nemlere ili\u015fkin yap\u0131lacak t\u0131bbi m\u00fcdahale i\u00e7in r\u0131za vermesi istenebilir.<\/p>\n<p>Hastan\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131n al\u0131namad\u0131\u011f\u0131 hayati tehlikesinin bulundu\u011fu ve bilincinin kapal\u0131 oldu\u011fu acil durumlar ile hastan\u0131n bir organ\u0131n\u0131n kayb\u0131na veya fonksiyonunu ifa edemez hale gelmesine yol a\u00e7acak durumun varl\u0131\u011f\u0131 halinde, hastaya t\u0131bbi m\u00fcdahalede bulunmak r\u0131zaya ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Bu durumda hastaya gerekli t\u0131bbi m\u00fcdahale yap\u0131larak durum kay\u0131t alt\u0131na al\u0131n\u0131r. Ancak bu durumda, m\u00fcmk\u00fcnse hastan\u0131n orada bulunan yak\u0131n\u0131 veya kanuni temsilcisi; m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde de t\u0131bbi m\u00fcdahale sonras\u0131nda hastan\u0131n yak\u0131n\u0131 veya kanuni temsilcisi bilgilendirilir. Ancak hastan\u0131n bilinci a\u00e7\u0131ld\u0131ktan sonraki t\u0131bbi m\u00fcdahaleler i\u00e7in hastan\u0131n yeterli\u011fi ve ifade edebilme g\u00fcc\u00fcne ba\u011fl\u0131 olarak r\u0131za i\u015flemlerine ba\u015fvurulur.\u201d<\/p>\n<p>27. Hasta Haklar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019nin \u201cTedaviyi reddetme ve durdurma\u201d kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 25. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u201cKanunen zorunlu olan haller d\u0131\u015f\u0131nda ve do\u011fabilecek olumsuz sonu\u00e7lar\u0131n sorumlulu\u011fu hastaya ait olmak \u00fczere; hasta kendisine uygulanmas\u0131 planlanan veya uygulanmakta olan tedaviyi reddetmek veya durdurulmas\u0131n\u0131 istemek hakk\u0131na sahiptir. Bu halde, tedavinin uygulanmamas\u0131ndan do\u011facak sonu\u00e7lar\u0131n hastaya veya kanuni temsilcilerine veyahut yak\u0131nlar\u0131na anlat\u0131lmas\u0131 ve bunu g\u00f6steren yaz\u0131l\u0131 belge al\u0131nmas\u0131 gerekir.<\/p>\n<p>Bu hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131, hastan\u0131n sa\u011fl\u0131k kurulu\u015funa tekrar m\u00fcracaat\u0131nda hasta aleyhine kullan\u0131lamaz.\u201d<\/p>\n<p>28. 3359 say\u0131l\u0131 Kanun&#8217;un \u201cTemel esaslar\u201d kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 3. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (l) bendi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u201cSa\u011fl\u0131k hizmetleriyle ilgili temel esaslar \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<p>\u2026<\/p>\n<p>(l) Engelli \u00e7ocuk do\u011fumlar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi i\u00e7in, gebelik \u00f6ncesi ve gebelik d\u00f6neminde t\u0131bbi ve e\u011fitsel \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131r. Yeni do\u011fan bebeklerin metabolizma hastal\u0131klar\u0131 i\u00e7in gerekli olan testlerden ge\u00e7irilerek risk ta\u015f\u0131yanlar\u0131n belirlenmesine ili\u015fkin tedbirler al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p>\u2026\u201d<\/p>\n<p>29. 181 say\u0131l\u0131 Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Te\u015fkilat ve G\u00f6revleri Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname\u2019nin 2. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (b) ve (c) bentleri \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u201cSa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6revleri \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<p>\u2026<\/p>\n<p>(b) Bula\u015f\u0131c\u0131, salg\u0131n ve sosyal hastal\u0131klarla sava\u015farak koruyucu, tedavi edici hekimlik ve rehabilitasyon hizmetlerini yapmak,<\/p>\n<p>(c) Ana ve \u00e7ocuk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve aile planlamas\u0131 hizmetlerini yapmak,<\/p>\n<p>\u2026\u201d<\/p>\n<p>30. 181 say\u0131l\u0131 Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname\u2019nin 9. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) ve (b) bentleri \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u201cTemel Sa\u011fl\u0131k Hizmetleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn g\u00f6revleri \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<p>(a) Toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilgilendiren her t\u00fcrl\u00fc koruyucu sa\u011fl\u0131k hizmetinin verilmesini sa\u011flamak, bu hizmetlere halk\u0131n katk\u0131 ve i\u015ftirakini temin etmek,<\/p>\n<p>(b) Bula\u015f\u0131c\u0131, salg\u0131n, sosyal ve dejenatif hastal\u0131klarla m\u00fccadele ile a\u015f\u0131lama ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k hizmetlerini y\u00fcr\u00fctmek,<\/p>\n<p>\u2026\u201d<\/p>\n<p>31. 663 say\u0131l\u0131 Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname\u2019nin 2. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 ile (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u201c(1) Bakanl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6revi; herkesin bedeni, zihni ve sosyal bak\u0131mdan tam bir iyilik hali i\u00e7inde hayat\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesini sa\u011flamakt\u0131r. <\/p>\n<p>(2) Bu kapsamda Bakanl\u0131k;<\/p>\n<p>(a) Halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi, hastal\u0131k risklerinin azalt\u0131lmas\u0131 ve \u00f6nlenmesi,<\/p>\n<p>\u2026<\/p>\n<p>\u0130le ilgili olarak sa\u011fl\u0131k sistemini y\u00f6netir ve politikalar\u0131 belirler.\u201d<\/p>\n<p>32. 663 say\u0131l\u0131 Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname\u2019nin 26. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 ile (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) ve (c) bentleri \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u201c(1) Bakanl\u0131k politika ve hedeflerine uygun olarak, temel sa\u011fl\u0131k hizmetlerini y\u00fcr\u00fctmekle g\u00f6revli, Bakanl\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 T\u00fcrkiye Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Kurumu kurulmu\u015ftur. <\/p>\n<p>(2) Kurumun g\u00f6rev, yetki ve sorumluluklar\u0131 \u015funlard\u0131r;<\/p>\n<p>(a) Halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak ve geli\u015ftirmek, sa\u011fl\u0131k i\u00e7in risk olu\u015fturan fakt\u00f6rlerle m\u00fccadele etmek, <\/p>\n<p>(c) Bula\u015f\u0131c\u0131, bula\u015f\u0131c\u0131 olmayan, kronik hastal\u0131kla ve kanser ile anne, \u00e7ocuk, ergen, ya\u015fl\u0131 ve engelli gibi risk gruplar\u0131yla ilgili olarak izleme, s\u00fcrveyans, inceleme, ara\u015ft\u0131rma, ba\u011f\u0131\u015f\u0131klama ve kontrol \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapmak, bununla ilgili verilerin toplanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, belirlenen hedefler do\u011frultusunda plan ve programlar haz\u0131rlamak, uygulamaya koymak, denetlenmesini sa\u011flamak, de\u011ferlendirmek, gerekli \u00f6nlemleri almak, bu konuda politika ve d\u00fczenlemelerin olu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in Bakanl\u0131\u011fa teklifte bulunmak,<\/p>\n<p>\u2026\u201d<\/p>\n<p>33. 3\/12\/2003 tarihli ve 5013 say\u0131l\u0131 Kanun ile uygun bulunarak Onay Kanunu 20\/4\/2004 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren Biyoloji ve T\u0131bb\u0131n Uygulanmas\u0131 Bak\u0131m\u0131ndan \u0130nsan Haklar\u0131 ve \u0130nsan Haysiyetinin Korunmas\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin (Biyot\u0131p S\u00f6zle\u015fmesi) \u201cGenel kural\u201d kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 5. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u201cSa\u011fl\u0131k alan\u0131nda herhangi bir m\u00fcdahale, ilgili ki\u015finin bu m\u00fcdahaleye \u00f6zg\u00fcrce ve bilgilendirilmi\u015f olarak muvafakat vermesinden sonra yap\u0131labilir.<\/p>\n<p>Bu ki\u015fiye, m\u00fcdahalenin amac\u0131 ve niteli\u011fi ile sonu\u00e7lar\u0131 ve tehlikeleri hakk\u0131nda \u00f6nceden uygun bilgiler verilmelidir.<\/p>\n<p>\u0130lgili ki\u015fi, muvafakat\u0131n\u0131 her zaman, serbest\u00e7e geri alabilir.\u201d<\/p>\n<p>34. Biyot\u0131p S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin \u201cMuvafakat verme yetene\u011fi olmayan ki\u015filerin korunmas\u0131\u201d kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 6. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u201c1) Muvafakat verme yetene\u011fine sahip olmayan bir kimse \u00fczerinde t\u0131bb\u00ee m\u00fcdahale, a\u015fa\u011f\u0131daki 17 ve 20\u2019nci maddelere uygun olarak, sadece onun do\u011frudan yarar\u0131 i\u00e7in yap\u0131labilir.<\/p>\n<p>2) Yasal olarak bir m\u00fcdahaleye muvafakat verme yetene\u011fi bulunmayan bir k\u00fc\u00e7\u00fc\u011fe, sadece temsilcisinin veya kanun taraf\u0131ndan belirlenen yetkili makam, ki\u015fi veya kurumun izni ile m\u00fcdahalede bulunulabilir.<\/p>\n<p>K\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcn fikri, ya\u015f\u0131 ve olgunluk derecesiyle orant\u0131l\u0131 bir \u015fekilde artan belirleyici bir etken olarak dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>3) Bir yeti\u015fkin, yasal olarak ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131, bir hastal\u0131k veya benzer nedenlerden dolay\u0131 m\u00fcdahaleye muvafakat etme yetene\u011fine sahip de\u011filse, ancak temsilcisinin veya kanun taraf\u0131ndan belirlenen yetkili makam, ki\u015fi veya kurumun izni ile m\u00fcdahalede bulunulabilir.<\/p>\n<p>\u0130lgili ki\u015fi, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar izin verme s\u00fcrecine kat\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>4) Madde 5&#8217;de belirtilen bilgiler, benzer ko\u015fullarda yukar\u0131da 2\u2019nci ve 3\u2019\u00fcnc\u00fc paragraflarda belirtilen temsilci, yetkili makam, ki\u015fi veya kuruma da verilmelidir.<\/p>\n<p>5) Yukar\u0131da 2\u2019nci ve 3\u2019\u00fcnc\u00fc paragraflarda belirtilen izin, ilgili ki\u015finin menfaatine daha uygun olacaksa her zaman geri \u00e7ekilebilir.\u201d<\/p>\n<p>35.Biyot\u0131p S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin \u201cAcil durum\u201d kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 8. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u201cAcil bir durum nedeniyle uygun muvafakat al\u0131namad\u0131\u011f\u0131nda, ilgili ki\u015finin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in gerekli olan herhangi bir t\u0131bb\u00ee m\u00fcdahale derhal yap\u0131labilir.\u201d<\/p>\n<p>36. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 25\/2\/2008 tarihli ve 2008\/4 say\u0131l\u0131 Geni\u015fletilmi\u015f Ba\u011f\u0131\u015f\u0131klama Program\u0131 konulu Genelge\u2019si, 25\/12\/2006 tarihli ve 2006\/130 say\u0131l\u0131 Neonatal Tarama Program\u0131 konulu Genelge\u2019si ve 2014\/7 say\u0131l\u0131 Yeni do\u011fan Tarama Program\u0131 konulu Genelge\u2019si.<\/p>\n<p>IV. \u0130NCELEME VE GEREK\u00c7E<\/p>\n<p>37. Mahkemenin 29\/6\/2016 tarihinde yapm\u0131\u015f oldu\u011fu toplant\u0131da ba\u015fvuru incelenip gere\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n<p>A. Ba\u015fvurucunun \u0130ddialar\u0131<\/p>\n<p>38. Ba\u015fvurucu temsilcisileri, velayetleri alt\u0131nda bulunan ba\u015fvurucuya \u00e7ocukluk d\u00f6nemi a\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 ve topuk kan\u0131 al\u0131nmas\u0131n\u0131 kabul etmedikleri h\u00e2lde bu hususta Mahkemece sa\u011fl\u0131k tedbiri uygulanmas\u0131na karar verildi\u011fini, mevzuat\u0131n a\u015f\u0131 yap\u0131lmas\u0131 ve topuk kan\u0131 al\u0131nmas\u0131 konusunda ilgilinin r\u0131zas\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu durumun \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ihlal etti\u011fini, a\u015f\u0131 ve topuk kan\u0131 al\u0131nmas\u0131n\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n fiziksel ve ruhsal sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma amac\u0131na hizmet etmedi\u011fini zira \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 oldu\u011funu ve ebeveyn olarak \u00e7ocuklara kar\u015f\u0131 gerekli bak\u0131m y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirdiklerini, ayr\u0131ca itiraz incelemesinin Adana N\u00f6bet\u00e7i \u00c7ocuk Mahkemesinde yap\u0131lmas\u0131 gerekirken Mersin 3. \u00c7ocuk Mahkemesinde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek Anayasa&#8217;n\u0131n 17. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nanhaklar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. <\/p>\n<p>B. De\u011ferlendirme<\/p>\n<p>1. Kabul Edilebilirlik Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n<p>39. 30\/3\/2011 tarihli ve 6216 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131nda Kanun\u2019un \u201cBireysel ba\u015fvuru hakk\u0131na sahip olanlar\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 46. maddesinde bireysel ba\u015fvuru hakk\u0131na sahip olabilecek s\u00fcjeler a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmi\u015f olup bireysel ba\u015fvuruda bulunulabilmesi i\u00e7in ba\u015fvuruya konu edilen ve ihlale yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclen kamu g\u00fcc\u00fc eylem veya i\u015fleminden ya da ihmalinden dolay\u0131 ba\u015fvurucunun g\u00fcncel bir hakk\u0131n\u0131n ihlal edilmesi ve bu ihlalden dolay\u0131 ba\u015fvurucunun ki\u015fisel olarak ve do\u011frudan etkilenmi\u015f olmas\u0131 ko\u015fullar\u0131n\u0131n mevcudiyeti aranmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>40. Kamu makamlar\u0131n\u0131n ba\u015fvurucu aleyhine belirli ad\u0131mlar atmaya karar verdi\u011fi ve m\u00fcdahalenin yaln\u0131zca karar\u0131n icras\u0131ndan ya da infaz\u0131ndan ibaret olaca\u011f\u0131 durumlarda ilgili temel hakka y\u00f6nelik i\u015flemden do\u011frudan etkilenme tehdit veya tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olundu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r (Halime Sare Aysal, B. No: 2013\/1789, 11\/11\/2015, \u00a7 36). <\/p>\n<p>41. Somut ba\u015fvuru a\u00e7\u0131s\u0131ndan da ba\u015fvurucuya \u00e7ocukluk d\u00f6nemi a\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 ve topuk kan\u0131 al\u0131nmas\u0131 taleplerinin ebeveyn taraf\u0131ndan reddedilmesi \u00fczerine Mersin Aile Dan\u0131\u015fma Merkezi M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan ba\u015fvurucu hakk\u0131nda sa\u011fl\u0131k tedbirine h\u00fckmedilmesinin talep edildi\u011fi ve ilgili yarg\u0131sal s\u00fcre\u00e7 sonucunda Mersin 2. \u00c7ocuk Mahkemesinin 31\/8\/2012 tarihli ve 2012\/266 De\u011fi\u015fik \u0130\u015f say\u0131l\u0131 karar\u0131yla ba\u015fvurucu hakk\u0131nda 5395 say\u0131l\u0131 Kanun&#8217;un 5. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (d) bendi uyar\u0131nca sa\u011fl\u0131k tedbiri uygulanmas\u0131na karar verildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Mersin Valili\u011fi Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan Anayasa Mahkemesine hitaben g\u00f6nderilen 6\/5\/2016 tarihli yaz\u0131da, ba\u015fvurucu hakk\u0131ndaki sa\u011fl\u0131k tedbirlerinin infaz edilmedi\u011finin belirtildi\u011fi ve bu kapsamda ba\u015fvurucunun v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne y\u00f6nelik m\u00fcdahalenin fiilen ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015f oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmakla birlikte sa\u011fl\u0131k tedbiri uygulanmas\u0131na ili\u015fkin kesinle\u015fen karar ile birlikte ba\u015fvurucunun v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne y\u00f6nelik s\u00f6z konusu m\u00fcdahaleden do\u011frudan etkilenme tehdit veya tehlikesiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu ve devam eden s\u00fcre\u00e7te kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lacak i\u015flemin karar\u0131n icras\u0131ndan ibaret olaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden, ba\u015fvurucunun s\u00f6z konusu kamusal i\u015flem nedeniyle g\u00fcncel ve ki\u015fisel bir hakk\u0131n\u0131n do\u011frudan etkilendi\u011fi, dolay\u0131s\u0131yla ba\u015fvuruya konu ihlal iddias\u0131n\u0131n Anayasa Mahkemesinin ki\u015fi bak\u0131m\u0131ndan yetkisi kapsam\u0131nda oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r (Halime Sare Aysal, \u00a7 37).<\/p>\n<p>42. Ba\u015fvurunun incelenmesi neticesinde a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmad\u0131\u011f\u0131 ve kabul edilemezli\u011fine karar verilmesini gerektirecek ba\u015fka bir nedeni de bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, ba\u015fvurunun kabul edilebilir oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n<p>2. Esas Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n<p>43. Ba\u015fvurucu temsilcileri, velayetleri alt\u0131nda bulunan ba\u015fvurucu \u00e7ocu\u011fa r\u0131zalar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n a\u015f\u0131 uygulanmas\u0131na ili\u015fkin karar nedeniyle Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin ihlal edildi\u011fini iddia etmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>44. Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f yaz\u0131s\u0131nda, ki\u015finin v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne kar\u015f\u0131 yap\u0131lan t\u0131bbi m\u00fcdahalelerin de \u00f6zel hayat kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fi belirtilerek benzer konularda Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi (A\u0130HM) taraf\u0131ndan incelenen dava ve karar \u00f6rneklerine yer verilmi\u015f, ba\u015fvuruya konu uygulaman\u0131n 5395 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 3. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendi ve 5. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (d) bendi kapsam\u0131nda, benimsenen sa\u011fl\u0131k politikas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015ftaki \u00e7ocuklar\u0131n ve dolay\u0131s\u0131yla toplumun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma \u015feklindeki me\u015fru amaca dayanarak ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi, \u00e7ocuklar\u0131n kar\u015f\u0131la\u015fabilecekleri muhtemel hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 bir \u00f6nlem niteli\u011finde olan m\u00fcdahalenin bir ihtiya\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>a. Genel \u0130lkeler<\/p>\n<p>45. Anayasa\u2019n\u0131n 148. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 ile 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 45. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re Anayasa Mahkemesine yap\u0131lan bir bireysel ba\u015fvurunun esas\u0131n\u0131n incelenebilmesi i\u00e7in kamu g\u00fcc\u00fc taraf\u0131ndan m\u00fcdahale edildi\u011fi iddia edilen hakk\u0131n Anayasa\u2019da g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi (S\u00f6zle\u015fme) ve T\u00fcrkiye\u2019nin taraf oldu\u011fu ek protokollerin kapsam\u0131na da girmesi gerekir. Bir ba\u015fka ifadeyle Anayasa ve S\u00f6zle\u015fme\u2019nin ortak koruma alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan bir hak ihlali iddias\u0131n\u0131 i\u00e7eren ba\u015fvurunun kabul edilebilir oldu\u011funa karar verilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir (Onurhan Solmaz, B. No: 2012\/1049, 26\/3\/2013, \u00a7 18). <\/p>\n<p>46. Anayasa\u2019n\u0131n \u201cKi\u015finin dokunulmazl\u0131\u011f\u0131, maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131\u201d kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 17. maddesinin birinci ve f\u0131kralar\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u201cHerkes, ya\u015fama, madd\u00ee ve manev\u00ee varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma ve geli\u015ftirme hakk\u0131na sahiptir.<\/p>\n<p>T\u0131bb\u00ee zorunluluklar ve kanunda yaz\u0131l\u0131 haller d\u0131\u015f\u0131nda, ki\u015finin v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne dokunulamaz; r\u0131zas\u0131 olmadan bilimsel ve t\u0131bb\u00ee deneylere tabi tutulamaz.\u201d <\/p>\n<p>47. S\u00f6zle\u015fme\u2019nin \u201c\u00d6zel ve aile hayat\u0131na sayg\u0131 hakk\u0131\u201d kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 8. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u201c(1) Herkes \u00f6zel ve aile hayat\u0131na, konutuna ve yaz\u0131\u015fmas\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterilmesi hakk\u0131na sahiptir.<\/p>\n<p>(2) Bu hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131na bir kamu makam\u0131n\u0131n m\u00fcdahalesi, ancak m\u00fcdahalenin yasayla \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ve demokratik bir toplumda ulusal g\u00fcvenlik, kamu g\u00fcvenli\u011fi, \u00fclkenin ekonomik refah\u0131, d\u00fczenin korunmas\u0131, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n veya ahlak\u0131n veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin korunmas\u0131 i\u00e7in gerekli bir tedbir olmas\u0131 durumunda s\u00f6z konusu olabilir.\u201d<\/p>\n<p>48. \u00d6zel hayat kavram\u0131 eksiksiz bir tan\u0131m\u0131 bulunmayan geni\u015f bir kavram olup \u00f6zel ya\u015fama sayg\u0131 hakk\u0131 kapsam\u0131nda korunan hukuksal \u00e7\u0131karlardan biri de bireyin fiziksel ve ruhsal b\u00fct\u00fcnl\u00fck hakk\u0131d\u0131r. Bu hak kapsam\u0131nda devlet i\u00e7in s\u00f6z konusu olan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck, sadece belirtilen hakka keyf\u00ee surette m\u00fcdahaleden ka\u00e7\u0131nmakla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmay\u0131p \u00f6ncelikli olan bu negatif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011fe ek olarak \u00f6zel hayata etkili bir bi\u00e7imde sayg\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 ba\u011flam\u0131nda pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri de i\u00e7ermektedir. S\u00f6z konusu pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler, bireyler aras\u0131 ili\u015fkiler alan\u0131nda olsa da \u00f6zel hayata sayg\u0131y\u0131 sa\u011flamaya y\u00f6nelik tedbirlerin al\u0131nmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131lar (Sevim Akat E\u015fki, B. No: 2013\/2187, 19\/12\/2013, \u00a7 26; Halime Sare Aysal, \u00a7 45; Benzer y\u00f6ndeki A\u0130HM karar\u0131 i\u00e7in bkz. X ve Y\/Hollanda, B. No: 8978\/80, 26\/3\/1985, \u00a7\u00a7 23, 24, 27). <\/p>\n<p>49. \u00d6zel ya\u015fama sayg\u0131 hakk\u0131 alt kategorisinde ge\u00e7en \u201c\u00f6zel ya\u015fam\u201d kavram\u0131 A\u0130HM taraf\u0131ndan da olduk\u00e7a geni\u015f yorumlanmakta ve bu kavrama ili\u015fkin t\u00fcketici bir tan\u0131m yapmaktan \u00f6zellikle ka\u00e7\u0131n\u0131lmaktad\u0131r (Koch\/Almanya, B. No: 497\/09, 19\/7\/2012, \u00a7 51). Bununla birlikte S\u00f6zle\u015fme\u2019nin denetim organlar\u0131n\u0131n i\u00e7tihatlar\u0131nda \u201cbireyin ki\u015fili\u011fini geli\u015ftirmesi ve ger\u00e7ekle\u015ftirmesi\u201d kavram\u0131n\u0131n \u00f6zel ya\u015fama sayg\u0131 hakk\u0131n\u0131n kapsam\u0131n\u0131n belirlenmesinde temel al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u00d6zel ya\u015fam\u0131n korunmas\u0131 hakk\u0131n\u0131n sadece mahremiyet hakk\u0131na indirgenemeyece\u011fi ger\u00e7e\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131nda ki\u015fili\u011fin serbest\u00e7e geli\u015ftirilmesiyle uyumlu bir\u00e7ok hukuksal \u00e7\u0131kar bu hakk\u0131n kapsam\u0131na d\u00e2hil edilmi\u015ftir. Bu ba\u011flamda ki\u015finin v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ili\u015fkin hukuksal \u00e7\u0131kar\u0131 da \u00f6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131 kapsam\u0131nda g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmaktad\u0131r (Halime Sare Aysal, \u00a7 46). <\/p>\n<p>50. \u00d6zel hayat alan\u0131na d\u00e2hil olan t\u00fcm hukuksal \u00e7\u0131karlar, S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 8. maddesi kapsam\u0131nda g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmakla birlikte s\u00f6z konusu hukuksal \u00e7\u0131karlar\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n farkl\u0131 maddelerinin koruma alan\u0131na girdi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu ba\u011flamda Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda, herkesin maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma ve geli\u015ftirme hakk\u0131na sahip oldu\u011fu belirtilmekte olup bu d\u00fczenlemede yer verilen maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131 koruma ve geli\u015ftirme hakk\u0131, S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 8. maddesi \u00e7er\u00e7evesinde \u00f6zel ya\u015fama sayg\u0131 hakk\u0131 kapsam\u0131nda g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan fiziksel ve ruhsal b\u00fct\u00fcnl\u00fck hakk\u0131 ile bireyin kendisini ger\u00e7ekle\u015ftirme ve kendisine ili\u015fkin kararlar alabilme hakk\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k gelmektedir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda t\u0131bbi zorunluluklar ve kanunda yaz\u0131l\u0131 h\u00e2ller d\u0131\u015f\u0131nda ki\u015finin v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne dokunulamayaca\u011f\u0131 ve r\u0131zas\u0131 olmadan bilimsel ve t\u0131bbi deneylere tabi tutulamayaca\u011f\u0131 belirtilmek suretiyle fiziksel ve ruhsal b\u00fct\u00fcnl\u00fck hakk\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6zel bir g\u00fcvence h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015ftir (Halime Sare Aysal, \u00a7 47). <\/p>\n<p>51. \u00d6zel ya\u015fam, fiziksel ve ruhsal \u00f6zerkli\u011fi de kapsamakta; bu hak bireyleri gerek kamusal makamlar\u0131n gerek \u00f6zel hukuk ki\u015filerinin fiziksel ve ruhsal b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011fe y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 korumakta ve s\u00f6z konusu hukuksal \u00e7\u0131kar, t\u0131bbi m\u00fcdahaleyi ret hakk\u0131n\u0131 da i\u00e7ermektedir (Halime Sare Aysal, \u00a7 48).<\/p>\n<p>52. T\u0131bbi m\u00fcdahaleyi ret hakk\u0131 kapsam\u0131nda fiziksel ve ruhsal b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011fe y\u00f6nelik m\u00fcdahaleler S\u00f6zle\u015fme organlar\u0131n\u0131n i\u00e7tihad\u0131na da s\u0131kl\u0131kla konu olmu\u015f, bu kapsamda ki\u015finin alkoll\u00fc olup olmad\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik kan ve nefes testleri, babal\u0131\u011f\u0131n tespitine y\u00f6nelik tahliller, su\u00e7 faillerinin tespitine y\u00f6nelik kan ve t\u00fck\u00fcr\u00fck \u00f6rne\u011fi temini, bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131k riskine kar\u015f\u0131 yap\u0131lan kan testleri ve al\u0131nan r\u00f6ntgenler, jinekolojik muayene, psikiyatrik muayene ve tedavi, fiziksel tedavi ve ila\u00e7 tedavisi gibi ki\u015fiye r\u0131zas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n uygulanan t\u0131bbi muameleler, fiziksel ve ruhsal \u00f6zerkli\u011fe bir m\u00fcdahale olarak de\u011ferlendirilmi\u015ftir (Schmidt\/Almanya, (k.k.), B. No: 32352\/02, 5\/1\/2006; X.\/Avusturya, (k.k.), B. No: 8278\/78, 13\/12\/1979, \u00a7 3; Glass\/Birle\u015fik Krall\u0131k, B. No: 61827\/00, 9\/3\/2004, \u00a7 70; Y.F.\/T\u00fcrkiye, B. No: 24209\/94, 22\/7\/2003, \u00a7\u00a7 34, 35).<\/p>\n<p>53. S\u00f6z konusu de\u011ferlendirmelerde A\u0130HM\u2019in fiziksel ve ruhsal b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn \u00f6zel ya\u015fam\u0131n en mahrem ve s\u0131k\u0131 koruma gerektiren y\u00f6n\u00fcn\u00fc olu\u015fturdu\u011funu ve zorunlu t\u0131bbi m\u00fcdahalelerin -s\u00f6z konusu m\u00fcdahalenin boyutu ne kadar k\u00fc\u00e7\u00fck olursa olsun- belirtilen hakka m\u00fcdahale te\u015fkil edece\u011fini belirtti\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir (Solomakhin\/Ukrayna, B. No: 24429\/03, 15\/3\/2012, \u00a7 33; Y.F.\/T\u00fcrkiye, \u00a7 33). <\/p>\n<p>54. Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesi h\u00fckm\u00fc genel olarak fiziksel ve ruhsal b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcvence alt\u0131na almakla birlikte, ikinci f\u0131kra d\u00fczenlemesi t\u0131bbi zorunluluklar veya kanunda yaz\u0131l\u0131 h\u00e2ller d\u0131\u015f\u0131nda ki\u015finin v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne dokunulamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve r\u0131zas\u0131 olmadan bilimsel ve t\u0131bbi deneylere tabi tutulamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmek suretiyle t\u0131bbi m\u00fcdahaleyi ret hakk\u0131na ve ki\u015filerin kendi bedenleri \u00fczerinde karar verme yetkisi oldu\u011funa, istisna tan\u0131mak suretiyle a\u00e7\u0131k\u00e7a i\u015faret etmektedir (Halime Sare Aysal, \u00a7 51).<\/p>\n<p>55. T\u0131bbi m\u00fcdahale hastal\u0131klar\u0131n te\u015fhisi, tedavisi veya \u00f6nlenmesi ama\u00e7lar\u0131na y\u00f6nelik olarak t\u0131p mesle\u011fini icraya yetkili ki\u015filer taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen faaliyetlerdir. Bu kapsamda, birtak\u0131m hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sa\u011flamak i\u00e7in o hastal\u0131\u011f\u0131n mikrobuyla haz\u0131rlanm\u0131\u015f eriyik olarak tan\u0131mlanan maddelerin v\u00fccuda verilmesi \u015feklindeki a\u015f\u0131 uygulamas\u0131n\u0131n ve baz\u0131 hastal\u0131klar\u0131n te\u015fhisi amac\u0131yla topuk kan\u0131 al\u0131nmas\u0131n\u0131n da m\u00fcdahalenin boyutundan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne y\u00f6nelik birer m\u00fcdahale olu\u015fturdu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r (Halime Sare Aysal, \u00a7 52). <\/p>\n<p>56. T\u0131bbi m\u00fcdahalelere ili\u015fkin gerek ulusal gerek uluslararas\u0131 alandaki mevzuat h\u00fck\u00fcmleri r\u0131za unsurunu temel \u015fart olarak \u00f6ng\u00f6rmekte, velayet veya vesayet alt\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015ftaki \u00e7ocuklara veya k\u0131s\u0131tl\u0131lara uygulanacak m\u00fcdahaleler a\u00e7\u0131s\u0131ndan da kanuni temsilcilerin r\u0131zas\u0131 s\u00f6z konusu t\u0131bbi muamele s\u00fcjesinin r\u0131zas\u0131 yerine ikame edilmekte ve r\u0131za \u015fart\u0131na istisna getirilebilecek h\u00e2ller genel olarak acil durumlar ba\u011flam\u0131nda t\u0131bbi zorunluluk h\u00e2lleri ile kanunda belirtilen durumlarla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r (bkz. \u00a7\u00a7 18, 24-27, 33-35).<\/p>\n<p>57. Hastan\u0131n r\u0131zas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n yap\u0131lan t\u0131bbi m\u00fcdahalelerin hukuka uygunlu\u011funu sa\u011flayan h\u00e2llerden biri olarak kabul edilen t\u0131bbi zorunluluk kavram\u0131n\u0131n ise genel olarak hastan\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 ancak m\u00fcdahalede bulunulmamas\u0131 durumunda telafisi g\u00fc\u00e7 zararlar\u0131n do\u011faca\u011f\u0131 ve \u00e7o\u011fu zaman hastan\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirmesinin s\u00f6z konusu olaca\u011f\u0131 durumlar\u0131 ifade etmek \u00fczere kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir (Halime Sare Aysal, \u00a7 56).<\/p>\n<p>58. Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinde de t\u0131bbi zorunluluklar ve kanunda yaz\u0131l\u0131 h\u00e2ller d\u0131\u015f\u0131nda ki\u015finin v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne dokunulamayaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. S\u00f6z konusu d\u00fczenlemede \u00f6zel s\u0131n\u0131rlama sebepleri \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemi\u015f olmakla birlikte kanun ile d\u00fczenleme h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015f olup bu kapsamda yap\u0131lan m\u00fcdahalelerin me\u015frulu\u011funun denetlenmesinde, Anayasa&#8217;n\u0131n 13. maddesinde yer alan g\u00fcvence \u00f6l\u00e7\u00fctlerinin dikkate al\u0131nmas\u0131 zorunludur. <\/p>\n<p>59. Anayasa\u2019n\u0131n \u201cTemel hak ve h\u00fcrriyetlerin s\u0131n\u0131rlanmas\u0131\u201d kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 13. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u201cTemel hak ve h\u00fcrriyetler, \u00f6zlerine dokunulmaks\u0131z\u0131n yaln\u0131zca Anayasan\u0131n ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak ve ancak kanunla s\u0131n\u0131rlanabilir. Bu s\u0131n\u0131rlamalar, Anayasan\u0131n s\u00f6z\u00fcne ve ruhuna, demokratik toplum d\u00fczeninin ve l\u00e2ik Cumhuriyetin gereklerine ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine ayk\u0131r\u0131 olamaz.\u201d <\/p>\n<p>60. Belirtilen Anayasa h\u00fckm\u00fc, hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri s\u0131n\u0131rlama ve g\u00fcvence rejimi bak\u0131m\u0131ndan temel \u00f6neme sahip olup Anayasa&#8217;da yer alan b\u00fct\u00fcn hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin yasa koyucu taraf\u0131ndan hangi \u00f6l\u00e7\u00fctler g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurularak s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131labilece\u011fini ortaya koymaktad\u0131r. Anayasa&#8217;n\u0131n b\u00fct\u00fcnselli\u011fi ilkesi \u00e7er\u00e7evesinde Anayasa kurallar\u0131n\u0131n bir arada ve hukukun genel kurallar\u0131 g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde tutularak uygulanmas\u0131 zorunlu oldu\u011fundan belirtilen d\u00fczenlemede yer alan ba\u015fta kanun ile s\u0131n\u0131rlama kayd\u0131 olmak \u00fczere t\u00fcm g\u00fcvence \u00f6l\u00e7\u00fctlerinin, Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinde yer verilen hakk\u0131n kapsam\u0131n\u0131n belirlenmesinde de g\u00f6zetilmesi gerekti\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r (Sevim Akat E\u015fki, \u00a7 35). <\/p>\n<p>61. Hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin kanunla s\u0131n\u0131rlanmas\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc anayasa yarg\u0131s\u0131nda \u00f6nemli bir yere sahiptir. Hak ya da \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe bir m\u00fcdahale s\u00f6z konusu oldu\u011funda \u00f6ncelikle tespiti gereken husus, m\u00fcdahaleye yetki veren bir kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fcn yani m\u00fcdahalenin hukuki bir temelinin mevcut olup olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r (Sevim Akat E\u015fki, \u00a7 36).<\/p>\n<p>62. S\u00f6zle\u015fme\u2019nin lafz\u0131 ve A\u0130HM i\u00e7tihad\u0131 uyar\u0131nca da S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 8. maddesi kapsam\u0131nda yap\u0131lacak bir m\u00fcdahalenin me\u015frulu\u011fu, \u00f6ncelikle s\u00f6z konusu m\u00fcdahalenin yasa uyar\u0131nca ger\u00e7ekle\u015ftirilmesine ba\u011fl\u0131 tutulmu\u015f olup m\u00fcdahalenin hukukilik unsurunu ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti h\u00e2linde S\u00f6zle\u015fme&#8217;nin 8. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda yer alan di\u011fer g\u00fcvence \u00f6l\u00e7\u00fctleri tetkik edilmeksizin m\u00fcdahalenin ilgili maddeye ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu sonucuna ula\u015f\u0131lmaktad\u0131r (Y.F.\/T\u00fcrkiye, \u00a7 44).<\/p>\n<p>63. Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesi kapsam\u0131nda yap\u0131lan bir m\u00fcdahalenin kanunilik \u015fart\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131n kabul\u00fc i\u00e7in de m\u00fcdahalenin kanuni bir dayana\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 zaruridir. Bununla birlikte temel hak ve h\u00fcrriyetlerin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin kanunlar\u0131n \u015feklen var olmas\u0131 yeterli de\u011fildir. Kanunilik \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc ayn\u0131 zamanda maddi bir i\u00e7eri\u011fi de gerektirmekte olup bu noktada kanunun niteli\u011fi \u00f6nem kazanmaktad\u0131r. Kanunla s\u0131n\u0131rlama \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc, s\u0131n\u0131rlaman\u0131n eri\u015filebilirli\u011fini, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirli\u011fini ve kesinli\u011fini ifade etmektedir. B\u00f6ylece uygulay\u0131c\u0131n\u0131n keyf\u00ee davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ti\u011fi gibi ki\u015finin hukuku bilmesine de yard\u0131mc\u0131 olmakta, bu y\u00f6n\u00fcyle hukuk g\u00fcvenli\u011fi teminat\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r (Halime Sare Aysal, \u00a7 62).<\/p>\n<p>64. Kanunun bu gerekliliklere uygun oldu\u011funun s\u00f6ylenebilmesi i\u00e7in yeterince ula\u015f\u0131labilir olmas\u0131 yani vatanda\u015flar\u0131n belirli bir olaya uygulanabilir nitelikteki hukuk kurallar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda yeterli bilgiye sahip olabilmesi, ayr\u0131ca ilgili normun keyf\u00eeli\u011fe kar\u015f\u0131 uygun bir koruma sa\u011flamas\u0131, yetkili makamlara verilen yetkinin geni\u015fli\u011fini ve icra edilme bi\u00e7imlerini yeterli bir netlikte tan\u0131mlamas\u0131 gerekmektedir (Halime Sare Aysal, \u00a7 63; benzer y\u00f6ndeki A\u0130HM kararlar\u0131 i\u00e7in bkz. Silver ve di\u011ferleri\/Birle\u015fik Krall\u0131k, B. No: 5947\/72, 25\/3\/1983, \u00a7\u00a7 86-88; Malone\/Birle\u015fik Krall\u0131k, B. No: 8691\/79, 2\/8\/1984, \u00a7\u00a7 66-68; Rotaru\/Romanya [BD], B. No: 28341\/95, 4\/5\/2000, \u00a7 55). <\/p>\n<p>65. Hukukun kendisi -beraberinde getirece\u011fi idari prati\u011fin d\u0131\u015f\u0131nda- s\u00f6z konusu i\u015flemin me\u015fru amac\u0131n\u0131 da g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde tutarak keyf\u00ee m\u00fcdahalelere kar\u015f\u0131 bireyi korumak i\u00e7in yetkili makamlara b\u0131rak\u0131lan takdir yetkisinin kapsam\u0131n\u0131 yeterince a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde g\u00f6stermelidir. Hukuk sistemi vatanda\u015flara, kamu makamlar\u0131na hangi ko\u015fullarda ve hangi s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne y\u00f6nelik olan ve potansiyel olarak \u00f6zel ya\u015fama kar\u015f\u0131 tehlike olu\u015fturabilecek m\u00fcdahalelerde bulunma yetkisi verdi\u011fini, yeterince a\u00e7\u0131k ifadelerle g\u00f6sterecek nitelikte olmal\u0131 ve bu ba\u011flamda ilgili m\u00fcdahalenin muhataplar\u0131n\u0131n m\u00fcdahaleye zemin haz\u0131rlayan ko\u015fullar ile m\u00fcdahalenin sonu\u00e7lar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir \u00f6ng\u00f6r\u00fcde bulunabilmeleri imk\u00e2n\u0131 tan\u0131mal\u0131d\u0131r (Halime Sare Aysal, \u00a7 64).<\/p>\n<p>66. Bununla birlikte her ihtimale \u00e7\u00f6z\u00fcm getiremeyecek olan yasal mevzuat\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 koruma seviyesi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ilgili metnin d\u00fczenledi\u011fi alan ve i\u00e7eri\u011fiyle birlikte muhataplar\u0131n\u0131n niteli\u011fi ve say\u0131s\u0131yla yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Bu nedenle kural\u0131n karma\u015f\u0131k olmas\u0131 ya da belirli \u00f6l\u00e7\u00fclerde soyutluk i\u00e7ermesi ve buna ba\u011fl\u0131 olarak hukuki yard\u0131m ile tam olarak anla\u015f\u0131labilir h\u00e2le gelmesi tek ba\u015f\u0131na hukuken \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik ilkesine ayk\u0131r\u0131 g\u00f6r\u00fclemez. Bu kapsamda hak ya da \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe m\u00fcdahale eden kural belirli \u00f6l\u00e7\u00fclerdeki takdir alan\u0131n\u0131 elbette uygulay\u0131c\u0131ya b\u0131rakabilir. Fakat bu takdir alan\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n da yeterli a\u00e7\u0131kl\u0131kta belirlenmesi ve kural\u0131n asgari bir kesinlik i\u00e7ermesi zaruridir (Halime Sare Aysal, \u00a7 65).<\/p>\n<p>67. Bu kapsamda ilgili kanuni d\u00fczenlemenin s\u00f6z konusu s\u0131n\u0131rlamaya ili\u015fkin temel \u00e7er\u00e7eveyi ortaya koymakla birlikte \u00f6zellikle uygulama ko\u015fullar\u0131 ve usule ili\u015fkin ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 d\u00fczenleyici i\u015flemlere b\u0131rakmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ancak bu ihtimalde de s\u00f6z konusu d\u00fczenleyici i\u015flemin yine muhataplar\u0131nca ula\u015f\u0131labilir olmas\u0131 ve i\u00e7eri\u011fi hakk\u0131nda ilgilileri yeterince ayd\u0131nlatacak nitelik ve a\u00e7\u0131kl\u0131kta olmas\u0131 gerekmektedir (Halime Sare Aysal, \u00a7 66).<\/p>\n<p>68. \u00c7a\u011fda\u015f demokrasiler, temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin en geni\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde sa\u011flan\u0131p g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 rejimlerdir. Temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin \u00f6z\u00fcne dokunup onlar\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde k\u0131s\u0131tlayan veya t\u00fcm\u00fcyle kullan\u0131lamaz h\u00e2le getiren s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n demokratik toplum d\u00fczeninin gerekleriyle de ba\u011fda\u015ft\u0131\u011f\u0131 kabul edilemez. Demokratik hukuk devletinin amac\u0131 ki\u015filerin hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerden en geni\u015f bi\u00e7imde yararlanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak oldu\u011fundan yasal d\u00fczenlemelerde insan\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karan bir yakla\u015f\u0131m\u0131n esas al\u0131nmas\u0131 gerekir. Bu nedenle getirilen s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n yaln\u0131z \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc de\u011fil ko\u015fullar\u0131, nedeni, y\u00f6ntemi ve k\u0131s\u0131tlamaya kar\u015f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclen kanun yollar\u0131 gibi unsurlar\u0131n tamam\u0131 demokratik toplum d\u00fczeni kavram\u0131 i\u00e7inde de\u011ferlendirilmelidir (Serap Tortuk, B. No: 2013\/9660, 21\/1\/2015, \u00a7 46).<\/p>\n<p>69. Hakk\u0131n \u00f6z\u00fc, s\u00f6z konusu temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc anlams\u0131z k\u0131lan asli \u00e7ekirde\u011fi ifade etmekte olup bu y\u00f6n\u00fcyle her temel hak a\u00e7\u0131s\u0131ndan ki\u015fiye dokunulmaz asgari bir alan g\u00fcvencesi sa\u011flamaktad\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00fc\u00e7le\u015ftiren, hakk\u0131 kullan\u0131lamaz h\u00e2le getiren veya ortadan kald\u0131ran s\u0131n\u0131rlamalar\u0131n hakk\u0131n \u00f6z\u00fcne dokundu\u011fu kabul edilmelidir. Maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi hakk\u0131 ba\u011flam\u0131nda da, bu hakk\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, kullan\u0131lamaz h\u00e2le getirilmesi veya kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 derecede g\u00fc\u00e7le\u015ftirilmesi sonucunu do\u011furan m\u00fcdahalelerin bu hakk\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc zedeleyece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesinin amac\u0131 da temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin gere\u011finden fazla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesidir. Anayasa Mahkemesi kararlar\u0131 uyar\u0131nca \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesi, s\u0131n\u0131rlama i\u00e7in kullan\u0131lan arac\u0131n s\u0131n\u0131rlama amac\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmeye uygun olmas\u0131n\u0131 ifade eden elveri\u015flilik, s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 \u00f6nlemin s\u0131n\u0131rlama amac\u0131na ula\u015fmak bak\u0131m\u0131ndan zorunlu olmas\u0131na i\u015faret eden zorunluluk ve ara\u00e7la amac\u0131n orant\u0131s\u0131z bir \u00f6l\u00e7\u00fc i\u00e7inde bulunmamas\u0131 ile s\u0131n\u0131rlaman\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck getirmemesi anlam\u0131na gelen orant\u0131l\u0131l\u0131k unsurlar\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir (Serap Tortuk, \u00a7 47). <\/p>\n<p>70. Anayasa&#8217;n\u0131n 13. maddesi vas\u0131tas\u0131yla Anayasa&#8217;da yer alan t\u00fcm temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 hususunda ge\u00e7erli olan bu denge, maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi hakk\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131nda da g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r. Maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi hakk\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmakla beraber s\u0131n\u0131rlamada \u00f6ng\u00f6r\u00fclen me\u015fru ama\u00e7 ile s\u0131n\u0131rland\u0131rma arac\u0131 aras\u0131nda orant\u0131s\u0131zl\u0131k bulunmamal\u0131,s\u0131n\u0131rland\u0131rma ile ula\u015f\u0131labilecek yarar ile temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lan bireyin kayb\u0131 aras\u0131nda adil bir denge kurulmas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilmelidir. Bu noktada, belirtilen \u00f6l\u00e7\u00fctlere riayetle bir s\u0131n\u0131rland\u0131rma yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti i\u00e7in m\u00fcdahale te\u015fkil etti\u011fi ve s\u00f6z konusu hakk\u0131 ihlal etti\u011fi iddia edilen \u00f6nlemin temelini olu\u015fturan me\u015fru ama\u00e7 kar\u015f\u0131s\u0131nda bireye d\u00fc\u015fen fedak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131, kamunun veya kimi zaman ba\u015fka bir bireyin menfaati ile m\u00fcdahalenin s\u00fcjesi olan bireyin menfaati aras\u0131nda adil bir dengenin kurulup kurulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi gerekmektedir.<\/p>\n<p>b. \u0130lkelerin Somut Olaya Uygulanmas\u0131<\/p>\n<p>i. Zorunlu A\u015f\u0131 Uygulamas\u0131na \u0130li\u015fkin \u0130ddia<\/p>\n<p>71. Somut ba\u015fvuru a\u00e7\u0131s\u0131ndan ebeveyni taraf\u0131ndan \u00e7ocukluk d\u00f6nemi a\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131na muvafakat edilmeyen ba\u015fvurucu hakk\u0131nda \u00e7ocukluk d\u00f6nemi a\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 hususunda zorunlu sa\u011fl\u0131k tedbiri uygulanmas\u0131n\u0131n, ba\u015fvurucunun maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi hakk\u0131na m\u00fcdahale olu\u015fturdu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>72.S\u00f6z konusu m\u00fcdahalenin me\u015fru oldu\u011funun kabul edilebilmesi i\u00e7in m\u00fcdahelenin yukar\u0131da yer verilen g\u00fcvence \u00f6l\u00e7\u00fctlerine riayetle ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f olmas\u0131 zaruridir. <\/p>\n<p>73. Zorunlu a\u015f\u0131 uygulamalar\u0131n\u0131n S\u00f6zle\u015fme\u2019nin 8. maddesi kapsam\u0131nda A\u0130HM i\u00e7tihad\u0131na da konu edildi\u011fi ve Mahkemece uygulanan t\u0131bbi m\u00fcdahalenin boyutuna bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n s\u00f6z konusu m\u00fcdahalenin fiziksel b\u00fct\u00fcnl\u00fck hakk\u0131na bir m\u00fcdahale te\u015fkil etti\u011fi tespitine yer verildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Mahkemece ele al\u0131nan ve kanunilik \u015fart\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 tespit edilen m\u00fcdahaleler a\u00e7\u0131s\u0131ndan genel olarak s\u00f6z konusu uygulaman\u0131n bireyin ve toplumun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumaya ili\u015fkin me\u015fru ama\u00e7 dikkate al\u0131narak yap\u0131lan dengelemede, bireyin v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131na ili\u015fkin menfaat kar\u015f\u0131s\u0131nda kamu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 \u015feklindeki menfaate \u00fcst\u00fcnl\u00fck tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ve s\u00f6z konusu m\u00fcdahalelerin \u00f6zel hayata sayg\u0131 hakk\u0131n\u0131 ihlal etmedi\u011fine h\u00fckmedildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir (Boffa ve di\u011ferleri\/San Marino, (k.k.), B. No: 26536\/95, 15\/1\/1998, \u00a7 4; Solomakhin\/Ukrayna, \u00a7\u00a7 33-38). <\/p>\n<p>74. Ba\u015fvuruya konu idari ve yarg\u0131sal s\u00fcre\u00e7te ba\u015fvurucuya a\u015f\u0131 uygulamas\u0131 yap\u0131lmas\u0131 hususundaki talep ve kararlar\u0131n 5395 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 5. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (d) bendi temelinde olu\u015fturuldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. S\u00f6z konusu d\u00fczenlemede, \u00e7ocu\u011fun fiziksel ve ruhsal sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve tedavisi i\u00e7in gerekli ge\u00e7ici veya s\u00fcrekli t\u0131bbi bak\u0131m ve rehabilitasyonuna, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yapan maddeleri kullananlar\u0131n tedavilerinin yap\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik olarak sa\u011fl\u0131k tedbiri uygulanabilece\u011fi belirtilmektedir. Somut ba\u015fvuru a\u00e7\u0131s\u0131ndan da ba\u015fvurucuya \u00e7ocukluk d\u00f6nemi a\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131n ebeveyn taraf\u0131ndan reddi \u00fczerine ilgili \u0130lk Derece Mahkemesi taraf\u0131ndan sa\u011fl\u0131k tedbiri uygulanmas\u0131na h\u00fckmedilerek karar\u0131n itiraz kanun yolundan ge\u00e7erek kesinle\u015fti\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>75. Esasen uygulanacak t\u0131bbi m\u00fcdahalenin t\u00fcr\u00fc ve kapsam\u0131 hakk\u0131nda bir a\u00e7\u0131klamada bulunulmaks\u0131z\u0131n \u00e7ocu\u011fun fiziksel ve ruhsal sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve tedavisi i\u00e7in gerekli ge\u00e7ici veya s\u00fcrekli t\u0131bbi bak\u0131m ve rehabilitasyonunu i\u00e7erecek \u015fekilde, genel olarak sa\u011fl\u0131k tedbirine h\u00fckmedilece\u011fine i\u015faret eden s\u00f6z konusu d\u00fczenlemenin somut ba\u015fvuruda oldu\u011fu gibi do\u011fan her \u00e7ocu\u011fa belirli bir ya\u015f periyoduna ba\u011fl\u0131 olarak ve ebeveynin r\u0131zas\u0131 hilaf\u0131na, ilgili idarece belirlenecek olan her t\u00fcrl\u00fc a\u015f\u0131n\u0131n tatbiki yetkisi verildi\u011fi \u015feklinde anla\u015f\u0131lmas\u0131 olanakl\u0131 de\u011fildir. Aksinin kabul\u00fc h\u00e2linde uygulanacak t\u0131bbi m\u00fcdahalenin t\u00fcr ve kapsam\u0131 belirsiz olacak \u015fekilde r\u0131za verilmeyen m\u00fcdahale t\u00fcrlerinin g\u00fcndeme gelmesi muhtemeldir.<\/p>\n<p>76. Bu kapsamda somut ba\u015fvuru a\u00e7\u0131s\u0131ndan 5395 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un ilgili h\u00fck\u00fcmlerinin ba\u015fvuruya konu m\u00fcdahalenin kanuni temelinin ihtiva etmesi gereken unsurlardan olan \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik niteli\u011fini ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131, Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesi anlam\u0131nda m\u00fcdahalenin me\u015fruiyet unsurlar\u0131ndan biri olan kanunilik \u015fart\u0131n\u0131 sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r (Halime Sare Aysal, \u00a7 69). <\/p>\n<p>77. Zorunlu a\u015f\u0131 uygulamas\u0131n\u0131n kanuni temeli ba\u011flam\u0131nda Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Kurumu taraf\u0131ndan g\u00f6nderilen yaz\u0131 i\u00e7eri\u011finde belirtilen 1593 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 57. ve 72. maddeleri ile Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 25\/2\/2008 tarihli ve 2008\/4 say\u0131l\u0131 Genelge&#8217;sinin ayr\u0131ca de\u011ferlendirilmesi gerekmektedir.<\/p>\n<p>78. 1593 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 57. maddesinde belirli hastal\u0131k t\u00fcrleri say\u0131lm\u0131\u015f, 72. maddede ise 57. maddede zikredilen hastal\u0131klardan birinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 veya ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131ndan \u015f\u00fcphe edilmesi durumunda bir k\u0131s\u0131m tedbire ba\u015fvurulaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015f ve s\u00f6z konusu tedbirler aras\u0131nda hastalara veya hastal\u0131\u011fa maruz bulunanlara serum veya a\u015f\u0131 uygulanmas\u0131 \u015feklindeki tedbire de yer verilmi\u015ftir. \u0130lgili Genelge&#8217;de ise genel ba\u011f\u0131\u015f\u0131klama program\u0131na ili\u015fkin ilke ve usuller belirlenerek bebeklik d\u00f6nemini de kapsayacak \u015fekilde belirli ya\u015f gruplar\u0131 i\u00e7in \u00e7e\u015fitli periyotlar d\u00e2hilinde baz\u0131 a\u015f\u0131lar\u0131n uygulanmas\u0131na ili\u015fkin esas ve usuller d\u00fczenlenmi\u015ftir. S\u00f6z konusu Genelge kapsam\u0131nda yer verilen a\u015f\u0131 t\u00fcrlerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda 1593 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 57. maddesinde tahdidi olarak say\u0131lan hastal\u0131klar i\u00e7in tatbiki \u00f6ng\u00f6r\u00fclenlerle s\u0131n\u0131rl\u0131 bir d\u00fczenleme olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmakta; ba\u015fvurucuya tatbiki \u00f6ng\u00f6r\u00fclen a\u015f\u0131lar\u0131n da 1593 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 57. maddesinde tahdidi olarak say\u0131lan hastal\u0131klar\u0131 tam olarak kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131, bu kapsamda 57. maddede zikredilen hastal\u0131klardan birinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 veya ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131ndan \u015f\u00fcphe edilmesi durumunda hastalara veya hastal\u0131\u011fa maruz bulunanlara serum veya a\u015f\u0131 uygulanmas\u0131 hususunu d\u00fczenleyen 72. madde h\u00fckm\u00fcn\u00fcn de ba\u015fvuruya konu uygulaman\u0131n kanuni dayana\u011f\u0131 olarak kabul edilmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>79. Bunun yan\u0131 s\u0131ra 1593 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019da m\u00fcnferiden \u00e7i\u00e7ek a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n mecburi bir a\u015f\u0131 olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve s\u00f6z konusu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn zaman ve ki\u015fi gruplar\u0131 dikkate al\u0131narak Kanun\u2019un 88-94. maddelerinde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak d\u00fczenlendi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki a\u015f\u0131 uygulamas\u0131n\u0131n Bakanl\u0131\u011f\u0131n ilgili Genelge&#8217;si kapsam\u0131nda ve belirlenen program \u00e7er\u00e7evesinde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmekle birlikte genel ve zorunlu a\u015f\u0131 uygulamas\u0131na dayanak olu\u015fturacak bir kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fcn mevcut olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>80. Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Kurumu taraf\u0131ndan g\u00f6nderilen yaz\u0131 i\u00e7eri\u011finde belirtilen ve a\u015f\u0131 uygulamas\u0131n\u0131n kanuni dayana\u011f\u0131 ba\u011flam\u0131nda yer verilerek halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi, hastal\u0131k risklerinin azalt\u0131lmas\u0131 ve \u00f6nlenmesi, sa\u011fl\u0131k i\u00e7in risk olu\u015fturan fakt\u00f6rlerle m\u00fccadele edilmesi; bula\u015f\u0131c\u0131 ve bula\u015f\u0131c\u0131 olmayan kronik hastal\u0131klar ve belirli hastal\u0131k ve risk gruplar\u0131 ile ilgili izleme, inceleme, ara\u015ft\u0131rma, ba\u011f\u0131\u015f\u0131klama ve kontrol \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131lmas\u0131 g\u00f6revini Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Kurumuna verdi\u011fi belirtilen Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve Ba\u011fl\u0131 Kurulu\u015flar\u0131n\u0131n Te\u015fkilat ve G\u00f6revleri Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamenin de Anayasa\u2019n\u0131n ikinci k\u0131sm\u0131n\u0131n ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yer alan bir temel hakka y\u00f6nelik s\u0131n\u0131rland\u0131rma ve m\u00fcdahale a\u00e7\u0131s\u0131ndan dayanak olamayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. <\/p>\n<p>81. Yukar\u0131da yer verilen tespitler uyar\u0131nca ba\u015fvuruya konu m\u00fcdahalenin kanunilik \u015fart\u0131n\u0131 sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z konusu m\u00fcdahale a\u00e7\u0131s\u0131ndan di\u011fer g\u00fcvence \u00f6l\u00e7\u00fctlerine riayet edilip edilmedi\u011finin ayr\u0131ca de\u011ferlendirilmesine gerek g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n<p>82. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle zorunlu a\u015f\u0131 uygulamas\u0131 ba\u011flam\u0131nda ba\u015fvurucunun Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n<p>ii. Zorunlu Topuk Kan\u0131 Uygulamas\u0131na \u0130li\u015fkin \u0130ddia<\/p>\n<p>83. Somut ba\u015fvuru a\u00e7\u0131s\u0131ndan baz\u0131 t\u0131bbitetkiklerin yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in topuk kan\u0131 al\u0131nmas\u0131na ebeveyni taraf\u0131ndan muvafakat edilmeyen ba\u015fvurucu hakk\u0131nda topuk kan\u0131 al\u0131nmas\u0131 hususunda zorunlu sa\u011fl\u0131k tedbiri uygulanmas\u0131n\u0131n, ba\u015fvurucunun maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi hakk\u0131na m\u00fcdahale olu\u015fturdu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>84. Belirtilen m\u00fcdahalenin me\u015fru oldu\u011funun kabul\u00fc i\u00e7in, kanuni dayana\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 ve me\u015fru bir ama\u00e7 ta\u015f\u0131mas\u0131 gereken m\u00fcdahalenin, Anayasa&#8217;n\u0131n 13. maddesinde yer verilen demokratik toplum d\u00fczeninde gereklilik, hakk\u0131n \u00f6z\u00fcne dokunmama ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck \u015feklindeki g\u00fcvence \u00f6l\u00e7\u00fctlerine de uygun olmas\u0131 zaruridir.<\/p>\n<p>85. Hak ya da \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe bir m\u00fcdahale s\u00f6z konusu oldu\u011funda \u00f6ncelikle tespiti gereken husus, m\u00fcdahaleye yetki veren bir kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fcn yani m\u00fcdahalenin hukuki bir temelinin mevcut olup olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bu unsur, maddi bir i\u00e7eri\u011fi de gerektirmekte ve s\u00f6z konusu d\u00fczenlemenin bu gerekliliklere uygun oldu\u011funun s\u00f6ylenebilmesi i\u00e7in yeterince ula\u015f\u0131labilir olmas\u0131 ve ilgili normun keyf\u00eeli\u011fe kar\u015f\u0131 uygun bir koruma sa\u011flayacak belirlilikte olmas\u0131 gerekmektedir. Bununla birlikte yasal mevzuat\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 koruma seviyesi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ilgili metnin d\u00fczenledi\u011fi alan ve i\u00e7eri\u011fiyle birlikte muhataplar\u0131n\u0131n niteli\u011fi ve say\u0131s\u0131yla yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131 olup \u00f6zellikle korunan hukuki menfaat nazara al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, mevzuat\u0131n belirlilik derecesi farkl\u0131 bir de\u011ferlendirmeye tabi tutulabilecektir.<\/p>\n<p>86. Ba\u015fvuruya konu s\u00fcre\u00e7te ba\u015fvurucudan zorunlu olarak topuk kan\u0131 al\u0131nmas\u0131 hususundaki talep ve kararlar\u0131n 5395 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 5. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (d) bendi temelinde olu\u015fturuldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. S\u00f6z konusu d\u00fczenlemede \u00e7ocu\u011fun fiziksel ve ruhsal sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve tedavisi i\u00e7in gerekli ge\u00e7ici veya s\u00fcrekli t\u0131bbi bak\u0131m ve rehabilitasyonuna, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yapan maddeleri kullananlar\u0131n tedavilerinin yap\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik olarak sa\u011fl\u0131k tedbiri uygulanabilece\u011fi belirtilmektedir. <\/p>\n<p>87. Yukar\u0131da da belirtildi\u011fi \u00fczere esasen uygulanacak t\u0131bbi m\u00fcdahalenin t\u00fcr\u00fc ve kapsam\u0131 hakk\u0131nda bir a\u00e7\u0131klamada bulunulmaks\u0131z\u0131n \u00e7ocu\u011fun fiziksel ve ruhsal sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve tedavisi i\u00e7in gerekli ge\u00e7ici veya s\u00fcrekli t\u0131bbi bak\u0131m ve rehabilitasyonunu i\u00e7erecek \u015fekilde, genel olarak sa\u011fl\u0131k tedbirine h\u00fckmedilece\u011fine i\u015faret eden s\u00f6z konusu d\u00fczenlemenin, somut ba\u015fvuruda oldu\u011fu gibi do\u011fan her \u00e7ocuktan ebeveynin r\u0131zas\u0131 hilaf\u0131na baz\u0131 t\u0131bbi tetkiklere tabi tutulmak \u00fczere topuk kan\u0131 al\u0131nmas\u0131 \u015feklindeki \u00f6zel bir uygulamay\u0131 da i\u00e7erdi\u011fi kabul edilemez. Aksinin kabul\u00fc h\u00e2linde uygulanacak t\u0131bbi m\u00fcdahalenin t\u00fcr ve kapsam\u0131 belirsiz olacak \u015fekilde r\u0131za verilmeyen m\u00fcdahale t\u00fcrlerinin g\u00fcndeme gelmesi muhtemeldir.<\/p>\n<p>88. Bu kapsamda somut ba\u015fvuru a\u00e7\u0131s\u0131ndan 5395 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un ilgili h\u00fck\u00fcmlerinin, ba\u015fvuruya konu m\u00fcdahalenin kanuni temelinin ihtiva etmesi gereken unsurlardan olan \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik niteli\u011fini ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesi anlam\u0131nda m\u00fcdahalenin me\u015fruiyet unsurlar\u0131ndan biri olan kanunilik \u015fart\u0131n\u0131 sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. <\/p>\n<p>89. Zorunlu topuk kan\u0131 uygulamas\u0131n\u0131n kanuni temeli ba\u011flam\u0131nda Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Kurumu taraf\u0131ndan g\u00f6nderilen yaz\u0131 i\u00e7eri\u011finde belirtilen 1593 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 3. ve 151. maddeleri ile 3359 say\u0131l\u0131 Kanun&#8217;un 3. maddesi ve Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 25\/12\/2006 tarihli ve 2006\/130 say\u0131l\u0131 Genelge&#8217;si ile 2014\/7 say\u0131l\u0131 Genelge&#8217;sinin ayr\u0131ca de\u011ferlendirilmesi gerekmektedir.<\/p>\n<p>90. 1593 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 3. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (1) ve (7) numaral\u0131 bentlerinde S\u0131hhat ve \u0130\u00e7timai Muavenet Vekaleti b\u00fct\u00e7eleriyle muayyen hatlar d\u00e2hilinde olarak, do\u011fumuteshil ve \u00e7ocuk \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc tenkis edecek tedbirleri almak ve \u00e7ocukluk ve gen\u00e7lik h\u0131fz\u0131ss\u0131hhas\u0131na ait i\u015flerle \u00e7ocuk s\u0131hhat ve b\u00fcnyesinin muhafaza ve tek\u00e2m\u00fcl\u00fcne ait tesisat\u0131n murakabesi hizmetlerinin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi ilgili idarenin g\u00f6revleri aras\u0131nda say\u0131lmakla birlikte, genel nitelikteki s\u00f6z konusu d\u00fczenlemenin tek ba\u015f\u0131na, baz\u0131 hastal\u0131klar\u0131n tetkik ve te\u015fhisi amac\u0131yla topuk kan\u0131 al\u0131nmas\u0131 \u015feklindeki m\u00fcdahaleninkanuni temelini olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bununla birlikte 3359 say\u0131l\u0131 Kanun&#8217;un 3. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (l) bendinde sa\u011fl\u0131k hizmetleriyle ilgili temel esaslar aras\u0131nda engelli \u00e7ocuk do\u011fumlar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi i\u00e7in gebelik \u00f6ncesi ve gebelik d\u00f6neminde t\u0131bbi ve e\u011fitsel \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmas\u0131 ve yeni do\u011fan bebeklerin metabolizma hastal\u0131klar\u0131 i\u00e7in gerekli olan testlerden ge\u00e7irilerek risk ta\u015f\u0131yanlar\u0131n belirlenmesine ili\u015fkin tedbirlerin al\u0131nmas\u0131na yer verilmi\u015f olup, belirtilen bu d\u00fczenlemelerin birlikte de\u011ferlendirilmesi neticesinde, bir k\u0131s\u0131m metabolizma hastal\u0131klar\u0131n\u0131n te\u015fhisi hususunda yenido\u011fanlar \u00fczerinde baz\u0131 t\u0131bbi testlerin yap\u0131lmas\u0131 ve gerekli tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 hususunda ilgili idareye yetki verildi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Zorunlu topuk kan\u0131 uygulamas\u0131na ili\u015fkin esas ve usulleri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak d\u00fczenleyen 2006\/130 say\u0131l\u0131 ve Neonatal Tarama Program\u0131 konulu Genelge ile 2014\/7 say\u0131l\u0131 ve Yeni Do\u011fan Tarama Program\u0131 konulu Genelge&#8217;nin de belirtilen h\u00fck\u00fcmler kapsam\u0131nda tanzim edildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n<p>91. Bu ba\u011flamda, bir k\u0131s\u0131m metabolizma hastal\u0131klar\u0131n\u0131n te\u015fhisi amac\u0131yla yenido\u011fanlar \u00fczerinde baz\u0131 t\u0131bbi testlerin yap\u0131lmas\u0131 ve gerekli tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 hususunda belirtilen d\u00fczenlemeler temelinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen ba\u015fvuruya konu m\u00fcdahalenin kanunilik \u015fart\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>92. Kamusal makamlar\u0131n bir hakk\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 s\u00fcrecinde iki ayr\u0131 a\u015famada takdir yetkisi bulunmaktad\u0131r. Bunlardan ilki, s\u0131n\u0131rlama \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn\u00fcn se\u00e7imidir. \u0130kincisi ise ilgili s\u0131n\u0131rlama \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc \u00e7er\u00e7evesinde izlenen me\u015fru amac\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00fczere yap\u0131lan s\u0131n\u0131rlaman\u0131n gereklili\u011fidir. Ancak kamusal makamlara tan\u0131nan bu takdir yetkisi s\u0131n\u0131rs\u0131z olmay\u0131p, ihlal iddias\u0131na konu \u00f6nlemin anayasal temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerle ba\u011fda\u015f\u0131r olmas\u0131, yani m\u00fcdahaleyi me\u015frula\u015ft\u0131rmak \u00fczere kullan\u0131lan arg\u00fcmanlar\u0131n elveri\u015fli, zorunlu ve orant\u0131l\u0131 olmas\u0131 gerekir (Serap Tortuk, \u00a7 49).<\/p>\n<p>93. Belirtilen takdir yetkisi, her bir vak\u0131a \u00f6zelinde ayr\u0131 bir kapsama sahiptir. G\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan hakk\u0131n veya hukuksal yarar\u0131n niteli\u011fi ve bunun birey bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemi gibi unsurlara ba\u011fl\u0131 olarak, bu yetkinin kapsam\u0131 daralmakta veya geni\u015flemektedir. Bireyin v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ili\u015fkin \u00f6nemli hukuksal \u00e7\u0131karlar s\u00f6z konusu oldu\u011funda takdir yetkisi daha dard\u0131r. <\/p>\n<p>94. Yenido\u011fan Tarama Program\u0131 ile t\u00fcm yeni do\u011fanlar\u0131n konjenital hipotiroidi, fenilketon\u00fcri, biyotinidaz eksikli\u011fi ve kistik fibrozis y\u00f6n\u00fcnden taranmas\u0131 ile olu\u015facak zek\u00e2 gerili\u011fi, beyin hasarlar\u0131 ve geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcms\u00fcz zararlar\u0131n engellenerek topluma getirdi\u011fi ekonomik y\u00fck\u00fcn \u00f6nlenmesi, akraba evliliklerinin azalt\u0131lmas\u0131 konusunda toplum bilincinin art\u0131r\u0131lmas\u0131, tan\u0131 konan bebeklerde bu hastal\u0131klar nedeniyle olu\u015facak rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 \u00f6nlemek amac\u0131yla uygun tedaviye ba\u015flanmas\u0131 ve b\u00f6ylece belli bir zek\u00e2 seviyesine ula\u015fmalar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131n\u0131n ama\u00e7land\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu kapsamda s\u00f6z konusu uygulaman\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n ve buna ba\u011fl\u0131 olarak kamu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 \u015feklindeki me\u015fru amac\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>95. Ancak belirtilen me\u015fru temellere ra\u011fmen bireyin temel hakk\u0131na yap\u0131lan m\u00fcdahale ile bu m\u00fcdahaleyle g\u00fcd\u00fclen me\u015fru ama\u00e7 aras\u0131nda bir orant\u0131 bulunmas\u0131 zorunludur. Ba\u015fvuruya konu m\u00fcdahalenin yukar\u0131da belirtilen me\u015fru temellere dayand\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k olmakla birlikte, ba\u015fvurucunun maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131na bir m\u00fcdahale te\u015fkil etti\u011fi anla\u015f\u0131lan s\u0131n\u0131rlaman\u0131n, belirtilen hakk\u0131n \u00f6z\u00fcne dokunarak onu anlams\u0131z k\u0131lacak \u00f6l\u00e7\u00fcde olmamas\u0131 gerekmektedir. Bu noktada somut ba\u015fvuru \u00f6zelinde ba\u015fvurucunun Anayasa&#8217;n\u0131n 17. maddesi \u00e7er\u00e7evesindeki bireysel yarar\u0131 ile kamu yarar\u0131 aras\u0131nda adil bir dengenin kurulup kurulmad\u0131\u011f\u0131 incelenmelidir.<\/p>\n<p>96. Mezkur d\u00fczenleme ile yenido\u011fan bebeklerin metabolik hastal\u0131klar bak\u0131m\u0131ndan gerekli testlerden ge\u00e7irilmesi, risk ta\u015f\u0131yanlar\u0131n belirlenmesi ve gerekli tedavi i\u015flemlerinin ba\u015flat\u0131larak takibi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. \u00d6zellikle \u00e7ocuklarda belirli hastal\u0131klara ba\u011fl\u0131 olarak zek\u00e2 gerili\u011fi ve beyin hasar\u0131 olu\u015fumunun engellenmesi amac\u0131yla tetkik ve te\u015fhis yap\u0131lmas\u0131n\u0131 ama\u00e7layan uygulama kapsam\u0131nda, bebeklerin do\u011fumlar\u0131ndan itibaren, uygun \u015fartlarda, filtre ka\u011f\u0131tlar\u0131 ile topuk kan\u0131 \u00f6rneklerini almak, yap\u0131lan tetkikler neticesinde sonu\u00e7lar\u0131 hastal\u0131k y\u00f6n\u00fcnden \u015f\u00fcpheli \u00e7\u0131kan bebeklerin ilgili kliniklere sevkini ger\u00e7ekle\u015ftirmek ve bu bebekleri takip etmek hususundaki g\u00f6revin halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerine verildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. <\/p>\n<p>97. Yeni Do\u011fan Tarama Program\u0131 kapsam\u0131nda, belirli hastal\u0131klar\u0131n te\u015fhisi amac\u0131yla bir defa veya hastal\u0131k \u015f\u00fcphesi durumunda yinelenmek \u00fczere s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da uygulama yap\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, ilgili Genelge&#8217;de hangi ama\u00e7larla kan al\u0131naca\u011f\u0131 ve bebeklerin sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131n olumsuz etkilenmemesi amac\u0131yla kan alma zaman\u0131, kan alma b\u00f6lgesi, kan alma i\u015flemi \u00f6ncesindeki haz\u0131rl\u0131k s\u00fcreci, kan alma i\u015flemi ve kan al\u0131nd\u0131ktan sonraki s\u00fcre\u00e7 hakk\u0131nda, bunun yan\u0131 s\u0131ra yap\u0131lacak tetkikler, sonu\u00e7lar\u0131n de\u011ferlendirilmesi ve sonu\u00e7lar\u0131 hastal\u0131k y\u00f6n\u00fcnden \u015f\u00fcpheli \u00e7\u0131kan bebeklerin ilgili kliniklere sevki ilebu bebeklerin takibi hususunda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 d\u00fczenlemelere yer verildi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu kapsamda g\u00f6rev alan personelin e\u011fitimlerinin de s\u00f6z konusu Genelge ve bu kapsamda g\u00f6nderilen bilgi notlar\u0131 ba\u011flam\u0131nda g\u00fcncellenmesine \u00f6zen g\u00f6sterildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. <\/p>\n<p>98. Ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan zorunlu topuk kan\u0131 uygulamas\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir soruna yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin bir iddian\u0131n da ileri s\u00fcr\u00fclmedi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Ba\u015fvuru formu ve ilgili yarg\u0131lama evrak\u0131 kapsam\u0131nda, Yenido\u011fan Tarama Program\u0131 uyar\u0131nca topuk kan\u0131 al\u0131nmas\u0131 i\u015fleminde ba\u015fvurucunun ve kamunun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin mevcut yarar kar\u015f\u0131s\u0131nda, s\u00f6z konusu i\u015flemin ba\u015fvurucunun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan olumsuz bir etkisi oldu\u011funa dair bir bulguya da rastlan\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lgili yarg\u0131sal makamlar taraf\u0131ndan da ilgili mevzuat kapsam\u0131nda -yukar\u0131da belirtilen unsurlara da de\u011finilmek suretiyle- ba\u015fvurucu hakk\u0131nda sa\u011fl\u0131k tedbiri uygulanmas\u0131na karar verildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. S\u00f6z konusu tespitler, Derece Mahkemesi kararlar\u0131n\u0131n yeterli bir temele sahip oldu\u011fu ve keyf\u00eelik i\u00e7ermedi\u011fini ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n<p>99. Yukar\u0131da yer verilen tespitler uyar\u0131nca ba\u015fvuruya konu m\u00fcdahalenin demokratik toplumda gerekli ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemez.<\/p>\n<p>100. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle zorunlu topuk kan\u0131 uygulamas\u0131 ba\u011flam\u0131nda ba\u015fvurucunun Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi hakk\u0131n\u0131n ihlal edilmedi\u011fine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n<p>3. 6216 Say\u0131l\u0131 Kanun&#8217;un 50. Maddesi Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n<p>101. 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 50. maddesinin (1) ve (2) numaral\u0131 f\u0131kralar\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>\u201c(1) Esas inceleme sonunda, ba\u015fvurucunun hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ya da edilmedi\u011fine karar verilir. \u0130hlal karar\u0131 verilmesi h\u00e2linde ihlalin ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gerekenlere h\u00fckmedilir\u2026<\/p>\n<p>(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar\u0131ndan kaynaklanm\u0131\u015fsa, ihlali ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yapmak \u00fczere dosya ilgili mahkemeye g\u00f6nderilir. Yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131nda hukuki yarar bulunmayan h\u00e2llerde ba\u015fvurucu lehine tazminata h\u00fckmedilebilir veya genel mahkemelerde dava a\u00e7\u0131lmas\u0131 yolu g\u00f6sterilebilir. Yeniden yarg\u0131lama yapmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar\u0131nda a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 ihlali ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131racak \u015fekilde m\u00fcmk\u00fcnse dosya \u00fczerinden karar verir.\u201d<\/p>\n<p>102. Ba\u015fvurucu uyu\u015fmazl\u0131k hakk\u0131nda yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131n\u0131 ve 50.000 TL tazminata h\u00fckmedilmesini talep etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>103. Somut ba\u015fvuruda zorunlu a\u015f\u0131 uygulamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>104. Zorunlu a\u015f\u0131 uygulamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi hakk\u0131n\u0131n ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lamas\u0131nda hukuki yarar bulundu\u011fundan karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmak \u00fczere Mersin 2. \u00c7ocuk Mahkemesine g\u00f6nderilmesine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n<p>105. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL har\u00e7tan olu\u015fan yarg\u0131lama giderinin ba\u015fvurucuya \u00f6denmesine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n<p>V. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n<p>A. Maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n KABUL ED\u0130LEB\u0130L\u0130R OLDU\u011eUNA,<\/p>\n<p>B. 1. Zorunlu a\u015f\u0131 uygulamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi hakk\u0131n\u0131n \u0130HLAL ED\u0130LD\u0130\u011e\u0130NE, <\/p>\n<p>2. Zorunlu topuk kan\u0131 uygulamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi hakk\u0131n\u0131n \u0130HLAL ED\u0130LMED\u0130\u011e\u0130NE, <\/p>\n<p>C. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin zorunlu a\u015f\u0131 uygulamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi hakk\u0131n\u0131n ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmak \u00fczere Mersin 2. \u00c7ocuk Mahkemesine G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE,<\/p>\n<p>D. 206,10 TL har\u00e7tan olu\u015fan yarg\u0131lama giderinin BA\u015eVURUCUYA \u00d6DENMES\u0130NE, <\/p>\n<p>E. \u00d6demenin, karar\u0131n tebli\u011fini takiben ba\u015fvurucunun Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvuru tarihinden itibaren d\u00f6rt ay i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131na, \u00f6demede gecikme olmas\u0131 h\u00e2linde bu s\u00fcrenin sona erdi\u011fi tarihten \u00f6deme tarihine kadar ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7in yasal FA\u0130Z UYGULANMASINA, <\/p>\n<p>F. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE <\/p>\n<p>29\/6\/2016 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n<p>\u200bAnayasa Mahkemesi&#8217;nin 29\/6\/2016 tarihli ve 2014\/4077 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n<p>Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM KARAR MUHAMMED AL\u0130 BAYRAM BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2014\/4077) Karar Tarihi: 29\/6\/2016 R.G. Tarih ve Say\u0131: 26\/10\/2016 &#8211; 29869 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM KARAR Ba\u015fkan : Engin YILDIRIM \u00dcyeler : Recep K\u00d6M\u00dcRC\u00dc Alparslan ALTAN Celal M\u00fcmtaz AKINCI Muammer TOPAL Raport\u00f6r : \u015eebnem NEB\u0130O\u011eLU \u00d6NER Ba\u015fvurucu : Muhammed Ali BAYRAM Temsilcileri : Caner BAYRAM \u015eehrazat BAYRAM I. BA\u015eVURUNUN KONUSU 1. Ba\u015fvuru, velayet alt\u0131nda bulunan ba\u015fvurucuya \u00e7ocukluk d\u00f6nemi a\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 ve topuk kan\u0131 al\u0131nmas\u0131 ebeveyn taraf\u0131ndan kabul edilmedi\u011fi h\u00e2lde bu hususta mahkemece sa\u011fl\u0131k tedbiri uygulanmas\u0131na karar verilmesi nedeniyle maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir. II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130 2. Ba\u015fvuru 24\/3\/2014 tarihinde Mersin 2. \u00c7ocuk Mahkemesi vas\u0131tas\u0131yla yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvuru formu ve eklerinin idari y\u00f6nden yap\u0131lan \u00f6n incelemesi neticesinde ba\u015fvurunun Komisyona sunulmas\u0131na engel te\u015fkil edecek bir eksikli\u011finin bulunmad\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015ftir. 3. \u0130kinci B\u00f6l\u00fcm \u0130kinci Komisyonunca 26\/11\/2014 tarihinde ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir. 4.B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan 5\/1\/2015 tarihinde, ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir. 5. Ba\u015fvurunun bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na (Bakanl\u0131k) g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bakanl\u0131k, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc 6\/2\/2015 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunmu\u015ftur. 6. Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan Anayasa Mahkemesine sunulan g\u00f6r\u00fc\u015f 17\/2\/2015 tarihinde ba\u015fvurucuya tebli\u011f edilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 3\/3\/2015 &hellip;<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-100444","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v26.6 (Yoast SEO v27.1.1) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>AYM&#039;nin 2014\/4077 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131 - Av. Deniz Can K\u0131z\u0131l<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/hukukihaber\/aymnin-2014-4077-basvuru-numarali-karari\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"AYM&#039;nin 2014\/4077 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM KARAR MUHAMMED AL\u0130 BAYRAM BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2014\/4077) Karar Tarihi: 29\/6\/2016 R.G. Tarih ve Say\u0131: 26\/10\/2016 &#8211; 29869 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM KARAR Ba\u015fkan : Engin YILDIRIM \u00dcyeler : Recep K\u00d6M\u00dcRC\u00dc Alparslan ALTAN Celal M\u00fcmtaz AKINCI Muammer TOPAL Raport\u00f6r : \u015eebnem NEB\u0130O\u011eLU \u00d6NER Ba\u015fvurucu : Muhammed Ali BAYRAM Temsilcileri : Caner BAYRAM \u015eehrazat BAYRAM I. BA\u015eVURUNUN KONUSU 1. Ba\u015fvuru, velayet alt\u0131nda bulunan ba\u015fvurucuya \u00e7ocukluk d\u00f6nemi a\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 ve topuk kan\u0131 al\u0131nmas\u0131 ebeveyn taraf\u0131ndan kabul edilmedi\u011fi h\u00e2lde bu hususta mahkemece sa\u011fl\u0131k tedbiri uygulanmas\u0131na karar verilmesi nedeniyle maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir. II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130 2. Ba\u015fvuru 24\/3\/2014 tarihinde Mersin 2. \u00c7ocuk Mahkemesi vas\u0131tas\u0131yla yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvuru formu ve eklerinin idari y\u00f6nden yap\u0131lan \u00f6n incelemesi neticesinde ba\u015fvurunun Komisyona sunulmas\u0131na engel te\u015fkil edecek bir eksikli\u011finin bulunmad\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015ftir. 3. \u0130kinci B\u00f6l\u00fcm \u0130kinci Komisyonunca 26\/11\/2014 tarihinde ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir. 4.B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan 5\/1\/2015 tarihinde, ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir. 5. Ba\u015fvurunun bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na (Bakanl\u0131k) g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bakanl\u0131k, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc 6\/2\/2015 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunmu\u015ftur. 6. Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan Anayasa Mahkemesine sunulan g\u00f6r\u00fc\u015f 17\/2\/2015 tarihinde ba\u015fvurucuya tebli\u011f edilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 3\/3\/2015 &hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/hukukihaber\/aymnin-2014-4077-basvuru-numarali-karari\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Av. Deniz Can K\u0131z\u0131l\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-05-29T07:49:00+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Hukuki Haber.net\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Hukuki Haber.net\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimated reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"59 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/hukukihaber\/aymnin-2014-4077-basvuru-numarali-karari\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/hukukihaber\/aymnin-2014-4077-basvuru-numarali-karari\/\"},\"author\":{\"name\":\"Hukuki Haber.net\",\"@id\":\"https:\/\/denizcankizil.tr\/#\/schema\/person\/001a271de994a0aa3f90eea084424822\"},\"headline\":\"AYM&#8217;nin 2014\/4077 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\",\"datePublished\":\"2025-05-29T07:49:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/hukukihaber\/aymnin-2014-4077-basvuru-numarali-karari\/\"},\"wordCount\":11872,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/denizcankizil.tr\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Hukuki Haberler\"],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/hukukihaber\/aymnin-2014-4077-basvuru-numarali-karari\/\",\"url\":\"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/hukukihaber\/aymnin-2014-4077-basvuru-numarali-karari\/\",\"name\":\"AYM'nin 2014\/4077 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131 - Av. Deniz Can K\u0131z\u0131l\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/denizcankizil.tr\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-05-29T07:49:00+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/hukukihaber\/aymnin-2014-4077-basvuru-numarali-karari\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/hukukihaber\/aymnin-2014-4077-basvuru-numarali-karari\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/hukukihaber\/aymnin-2014-4077-basvuru-numarali-karari\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/denizcankizil.tr\/de\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"AYM&#8217;nin 2014\/4077 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/denizcankizil.tr\/#website\",\"url\":\"https:\/\/denizcankizil.tr\/\",\"name\":\"Av. Deniz Can K\u0131z\u0131l\",\"description\":\"Avukat Deniz Can K\u0131z\u0131l Antalya Barosu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/denizcankizil.tr\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/denizcankizil.tr\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/denizcankizil.tr\/#organization\",\"name\":\"Av. Deniz Can K\u0131z\u0131l\",\"url\":\"https:\/\/denizcankizil.tr\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/denizcankizil.tr\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"http:\/\/denizcankizil.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/siyah-logo-svg.svg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/denizcankizil.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/siyah-logo-svg.svg\",\"width\":1080,\"height\":1080,\"caption\":\"Av. Deniz Can K\u0131z\u0131l\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/denizcankizil.tr\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/denizcankizil.tr\/#\/schema\/person\/001a271de994a0aa3f90eea084424822\",\"name\":\"Hukuki Haber.net\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-GB\",\"@id\":\"https:\/\/denizcankizil.tr\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/57d8a49151495586611a149d29fc42865b951dc053a84709a3172ccb5abf3118?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/57d8a49151495586611a149d29fc42865b951dc053a84709a3172ccb5abf3118?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Hukuki Haber.net\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/www.hukukihaber.net\"],\"url\":\"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/author\/hukukihabernet\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"AYM'nin 2014\/4077 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131 - Av. Deniz Can K\u0131z\u0131l","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/hukukihaber\/aymnin-2014-4077-basvuru-numarali-karari\/","og_locale":"en_GB","og_type":"article","og_title":"AYM'nin 2014\/4077 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131","og_description":"T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM KARAR MUHAMMED AL\u0130 BAYRAM BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2014\/4077) Karar Tarihi: 29\/6\/2016 R.G. Tarih ve Say\u0131: 26\/10\/2016 &#8211; 29869 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM KARAR Ba\u015fkan : Engin YILDIRIM \u00dcyeler : Recep K\u00d6M\u00dcRC\u00dc Alparslan ALTAN Celal M\u00fcmtaz AKINCI Muammer TOPAL Raport\u00f6r : \u015eebnem NEB\u0130O\u011eLU \u00d6NER Ba\u015fvurucu : Muhammed Ali BAYRAM Temsilcileri : Caner BAYRAM \u015eehrazat BAYRAM I. BA\u015eVURUNUN KONUSU 1. Ba\u015fvuru, velayet alt\u0131nda bulunan ba\u015fvurucuya \u00e7ocukluk d\u00f6nemi a\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 ve topuk kan\u0131 al\u0131nmas\u0131 ebeveyn taraf\u0131ndan kabul edilmedi\u011fi h\u00e2lde bu hususta mahkemece sa\u011fl\u0131k tedbiri uygulanmas\u0131na karar verilmesi nedeniyle maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir. II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130 2. Ba\u015fvuru 24\/3\/2014 tarihinde Mersin 2. \u00c7ocuk Mahkemesi vas\u0131tas\u0131yla yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvuru formu ve eklerinin idari y\u00f6nden yap\u0131lan \u00f6n incelemesi neticesinde ba\u015fvurunun Komisyona sunulmas\u0131na engel te\u015fkil edecek bir eksikli\u011finin bulunmad\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015ftir. 3. \u0130kinci B\u00f6l\u00fcm \u0130kinci Komisyonunca 26\/11\/2014 tarihinde ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir. 4.B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan 5\/1\/2015 tarihinde, ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir. 5. Ba\u015fvurunun bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na (Bakanl\u0131k) g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bakanl\u0131k, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc 6\/2\/2015 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunmu\u015ftur. 6. Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan Anayasa Mahkemesine sunulan g\u00f6r\u00fc\u015f 17\/2\/2015 tarihinde ba\u015fvurucuya tebli\u011f edilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 3\/3\/2015 &hellip;","og_url":"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/hukukihaber\/aymnin-2014-4077-basvuru-numarali-karari\/","og_site_name":"Av. Deniz Can K\u0131z\u0131l","article_published_time":"2025-05-29T07:49:00+00:00","author":"Hukuki Haber.net","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Hukuki Haber.net","Estimated reading time":"59 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/hukukihaber\/aymnin-2014-4077-basvuru-numarali-karari\/#article","isPartOf":{"@id":"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/hukukihaber\/aymnin-2014-4077-basvuru-numarali-karari\/"},"author":{"name":"Hukuki Haber.net","@id":"https:\/\/denizcankizil.tr\/#\/schema\/person\/001a271de994a0aa3f90eea084424822"},"headline":"AYM&#8217;nin 2014\/4077 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131","datePublished":"2025-05-29T07:49:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/hukukihaber\/aymnin-2014-4077-basvuru-numarali-karari\/"},"wordCount":11872,"publisher":{"@id":"https:\/\/denizcankizil.tr\/#organization"},"articleSection":["Hukuki Haberler"],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/hukukihaber\/aymnin-2014-4077-basvuru-numarali-karari\/","url":"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/hukukihaber\/aymnin-2014-4077-basvuru-numarali-karari\/","name":"AYM'nin 2014\/4077 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131 - Av. Deniz Can K\u0131z\u0131l","isPartOf":{"@id":"https:\/\/denizcankizil.tr\/#website"},"datePublished":"2025-05-29T07:49:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/hukukihaber\/aymnin-2014-4077-basvuru-numarali-karari\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/hukukihaber\/aymnin-2014-4077-basvuru-numarali-karari\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/hukukihaber\/aymnin-2014-4077-basvuru-numarali-karari\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/denizcankizil.tr\/de\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"AYM&#8217;nin 2014\/4077 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/denizcankizil.tr\/#website","url":"https:\/\/denizcankizil.tr\/","name":"Av. Deniz Can K\u0131z\u0131l","description":"Avukat Deniz Can K\u0131z\u0131l Antalya Barosu","publisher":{"@id":"https:\/\/denizcankizil.tr\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/denizcankizil.tr\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/denizcankizil.tr\/#organization","name":"Av. Deniz Can K\u0131z\u0131l","url":"https:\/\/denizcankizil.tr\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/denizcankizil.tr\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"http:\/\/denizcankizil.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/siyah-logo-svg.svg","contentUrl":"http:\/\/denizcankizil.tr\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/siyah-logo-svg.svg","width":1080,"height":1080,"caption":"Av. Deniz Can K\u0131z\u0131l"},"image":{"@id":"https:\/\/denizcankizil.tr\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/denizcankizil.tr\/#\/schema\/person\/001a271de994a0aa3f90eea084424822","name":"Hukuki Haber.net","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-GB","@id":"https:\/\/denizcankizil.tr\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/57d8a49151495586611a149d29fc42865b951dc053a84709a3172ccb5abf3118?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/57d8a49151495586611a149d29fc42865b951dc053a84709a3172ccb5abf3118?s=96&d=mm&r=g","caption":"Hukuki Haber.net"},"sameAs":["http:\/\/www.hukukihaber.net"],"url":"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/author\/hukukihabernet\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100444","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=100444"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100444\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=100444"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=100444"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/denizcankizil.tr\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=100444"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}