Son g\u00fcnlerde kamuoyuna yans\u0131yan bir mahkeme karar\u0131 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131, ceza yarg\u0131lamas\u0131nda usul hukuku a\u00e7\u0131s\u0131ndan tart\u0131\u015fmal\u0131 bir \u00f6rnek te\u015fkil etmi\u015ftir. Nev\u015fehir 6. Asliye Ceza Mahkemesi taraf\u0131ndan 2025 y\u0131l\u0131 Nisan ay\u0131nda verilen bir kararda, gerek\u00e7eli karar\u0131n ba\u015f\u0131nda \u201cAziz T\u00fcrk Milleti Ad\u0131na Gerek\u00e7eli Karar\u201d ibaresi kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum hem sosyal medyada hem de hukuk \u00e7evrelerinde tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
Bu noktada sorulmas\u0131 gereken husus \u015fudur: Mahkemeler karar verirken ba\u015fl\u0131\u011fa \u201cAziz T\u00fcrk Milleti ad\u0131na\u201d ifadesini ekleyebilir mi? Bu ifade, usul hukukuna uygun mudur?<\/p>\n
Mahkeme ilamlar\u0131nda h\u00fck\u00fcm k\u0131sm\u0131n\u0131n nas\u0131l yaz\u0131laca\u011f\u0131 gerek Ceza Mahkemeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan CMK\u2019da gerek ise Hukuk Mahkemeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan HMK\u2019da d\u00fczenleme alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 zamanda Mahkemelerin yarg\u0131 yetkisini kim ad\u0131na kullanaca\u011f\u0131 da a\u00e7\u0131k\u00e7a Anayasa\u2019da belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Anayasas\u0131\u2019n\u0131n 9. maddesinde,<\/p>\n
\u201cYarg\u0131 yetkisi, T\u00fcrk Milleti ad\u0131na, ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z mahkemelerce kullan\u0131l\u0131r.\u201d h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015ftir. Bu ifade, a\u00e7\u0131k\u00e7a \u201cT\u00fcrk Milleti ad\u0131na\u201d \u015feklinde sabit ve s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 bir ifadedir. Anayasa\u2019da herhangi bir niteleyici s\u0131fat kullan\u0131lmam\u0131\u015f, farkl\u0131 ifade bi\u00e7imine de yer verilmemi\u015ftir.<\/p>\n
Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019nun 232. maddesinde, \u201cH\u00fckm\u00fcn gerek\u00e7esi ve h\u00fck\u00fcm f\u0131kras\u0131n\u0131n i\u00e7erece\u011fi hususlar\u201d d\u00fczenlenmi\u015ftir;<\/p>\n
H\u00fckm\u00fcn gerek\u00e7esi ve h\u00fck\u00fcm f\u0131kras\u0131n\u0131n i\u00e7erece\u011fi hususlar<\/p>\n
Madde 232 \u2013\u00a0(1) H\u00fckm\u00fcn ba\u015f\u0131na, “T\u00fcrk Milleti ad\u0131na” verildi\u011fi yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n
(2) H\u00fckm\u00fcn ba\u015f\u0131nda;<\/p>\n
a) H\u00fckm\u00fc veren mahkemenin ad\u0131,<\/p>\n
b) H\u00fckm\u00fc veren mahkeme ba\u015fkan\u0131n\u0131n ve \u00fcyelerinin veya h\u00e2kimin, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n ve zab\u0131t k\u00e2tibinin, kat\u0131lan\u0131n, ma\u011fdurun, vekilinin, kanun\u00ee temsilcisinin ve m\u00fcdafiin ad\u0131 ve soyad\u0131 ile san\u0131\u011f\u0131n a\u00e7\u0131k kimli\u011fi,<\/p>\n
c) Beraat karar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, su\u00e7un i\u015flendi\u011fi yer, tarih ve zaman dilimi,<\/p>\n
d) San\u0131\u011f\u0131n g\u00f6zalt\u0131nda veya tutuklu kald\u0131\u011f\u0131 tarih ve s\u00fcre ile halen tutuklu olup olmad\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
Yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n
(3) H\u00fckm\u00fcn gerek\u00e7esi\u00a0ve varsa kar\u015f\u0131 oy gerek\u00e7esi, t\u00fcm\u00fcyle tutana\u011fa ge\u00e7irilmemi\u015fse a\u00e7\u0131klanmas\u0131ndan itibaren en ge\u00e7 onbe\u015f g\u00fcn i\u00e7inde dava dosyas\u0131na konulur.<\/p>\n
(4) Karar ve h\u00fck\u00fcmler bunlara kat\u0131lan h\u00e2kimler taraf\u0131ndan imzalan\u0131r.<\/p>\n
(5)\u00a0(De\u011fi\u015fik: 24\/11\/2016-6763\/31 md.)\u00a0H\u00fck\u00fcm sonucu tefhim edildikten sonra gerek\u00e7eli karar imzalanmadan h\u00e2kim \u00f6l\u00fcr veya herhangi bir sebeple karar\u0131 imzalayamayacak h\u00e2le d\u00fc\u015ferse, yeni h\u00e2kim, tefhim edilen h\u00fckme uygun olarak gerek\u00e7eli karar\u0131 bizzat yazarak imzalar. Toplu mahkemelerde b\u00f6yle bir durumun ger\u00e7ekle\u015fmesi h\u00e2linde, h\u00fck\u00fcm di\u011fer h\u00e2kimler taraf\u0131ndan imzalan\u0131r ve ba\u015fkan veya en k\u0131demli h\u00e2kim taraf\u0131ndan, h\u00fckm\u00fcn alt\u0131na di\u011fer h\u00e2kimin imza edememesinin sebebi yaz\u0131larak imza olunur.<\/p>\n
(6) H\u00fck\u00fcm f\u0131kras\u0131nda, 223\u2019\u00fcnc\u00fc maddeye g\u00f6re verilen karar\u0131n ne oldu\u011funun, uygulanan kanun maddelerinin, verilen ceza miktar\u0131n\u0131n, kanun yollar\u0131na ba\u015fvurma ve tazminat isteme olana\u011f\u0131n\u0131n bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n, ba\u015fvuru olana\u011f\u0131 varsa s\u00fcresi ve merciinin teredd\u00fcde yer vermeyecek \u015fekilde a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilmesi gerekir.<\/p>\n
(7) H\u00fck\u00fcmlerin n\u00fcshalar\u0131 ve \u00f6zetleri mahkeme ba\u015fkan\u0131 veya h\u00e2kim ile zab\u0131t k\u00e2tibi taraf\u0131ndan imzalan\u0131r ve m\u00fch\u00fcrlenir.<\/p>\n
Hukuk Muhakemeleri Kanununun 297. maddesinde, \u201cH\u00fckm\u00fcn kapsam\u0131\u201d d\u00fczenlenmi\u015ftir;<\/p>\n
H\u00fckm\u00fcn kapsam\u0131 <\/p>\n
MADDE 297-(1) H\u00fck\u00fcm \u201cT\u00fcrk Milleti Ad\u0131na\u201d verilir ve bu ibareden sonra a\u015fa\u011f\u0131daki hususlar\u0131 kapsar:<\/p>\n
a) H\u00fckm\u00fc veren mahkeme ile h\u00e2kim veya h\u00e2kimlerin ve zab\u0131t k\u00e2tibinin ad ve soyadlar\u0131 ile sicil numaralar\u0131, mahkeme \u00e7e\u015fitli s\u0131fatlarla g\u00f6rev yap\u0131yorsa h\u00fckm\u00fcn hangi s\u0131fatla verildi\u011fini.<\/p>\n
b) Taraflar\u0131n ve davaya kat\u0131lanlar\u0131n kimlikleri ile T\u00fcrkiye Cumhuriyeti kimlik numaras\u0131, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad ve soyadlar\u0131 ile adreslerini.<\/p>\n
c) Taraflar\u0131n iddia ve savunmalar\u0131n\u0131n \u00f6zetini, anla\u015ft\u0131klar\u0131 ve anla\u015famad\u0131klar\u0131 hususlar\u0131, \u00e7eki\u015fmeli vak\u0131alar hakk\u0131nda toplanan delilleri, delillerin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ve de\u011ferlendirilmesini, sabit g\u00f6r\u00fclen vak\u0131alarla bunlardan \u00e7\u0131kar\u0131lan sonu\u00e7 ve hukuki sebepleri.<\/p>\n
\u00e7) H\u00fck\u00fcm sonucu, yarg\u0131lama giderleri ile taraflardan al\u0131nan avans\u0131n harcanmayan k\u0131sm\u0131n\u0131n iadesi, varsa kanun yollar\u0131 ve s\u00fcresini.<\/p>\n
d) H\u00fckm\u00fcn verildi\u011fi tarih ve h\u00e2kim veya h\u00e2kimlerin ve zab\u0131t k\u00e2tibinin imzalar\u0131n\u0131. e) Gerek\u00e7eli karar\u0131n yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihi.<\/p>\n
(2) H\u00fckm\u00fcn sonu\u00e7 k\u0131sm\u0131nda, gerek\u00e7eye ait herhangi bir s\u00f6z tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakk\u0131nda verilen h\u00fck\u00fcmle, taraflara y\u00fcklenen bor\u00e7 ve tan\u0131nan haklar\u0131n, s\u0131ra numaras\u0131 alt\u0131nda; a\u00e7\u0131k, \u015f\u00fcphe ve teredd\u00fct uyand\u0131rmayacak \u015fekilde g\u00f6sterilmesi gereklidir.<\/p>\n
Yukar\u0131daki kanuni d\u00fczenlemelerde de a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere h\u00fckm\u00fcn ba\u015f\u0131nda \u201cT\u00fcrk Milleti Ad\u0131na\u201d \u015feklinde net ve emredici bir ibare yer al\u0131r.<\/p>\n
Bu a\u00e7\u0131k d\u00fczenlemeye ra\u011fmen, mahkemenin takdiriyle bu ifadeye \u201cAziz\u201d kelimesinin eklenmesi usul h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturur. Ceza ve Hukuk davalar\u0131 sonucunda h\u00fck\u00fcm verilirken, \u015fekil kurallar\u0131na s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 kal\u0131nmas\u0131 esast\u0131r. Ceza ve hukuk yarg\u0131lamas\u0131nda h\u00fckm\u00fc veren mahkeme, karar\u0131nda; mahkemenin ad\u0131, heyet bilgisi, san\u0131\u011f\u0131n a\u00e7\u0131k kimli\u011fi, ma\u011fdur ve temsilcilerin kimlikleri gibi unsurlar\u0131 nas\u0131l eksiksiz yazmak zorundaysa, karar\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131na \u201cT\u00fcrk Milleti ad\u0131na\u201d ibaresini de ayn\u0131 zorunlulukla yazmak mecburiyetindedir.<\/p>\n
Bu \u015feklin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131, di\u011fer usul eksikliklerinde oldu\u011fu gibi, karar\u0131n bozulmas\u0131n\u0131 gerektirir. \u201cT\u00fcrk Milleti ad\u0131na\u201d ibaresi de h\u00fckm\u00fcn zorunlu \u015fekil unsurlar\u0131ndand\u0131r. Mahkemenin kendi takdiriyle bu ifadeyi de\u011fi\u015ftirmesi, \u015fekil y\u00f6n\u00fcnden ge\u00e7ersizlik do\u011furabilecek niteliktedir. Bu durum istinaf ya da temyiz merciince tespit edildi\u011finde, bahse konu usul eksikli\u011fi bozma gerek\u00e7esi olur.<\/p>\n
SONU\u00c7 OLARAK:<\/p>\n
Kararlar\u0131n ba\u015fl\u0131k k\u0131sm\u0131, sadece \u015fekli de\u011fil ayn\u0131 zamanda anayasal bir zorunluluktur. Zira Anayasa\u2019n\u0131n 9. maddesi ile yarg\u0131 yetkisinin T\u00fcrk Milleti ad\u0131na kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00fczenlenmi\u015f; HMK m.297 ve CMK m.232 ile mahkeme kararlar\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131k k\u0131sm\u0131na yaln\u0131zca \u201cT\u00fcrk Milleti ad\u0131na\u201d ibaresinin yaz\u0131laca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ba\u011flamda, h\u00e2kimin veya mahkemenin kendi takdiriyle bu ibareye ba\u015fka bir kelime eklemesi ya da de\u011fi\u015ftirmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
Burada \u00f6nemli olan yaln\u0131zca \u015fekli bir d\u00fczenleme de\u011fil, hukukun birli\u011fi, tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve evrenselli\u011fidir. Kanun koyucunun, anayasa ve kanunlara bu ifadeyi a\u00e7\u0131k\u00e7a yazmas\u0131n\u0131n bir nedeni vard\u0131r. Bu durum, t\u00fcm \u00fclkede hukuk birli\u011finin rasyonel ve yasalara uygun \u015fekilde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmek i\u00e7indir. E\u011fer bug\u00fcn mahkemelere ve hakimlere karar ba\u015fl\u0131klar\u0131na diledikleri gibi niteleyici s\u0131fatlar eklemesine izin verilirse; bu durum zamanla ho\u015fumuza gitmeyen ya da toplumda infiale yol a\u00e7acak ifadelerin de eklenmesine zemin haz\u0131rlar. \u0130lk bak\u0131\u015fta masum veya iyi niyetli gibi g\u00f6r\u00fclebilecek bu t\u00fcr ifadeler, ileride farkl\u0131 inan\u00e7, ideoloji veya siyasi duru\u015flar\u0131n yarg\u0131 kararlar\u0131na s\u0131zmas\u0131na neden olabilir.<\/p>\n
Yarg\u0131n\u0131n, karar verirken kulland\u0131\u011f\u0131 dilin standard\u0131, hukuk birli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayati \u00f6nemdedir. Bu birlik bozuldu\u011funda, toplumun yarg\u0131ya olan g\u00fcveni de zedelenir. Dolay\u0131s\u0131yla bug\u00fcnk\u00fc \u00f6rnekte sempatiyle kar\u015f\u0131lanabilecek bir ifade, yar\u0131n hukuk bar\u0131\u015f\u0131n\u0131 tehdit eden bir araca d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Bu sebeple, sadece \u201cT\u00fcrk Milleti ad\u0131na\u201d ibaresi kullan\u0131lmal\u0131, hi\u00e7bir hakim veya mahkeme bu ibareye ekleme veya \u00e7\u0131karma yapmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu zorunluluk; Anayasa\u2019n\u0131n 9. maddesi, 6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu\u2019nun 297. maddesi ve 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019nun 232. maddesi ile a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenlenmi\u015ftir. Mahkemelerin, bu ifadeye herhangi bir s\u0131fat veya yorum eklemesi usule ayk\u0131r\u0131d\u0131r ve yarg\u0131sal denetimlerde bozma gerek\u00e7esi te\u015fkil eder.<\/p>\n
Yarg\u0131 yetkisi, T\u00fcrk Milleti ad\u0131na ve yaln\u0131zca yasal s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde kullan\u0131l\u0131r. Mahkemelerin, karar ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcslemek veya sembolik ifadelerle zenginle\u015ftirmek gibi bir yetkisi yoktur. Bu t\u00fcr de\u011fi\u015fiklikler, hukuk devleti ilkesine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu gibi, hukuk birli\u011fini, toplumsal d\u00fczeni ve nihayetinde hukuka olan g\u00fcveni zedeleyecektir.<\/p>\n
\u200bSon g\u00fcnlerde kamuoyuna yans\u0131yan bir mahkeme karar\u0131 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131, ceza yarg\u0131lamas\u0131nda usul hukuku a\u00e7\u0131s\u0131ndan tart\u0131\u015fmal\u0131 bir \u00f6rnek te\u015fkil etmi\u015ftir. Nev\u015fehir 6. Asliye Ceza Mahkemesi taraf\u0131ndan 2025 y\u0131l\u0131 Nisan ay\u0131nda verilen bir kararda, gerek\u00e7eli karar\u0131n ba\u015f\u0131nda \u201cAziz T\u00fcrk Milleti Ad\u0131na Gerek\u00e7eli Karar\u201d ibaresi kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum hem sosyal medyada hem de hukuk \u00e7evrelerinde tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
Bu noktada sorulmas\u0131 gereken husus \u015fudur: Mahkemeler karar verirken ba\u015fl\u0131\u011fa \u201cAziz T\u00fcrk Milleti ad\u0131na\u201d ifadesini ekleyebilir mi? Bu ifade, usul hukukuna uygun mudur?<\/p>\n
Mahkeme ilamlar\u0131nda h\u00fck\u00fcm k\u0131sm\u0131n\u0131n nas\u0131l yaz\u0131laca\u011f\u0131 gerek Ceza Mahkemeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan CMK\u2019da gerek ise Hukuk Mahkemeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan HMK\u2019da d\u00fczenleme alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 zamanda Mahkemelerin yarg\u0131 yetkisini kim ad\u0131na kullanaca\u011f\u0131 da a\u00e7\u0131k\u00e7a Anayasa\u2019da belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Anayasas\u0131\u2019n\u0131n 9. maddesinde,<\/p>\n
\u201cYarg\u0131 yetkisi, T\u00fcrk Milleti ad\u0131na, ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z mahkemelerce kullan\u0131l\u0131r.\u201d h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015ftir. Bu ifade, a\u00e7\u0131k\u00e7a \u201cT\u00fcrk Milleti ad\u0131na\u201d \u015feklinde sabit ve s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 bir ifadedir. Anayasa\u2019da herhangi bir niteleyici s\u0131fat kullan\u0131lmam\u0131\u015f, farkl\u0131 ifade bi\u00e7imine de yer verilmemi\u015ftir.<\/p>\n
Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019nun 232. maddesinde, \u201cH\u00fckm\u00fcn gerek\u00e7esi ve h\u00fck\u00fcm f\u0131kras\u0131n\u0131n i\u00e7erece\u011fi hususlar\u201d d\u00fczenlenmi\u015ftir;<\/p>\n
H\u00fckm\u00fcn gerek\u00e7esi ve h\u00fck\u00fcm f\u0131kras\u0131n\u0131n i\u00e7erece\u011fi hususlar<\/p>\n
Madde 232 \u2013\u00a0(1) H\u00fckm\u00fcn ba\u015f\u0131na, “T\u00fcrk Milleti ad\u0131na” verildi\u011fi yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n
(2) H\u00fckm\u00fcn ba\u015f\u0131nda;<\/p>\n
a) H\u00fckm\u00fc veren mahkemenin ad\u0131,<\/p>\n
b) H\u00fckm\u00fc veren mahkeme ba\u015fkan\u0131n\u0131n ve \u00fcyelerinin veya h\u00e2kimin, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n ve zab\u0131t k\u00e2tibinin, kat\u0131lan\u0131n, ma\u011fdurun, vekilinin, kanun\u00ee temsilcisinin ve m\u00fcdafiin ad\u0131 ve soyad\u0131 ile san\u0131\u011f\u0131n a\u00e7\u0131k kimli\u011fi,<\/p>\n
c) Beraat karar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, su\u00e7un i\u015flendi\u011fi yer, tarih ve zaman dilimi,<\/p>\n
d) San\u0131\u011f\u0131n g\u00f6zalt\u0131nda veya tutuklu kald\u0131\u011f\u0131 tarih ve s\u00fcre ile halen tutuklu olup olmad\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
Yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n
(3) H\u00fckm\u00fcn gerek\u00e7esi\u00a0ve varsa kar\u015f\u0131 oy gerek\u00e7esi, t\u00fcm\u00fcyle tutana\u011fa ge\u00e7irilmemi\u015fse a\u00e7\u0131klanmas\u0131ndan itibaren en ge\u00e7 onbe\u015f g\u00fcn i\u00e7inde dava dosyas\u0131na konulur.<\/p>\n
(4) Karar ve h\u00fck\u00fcmler bunlara kat\u0131lan h\u00e2kimler taraf\u0131ndan imzalan\u0131r.<\/p>\n
(5)\u00a0(De\u011fi\u015fik: 24\/11\/2016-6763\/31 md.)\u00a0H\u00fck\u00fcm sonucu tefhim edildikten sonra gerek\u00e7eli karar imzalanmadan h\u00e2kim \u00f6l\u00fcr veya herhangi bir sebeple karar\u0131 imzalayamayacak h\u00e2le d\u00fc\u015ferse, yeni h\u00e2kim, tefhim edilen h\u00fckme uygun olarak gerek\u00e7eli karar\u0131 bizzat yazarak imzalar. Toplu mahkemelerde b\u00f6yle bir durumun ger\u00e7ekle\u015fmesi h\u00e2linde, h\u00fck\u00fcm di\u011fer h\u00e2kimler taraf\u0131ndan imzalan\u0131r ve ba\u015fkan veya en k\u0131demli h\u00e2kim taraf\u0131ndan, h\u00fckm\u00fcn alt\u0131na di\u011fer h\u00e2kimin imza edememesinin sebebi yaz\u0131larak imza olunur.<\/p>\n
(6) H\u00fck\u00fcm f\u0131kras\u0131nda, 223\u2019\u00fcnc\u00fc maddeye g\u00f6re verilen karar\u0131n ne oldu\u011funun, uygulanan kanun maddelerinin, verilen ceza miktar\u0131n\u0131n, kanun yollar\u0131na ba\u015fvurma ve tazminat isteme olana\u011f\u0131n\u0131n bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n, ba\u015fvuru olana\u011f\u0131 varsa s\u00fcresi ve merciinin teredd\u00fcde yer vermeyecek \u015fekilde a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilmesi gerekir.<\/p>\n
(7) H\u00fck\u00fcmlerin n\u00fcshalar\u0131 ve \u00f6zetleri mahkeme ba\u015fkan\u0131 veya h\u00e2kim ile zab\u0131t k\u00e2tibi taraf\u0131ndan imzalan\u0131r ve m\u00fch\u00fcrlenir.<\/p>\n
Hukuk Muhakemeleri Kanununun 297. maddesinde, \u201cH\u00fckm\u00fcn kapsam\u0131\u201d d\u00fczenlenmi\u015ftir;<\/p>\n
H\u00fckm\u00fcn kapsam\u0131 <\/p>\n
MADDE 297-(1) H\u00fck\u00fcm \u201cT\u00fcrk Milleti Ad\u0131na\u201d verilir ve bu ibareden sonra a\u015fa\u011f\u0131daki hususlar\u0131 kapsar:<\/p>\n
a) H\u00fckm\u00fc veren mahkeme ile h\u00e2kim veya h\u00e2kimlerin ve zab\u0131t k\u00e2tibinin ad ve soyadlar\u0131 ile sicil numaralar\u0131, mahkeme \u00e7e\u015fitli s\u0131fatlarla g\u00f6rev yap\u0131yorsa h\u00fckm\u00fcn hangi s\u0131fatla verildi\u011fini.<\/p>\n
b) Taraflar\u0131n ve davaya kat\u0131lanlar\u0131n kimlikleri ile T\u00fcrkiye Cumhuriyeti kimlik numaras\u0131, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad ve soyadlar\u0131 ile adreslerini.<\/p>\n
c) Taraflar\u0131n iddia ve savunmalar\u0131n\u0131n \u00f6zetini, anla\u015ft\u0131klar\u0131 ve anla\u015famad\u0131klar\u0131 hususlar\u0131, \u00e7eki\u015fmeli vak\u0131alar hakk\u0131nda toplanan delilleri, delillerin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ve de\u011ferlendirilmesini, sabit g\u00f6r\u00fclen vak\u0131alarla bunlardan \u00e7\u0131kar\u0131lan sonu\u00e7 ve hukuki sebepleri.<\/p>\n
\u00e7) H\u00fck\u00fcm sonucu, yarg\u0131lama giderleri ile taraflardan al\u0131nan avans\u0131n harcanmayan k\u0131sm\u0131n\u0131n iadesi, varsa kanun yollar\u0131 ve s\u00fcresini.<\/p>\n
d) H\u00fckm\u00fcn verildi\u011fi tarih ve h\u00e2kim veya h\u00e2kimlerin ve zab\u0131t k\u00e2tibinin imzalar\u0131n\u0131. e) Gerek\u00e7eli karar\u0131n yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihi.<\/p>\n
(2) H\u00fckm\u00fcn sonu\u00e7 k\u0131sm\u0131nda, gerek\u00e7eye ait herhangi bir s\u00f6z tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakk\u0131nda verilen h\u00fck\u00fcmle, taraflara y\u00fcklenen bor\u00e7 ve tan\u0131nan haklar\u0131n, s\u0131ra numaras\u0131 alt\u0131nda; a\u00e7\u0131k, \u015f\u00fcphe ve teredd\u00fct uyand\u0131rmayacak \u015fekilde g\u00f6sterilmesi gereklidir.<\/p>\n
Yukar\u0131daki kanuni d\u00fczenlemelerde de a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere h\u00fckm\u00fcn ba\u015f\u0131nda \u201cT\u00fcrk Milleti Ad\u0131na\u201d \u015feklinde net ve emredici bir ibare yer al\u0131r.<\/p>\n
Bu a\u00e7\u0131k d\u00fczenlemeye ra\u011fmen, mahkemenin takdiriyle bu ifadeye \u201cAziz\u201d kelimesinin eklenmesi usul h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturur. Ceza ve Hukuk davalar\u0131 sonucunda h\u00fck\u00fcm verilirken, \u015fekil kurallar\u0131na s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 kal\u0131nmas\u0131 esast\u0131r. Ceza ve hukuk yarg\u0131lamas\u0131nda h\u00fckm\u00fc veren mahkeme, karar\u0131nda; mahkemenin ad\u0131, heyet bilgisi, san\u0131\u011f\u0131n a\u00e7\u0131k kimli\u011fi, ma\u011fdur ve temsilcilerin kimlikleri gibi unsurlar\u0131 nas\u0131l eksiksiz yazmak zorundaysa, karar\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131na \u201cT\u00fcrk Milleti ad\u0131na\u201d ibaresini de ayn\u0131 zorunlulukla yazmak mecburiyetindedir.<\/p>\n
Bu \u015feklin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131, di\u011fer usul eksikliklerinde oldu\u011fu gibi, karar\u0131n bozulmas\u0131n\u0131 gerektirir. \u201cT\u00fcrk Milleti ad\u0131na\u201d ibaresi de h\u00fckm\u00fcn zorunlu \u015fekil unsurlar\u0131ndand\u0131r. Mahkemenin kendi takdiriyle bu ifadeyi de\u011fi\u015ftirmesi, \u015fekil y\u00f6n\u00fcnden ge\u00e7ersizlik do\u011furabilecek niteliktedir. Bu durum istinaf ya da temyiz merciince tespit edildi\u011finde, bahse konu usul eksikli\u011fi bozma gerek\u00e7esi olur.<\/p>\n
SONU\u00c7 OLARAK:<\/p>\n
Kararlar\u0131n ba\u015fl\u0131k k\u0131sm\u0131, sadece \u015fekli de\u011fil ayn\u0131 zamanda anayasal bir zorunluluktur. Zira Anayasa\u2019n\u0131n 9. maddesi ile yarg\u0131 yetkisinin T\u00fcrk Milleti ad\u0131na kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00fczenlenmi\u015f; HMK m.297 ve CMK m.232 ile mahkeme kararlar\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131k k\u0131sm\u0131na yaln\u0131zca \u201cT\u00fcrk Milleti ad\u0131na\u201d ibaresinin yaz\u0131laca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ba\u011flamda, h\u00e2kimin veya mahkemenin kendi takdiriyle bu ibareye ba\u015fka bir kelime eklemesi ya da de\u011fi\u015ftirmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
Burada \u00f6nemli olan yaln\u0131zca \u015fekli bir d\u00fczenleme de\u011fil, hukukun birli\u011fi, tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve evrenselli\u011fidir. Kanun koyucunun, anayasa ve kanunlara bu ifadeyi a\u00e7\u0131k\u00e7a yazmas\u0131n\u0131n bir nedeni vard\u0131r. Bu durum, t\u00fcm \u00fclkede hukuk birli\u011finin rasyonel ve yasalara uygun \u015fekilde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmek i\u00e7indir. E\u011fer bug\u00fcn mahkemelere ve hakimlere karar ba\u015fl\u0131klar\u0131na diledikleri gibi niteleyici s\u0131fatlar eklemesine izin verilirse; bu durum zamanla ho\u015fumuza gitmeyen ya da toplumda infiale yol a\u00e7acak ifadelerin de eklenmesine zemin haz\u0131rlar. \u0130lk bak\u0131\u015fta masum veya iyi niyetli gibi g\u00f6r\u00fclebilecek bu t\u00fcr ifadeler, ileride farkl\u0131 inan\u00e7, ideoloji veya siyasi duru\u015flar\u0131n yarg\u0131 kararlar\u0131na s\u0131zmas\u0131na neden olabilir.<\/p>\n
Yarg\u0131n\u0131n, karar verirken kulland\u0131\u011f\u0131 dilin standard\u0131, hukuk birli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayati \u00f6nemdedir. Bu birlik bozuldu\u011funda, toplumun yarg\u0131ya olan g\u00fcveni de zedelenir. Dolay\u0131s\u0131yla bug\u00fcnk\u00fc \u00f6rnekte sempatiyle kar\u015f\u0131lanabilecek bir ifade, yar\u0131n hukuk bar\u0131\u015f\u0131n\u0131 tehdit eden bir araca d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Bu sebeple, sadece \u201cT\u00fcrk Milleti ad\u0131na\u201d ibaresi kullan\u0131lmal\u0131, hi\u00e7bir hakim veya mahkeme bu ibareye ekleme veya \u00e7\u0131karma yapmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu zorunluluk; Anayasa\u2019n\u0131n 9. maddesi, 6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu\u2019nun 297. maddesi ve 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019nun 232. maddesi ile a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenlenmi\u015ftir. Mahkemelerin, bu ifadeye herhangi bir s\u0131fat veya yorum eklemesi usule ayk\u0131r\u0131d\u0131r ve yarg\u0131sal denetimlerde bozma gerek\u00e7esi te\u015fkil eder.<\/p>\n
Yarg\u0131 yetkisi, T\u00fcrk Milleti ad\u0131na ve yaln\u0131zca yasal s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde kullan\u0131l\u0131r. Mahkemelerin, karar ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcslemek veya sembolik ifadelerle zenginle\u015ftirmek gibi bir yetkisi yoktur. Bu t\u00fcr de\u011fi\u015fiklikler, hukuk devleti ilkesine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu gibi, hukuk birli\u011fini, toplumsal d\u00fczeni ve nihayetinde hukuka olan g\u00fcveni zedeleyecektir.\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Son g\u00fcnlerde kamuoyuna yans\u0131yan bir mahkeme karar\u0131 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131, ceza yarg\u0131lamas\u0131nda usul hukuku a\u00e7\u0131s\u0131ndan tart\u0131\u015fmal\u0131 bir \u00f6rnek te\u015fkil etmi\u015ftir. Nev\u015fehir 6. Asliye Ceza Mahkemesi taraf\u0131ndan 2025 y\u0131l\u0131 Nisan ay\u0131nda verilen bir kararda, gerek\u00e7eli karar\u0131n ba\u015f\u0131nda \u201cAziz T\u00fcrk Milleti Ad\u0131na Gerek\u00e7eli Karar\u201d ibaresi kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum hem sosyal medyada hem de hukuk \u00e7evrelerinde tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Bu noktada sorulmas\u0131 gereken husus \u015fudur: Mahkemeler karar verirken ba\u015fl\u0131\u011fa \u201cAziz T\u00fcrk Milleti ad\u0131na\u201d ifadesini ekleyebilir mi? Bu ifade, usul hukukuna uygun mudur? Mahkeme ilamlar\u0131nda h\u00fck\u00fcm k\u0131sm\u0131n\u0131n nas\u0131l yaz\u0131laca\u011f\u0131 gerek Ceza Mahkemeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan CMK\u2019da gerek ise Hukuk Mahkemeleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan HMK\u2019da d\u00fczenleme alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 zamanda Mahkemelerin yarg\u0131 yetkisini kim ad\u0131na kullanaca\u011f\u0131 da a\u00e7\u0131k\u00e7a Anayasa\u2019da belirtilmi\u015ftir. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Anayasas\u0131\u2019n\u0131n 9. maddesinde, \u201cYarg\u0131 yetkisi, T\u00fcrk Milleti ad\u0131na, ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z mahkemelerce kullan\u0131l\u0131r.\u201d h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015ftir. Bu ifade, a\u00e7\u0131k\u00e7a \u201cT\u00fcrk Milleti ad\u0131na\u201d \u015feklinde sabit ve s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 bir ifadedir. Anayasa\u2019da herhangi bir niteleyici s\u0131fat kullan\u0131lmam\u0131\u015f, farkl\u0131 ifade bi\u00e7imine de yer verilmemi\u015ftir. Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019nun 232. maddesinde, \u201cH\u00fckm\u00fcn gerek\u00e7esi ve h\u00fck\u00fcm f\u0131kras\u0131n\u0131n i\u00e7erece\u011fi hususlar\u201d d\u00fczenlenmi\u015ftir; H\u00fckm\u00fcn gerek\u00e7esi ve h\u00fck\u00fcm f\u0131kras\u0131n\u0131n i\u00e7erece\u011fi hususlar Madde 232 \u2013\u00a0(1) H\u00fckm\u00fcn ba\u015f\u0131na, “T\u00fcrk Milleti ad\u0131na” verildi\u011fi yaz\u0131l\u0131r. (2) H\u00fckm\u00fcn ba\u015f\u0131nda; a) H\u00fckm\u00fc veren mahkemenin ad\u0131, b) H\u00fckm\u00fc veren mahkeme ba\u015fkan\u0131n\u0131n ve \u00fcyelerinin veya h\u00e2kimin, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n ve …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-81012","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n