T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
L. K. BA\u015eVURUSU<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2021\/65726)<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Karar Tarihi: 22\/1\/2025<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
Raport\u00f6r<\/p>\n
:<\/p>\n
H\u00fcseyin \u00d6zg\u00fcr SEV\u0130ML\u0130<\/p>\n
Ba\u015fvurucu<\/p>\n
:<\/p>\n
Vekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Av. Burhan UYAN<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN \u00d6ZET\u0130<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru, karar\u0131n sonucunu de\u011fi\u015ftirebilecek nitelikteki esasl\u0131 iddialar\u0131n kar\u015f\u0131lanmamas\u0131 nedeniyle gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
2. Bireysel ba\u015fvuru konusu olaylar\u0131n ge\u00e7ti\u011fi tarihte \u015fik\u00e2yet\u00e7iler D.O. ve M.N.D.\u00d6. Samsun’da faaliyet g\u00f6steren bir anaokulunu i\u015fletmekte; ba\u015fvurucu da serbest muhasebeci mali m\u00fc\u015favir olarak \u00e7al\u0131\u015fmakta olup \u015fik\u00e2yet\u00e7ilerle aras\u0131ndaki s\u00f6zle\u015fme uyar\u0131nca bu ki\u015filerin muhasebe vb. i\u015flerini takip etmektedir. \u015eik\u00e2yet\u00e7ilerin 13\/6\/2016 tarihinde \u00c7ar\u015famba Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvurarak ba\u015fvurucunun yan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan M.\u00d6. arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla farkl\u0131 tarihlerde kendilerinden vergi, prim, muhasebe giderleri vb. ad\u0131 alt\u0131nda tahsil ettikleri paralar\u0131 ilgili kurumlara yat\u0131rmayarak uhdesinde tuttu\u011fu iddias\u0131yla \u015fik\u00e2yet\u00e7i olmas\u0131 \u00fczerine ba\u015fvurucu hakk\u0131nda soru\u015fturmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
3. Di\u011fer yandan ba\u015fvurucu da Samsun Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na (Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k) 17\/6\/2016 tarihinde verdi\u011fi dilek\u00e7esinde;<\/p>\n
i. Okulun muhasebe i\u015flerinin 2014 y\u0131l\u0131n\u0131n sonuna kadar serbest muhasebeci S.T., 2015 y\u0131l\u0131ndan itibaren de kendi a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 i\u015fyerinde \u00e7al\u0131\u015fan M.\u00d6. taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, bu ki\u015finin yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015flemlerden dolay\u0131 17\/5\/2016 tarihine kadar \u015fik\u00e2yet\u00e7i m\u00fckelleflerden itiraz gelmedi\u011fini, bu ki\u015filerin Samsun Serbest Muhasebeci Mali M\u00fc\u015favirler Odas\u0131na (Kurum) yapt\u0131klar\u0131 \u015fik\u00e2yet \u00fczerine durumu \u00f6\u011frendi\u011fini, bunun \u00fczerine M.\u00d6.n\u00fcn takip etti\u011fi i\u015fleri bilgisayar ortam\u0131nda inceledi\u011finde M.\u00d6. taraf\u0131ndan d\u00fczenlenip imzalanan ve “Tahsilat Makbuzu” niteli\u011fi ta\u015f\u0131mayan “M\u00fckellef Vergi Bilgilendirme Formu” ba\u015fl\u0131kl\u0131 belgelerde rakamlar\u0131n y\u00fckseltildi\u011fini, tahakkuk etmeyen ve birbirine yak\u0131n miktarl\u0131 KDV bor\u00e7lar\u0131 yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendi\u011fini,<\/p>\n
ii. Kendisinin M.\u00d6.y\u00fc \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine ili\u015fkin m\u00fckellefleri bilgilendirmesi bak\u0131m\u0131ndan yetkilendirdi\u011fini, kamu \u00f6demeleri i\u00e7in m\u00fckelleflerden para tahsil edilmesinin yasak oldu\u011funu, bu nedenle s\u00f6z konusu \u00f6demelerin m\u00fckellef ve kendisinin i\u015f\u00e7isi olan M.\u00d6. taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6demelerin yap\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 ya da gecikti\u011fi durumlarda kendisinin \u015fik\u00e2yet\u00e7i M.N.D.\u00d6.n\u00fcn e\u015fi ile arkada\u015f olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla \u00f6demeyi kendisinin yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, sonras\u0131nda da bu bedellerin kendisine iade edildi\u011fini, bu \u00f6demeleri ise b\u00fcronun kasa defterine i\u015fledi\u011fini,<\/p>\n
iii. Bunun haricinde \u015fik\u00e2yet\u00e7ilerden “M\u00fckellef Vergi Bilgilendirme Formu” ile para tahsil etmedi\u011fini, M.\u00d6. taraf\u0131ndan yap\u0131lan tahsilat i\u015flemlerinden haberdar da olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu olaylar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 \u00fczerine M.\u00d6. ile aras\u0131ndaki i\u015f s\u00f6zle\u015fmesini feshetti\u011fini belirterek su\u00e7 duyurusunda bulunmas\u0131 \u00fczerine Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k da M.\u00d6. hakk\u0131nda soru\u015fturma ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
4. Y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturmalar kapsam\u0131nda ilgililerin al\u0131nan ifadeleri \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
i. \u015eik\u00e2yet\u00e7iler D.O. ile M.N.D.\u00d6. ifadelerinde; i\u015flettikleri anaokulunun muhasebe i\u015flerini yakla\u015f\u0131k yedi y\u0131ld\u0131r ba\u015fvurucunun takip etti\u011fini, 2015 y\u0131l\u0131n\u0131n ortalar\u0131nda ba\u015fvurucunun muhasebe, vergi ve sosyal sigorta mevzuat\u0131ndan kaynaklanan giderler i\u00e7in kendilerinden fazla para ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark ettiklerini, bu durumu ona s\u00f6ylediklerinde ba\u015fvurucunun \u00fccretlerin normal oldu\u011funu, hatta katma de\u011fer vergisinde (KDV) indirim yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011fini, 2016 y\u0131l\u0131n\u0131n Mart ay\u0131nda fazla gelen muhasebe \u00fccretleri i\u00e7in inceleme yapt\u0131klar\u0131nda haks\u0131z kazan\u00e7 elde edildi\u011fini ve baz\u0131 \u00f6demelerin yap\u0131lmayarak bor\u00e7lu duruma d\u00fc\u015ft\u00fcklerini \u00f6\u011frendiklerini, ba\u015fvurucunun ay\u0131n belli zamanlar\u0131nda kendilerine telefonla mesaj at\u0131p o ay muhasebe giderleri i\u00e7in \u00f6denmesi gereken \u00fccreti s\u00f6yledi\u011fini, sonra da i\u015f\u00e7isi M.\u00d6.n\u00fcn i\u015fyerine gelip “m\u00fckellef vergi bilgilendirme formu” ile bu \u00fccreti tahsil etti\u011fini, bu paralar\u0131n ba\u015fvurucunun bilgisi d\u00e2hilinde \u00f6dendi\u011fini, i\u015fyerine genelde M.\u00d6.n\u00fcn, bazen de yine ba\u015fvurucunun di\u011fer i\u015f\u00e7isinin gelip benzer \u015fekilde kendilerinden para ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, ba\u015fvurucu ve i\u015f\u00e7isinin kendilerinden gerekenden fazla almalar\u0131 ve \u00f6deme yap\u0131lmas\u0131 gereken yerlere bu \u00f6demeleri yapmamalar\u0131 nedeniyle yakla\u015f\u0131k 75.000 TL zarara u\u011frad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir.<\/p>\n
ii. Ba\u015fvurucu kollukta verdi\u011fi ifadelerinde; s\u00f6z konusu i\u015fyerinden aidat, vergi ve prim gibi \u00fccretlerin kendi yan\u0131nda sekiz y\u0131ld\u0131r \u00e7al\u0131\u015fan M.\u00d6. taraf\u0131ndan tahsil edildi\u011fini ancak bu ki\u015finin m\u00fckelleflere tahakkuk etmeyen KDV ve prim bedellerine ilave \u00fccretler ekleyerek tahsil etmek suretiyle \u015fik\u00e2yet\u00e7ilerden fazla para ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu i\u015flemleri de kendi bilgisi d\u0131\u015f\u0131nda “m\u00fckellef vergi bilgilendirme formu” d\u00fczenleyerek ger\u00e7ekle\u015ftirip ald\u0131\u011f\u0131 paralar\u0131 ilgili kurumlara yat\u0131rmayarak zimmetine ge\u00e7irdi\u011fini, M.\u00d6.n\u00fcn bu paralar\u0131 kendisine teslim etmedi\u011fini, kendisine verdi\u011fi paralarla ise okulun \u00f6demelerini yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu husustaki dekontlar\u0131 da adl\u00ee makamlara teslim etti\u011fini, m\u00fckelleflerin alt\u0131 y\u0131l boyunca bu \u00f6demelerle ilgili olarak M.\u00d6. ile muhatap olduklar\u0131n\u0131 ve kendisine bir itiraz iletmediklerini savunmu\u015ftur.<\/p>\n
iii. M.\u00d6. \u015f\u00fcpheli s\u0131fat\u0131yla al\u0131nan ifadesinde;<\/p>\n
– Ba\u015fvurucunun i\u015fyerinde muhasebe eleman\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fmaktayken s\u00f6z konusu olay nedeniyle 19\/5\/2016 tarihinde kendi iste\u011fiyle i\u015ften ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, m\u00fckellef vergi bilgilendirme formlar\u0131ndaki yaz\u0131 ve imzalar\u0131n kendisine ait oldu\u011funu, bu formlar\u0131n ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan bast\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, kendisinin de ba\u015fvurucunun talimat\u0131yla bu formlar\u0131 doldurup tahsilat yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, ba\u015fvurucunun tahsilat makbuzu veya ba\u015fka adlarla belge kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ald\u0131\u011f\u0131 paralar\u0131 da makbuzlar\u0131yla ba\u015fvurucuya teslim etti\u011fini,<\/p>\n
– \u0130\u015fyerlerinin sosyal sigorta primleri de d\u00e2hil t\u00fcm \u00f6demelerini ba\u015fvurucunun bizzat yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, kendisinin i\u015fyerlerinin \u00f6demelerine kar\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u015fik\u00e2yet\u00e7ilerin i\u015fyerinden muhasebe giderleriyle ilgili makbuz kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 tahsilat yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 fakat \u00f6denecek para konusunda ba\u015fvurucunun i\u015fyeri yetkilileri ile \u00f6nceden g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve sonra kendisinden i\u015fyerine gidip paray\u0131 getirmesini istedi\u011fini, bu do\u011frultuda makbuz kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u015fyerinden para al\u0131p ba\u015fvurucuya teslim etti\u011fini, ba\u015fvurucunun da bu paralar\u0131 kendi banka hesab\u0131na yat\u0131r\u0131p i\u015fyerinin \u00f6demelerini ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fini,<\/p>\n
– Ba\u015fvurucunun kurumlara \u00f6deme yap\u0131p yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmedi\u011fini, \u00f6denecek bedelleri gere\u011finden fazla olarak hesaplamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu paralar\u0131 kendi menfaati i\u00e7in kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya da zimmetine ge\u00e7irmedi\u011fini, i\u015fyerlerinden para tahsil etmesinin yasak oldu\u011funu bilmedi\u011fini, ba\u015fvurucunun kendisini m\u00fckellefleri \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleriyle ilgili bilgilendirme hususunda yetkilendirmedi\u011fini s\u00f6ylemi\u015ftir.<\/p>\n
5. Ba\u015fvurucu; soru\u015fturma evresinde Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011fa sundu\u011fu dilek\u00e7esinde \u015fik\u00e2yet\u00e7ilerin ana para ve faizini de i\u00e7eren zararlar\u0131n\u0131 giderdi\u011fini beyan etmi\u015f ve dilek\u00e7e ekinde \u015fik\u00e2yet\u00e7ilerin hesab\u0131na 14\/7\/2016 tarihinde banka arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla 22.361,25 TL \u00f6deme yapt\u0131\u011f\u0131na dair makbuzu sunmu\u015ftur.<\/p>\n
6. Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k; ba\u015fvurucunun \u015fik\u00e2yeti \u00fczerine M.\u00d6. hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturmada, ba\u015fvurucunun dilek\u00e7esinde ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc iddialarla ilgili olarak ba\u015fvurucunun ibraz etti\u011fi 2009 ila 2016 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda d\u00fczenlenen 181 adet m\u00fckellef vergi bilgilendirme formu ile 2013 ila 2016 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda d\u00fczenlenen 114 \u00f6deme belgesi ve 30 tahakkuk belgesi \u00fczerinde serbest muhasebeci mali m\u00fc\u015favir bilirki\u015fiye inceleme yapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu inceleme sonucunda d\u00fczenlenen bilirki\u015fi raporunda yer verilen tespitler \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
i. M\u00fckellef vergi bilgilendirme formu ba\u015fl\u0131kl\u0131 belgelerin nitelikleri itibar\u0131yla tahsilat makbuzu h\u00fckm\u00fcnde olduklar\u0131 ancak bu formlarda ba\u015fvurucunun ad\u0131n\u0131n yer almay\u0131p sadece imzalar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu, bu imzalar\u0131n kendisine ait olup olmad\u0131\u011f\u0131 konusunda de\u011ferlendirme yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
ii. 2015 y\u0131l\u0131na kadar olup raporda liste olarak yer verilen formlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131na ait fotokopilerin silik olmas\u0131 nedeniyle bu belgelerin tam olarak okunamad\u0131\u011f\u0131 ancak tahsil edilen tutarlar\u0131 g\u00f6steren yaz\u0131l\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131n okunabilir olmas\u0131 nedeniyle listede bu formlar\u0131n sadece toplam tutarlar\u0131n\u0131n g\u00f6sterildi\u011fi ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n
iii. Ba\u015fvurucunun sundu\u011fu \u00f6deme belgeleri do\u011frultusunda, okul ad\u0131na ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilen \u00f6demelere dair liste olu\u015fturulmu\u015f ve bu listede \u00f6demelerin damga vergisi, stopaj ve prim bor\u00e7lar\u0131 oldu\u011fu bilgisi aktar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
iv. Formlardaki imzalar\u0131n ba\u015fvurucuya ait oldu\u011fu varsay\u0131m\u0131na g\u00f6re ba\u015fvurucunun uhdesinde kalan tutar\u0131n hesap edilebilmesi i\u00e7in makbuz kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 tahsil edilen tutarlardan bu tutarlara istinaden yap\u0131lan \u00f6demelerin mahsup edildi\u011fi, mahsup sonras\u0131 kalan tutarlara paran\u0131n kullan\u0131m de\u011feri dikkate al\u0131narak faiz hesapland\u0131\u011f\u0131, ba\u015fvurucunun uhdesinde kalan bu tutarlar i\u00e7in yasal d\u00fczenlemelere g\u00f6re a\u00e7\u0131klanan temerr\u00fct faizinin baz al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
v. Ba\u015fvurucunun M.\u00d6.den \u015f\u00fcphelenmedi\u011fine dair beyan\u0131 do\u011frultusunda M.\u00d6.n\u00fcn tahsil etti\u011fi tutarlardan bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ba\u015fvurucuya aktard\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131, bu tutarlar i\u00e7inde ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan yap\u0131lan vergi ve sosyal sigorta \u00f6demeleri d\u0131\u015f\u0131nda, muhasebecilik mesle\u011finin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan muhasebe \u00fccreti ile y\u0131ll\u0131k defter tasdik \u00fccretinin oldu\u011fu sonucuna ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
vi. Hesaplama yap\u0131l\u0131rken m\u00fckellef vergi bildirim formlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla M.\u00d6. taraf\u0131ndan tahsil edildi\u011fi iddia edilen tutarlardan muhasebe \u00fccreti, defter tasdik \u00fccreti ile vergi ve sosyal sigorta \u00f6deme belgelerinde belirtilen tutarlar d\u00fc\u015f\u00fclerek ayl\u0131k kalan farklar\u0131n belirlendi\u011fi, bu farklar\u0131n her ay olu\u015fan yeni farklara ilave edilerek k\u00fcm\u00fclatif farklar\u0131n tespit edildi\u011fi, ayr\u0131ca finansal kullan\u0131m gere\u011fi bor\u00e7lu olunan tutarlara her ay faiz hesaplanmas\u0131 gerekti\u011fi, buna g\u00f6re temerr\u00fct faiz oranlar\u0131 aral\u0131\u011f\u0131nda ilgili d\u00f6nemlere o aya ait toplam bor\u00e7 i\u00e7in ayl\u0131k basit oranda faiz tahakkuk ettirildi\u011fi,<\/p>\n
vii. Bu hesaplama sonucunda; 2019 y\u0131l\u0131n\u0131n Mart ay\u0131 ila 2016 y\u0131l\u0131n\u0131n May\u0131s ay\u0131 aras\u0131ndaki d\u00f6nem itibar\u0131yla M.\u00d6.n\u00fcn uhdesinde 101.985,26 TL kald\u0131\u011f\u0131, bu tutara 30\/6\/2016 tarihine kadar temerr\u00fct faizi olarak 60.186,13 TL i\u015fletilmesi gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
7. Ba\u015fvurucu ile M.\u00d6. hakk\u0131nda ayr\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturmalar\u0131n birle\u015ftirilmesi sonucunda Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k, M.\u00d6. hakk\u0131nda hizmet nedeniyle g\u00fcveni k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7undan kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na dair ek karar vermi\u015f; ba\u015fvurucu hakk\u0131nda ise ayn\u0131 su\u00e7tan 4\/1\/2017 tarihinde iddianame d\u00fczenlemi\u015ftir. An\u0131lan iddianamede ba\u015fvurucu hakk\u0131nda yap\u0131lan de\u011ferlendirmeler \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
i. M.\u00d6.n\u00fcn ba\u015fvurucunun talimat\u0131yla hareket edip m\u00fckellef vergi formlar\u0131 d\u00fczenleyerek \u015fik\u00e2yet\u00e7ilerden tahsilat yapt\u0131\u011f\u0131, bu ki\u015finin \u015fik\u00e2yet\u00e7ilerin i\u015flerini takip etme g\u00f6revinin bulunmad\u0131\u011f\u0131, i\u015fverenlerin muhasebe elemanlar\u0131na b\u00f6yle bir sorumluluk vermelerinin de beklenemeyece\u011fi, bu durumda ba\u015fvurucunun M.\u00d6.y\u00fc m\u00fckellefleri \u00f6deme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine ili\u015fkin bilgilendirme yapmakla yetkilendirdi\u011fine dair savunmas\u0131n\u0131n ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131 ve ba\u015fvurucunun M.\u00d6. hakk\u0131ndaki su\u00e7 duyurusunu kendi sorumlulu\u011funu bertaraf etmek i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131, ba\u015fvurucunun \u015fik\u00e2yet\u00e7ilerin hesab\u0131na para g\u00f6ndermek suretiyle kendi \u00fczerine at\u0131l\u0131 eylemi de ikrar etmi\u015f oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
ii. Ba\u015fvurucunun \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 olan M.\u00d6.ye talimatlar vererek \u015fik\u00e2yet\u00e7ilerden 2009 y\u0131l\u0131n\u0131n Mart ay\u0131 ila 2016 y\u0131l\u0131n\u0131n May\u0131s ay\u0131 aras\u0131ndaki d\u00f6nemde bilirki\u015fi raporuyla tespit edildi\u011fi \u015fekilde fazladan ve dayanaks\u0131z olarak 101.985,26 TL tahsil etti\u011fi ve bu paray\u0131 kendisine mal edindi\u011fi, ard\u0131ndan da 22.250 TL’yi \u015fik\u00e2yet\u00e7ilerin hesab\u0131na yat\u0131rarak k\u0131sm\u00ee \u00f6deme yapt\u0131\u011f\u0131, bu suretle ba\u015fvurucunun hizmet nedeniyle g\u00fcveni k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7unu i\u015fledi\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
8. Samsun 6. Asliye Ceza Mahkemesinde (Mahkeme) yap\u0131lan yarg\u0131laman\u0131n 26\/10\/2017 tarihli celsesinde ba\u015fvurucu; soru\u015fturma evresindeki savunmalar\u0131na ek olarak \u015fik\u00e2yet\u00e7ilerle zararlar\u0131n\u0131 gidermek i\u00e7in anla\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde kendisinden fahi\u015f bedel istendi\u011fi i\u00e7in anla\u015famad\u0131klar\u0131n\u0131, \u015fik\u00e2yet\u00e7ilerin olaydan kaynaklanan zararlar\u0131n\u0131n 14.600 TL olmas\u0131na kar\u015f\u0131n kendilerine bu zarardan fazla miktarda \u00f6deme yaparak zararlar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc giderdi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. An\u0131lan celsede kat\u0131lan s\u0131fat\u0131yla davaya kabul edilen \u015fik\u00e2yet\u00e7iler de i\u00e7eri\u011fini tekrar ettikleri soru\u015fturma evresindeki ifadelerine ek olarak muhasebe i\u015flemlerinin \u015firket ad\u0131na yap\u0131lmas\u0131 nedeniyle toplam zarar\u0131n miktar\u0131n\u0131 bilmediklerini ancak bu hususta bilirki\u015fi raporu al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir.<\/p>\n
9. Yarg\u0131laman\u0131n 19\/6\/2018 tarihli celsesinde Mahkeme, duru\u015fmada haz\u0131r etti\u011fi M.\u00d6.n\u00fcn tan\u0131k s\u0131fat\u0131yla ifadesini alm\u0131\u015ft\u0131r. M.\u00d6. \u00f6nceki ifadelerine ek olarak vergi tahakkuku ile ilgili i\u015flemleri kendisi yerine ba\u015fvurucunun yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, kendisinin sadece ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan belirlenen bedelleri tahsil etti\u011fini s\u00f6ylemi\u015ftir. An\u0131lan celsede kat\u0131lanlar\u0131n dava konusu olaydan kaynaklanan zararlar\u0131n\u0131n giderilmedi\u011fini beyan etmeleri \u00fczerine ba\u015fvurucu m\u00fcdafii, kat\u0131lanlar\u0131n u\u011frad\u0131klar\u0131 zarar\u0131 Kuruma bildirdiklerini ve bu zarar\u0131 onlar\u0131n adreslerinde konutta \u00f6demeli olarak g\u00f6nderdiklerini, bu durumun dava konusu su\u00e7a ili\u015fkin etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan ederek kat\u0131lanlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 bildirimin Kurumdan sorulmas\u0131n\u0131 talep etmi\u015ftir. Mahkeme bu talep \u00fczerine verdi\u011fi ara kararla kat\u0131lanlar\u0131n u\u011frad\u0131klar\u0131 zarara ili\u015fkin ba\u015fvuru yap\u0131p yapmad\u0131klar\u0131n\u0131n Kurumdan sorulmas\u0131n\u0131 kararla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
10. Kurumdan Mahkemeye g\u00f6nderilen 26\/6\/2018 tarihli yaz\u0131 ekinde yer alan ve kat\u0131lanlar taraf\u0131ndan Kuruma sunulan dilek\u00e7ede ba\u015fvurucunun kat\u0131lanlar\u0131n i\u015fletmesi ad\u0131na maliye ve SGK’ya tahakkuk eden \u00f6demeleri yat\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ancak kendilerinden tahakkuk eden \u00f6demelerden daha fazla miktarda para ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit ettikleri ve i\u015fletmenin bu belirtilen yerlere y\u00fckl\u00fc miktarda borcu \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalara yer verilmi\u015f ve ba\u015fvurucu hakk\u0131nda disiplin incelemesi yap\u0131lmas\u0131 talep edilmi\u015ftir. Dilek\u00e7e ekinde de ba\u015fvurucuya verildi\u011fi belirtilen tutarlara ait tahakkuk-tahsilat tablosu, \u00f6deme bildirim makbuzlar\u0131, sosyal g\u00fcvenlik ile vergi dairesi tahakkuk listeleri ba\u015fl\u0131kl\u0131 belgeler oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Bu belgeler aras\u0131nda yer alan tabloda;<\/p>\n
i. “Vergi” ve “SGK” ba\u015fl\u0131klar\u0131 alt\u0131nda, 2009 ila 2016 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda tahakkuk etti\u011fi ve \u00f6dendi\u011fi belirtilen tutarlara yer verildi\u011fi,<\/p>\n
ii. “Vergi” ba\u015fl\u0131kl\u0131 k\u0131s\u0131mda tahakkuk eden toplam tutar\u0131n “25.381,06 TL”, \u00f6denen tutar\u0131n “-51.012,68 TL” olarak belirtildi\u011fi ve “Sonu\u00e7” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda da “-25.631,62 TL” ibaresinin oldu\u011fu,<\/p>\n
iii. “SGK” ba\u015fl\u0131kl\u0131 k\u0131s\u0131mda tahakkuk eden toplam tutar\u0131n “83.832,30 TL”, \u00f6denen tutar\u0131n “-76.148,50 TL” olarak belirtildi\u011fi ve “Sonu\u00e7” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda da “7683,80 TL” ibaresinin oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
11. Yarg\u0131laman\u0131n 4\/12\/2018 tarihli celsesinde kat\u0131lanlar, zararlar\u0131n\u0131n giderilmedi\u011fi gerek\u00e7esiyle ba\u015fvurucu hakk\u0131nda etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131na r\u0131za g\u00f6stermediklerini beyan etmi\u015ftir. Yarg\u0131lama sonucunda Mahkeme ba\u015fvurucunun 26\/9\/2004 tarihli ve 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun 155. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda d\u00fczenlenen hizmet nedeniyle g\u00fcveni k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7undan sonu\u00e7 olarak 1 y\u0131l 3 ay hapis ve 4.150 TL adli para cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir. Mahk\u00fbmiyet gerek\u00e7esi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
i. Bilirki\u015fi raporu do\u011frultusunda ba\u015fvurucunun kat\u0131lanlardan 101.985,26 TL tahsil etti\u011finin tespit edilmesi, bu bedelin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kat\u0131lanlara iade etmesi, M.\u00d6.n\u00fcn i\u015fyerinde \u00e7al\u0131\u015fan olmas\u0131 nedeniyle ba\u015fvurucunun bu ki\u015fi taraf\u0131ndan yap\u0131lan i\u015fleri kontrol ve denetleme sorumlulu\u011funun bulunmas\u0131 hususlar\u0131 birlikte de\u011ferlendirilerek ba\u015fvurucunun at\u0131l\u0131 su\u00e7u i\u015fledi\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
ii. Kat\u0131lanlar ile ba\u015fvurucu aras\u0131nda, ba\u015fvurucunun s\u00f6zle\u015fme gere\u011fi yerine getirdi\u011fi g\u00f6rev ili\u015fkisi bulundu\u011fu gerek\u00e7esiyle eylemin hizmet nedeniyle g\u00fcveni k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7unu olu\u015fturdu\u011fu de\u011ferlendirilmi\u015f; ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan yap\u0131lan \u00f6demenin kat\u0131lanlar\u0131n zarar\u0131n\u0131 k\u0131sm\u00ee olarak kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 ve kat\u0131lanlar\u0131n etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131na r\u0131za g\u00f6stermedikleri gerek\u00e7esiyle de ba\u015fvurucu hakk\u0131nda belirlenen cezadan etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fck\u00fcmleri do\u011frultusunda indirim yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
12. An\u0131lan karara kar\u015f\u0131 ba\u015fvurucu, Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k ve kat\u0131lanlar istinaf kanun yoluna ba\u015fvurmu\u015ftur. Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k eylemin zimmet su\u00e7unu, kat\u0131lanlar ise nitelikli doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7unu olu\u015fturdu\u011fundan bahisle yarg\u0131laman\u0131n a\u011f\u0131r ceza mahkemesince yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ba\u015fvurucu ise istinaf ba\u015fvuru dilek\u00e7esinde;<\/p>\n
i. Tahsilata dayanak olan belgelerin M.\u00d6. taraf\u0131ndan imzalanmas\u0131na ve tahsilat\u0131n da bu ki\u015fi taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na, M.\u00d6.y\u00fc yan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131ndan kaynaklanan ve \u00f6zel hukuktan do\u011fabilecek sorumlulu\u011fu nedeniyle kat\u0131lanlara \u00f6deme yapmas\u0131na kar\u015f\u0131n delillerin hatal\u0131 olarak de\u011ferlendirilip mahk\u00fbmiyet karar\u0131 verildi\u011fini, sabit g\u00f6r\u00fclmesi h\u00e2linde de eylemin hizmet nedeniyle g\u00fcveni k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7u olarak de\u011ferlendirilemeyece\u011fini,<\/p>\n
ii. Kat\u0131lanlar\u0131n u\u011frad\u0131\u011f\u0131 zarar\u0131n tespiti a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u00f6z konusu bilirki\u015fi raporunun h\u00fckme esas al\u0131namayaca\u011f\u0131n\u0131, zira raporda incelenen d\u00f6nem aral\u0131\u011f\u0131 i\u00e7erisinde kat\u0131lanlar\u0131n \u00f6dedi\u011fi t\u00fcm bedellerin topland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak bu bedeller aras\u0131nda sosyal g\u00fcvenlik ve maliye makamlar\u0131na yap\u0131lan \u00f6demelerin g\u00f6sterilmedi\u011fini, b\u00f6ylece mevcut olmayan fazla bir zarar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131, kat\u0131lanlar\u0131n Kuruma beyan ettikleri zarar\u0131 da kapsayacak \u015fekilde ger\u00e7ek zarar\u0131n t\u00fcm\u00fc giderildi\u011fi h\u00e2lde eksik inceleme \u00fczerine d\u00fczenlenen bu rapor do\u011frultusunda zarar\u0131n t\u00fcm\u00fcyle kar\u015f\u0131lanmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, s\u00f6z konusu \u00e7eli\u015fkinin giderilmesi i\u00e7in yeniden bilirki\u015fi raporu al\u0131narak t\u00fcm zarar\u0131n kar\u015f\u0131lan\u0131p kar\u015f\u0131lanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi gerekti\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
13. Samsun B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesi (Daire) istinaf incelemesinin duru\u015fma a\u00e7\u0131larak yap\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015f ve Daire incelemeyi iki celsede tamamlam\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurucu 9\/10\/2019 tarihli ilk celsede su\u00e7un s\u00fcbutuna, bilirki\u015fi raporunda belirlenen para miktar\u0131n\u0131n hatal\u0131 hesapland\u0131\u011f\u0131na ve kat\u0131lanlara \u00f6dedi\u011fi bedelin onlar\u0131n t\u00fcm zarar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131na dair a\u015famalardaki savunmalar\u0131n\u0131 tekrar etmi\u015ftir. Kat\u0131lanlar vekili ise 6\/11\/2019 tarihli son celsede ba\u015fvurucunun zarar\u0131 k\u0131sm\u00ee olarak kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131na ve ba\u015fvurucu hakk\u0131nda etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131na r\u0131za g\u00f6stermediklerine dair beyanlar\u0131n\u0131 yinelemi\u015ftir. \u0130nceleme sonucunda Daire, mahkeme karar\u0131n\u0131 kald\u0131rm\u0131\u015f ve ba\u015fvurucunun 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 155. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda d\u00fczenlenen g\u00fcveni k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7unu ayn\u0131 Kanun’un 43. maddesi uyar\u0131nca zincirleme suretiyle i\u015fledi\u011fini de\u011ferlendirerek bu su\u00e7tan 1 y\u0131l 6 ay 22 g\u00fcn hapis ve 3.120 TL adli para cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir. Daire, karar\u0131nda;<\/p>\n
i. Ba\u015fvurucunun kat\u0131lanlara muhasebecilik hizmeti sundu\u011fu s\u00fcre\u00e7te muhasebe giderleri, KDV, SSK ve Ba\u011fkur gibi giderlerden fazla para ald\u0131\u011f\u0131 ve baz\u0131 \u00f6demeleri yapmayarak kat\u0131lanlar\u0131 bilirki\u015fi raporunda hesaplanan 101.985,26 TL miktar\u0131nda zarara u\u011fratt\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
ii. 1\/6\/1989 tarihli ve 3568 say\u0131l\u0131 Serbest Muhasebeci Mali M\u00fc\u015favirlik ve Yeminli Mali M\u00fc\u015favirlik Kanunu’nun “Mesle\u011fin Konusu” ba\u015fl\u0131kl\u0131 2\/A maddesi uyar\u0131nca mali m\u00fc\u015favirlerin vergi ve prim bor\u00e7lar\u0131n\u0131 yat\u0131rma g\u00f6revlerinin olmad\u0131\u011f\u0131na ve 26\/1\/1996 tarihli ve 22535 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete’de yay\u0131mlanan T\u00fcrkiye Serbest Muhasebeciler Mali M\u00fc\u015favirler ve Yeminli Mali M\u00fc\u015favirler Odalar\u0131 Birli\u011finin mecburi meslek kararlar\u0131na ili\u015fkin 1996\/1 say\u0131l\u0131 Genelgesinin 1. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen, meslek mensuplar\u0131n\u0131n m\u00fc\u015fteri ad\u0131na \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere \u00f6deme yapmak \u00fczere her ne isim alt\u0131nda olursa olsun mali de\u011ferler alamayaca\u011f\u0131na ili\u015fkin d\u00fczenlemeler kar\u015f\u0131s\u0131nda eyleminin 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 155. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda d\u00fczenlenen su\u00e7u olu\u015fturdu\u011fu sonucuna ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
14. Kat\u0131lanlar istinaf kanun yolu ba\u015fvuru dilek\u00e7elerinde ba\u015fvurucu aleyhine ileri s\u00fcrd\u00fckleri itirazlar\u0131 yineleyerek, Samsun B\u00f6lge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 da kat\u0131lanlarla benzer itirazlar ileri s\u00fcrerek Daire karar\u0131na kar\u015f\u0131 temyiz kanun yoluna ba\u015fvurmu\u015ftur. Ba\u015fvurucu ise temyiz dilek\u00e7esinde, su\u00e7un s\u00fcbutuna ve zarar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc giderdi\u011fine dair itirazlar\u0131na ek olarak kendi talebi \u00fczerine ba\u011f\u0131ms\u0131z denet\u00e7i taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan yaz\u0131l\u0131 m\u00fctalaay\u0131 sunmu\u015ftur. An\u0131lan belgede;<\/p>\n
i. \u00d6denen paran\u0131n toplam miktar\u0131n\u0131n 165.764,25 TL oldu\u011fu, bu miktar\u0131n 130.002,75 TL’sinin ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan vergi dairesine ve di\u011fer kurumlara \u00f6dendi\u011fi, 12.075 TL’sinin de muhasebe hizmet \u00fccreti oldu\u011fu,<\/p>\n
ii. Ba\u015fvurucunun uhdesinde kald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcnen ger\u00e7ek miktar\u0131n ise 18.686,50 TL oldu\u011fu ve bu bedelin belgesi bulunamayan, raporun “KDV” s\u00fctunundaki rakam ile “Di\u011fer \u00f6demeler” s\u00fctunundaki rakamlar\u0131n toplam\u0131 oldu\u011fu,<\/p>\n
iii. Dolay\u0131s\u0131yla bilirki\u015fi raporu ve eklerinin incelenmesi sonucunda raporda tespit edilen bedelin eksik ve hatal\u0131 inceleme \u00fczerine yanl\u0131\u015f olarak hesapland\u0131\u011f\u0131, raporun bir\u00e7ok matematiksel hata i\u00e7erdi\u011fi, rapora eklenen “M\u00fckellef vergi bilgilendirme tablosu”nun baz\u0131 cetvel s\u00fctunlar\u0131nda okunamayan b\u00f6l\u00fcmler oldu\u011fu belirtildi\u011fi h\u00e2lde bu s\u00fctunlardaki hesaplamalara hayal\u00ee rakamlar\u0131n d\u00e2hil edildi\u011fi, bu nedenle hesaplaman\u0131n teknik kurallara uygun olmad\u0131\u011f\u0131, dosyada incelenen mevcut belgeler itibar\u0131yla belirlenen zarar miktar\u0131n\u0131n net 18.686,50 TL oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
15. Yarg\u0131tay 11. Ceza Dairesi (Ceza Dairesi) 2\/11\/2021 tarihinde temyiz kanun yolu ba\u015fvurular\u0131n\u0131 esastan reddetmi\u015ftir.<\/p>\n
16. Ba\u015fvurucu, nihai h\u00fckm\u00fc 3\/12\/2021 tarihinde \u00f6\u011frendikten sonra 30\/12\/2021 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
17. Komisyon, ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
II. DE\u011eERLEND\u0130RME<\/p>\n
A. Gerek\u00e7eli Karar Hakk\u0131n\u0131n \u0130hlal Edildi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia<\/p>\n
18. Ba\u015fvurucu, kat\u0131lanlar\u0131n u\u011frad\u0131\u011f\u0131 zarar\u0131n tespitine ve buna ba\u011fl\u0131 olarak mahk\u00fbm oldu\u011fu cezadan etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca indirim yap\u0131lmamas\u0131na dayanak al\u0131nan bilirki\u015fi raporundaki de\u011ferlendirmelere y\u00f6nelik esasa etkili itirazlar\u0131n\u0131n yarg\u0131lama makamlar\u0131 taraf\u0131ndan dikkate al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
19. Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 (Bakanl\u0131k) g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde;<\/p>\n
i. Ba\u015fvurucunun \u015fik\u00e2yetlerinin esas itibar\u0131yla yarg\u0131laman\u0131n sonucuna, delillerin de\u011ferlendirilmesine, hukuk kurallar\u0131n\u0131n yorumuna ve uygulanmas\u0131na ili\u015fkin oldu\u011fu, Anayasa\u2019n\u0131n 148. maddesinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131na g\u00f6re kanun yolunda g\u00f6zetilmesi gereken hususlara ili\u015fkin \u015fik\u00e2yetlerin bireysel ba\u015fvuruda incelenemeyece\u011fi, ayr\u0131ca Anayasa Mahkemesinin yarg\u0131 makamlar\u0131n\u0131n delilleri takdirinde bariz bir takdir hatas\u0131 veya a\u00e7\u0131k keyf\u00eelik bulunmad\u0131k\u00e7a bu takdire m\u00fcdahalesinin s\u00f6z konusu olamayaca\u011f\u0131n\u0131 bir\u00e7ok karar\u0131nda dile getirdi\u011fi, somut olayda dosyadaki bilgi ve belgeler dikkate al\u0131narak yap\u0131lan yarg\u0131lama ve kurulan h\u00fck\u00fcmde herhangi bir bariz takdir hatas\u0131 veya a\u00e7\u0131k bir keyf\u00eelik olmad\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n
ii. Yarg\u0131lama makamlar\u0131n\u0131n muhakeme s\u00fcrecinde elde edilen ve ba\u015fvurucuya etkili itiraz imk\u00e2n\u0131 da sa\u011flanan t\u00fcm deliller birlikte de\u011ferlendirilerek karar verildi\u011fi, ihlal iddialar\u0131 incelenirken konuya ili\u015fkin de\u011finilen mevzuat h\u00fck\u00fcmleri ve yarg\u0131sal i\u00e7tihatlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra somut olay\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar\u0131n\u0131n da dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
20. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 beyan\u0131nda a\u015famalarda ve bireysel ba\u015fvuru formunda dile getirdi\u011fi itirazlar\u0131n\u0131 yinelemi\u015f; bu ek olarak kat\u0131lanlar\u0131n zarar\u0131n\u0131n belirlenmesi ve bilirki\u015fi raporuna esas al\u0131nan belgelerin teyit edilmesi amac\u0131yla kat\u0131lanlar\u0131n vergi ve sosyal g\u00fcvenlik mevzuat\u0131ndan kaynaklanan \u00f6deme ve bor\u00e7 durumlar\u0131na dair kay\u0131tlar\u0131n ilgili kamu makamlar\u0131ndan getirtilerek incelenmesi ve bu kay\u0131tlar da g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurularak yeniden bilirki\u015fi raporu al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
21. Ba\u015fvuru, adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerinden olan gerek\u00e7eli karar hakk\u0131 kapsam\u0131nda incelenmi\u015ftir.<\/p>\n
22. A\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmad\u0131\u011f\u0131 ve kabul edilemezli\u011fine karar verilmesini gerektirecek ba\u015fka bir neden de bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n kabul edilebilir oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
23. Anayasa Mahkemesi, \u00f6n\u00fcne gelen bir\u00e7ok ba\u015fvuruda gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n kapsam ve i\u00e7eri\u011fini belirlemi\u015ftir. Anayasa’n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki gerek\u00e7eli karar hakk\u0131, Anayasa’n\u0131n 141. maddesi de dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ki\u015filerin adil bir \u015fekilde yarg\u0131lanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamay\u0131 ve denetlemeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r. Gerek\u00e7eli karar hakk\u0131, yarg\u0131lamada ileri s\u00fcr\u00fclen t\u00fcm iddialara ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u015fekilde yan\u0131t verilmesi gerekti\u011fi \u015feklinde anla\u015f\u0131lamaz. Bu nedenle gerek\u00e7e g\u00f6sterme zorunlulu\u011funun kapsam\u0131 karar\u0131n niteli\u011fine g\u00f6re de\u011fi\u015febilir. Taraflar\u0131n uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n sonucuna etkili nitelikteki iddia ve itirazlar\u0131n\u0131n mahkemesince ilgili ve yeterli bir gerek\u00e7e ile kar\u015f\u0131lanmas\u0131 gerekir. Di\u011fer taraftan kanun yolu incelemesi yapan merciin, yarg\u0131lamay\u0131 yapan mahkemeyle ayn\u0131 sonuca ula\u015fmas\u0131 ve bunu ayn\u0131 gerek\u00e7eyi kullanarak veya ayn\u0131 at\u0131fla karar\u0131na yans\u0131tmas\u0131, karar\u0131n gerek\u00e7elendirilmi\u015f olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan yeterlidir. Bununla birlikte ilk derece mahkemesince kar\u015f\u0131lanmayan iddia ve itirazlar\u0131n bu defa kanun yolu merciince de de\u011ferlendirilmemesi gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlaline yol a\u00e7ar (Muhittin Kaya ve Muhittin Kaya \u0130n\u015faat Taahh\u00fct Madencilik G\u0131da Turizm Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd. \u015eti. [2. B.], B. No: 2013\/1213, 4\/12\/2013, \u00a7\u00a7 25, 26; Vesim Parlak [2. B.], B. No: 2012\/1034, 20\/3\/2014, \u00a7\u00a7 33, 34; Yasemin Ek\u015fi [1. B.], B. No: 2013\/5486, 4\/12\/2013, \u00a7\u00a7 56, 57; Sencer Ba\u015fat ve di\u011ferleri [GK], B. No: 2013\/7800, 18\/6\/2014, \u00a7\u00a7 31-39; M\u00fcn\u00fcr Ata [2. B.], B. No: 2014\/4958, 22\/1\/2015, \u00a7\u00a7 37-43; Hikmet \u00c7elik ve di\u011ferleri [2. B.], B. No: 2013\/4894, 15\/12\/2015, \u00a7\u00a7 54-59; \u015eah Tar\u0131m \u0130n\u015faat Turizm Seyahat Yat\u00e7\u0131l\u0131k San. ve Tic. Ltd. \u015eti. [2. B.], B. No: 2013\/7847, 9\/3\/2016, \u00a7\u00a7 36-48; Mehmet Yavuz [1. B.], B. No: 2013\/2995, 20\/2\/2014, \u00a7 51).<\/p>\n
24. Somut olayda Mahkeme ve Daire, ba\u015fvurucuya at\u0131l\u0131 g\u00fcveni k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7unun basit ya da nitelikli h\u00e2linin i\u015flendi\u011fi hususunda farkl\u0131 de\u011ferlendirmelerde bulunmu\u015ftur. Ancak Mahkemenin ve Dairenin Yarg\u0131tay\u0131n temyiz denetiminden ge\u00e7erek kesinle\u015fen gerek\u00e7eli karar\u0131na g\u00f6re ba\u015fvurucunun kat\u0131lanlara \u00f6deme yapmas\u0131na kar\u015f\u0131n g\u00fcveni k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7undan dolay\u0131 kendisine verilen cezadan 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 168. maddesinde d\u00fczenlenen etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fck\u00fcmleri gere\u011fi indirim yap\u0131lmamas\u0131nda dayan\u0131lan deliller, kat\u0131lanlar\u0131n zararlar\u0131n\u0131n k\u0131sm\u00ee olarak kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131na dair beyanlar\u0131 ile kat\u0131lanlardan al\u0131nan ve ba\u015fvurucunun o tarihte \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 olan M.\u00d6.n\u00fcn uhdesinde kald\u0131\u011f\u0131 belirtilen paran\u0131n ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan iade edilen bedelden fazla oldu\u011funa dair tespit i\u00e7eren bilirki\u015fi raporudur (bkz. \u00a7\u00a7 11, 13).<\/p>\n
25. Ba\u015fvurucu ise yarg\u0131laman\u0131n t\u00fcm a\u015famalar\u0131nda kat\u0131lanlara iade etti\u011fi paran\u0131n dava konusu olay nedeniyle kat\u0131lanlar\u0131n u\u011frad\u0131\u011f\u0131 zarar\u0131 k\u0131sm\u00ee olarak kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131na itiraz etmi\u015ftir. Bu ba\u011flamda ba\u015fvurucu, kat\u0131lanlardan al\u0131nan \u00f6demelere ili\u015fkin bilirki\u015fi raporunda yer verilen miktardan vergi ve sosyal g\u00fcvenlik kurumlar\u0131na yap\u0131lan \u00f6demelerin ger\u00e7ek miktarda mahsup edilmemesi nedeniyle uhdede kald\u0131\u011f\u0131 hesaplanan paran\u0131n kat\u0131lanlara iade etti\u011fi miktardan fazla olarak hesapland\u0131\u011f\u0131n\u0131, kat\u0131lanlar\u0131n Kuruma beyan ettikleri zarar ile rapordaki tespitin de \u00f6rt\u00fc\u015fmedi\u011fini ve soru\u015fturma evresinde ibraz etti\u011fi makbuz do\u011frultusunda beyan edilen zarardan fazlas\u0131n\u0131 da kat\u0131lanlara iade etti\u011fini belirtmi\u015ftir. Bununla birlikte ba\u015fvurucu, temyiz ba\u015fvuru dilek\u00e7esine ekleyerek Yarg\u0131tay\u0131 bilgilendirdi\u011fi yaz\u0131l\u0131 m\u00fctalaada yer alan de\u011ferlendirmelerin ve zarar miktar\u0131na ili\u015fkin tespitlerin de an\u0131lan rapora y\u00f6nelik itirazlar\u0131n\u0131 do\u011frulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan etmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla ba\u015fvurucu, -at\u0131l\u0131 su\u00e7u i\u015flemedi\u011fine dair itirazlar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra- su\u00e7u i\u015fledi\u011finin sabit g\u00f6r\u00fclmesi h\u00e2linde de kat\u0131lanlar\u0131n t\u00fcm zarar\u0131n\u0131 soru\u015fturma evresinde kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131ndan bahisle h\u00fckmolunan cezadan 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 168. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen oranda indirim yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini savunmu\u015ftur (bkz. \u00a7\u00a7 5, 10-14).<\/p>\n
26. Mahkeme ise kat\u0131lanlar\u0131n zarar\u0131n\u0131n ba\u015fvurucunun M.\u00d6. hakk\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 su\u00e7 duyurusu \u00fczerine yap\u0131lan soru\u015fturma s\u0131ras\u0131nda ba\u015fvurucunun teslim etti\u011fi belgelerin incelenmesi suretiyle d\u00fczenlenen bilirki\u015fi raporuyla belirlenen 101.985,26 TL oldu\u011funu ve ba\u015fvurucunun kat\u0131lanlara iade etti\u011fi 22.361,25 TL’nin toplam zarar\u0131 k\u0131smen kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131na vurgu yapm\u0131\u015f; ba\u015fvurucunun zarar\u0131 k\u0131smen kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle hakk\u0131nda etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmamas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ba\u015fvurucu aleyhine belirleyici delil olarak kabul etmi\u015ftir (bkz. \u00a7 11).<\/p>\n
27. Bilirki\u015fi raporunda hesaplanan, ba\u015fvurucunun ibraz etti\u011fi yaz\u0131l\u0131 m\u00fctalaada belirlenen ve kat\u0131lanlar\u0131n Kuruma beyan ettikleri zarar miktarlar\u0131 aras\u0131nda farkl\u0131l\u0131klar bulunmaktaysa da \u00f6ncelikle mahk\u00fbmiyet karar\u0131nda aleyhe delil olarak de\u011ferlendirilen bilirki\u015fi raporundaki tespitlere dayanak olan belgelerin ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan sunuldu\u011fu g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Buna ek olarak ba\u015fvurucunun an\u0131lan rapordaki tespitlerin aksini ispata yarayan veya yaz\u0131l\u0131 m\u00fctalaada belirtilenden de fazla miktarda \u00f6deme yapmas\u0131na dayanak olan herhangi bir belge sunmam\u0131\u015f olmas\u0131na da dikkat \u00e7ekilmelidir. Bu ba\u011flamda, s\u00f6z konusu zarar miktarlar\u0131 aras\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar\u0131n da \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde ba\u015fvurucunun muhakeme s\u00fcrecindeki tutumu nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla kat\u0131lanlar\u0131n t\u00fcm zararlar\u0131n\u0131n giderilmedi\u011fini beyan etmeleri, ba\u015fvurucunun ise bilirki\u015fi raporunun yan\u0131 s\u0131ra yaz\u0131l\u0131 m\u00fctalaada da belirtilenden farkl\u0131 miktarda kat\u0131lanlara yapt\u0131\u011f\u0131 \u00f6demeye ve an\u0131lan rapordaki tespitlerin aksini ispata yarayan herhangi bir belge sunmam\u0131\u015f olmas\u0131 birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde somut olayda Mahkeme ve Dairenin ayr\u0131 ve a\u00e7\u0131k yan\u0131t vermesini gerektiren bir husus bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan yarg\u0131lama s\u00fcreci de bir b\u00fct\u00fcn olarak de\u011ferlendirilerek ba\u015fvurucunun gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edilmedi\u011fi sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
28. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle ba\u015fvurucunun Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edilmedi\u011fine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR bu g\u00f6r\u00fc\u015fe kat\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
B. Di\u011fer \u0130hlal \u0130ddialar\u0131<\/p>\n
29. Ba\u015fvurucunun yeniden bilirki\u015fi raporu al\u0131nmamas\u0131 ve deliller hatal\u0131 de\u011ferlendirilerek h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131 nedenleriyle adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ve \u00e7eli\u015fmeli yarg\u0131lama ilkeleri ile hakkaniyete uygun yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddialar\u0131n\u0131n Hikmet Balabano\u011flu ([2. B.], B. No: 2012\/1334, 17\/9\/2013) ve Ahmet Sa\u011flam ([2. B.], B. No: 2013\/3351, 18\/9\/2013, \u00a7 42) kararlar\u0131 do\u011frultusunda a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmas\u0131 nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
III. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n
A. 1. Gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n KABUL ED\u0130LEB\u0130L\u0130R OLDU\u011eUNA OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE,<\/p>\n
2. Di\u011fer ihlal iddialar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmas\u0131 nedeniyle KABUL ED\u0130LEMEZ OLDU\u011eUNA OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE,<\/p>\n
B. Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n \u0130HLAL ED\u0130LMED\u0130\u011e\u0130NE Kenan YA\u015eAR’\u0131n kar\u015f\u0131oyu ve OY\u00c7OKLU\u011eUYLA,<\/p>\n
C. Yarg\u0131lama giderlerinin ba\u015fvurucu \u00fczerinde BIRAKILMASINA,<\/p>\n
D. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE 22\/1\/2025 tarihinde karar verildi.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KAR\u015eIOY GEREK\u00c7ES\u0130<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru, karar\u0131n sonucunu de\u011fi\u015ftirebilecek nitelikteki esasl\u0131 iddialar\u0131n kar\u015f\u0131lanmamas\u0131 nedeniyle gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
2. \u015eik\u00e2yet\u00e7iler D.O. ve M.N.D.\u00d6., Samsun\u2019da bir anaokulu i\u015fletmektedir. Ba\u015fvurucu ise serbest muhasebeci mali m\u00fc\u015favir olarak \u00e7al\u0131\u015fmakta ve \u015fik\u00e2yet\u00e7ilerin muhasebe i\u015flerini takip etmektedir. \u015eik\u00e2yet\u00e7iler, ba\u015fvurucunun \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 M.\u00d6. arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla farkl\u0131 tarihlerde kendilerinden vergi, prim gibi nedenlerle para tahsil etti\u011fini ancak bu paralar\u0131 ilgili kurumlara yat\u0131rmayarak zimmetine ge\u00e7irdi\u011fini iddia ederek su\u00e7 duyurusunda bulunmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n
3. Ba\u015fvurucu, muhasebe i\u015flerini M.\u00d6.\u2019n\u00fcn y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, kendisinin tahsilatlardan haberi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, M.\u00d6.\u2019y\u00fc yetkilendirdi\u011fini ve durum ortaya \u00e7\u0131k\u0131nca i\u015fine son verdi\u011fini savunmu\u015ftur. Ayr\u0131ca \u015fik\u00e2yet\u00e7ilerin zararlar\u0131n\u0131 giderdi\u011fini belirterek banka dekontlar\u0131 sunmu\u015ftur.<\/p>\n
4. Yap\u0131lan bilirki\u015fi incelemesi sonucunda, M.\u00d6. taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen tahsilat belgelerinin ba\u015fvurucunun bilgisi d\u00e2hilinde oldu\u011fu, tahsil edilen paralar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n ba\u015fvurucuya aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve yap\u0131lan \u00f6demeler d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fvurucunun elinde kalan toplam tutar\u0131n 101.985,26 TL oldu\u011fu tespit edilmi\u015ftir.<\/p>\n
5. Mahkeme, ba\u015fvurucunun M.\u00d6.\u2019n\u00fcn i\u015flemlerini kontrol etmekle sorumlu oldu\u011funu, tahsil edilen paralar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hizmet nedeniyle g\u00fcveni k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7unu i\u015fledi\u011fini de\u011ferlendirmi\u015ftir. \u015eik\u00e2yet\u00e7ilerin zarar\u0131n\u0131n tamamen giderilmedi\u011fi gerek\u00e7esiyle etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fck\u00fcmleri uygulanmam\u0131\u015f ve ba\u015fvurucu hakk\u0131nda mahk\u00fbmiyet ve adli para cezas\u0131na h\u00fckmedilmi\u015ftir. Bu karar Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan onand\u0131ktan sonra ba\u015fvurucu, s\u00fcresinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
6. Mahkememiz \u00e7o\u011funlu\u011fu ba\u015fvurucunun gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine dair iddian\u0131n kabul edilemez oldu\u011funa karar vermi\u015f olup \u00e7o\u011funluk karar\u0131na a\u015fa\u011f\u0131da a\u00e7\u0131klanan sebeplerle i\u015ftirak edilmemi\u015ftir.<\/p>\n
7. Anayasa’n\u0131n 141. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda da \u201cB\u00fct\u00fcn mahkemelerin her t\u00fcrl\u00fc kararlar\u0131 gerek\u00e7eli olarak yaz\u0131l\u0131r.\u201d denilerek mahkemelere kararlar\u0131n\u0131 gerek\u00e7eli yazma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc y\u00fcklenmi\u015ftir. Anayasa\u2019n\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ilkesi gere\u011fi an\u0131lan Anayasa kural\u0131 da gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesinde g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r (Abdullah Top\u00e7u, B. No: 2014\/8868, 19\/4\/2017, \u00a7 76).<\/p>\n
8. Gerek\u00e7eli karar hakk\u0131, ki\u015filerin adil bir \u015fekilde yarg\u0131lanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamay\u0131 ve denetlemeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r. Bu hak, taraflar\u0131n muhakeme s\u0131ras\u0131nda ileri s\u00fcrd\u00fckleri iddialar\u0131n\u0131n kurallara uygun bi\u00e7imde incelenip incelenmedi\u011fini bilmeleri ve demokratik bir toplumda kendi adlar\u0131na verilen yarg\u0131 kararlar\u0131n\u0131n sebeplerini toplumun \u00f6\u011frenmesinin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in de gereklidir (Sencer Ba\u015fat ve di\u011ferleri [GK], B. No: 2013\/7800, 18\/6\/2014, \u00a7\u00a7 31, 34).<\/p>\n
9. Bununla birlikte mahkemelerin an\u0131lan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, yarg\u0131lamada ileri s\u00fcr\u00fclen her t\u00fcrl\u00fc iddia ve savunmaya karar gerek\u00e7esinde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u015fekilde yan\u0131t verilmesi gerekti\u011fi \u015feklinde anla\u015f\u0131lamaz. Ancak derece mahkemeleri, kendilerine sunulan t\u00fcm iddialara yan\u0131t vermek zorunda de\u011filse de (Yasemin Ek\u015fi, B. No: 2013\/5486, 4\/12\/2013, \u00a7 56) davan\u0131n esas sorunlar\u0131n\u0131n incelenmi\u015f oldu\u011fu gerek\u00e7eli karardan anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
10. Makul gerek\u00e7e; davaya konu olay ve olgular\u0131n mahkemece nas\u0131l nitelendirildi\u011fini, kurulan h\u00fckm\u00fcn hangi nedenlere ve hukuksal d\u00fczenlemelere dayand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyacak, olay ve olgular ile h\u00fck\u00fcm aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131y\u0131 g\u00f6sterecek nitelikte olmal\u0131d\u0131r (\u0130brahim Ata\u015f, B. No: 2013\/1235, 18\/6\/2013, \u00a7 24). Aksi bir tutumla mahkemenin davan\u0131n sonucuna etkili oldu\u011funu kabul etti\u011fi bir husus hakk\u0131nda ilgili ve yeterli bir yan\u0131t vermemesi veya yan\u0131t verilmesini gerektiren usul ya da esasa dair iddialar\u0131n cevaps\u0131z b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 hak ihlaline neden olabilecektir (Sencer Ba\u015fat ve di\u011ferleri, \u00a7 39).<\/p>\n
11. Somut olayda, Mahkeme ve Daire, ba\u015fvurucuya at\u0131l\u0131 su\u00e7un basit ya da nitelikli h\u00e2linin i\u015flendi\u011fi hususunda farkl\u0131 de\u011ferlendirmelerde bulunmu\u015ftur. Ancak, Yarg\u0131tay’\u0131n temyiz denetiminden ge\u00e7erek kesinle\u015fen gerek\u00e7eli karara g\u00f6re, ba\u015fvurucunun kat\u0131lanlara \u00f6deme yapmas\u0131na ra\u011fmen g\u00fcveni k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7undan dolay\u0131 kendisine verilen cezada, etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fck\u00fcmleri gere\u011fi indirim yap\u0131lmamas\u0131n\u0131n dayana\u011f\u0131; kat\u0131lanlar\u0131n zararlar\u0131n\u0131n k\u0131smen kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131na dair beyanlar\u0131 ile bilirki\u015fi raporundaki, ba\u015fvurucunun \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 M.\u00d6.\u2019n\u00fcn uhdesinde kald\u0131\u011f\u0131 belirtilen paran\u0131n iade edilen bedelden fazla oldu\u011funa ili\u015fkin tespitlerdir.<\/p>\n
12. Ba\u015fvurucu, yarg\u0131laman\u0131n t\u00fcm a\u015famalar\u0131nda kat\u0131lanlara iade etti\u011fi paran\u0131n, dava konusu olay nedeniyle u\u011fran\u0131lan zarar\u0131 k\u0131smen kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131na itiraz etmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, bilirki\u015fi raporunda yer alan zarar hesaplamalar\u0131ndan vergi ve sosyal g\u00fcvenlik kurumlar\u0131na yap\u0131lan \u00f6demelerin ger\u00e7ek miktarda mahsup edilmedi\u011fini, dolay\u0131s\u0131yla hesaplanan zarar\u0131n ger\u00e7ekte daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu belirtmi\u015ftir. Ayr\u0131ca kat\u0131lanlar\u0131n kuruma beyan ettikleri zarar ile rapordaki tespitlerin \u00f6rt\u00fc\u015fmedi\u011fini ve soru\u015fturma s\u0131ras\u0131nda sundu\u011fu makbuzlara g\u00f6re, beyan edilen zarardan fazlas\u0131n\u0131 da iade etti\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ba\u015fvurucu, temyiz dilek\u00e7esine ekledi\u011fi yaz\u0131l\u0131 m\u00fctalaada da bu itirazlar\u0131n\u0131 do\u011frulayan de\u011ferlendirmelere yer vermi\u015ftir. Bu itibarla, ba\u015fvurucu su\u00e7u i\u015flemedi\u011fini savunman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, su\u00e7un sabit g\u00f6r\u00fclmesi h\u00e2linde de t\u00fcm zarar\u0131n kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle cezas\u0131nda etkin pi\u015fmanl\u0131k indirimi yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini savunmu\u015ftur.<\/p>\n
13. 5237 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 168. maddesi, g\u00fcveni k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7unun tamamlanmas\u0131ndan sonra ma\u011fdurun zarar\u0131n\u0131 tamamen gideren failin cezas\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7te ikiye kadar indirilebilece\u011fini \u00f6ng\u00f6rmektedir. Somut olayda, kat\u0131lanlar\u0131n zarar\u0131n\u0131n k\u0131smen giderildi\u011fi ve r\u0131zalar\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle ba\u015fvurucuya etkin pi\u015fmanl\u0131k uygulanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
14. Bu durumda, g\u00fcveni k\u00f6t\u00fcye kullanma su\u00e7una ili\u015fkin mevzuat ve etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fck\u00fcmleri dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, ba\u015fvurucunun kat\u0131lanlar\u0131n u\u011frad\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ek zarar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131na dair itiraz\u0131 \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Ba\u015fvurucunun cezaya etki eden itirazlar\u0131n\u0131n yarg\u0131 kararlar\u0131nda makul bir gerek\u00e7eyle kar\u015f\u0131lanmamas\u0131, gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlaline neden olabilir.<\/p>\n
15. Mahkeme, bilirki\u015fi raporuna dayanarak kat\u0131lanlar\u0131n zarar\u0131n\u0131n 101.985,26 TL oldu\u011funu ve ba\u015fvurucunun iade etti\u011fi 22.361,25 TL\u2019nin zarar\u0131 k\u0131smen kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmi\u015ftir. Ancak bilirki\u015fi raporunda hesaplanan, ba\u015fvurucunun yaz\u0131l\u0131 m\u00fctalaas\u0131nda belirtti\u011fi ve kat\u0131lanlar\u0131n kuruma beyan ettikleri zarar miktarlar\u0131 aras\u0131nda farkl\u0131l\u0131klar oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki itirazlar yeterince incelenmemi\u015ftir.<\/p>\n
16. Yarg\u0131 makamlar\u0131n\u0131n kararlar\u0131nda, zarar miktar\u0131na ili\u015fkin \u00e7eli\u015fkiler, kamu makamlar\u0131na yap\u0131lan baz\u0131 \u00f6demelerin zarar miktar\u0131ndan mahsup edilmemesi ve belgelerde yaz\u0131l\u0131 tutarlar\u0131n do\u011fru bir \u015fekilde de\u011ferlendirilmedi\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki itirazlar dikkate al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle, zarar\u0131n tespitinde bilirki\u015fi raporuyla yetinilme gerek\u00e7esi yeterince a\u00e7\u0131klanmam\u0131\u015f ve ba\u015fvurucunun bu konudaki a\u00e7\u0131k itirazlar\u0131 kar\u015f\u0131lanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
17. Sonu\u00e7 olarak mahkemelerinin kararlar\u0131nda konu uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in esasl\u0131 nitelikteki iddia ve itirazlar\u0131n yarg\u0131lama mercilerince yeterli bir gerek\u00e7eyle kar\u015f\u0131lanmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine kanaati ile \u00e7o\u011funluk karar\u0131na i\u015ftirak edilmemi\u015ftir.<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u00a0Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 22\/1\/2025 tarihli ve 2021\/65726 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 \u00a0 \u00a0 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 L. K. BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2021\/65726) \u00a0 Karar Tarihi: 22\/1\/2025 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 \u00a0 Ba\u015fkan : Basri BA\u011eCI \u00dcyeler : Engin YILDIRIM \u00a0 \u00a0 Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU \u00a0 \u00a0 Kenan YA\u015eAR \u00a0 \u00a0 \u00d6mer \u00c7INAR Raport\u00f6r : H\u00fcseyin \u00d6zg\u00fcr SEV\u0130ML\u0130 Ba\u015fvurucu : Vekili : Av. Burhan UYAN \u00a0 I. BA\u015eVURUNUN \u00d6ZET\u0130 1. Ba\u015fvuru, karar\u0131n sonucunu de\u011fi\u015ftirebilecek nitelikteki esasl\u0131 iddialar\u0131n kar\u015f\u0131lanmamas\u0131 nedeniyle gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir. 2. Bireysel ba\u015fvuru konusu olaylar\u0131n ge\u00e7ti\u011fi tarihte \u015fik\u00e2yet\u00e7iler D.O. ve M.N.D.\u00d6. Samsun’da faaliyet g\u00f6steren bir anaokulunu i\u015fletmekte; ba\u015fvurucu da serbest muhasebeci mali m\u00fc\u015favir olarak \u00e7al\u0131\u015fmakta olup \u015fik\u00e2yet\u00e7ilerle aras\u0131ndaki s\u00f6zle\u015fme uyar\u0131nca bu ki\u015filerin muhasebe vb. i\u015flerini takip etmektedir. \u015eik\u00e2yet\u00e7ilerin 13\/6\/2016 tarihinde \u00c7ar\u015famba Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvurarak ba\u015fvurucunun yan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan M.\u00d6. arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla farkl\u0131 tarihlerde kendilerinden vergi, prim, muhasebe giderleri vb. ad\u0131 alt\u0131nda tahsil ettikleri paralar\u0131 ilgili kurumlara yat\u0131rmayarak uhdesinde tuttu\u011fu iddias\u0131yla \u015fik\u00e2yet\u00e7i olmas\u0131 \u00fczerine ba\u015fvurucu hakk\u0131nda soru\u015fturmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. 3. Di\u011fer yandan ba\u015fvurucu da Samsun Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na (Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k) 17\/6\/2016 tarihinde verdi\u011fi dilek\u00e7esinde; i. Okulun muhasebe i\u015flerinin 2014 y\u0131l\u0131n\u0131n sonuna kadar serbest muhasebeci S.T., 2015 y\u0131l\u0131ndan itibaren de kendi a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 i\u015fyerinde \u00e7al\u0131\u015fan M.\u00d6. taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, bu ki\u015finin yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015flemlerden dolay\u0131 17\/5\/2016 tarihine kadar \u015fik\u00e2yet\u00e7i m\u00fckelleflerden …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-80991","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n