A\u0130HM
\nDJAVIT AN \/T\u00dcRK\u0130YE<\/p>\n
\u0130lgili Kavramlar<\/p>\n
\u0130FADE, TOPLANTI YAPMA VE DERNEK KURMA \u00d6ZG\u00dcRL\u00dc\u011e\u00dc \u0130HLAL\u0130<\/p>\n
\u0130\u00e7tihat Metni<\/p>\n
DJAVIT AN \/ T\u00dcRK\u0130YE<\/p>\n
3. Daire Karar\u0131<\/p>\n
Ba\u015fkan: Bay L.Caflisch<\/p>\n
\u00dcyeler, Bay P. Kuris, Bay B. Zupancic, Bay J. Hedigan, Bayan M. Tsatsa-Nikolovska, Bay K. Traja, Bay F. G\u00f6lc\u00fckl\u00fc<\/p>\n
Ba\u015fvuru No: 20652\/92<\/p>\n
Karar Tarihi: 20 \u015eubat 2003<\/p>\n
Ba\u015fvuru sahibi, T\u00fcrk k\u00f6kenli bir K\u0131br\u0131s vatanda\u015f\u0131 olup \u00e7ocuk doktorudur ve KKTC’de ya\u015famaktad\u0131r. Ayn\u0131 zamanda, K\u0131br\u0131s T\u00fcrklerinin ve Yunanl\u0131lar\u0131n \u00fcyesi bulundu\u011fu, “Ba\u011f\u0131ms\u0131z ve Federal K\u0131br\u0131s Hareketi” derne\u011finin T\u00fcrk taraf\u0131 koordinat\u00f6r\u00fcd\u00fcr. Ba\u015fvuru sahibi, de\u011fi\u015fik tarihlerde G\u00fcney K\u0131br\u0131s’ta d\u00fczenlenen iki toplumlu g\u00f6r\u00fc\u015fmelere kat\u0131lmak i\u00e7in KKTC yetkililerine m\u00fcracaat etmesine ra\u011fmen, yap\u0131lan 46 m\u00fcracaattan ancak 6 tanesinde “ye\u015fil hattan” adan\u0131n g\u00fcneyine ge\u00e7mesine izin verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Ba\u015fvuru sahibi, yetkililerin, “ye\u015fil hatt\u0131” ge\u00e7erek iki toplumlu toplant\u0131lara kat\u0131lmas\u0131na izin verilmemesinin, bilgi edinme ve bilgi a\u00e7\u0131klamay\u0131 da kapsayan, S\u00f6zle\u015fmenin 10. maddesinde korunan ifade ve 11. maddesinde korunan toplant\u0131 yapma ve dernek kurma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlali anlam\u0131na geldi\u011fini iddia etmi\u015ftir.<\/p>\n
Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, \u00f6ncelikle Mahkemenin yetkisiz oldu\u011fu ve ba\u015fvuru sahibinin i\u00e7 hukuk yollar\u0131n\u0131 t\u00fcketmedi\u011fi savunmalar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ek olarak, h\u00fck\u00fcmete g\u00f6re, ba\u015fvuru sahibinin \u015fikayetinin esas\u0131n\u0131 4. Protokol\u00fcn 2.maddesinde d\u00fczenlenen serbest dola\u015f\u0131m hakk\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r ve T\u00fcrkiye bu protokol\u00fc hen\u00fcz imzalamam\u0131\u015ft\u0131r. Bunu bilen ba\u015fvuru sahibi, bu engeli a\u015fmak i\u00e7in, \u015fikayetine 10. ve 11. maddenin ihlal edildi\u011fi s\u00fcs\u00fc vermektedir. H\u00fck\u00fcmete g\u00f6re, ba\u015fvuru sahibinin iddias\u0131n\u0131n aksine, festivaller, konserler, fuarlar, resepsiyonlar, sergiler gibi birliktelikler 11. madde anlam\u0131nda “toplant\u0131” olarak nitelenemezler. Bu madde, e\u011flence ama\u00e7l\u0131 bir araya gelmeleri ve insanlar\u0131n bulu\u015fma ama\u00e7l\u0131 birlikteliklerini korumamaktad\u0131r. H\u00fck\u00fcmete g\u00f6re, ba\u015fvuru sahibinin anlad\u0131\u011f\u0131 “toplant\u0131” konsepti organize bir faaliyet amac\u0131 ta\u015f\u0131madan veya bir dernek kurma amac\u0131 i\u00e7ermeden K\u0131br\u0131sl\u0131 Yunanl\u0131larla bir araya gelme anlam\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Ba\u015fvuru sahibinin T\u00fcrk Koordinat\u00f6r\u00fc oldu\u011fu “Ba\u011f\u0131ms\u0131z ve Federal K\u0131br\u0131s Hareketi” KKTC otoritelerinin bir m\u00fcdahalesi olmadan kurulmu\u015ftur. Hemen hemen, ba\u015fvuru sahibinin G\u00fcney K\u0131br\u0131s’a ziyaret taleplerinin red edildi\u011fi durumlar\u0131n tamam\u0131nda ad\u0131 ge\u00e7en derne\u011fin herhangi bir faaliyeti s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n
Neticede, Mahkeme,<\/p>\n
1. 1 oya kar\u015f\u0131 6 oyla, H\u00fck\u00fcmetin \u00f6n itirazlar\u0131n\u0131n reddine,<\/p>\n
2. Oybirli\u011fi ile, S\u00f6zle\u015fmenin 10. Maddesinin ihlali iddias\u0131n\u0131 ayr\u0131ca incelemeye gerek olmad\u0131\u011f\u0131na,<\/p>\n
3. 1 oya kar\u015f\u0131 6 oyla, S\u00f6zle\u015fmenin 11. Maddesinin ihlaline,<\/p>\n
4. 1 oya kar\u015f\u0131 6 oyla, S\u00f6zle\u015fmenin 13. Maddesinin ihlaline,<\/p>\n
5. 1 oya kar\u015f\u0131 6 oyla<\/p>\n
(a) Karar\u0131n kesinle\u015fmesinden itibaren 3 ay i\u00e7erisinde, ba\u015fvuru sahibine,
\n(i) manevi tazminat olarak 15.000 Euro,
\n(ii) masraf ve harcamalarla ilgili olarak 4.175 Euro,
\n(iii) Bu miktarlar \u00fczerinden al\u0131nabilecek herhangi bir verginin \u00f6denmesine,
\n(b) 3 ay sonras\u0131 i\u00e7in, gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankas\u0131n\u0131n y\u0131ll\u0131k marjinal bor\u00e7 faiz oran\u0131n\u0131n % 3 fazlas\u0131 olarak \u00f6denmesi gerekti\u011fine,<\/p>\n
6. Ba\u015fvuru sahibinin taleplerinin geri kalan k\u0131sm\u0131n\u0131n reddine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
(1) H\u00fck\u00fcmetin \u00d6n \u0130tirazlar\u0131<\/p>\n
(a) M.1- Mahkemenin Yetkisiz Olmas\u0131<\/p>\n
S\u00f6zle\u015fmenin 1. Maddesi \u00e7er\u00e7evesinde yetki konusundaki Mahkemenin yerle\u015fmi\u015f i\u00e7tihatlar\u0131na g\u00f6re imzac\u0131 Devletlerin sorumlulu\u011fu kendi ulusal s\u0131n\u0131rlar\u0131na hasredilmi\u015f de\u011fildir. \u0130mzac\u0131 Devletler kendi yetkililerinin fiil ve ihmallerinin \u00fclke s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda do\u011furdu\u011fu neticelerden de sorumludur. Mahkeme, uluslararas\u0131 hukukun devletlerin sorumlulu\u011funu d\u00fczenleyen ilgili prensiplerine uygun olarak, hukuka uygun olsun olmas\u0131n, bir imzac\u0131 Devletin, bir askeri m\u00fcdahale sonucu, etkili olarak kontrol alt\u0131nda bulundurdu\u011fu kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00f6lgelerde de sorumlulu\u011fu devam eder. B\u00f6yle bir b\u00f6lgede, S\u00f6zle\u015fmede yer alan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin korunmas\u0131 mecburiyeti, gerek direk askeri g\u00fc\u00e7 vas\u0131tas\u0131 ile gerekse arac\u0131 b\u00f6lgesel idare ile sa\u011flanan bu tip bir kontrol\u00fcn sonucudur.<\/p>\n
KKTC yetkililerinin politika ve eylemleri \u00fczerinde T\u00fcrkiye Devletinin ger\u00e7ekten detayl\u0131 bir kontrol\u00fcn\u00fcn s\u00f6zkonusu olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na gerek yoktur. Kuzey K\u0131br\u0131s’taki y\u00fcksek say\u0131daki askerin aktif g\u00f6rev i\u00e7inde bulunmas\u0131 g\u00f6stermektedir ki, T\u00fcrkiye, b\u00f6lgede, askerleri vas\u0131tas\u0131 ile etkili bir kontrol sergilemektedir. Bu tip bir kontrol, KKTC’nin eylem ve ihmallerinden T\u00fcrkiye’nin sorumlu olmas\u0131n\u0131n gerektirir…. Bu politika ve uygulamalardan etkilenen ki\u015filer S\u00f6zle\u015fmenin 1. maddesine dayanarak bu fiil ve eylemlerin T\u00fcrkiye’nin yetki alan\u0131na girdi\u011fini iddia edebilirler. Dolay\u0131s\u0131 ile, T\u00fcrkiye’nin S\u00f6zle\u015fmede tan\u0131nan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri tan\u0131ma mecburiyeti Kuzey K\u0131br\u0131s’\u0131 da kapsamaktad\u0131r.<\/p>\n
Mahkeme, Loizidou’da, ba\u015fvuru sahibinin sahibi oldu\u011fu mal ve m\u00fclk\u00fcn\u00fc ziyaret etmesinin devaml\u0131 olarak engellenmesi hususunu de\u011ferlendirmi\u015ftir. Fakat, Mahkeme, ad\u0131 ge\u00e7en davadaki gerek\u00e7esinde, KKTC yetkililerinin politika ve uygulamalar\u0131 ile ilgili olarak T\u00fcrkiye’nin sorumlulu\u011funu sadece bu davadaki olayla ilgili olarak de\u011fil genel bir prensip olarak ortaya koymu\u015ftur. Kuzey K\u0131br\u0131s’\u0131n tamam\u0131ndaki etkin kontrol\u00fc dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, T\u00fcrkiye’nin sorumlulu\u011fu sadece kendi askerlerinin ve memurlar\u0131n\u0131n fiilleri ite s\u0131n\u0131rl\u0131 kalamaz. KKTC’nin ve b\u00f6lgedeki y\u00f6netimin varl\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye’nin askeri varl\u0131\u011f\u0131na ve deste\u011fine ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, T\u00fcrkiye, KKTC yetkililerin fiil ve ihmallerinden de sorumludur. S\u00f6zle\u015fmenin 1.maddesine g\u00f6re, T\u00fcrkiye’nin sorumlulu\u011fu sadece S\u00f6zle\u015fmedeki temel maddelerden de\u011fil imzalad\u0131\u011f\u0131 protokollerin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri de kapsamaktad\u0131r ve ihlal edilen bu hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin sorumlulu\u011fu da T\u00fcrkiye’ye y\u00fcklenebilir.<\/p>\n
(b) M.35. \u0130\u00e7 Hukuk Yollar\u0131n\u0131n T\u00fcketilmesi Mecburiyeti<\/p>\n
S\u00f6zle\u015fmenin 35. maddesi ba\u015fvuru sahiplerinin iddia edilen bir ihlal ile ilgili i\u00e7 hukuktaki \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretme kabiliyeti noktas\u0131nda kullan\u0131ma a\u00e7\u0131k ve yeterli olan ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirir. Var olan \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131, hem teorik olarak hem de pratik olarak yeterli derecede kesinlik i\u00e7ermelidir. Bu \u015fart\u0131n yoklu\u011funda, \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden ve etkili oldu\u011fundan s\u00f6z edilemez. Ayr\u0131ca, madde 35, daha sonra Mahkemeye getirilmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00f6ncelikle i\u00e7 hukukun \u015fekil \u015fartlar\u0131na uygun olarak ve i\u00e7 hukukta belirlenen s\u00fcre i\u00e7erisinde ilgili merci \u00f6n\u00fcne getirilmesini gerektirir. \u0130lave olarak, S\u00f6zle\u015fmenin ihlalini engelleyebilecek di\u011fer usule ili\u015fkin yollar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 halinde bunlar\u0131n da kullan\u0131lmas\u0131 gerekir. Bununla beraber, \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretme noktas\u0131nda yeterli ve etkili olmayan \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmesi gerekmemektedir.<\/p>\n
\u0130\u00e7 hukuk yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmedi\u011finin iddia edilmesi halinde, kullan\u0131lmayan \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n, ilgili tarihte, teorik ve pratik olarak etkili ve yeterli oldu\u011funu yeterli netlikte ispat y\u00fck\u00fc daval\u0131 h\u00fck\u00fcmetin \u00fczerindedir. \u00c7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131, kullan\u0131ma a\u00e7\u0131k, ba\u015fvuru sahibinin \u015fikayet konusu hakk\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretme kabiliyetine haiz ve makul bir ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 i\u00e7ermelidir.<\/p>\n
(2) Madde 10. \u0130fade \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<\/p>\n
Bu davadaki ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, toplant\u0131 yapma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. 10 maddeye g\u00f6re ki\u015fisel fikirlerin korunmas\u0131 11. maddede yer alan bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ama\u00e7l\u0131 toplant\u0131 d\u00fczenleme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ama\u00e7lar\u0131nda birisidir.<\/p>\n
(3) Madde 11. Toplant\u0131 Yapma ve Dernek Kurma \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<\/p>\n
Toplant\u0131 d\u00fczenleme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc demokratik toplumlarda korunmas\u0131 gereken temel haklardand\u0131r. \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc gibi bir toplumu toplum yapan de\u011ferlerdendir. Bu nedenle, bu hakk\u0131 s\u0131n\u0131rlamaya y\u00f6nelik m\u00fcdahaleler \u00e7ok dar yorumlanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu hak, kamuya kapal\u0131 \u00f6zel toplant\u0131lar\u0131, caddelerde d\u00fczenlenen halka a\u00e7\u0131k hareketli veya dura\u011fan toplant\u0131lar\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerini kapsar. Bu hak, toplant\u0131ya kat\u0131lan ve d\u00fczenleyen ki\u015filerce kullan\u0131labilir.<\/p>\n
\u00dcye Devletler, sadece bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ama\u00e7l\u0131 d\u00fczenlenen toplant\u0131 d\u00fczenleme ve toplant\u0131ya kat\u0131lma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korumakla kalmamal\u0131 bu hakk\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 engelleyen makul olmayan dolayl\u0131 s\u0131n\u0131rlamalar koymamal\u0131d\u0131r. Her ne kadar, 11. maddenin temel amac\u0131 ki\u015filerin haklar\u0131na yetkililerin keyfi m\u00fcdahalesini engellemek ise de, bu hakk\u0131n etkin kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in devletlerin \u00fczerine d\u00fc\u015fecek pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler olabilir.<\/p>\n
(4) Madde 13. Etkili \u00c7\u00f6z\u00fcm Yolu<\/p>\n
Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, sayd\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n daha \u00f6nce ba\u015fka bir olayda kullan\u0131labildi\u011fini g\u00f6steren bir \u00f6rnek sunmas\u0131 gerekir. Aksi takdirde, belirtilen \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n etkili olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n
KARARDA ATIF YAPILAN D\u0130\u011eER DAVALAR<\/p>\n
1. Loizidou v. T\u00fcrkiye
\n2. K\u0131br\u0131s v. T\u00fcrkiye, 10 May\u0131s 2001
\n3. Chrysostomus ve Papachrysostomou v. T\u00fcrkiye, no: 15299\/89 ve 15300\/89
\n4. Akdivar ve Di\u011ferleri v. T\u00fcrkiye
\n5. Stran Greek Refineries ve Stratis Andreadis v. Yunanistan, 9 Aral\u0131k 1994 Karar\u0131,
\n6. Ezelin v. Fransa, 26 Nisan 1991
\n7. 75 Foreign Students v. UK, no 7671\/76
\n8. Rassemblement jurassien v. \u0130svi\u00e7re, no 8191\/78
\n9. Kurt v. T\u00fcrkiye, 25 May\u0131s 1998
\n10. Osman v. UK, 28 Ekim 1998
\n11. Abdulaziz, Cabales ve Balkandali v. UK, 24 Nisan 1985
\n12. Guzzardi v. \u0130talya, 2 Ekim 1980
\n13. Rassemblement jurassien v. Svvitzerland, no. 8191\/78
\n14. Christians Against Racis and Fascism v. UK, no. 8440\/78
\n15. Rekvenyi v. Macaristan, no 25390\/94<\/p>\n
PROSED\u00dcR<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru, K\u0131br\u0131s vatanda\u015f\u0131 Ahmet Djavit An’\u0131n, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesinin (S\u00f6zle\u015fme) eski 25. Maddesine dayanarak 8 Eyl\u00fcl 1992 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye aleyhine Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Komisyonuna (Komisyon) yapt\u0131\u011f\u0131 m\u00fcracaattan kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n
2. Hukuki yard\u0131m sa\u011flanan ba\u015fvuru sahibi, Mahkeme \u00f6n\u00fcnde, Londra’da avukatl\u0131k yapan Prof. M. Shaw, T\u00fcrkiye ise Prof. Z. M. Necatigil taraf\u0131ndan temsil edilmi\u015ftir.<\/p>\n
3. Ba\u015fvuru sahibi, T\u00fcrk ve Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk yetkililerinin “ye\u015fil hatt\u0131” ge\u00e7erek G\u00fcney K\u0131br\u0131s’a girmesine ve iki toplumu ilgilendiren toplant\u0131lara kat\u0131lmas\u0131n\u0131n engellenmesinden bahisle S\u00f6zle\u015fmenin 10, 11 ve 13. Maddelerinin ihlal edildi\u011fini iddia etmektedir.<\/p>\n
4. Ba\u015fvuru, 14 Nisan 1998’de, k\u0131smen kabul edilmi\u015f, incelenmesi tamamlanarak, 1 Kas\u0131m 1999’da Mahkemeye intikal ettirilmi\u015ftir.<\/p>\n
5-7. Terc\u00fcme edilmemi\u015ftir.<\/p>\n
OLAYLAR<\/p>\n
8. Ba\u015fvuru sahibi, T\u00fcrk k\u00f6kenli K\u0131br\u0131s vatanda\u015f\u0131 olup \u00e7ocuk doktorudur ve “ye\u015fil hatt\u0131n” kuzeyinde ya\u015famaktad\u0131r.<\/p>\n
9. Ba\u015fvuru sahibi, sadece Kuzey K\u0131br\u0131s yetkililerini ve Kuzey K\u0131br\u0131s’daki T\u00fcrk askeri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ele\u015ftiren bir ki\u015fi olman\u0131n \u00f6tesinde, T\u00fcrk askeri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir i\u015fgal g\u00fcc\u00fc olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r. Ba\u015fvuru sahibi, 1989 y\u0131l\u0131nda Nicosia’da kurulan T\u00fcrk ve Yunanl\u0131 K\u0131br\u0131sl\u0131lar\u0131n \u00fcyesi bulundu\u011fu, “Ba\u011f\u0131ms\u0131z ve Federal K\u0131br\u0131s Hareketi” derne\u011finin T\u00fcrk taraf\u0131 koordinat\u00f6r\u00fcd\u00fcr. Derne\u011fin, Kuzeyde ve G\u00fcneyde faaliyette bulunan T\u00fcrk ve Yunan K\u0131br\u0131s Koordine Komiteleri bulunmaktad\u0131r. Bu hareketin amac\u0131, iki toplum aras\u0131nda yak\u0131n ili\u015fkiler olu\u015fturmakt\u0131r. Bu ama\u00e7la, politik, k\u00fclt\u00fcrel, t\u0131bbi ve sosyal nitelikte iki toplumlu toplant\u0131lar organize etmektedir.<\/p>\n
10. Ba\u015fvuru sahibi, de\u011fi\u015fik tarihlerde d\u00fczenlenen iki toplumlu g\u00f6r\u00fc\u015fmelere kat\u0131lmak i\u00e7in m\u00fcracaat etmesine ra\u011fmen, genelde, T\u00fcrk ve Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk yetkilileri, “tampon b\u00f6lgeye” veya adan\u0131n g\u00fcney k\u0131sm\u0131na ge\u00e7mesine izin vermemi\u015ftir. Bu ama\u00e7la, 8 Mart 1992 tarihi ile Komisyonun ba\u015fvuruyu kabul tarihi olan 14 Nisan 1998 tarihleri aras\u0131nda yap\u0131lan 46 m\u00fcracaattan ancak 6 tanesi kabul edilmi\u015ftir. 18 Nisan 1998 tarihleri ile 16 Ekim 1999 tarihleri aras\u0131nda iki ba\u015fvuru daha ret edilmi\u015f, ba\u015fvurulardan birisi hakk\u0131nda verilen ret karar\u0131 kald\u0131r\u0131larak daha sonra izin verilmi\u015ftir. Ret edilen ba\u015fvurular, 1992 May\u0131s\u0131nda organize edilen K\u0131br\u0131s’daki Birle\u015fmi\u015f Milletler Bar\u0131\u015f G\u00fcc\u00fcn\u00fcn (UNFICYP) Uluslararas\u0131 Nicosia Havaalan\u0131nda d\u00fczenledi\u011fi Bahar Fuar\u0131, 1992 Haziran\u0131nda, Birle\u015fmi\u015f Milletler M\u00fclteciler Y\u00fcksek Komiserli\u011fince (UNHCR) d\u00fczenlenen iki toplumlu tip semineri, “Ba\u011f\u0131ms\u0131z ve Federal K\u0131br\u0131s Hareketi” derne\u011fi koordinasyon komitesinin Ledra Saray\u0131ndaki 1992 Ekiminde ve daha sonra 1994 Nisan ve Temmuzunda d\u00fczenledi\u011fi toplant\u0131lar, UNHCR taraf\u0131ndan 1994 Haziran\u0131nda d\u00fczenlenen Kardiyoloji semineri, Yeni K\u0131br\u0131s Derne\u011finin 1997 Aral\u0131k ay\u0131nda d\u00fczenledi\u011fi genel toplant\u0131 ve Alman B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011finin Nicosia’da d\u00fczenledi\u011fi toplant\u0131lard\u0131r. Ayr\u0131ca, 1992 May\u0131s\u0131nda, adan\u0131n kuzeyinde ba\u015fvuru sahibince d\u00fczenlenen bir toplant\u0131ya Yunanl\u0131 K\u0131br\u0131sl\u0131lar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131na izin verilmemi\u015ftir.<\/p>\n
11. Ba\u015fvuru sahibi Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti (KKTC) Bakanlar Kurulu’nun kendisinin K\u0131br\u0131sl\u0131 Yunanl\u0131lar ile g\u00f6r\u00fc\u015fmesini yasaklayan bir karar ald\u0131klar\u0131n\u0131 iddia etmektedir. Ba\u015fvuru sahibine, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131nca 3 \u015eubat 1992 tarihinde g\u00f6nderilen bir mektupta, “Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131za verilen bilgiye g\u00f6re, size D\u0131\u015fi\u015fleri ve Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131nca bu konuda s\u00f6zl\u00fc olarak bilgi verilmi\u015f olup Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n bu konuda ilave edece\u011fi bir husus yoktur” denilmektedir.<\/p>\n
12. 7 May\u0131s 1992 tarihinde, ba\u015fvuru sahibi, KKTC Ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131na yazarak Bakanlar Kurulunun karar\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi hakk\u0131nda bilgilendirilmesini talep etmi\u015ftir. Fakat, bir cevap alamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
13. 29 May\u0131s 1992 tarihinde T\u00fcrk D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131na karar\u0131 protesto eden bir mektup g\u00f6ndermi\u015f, bu mektubuna da cevap alamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
14. 18 May\u0131s 1994 tarihinde KKTC D\u0131\u015fi\u015fleri ve Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 Az\u0131nl\u0131k \u0130\u015fleri Konsoloslu\u011funca ba\u015fvuru sahibine yaz\u0131lan bir mektupla “19 Nisan 1994 tarihli ba\u015fvurusunun Devlet aleyhine propaganda yapt\u0131\u011f\u0131ndan g\u00fcvenlik gerek\u00e7esi ile, kamu menfaatini koruma d\u00fc\u015f\u00fcncesi ile ret edildi\u011fi” bildirilmi\u015ftir.<\/p>\n
15. Ba\u015fvuru sahibi 24 May\u0131s-1994 tarihinde KKTC Ba\u015fbakan Yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131na yazarak tampon b\u00f6lgeyi ziyaret etmesine izin verilmedi\u011fini, daha \u00f6nceki Bakanlar Kurulunun karar\u0131n\u0131n hala ge\u00e7erli olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sormu\u015ftur. Hi\u00e7bir cevap alamamas\u0131 \u00fczerine, 19 Temmuz 1994 de tekrar yazarak hat\u0131rlatmada bulunmu\u015f ise de kendisine yine cevap verilmemi\u015ftir. Ba\u015fvuru sahibine g\u00f6re, 18 Mart 1996 tarihinde yay\u0131nlanan bir gazetede, zaman\u0131n Ba\u015fbakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131, kendisine yaz\u0131lan bu tip mektuplarda dile getirilen ba\u015fvurular\u0131n reddi ile bilgi almak i\u00e7in Ba\u015fbakana ve Cumhurba\u015fkan\u0131na yazarak bir a\u00e7\u0131klama istedi\u011fini fakat cevap alamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir.<\/p>\n
HUKUK\u0130 BOYUT<\/p>\n
I. H\u00dcK\u00dcMET\u0130N \u00d6N \u0130T\u0130RAZLARI<\/p>\n
16. Mahkeme, H\u00fck\u00fcmetin, Komisyonun \u00f6n\u00fcndeki g\u00f6r\u00fc\u015fmeler s\u0131ras\u0131nda, ba\u015fvurunun kabul\u00fc ile bir \u00e7ok itiraz ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6zlemlemektedir. Komisyon, itirazlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki ba\u015fl\u0131klar alt\u0131nda grupland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n
(1) Komisyonun (ve dolay\u0131s\u0131 ile Mahkemenin) bu davaya bakma yetkisinin olmad\u0131\u011f\u0131 ve daval\u0131 Devletin istendi\u011fi iddia edilen fillerden sorumlu olmad\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131,
\n(2) Ba\u015fvuru sahibinin 6 ayl\u0131k s\u00fcre kural\u0131na uymad\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131 ve,
\n(3) Ba\u015fvuru sahibinin i\u00e7 hukuk yollar\u0131n\u0131 t\u00fcketmedi\u011fi iddias\u0131.<\/p>\n
17. Mahkeme, Komisyonun, 14 Nisan 1998 tarihli ba\u015fvuruyu kabul edilebilir bulma karar\u0131nda, ilk gruptaki itirazlar\u0131 ret etti\u011fini, ikinci gruptaki itiraz\u0131 ise k\u0131smen kabul edilebilir buldu\u011funu g\u00f6zlemektedir. \u0130kinci grup itiraza ba\u011fl\u0131 olarak, Komisyon, ba\u015fvurunun 8 Mart 1992 tarihi \u00f6ncesi k\u0131sm\u0131n\u0131 ret etmi\u015ftir. Komisyon, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc grupta yer alan iddialarla ilgili kanaatini a\u00e7\u0131klamay\u0131 davan\u0131n esas\u0131 ile ilgili g\u00f6r\u00fc\u015fmelere b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle, Mahkeme, h\u00fck\u00fcmetin bu konudaki itiraz\u0131n\u0131 davan\u0131n esas\u0131 a\u015famas\u0131nda \u00f6n itiraz olarak tekrar g\u00fcndeme getirmesini de dikkate alarak, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc grupta yer alan iddialara cevap verilmesinin yerinde olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir.<\/p>\n
A. S\u00f6zle\u015fmeye G\u00f6re Daval\u0131 Devletin \u0130ddia Edilen \u0130hlallerle \u0130lgili Sorumlulu\u011fu<\/p>\n
18. Komisyon \u00f6n\u00fcndeki g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde oldu\u011fu gibi, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, ba\u015fvurudaki iddialarla ilgili olarak T\u00fcrkiye’nin S\u00f6zle\u015fmeden do\u011fan bir sorumlulu\u011fu oldu\u011funu ret etmi\u015ftir. \u0130ddialar\u0131 cevaplayan H\u00fck\u00fcmet, Mahkemeye yapt\u0131\u011f\u0131 sunumda, \u015fikayet edilen konular\u0131n tamam\u0131n\u0131n, K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Toplumunun menfaatlerini korumak i\u00e7in kurulmu\u015f olan, ba\u011f\u0131ms\u0131z, tarafs\u0131z ve self-determinasyon hakk\u0131n\u0131 kullanan KKTC Devletinin fiil ve eylemleri oldu\u011funu belirtmi\u015ftir. Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmete g\u00f6re, \u00f6zellikle, Ledra Saray\u0131 ge\u00e7i\u015f kap\u0131s\u0131 gibi, \u015fikayette ad\u0131 ge\u00e7en ge\u00e7i\u015f noktalar\u0131n\u0131n kontrol\u00fc ve g\u00fcnl\u00fck idaresi, ge\u00e7i\u015f izinlerinin verilmesi KKTC’nin yetki alan\u0131 ve sorumlulu\u011fu i\u00e7inde olup T\u00fcrkiye ile bir ilgisi yoktur.<\/p>\n
19. Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, bu noktadaki Mahkemenin daha \u00f6nce 23 Mart 1995 (\u00f6n itirazlara ili\u015fkin) ve 18 Aral\u0131k 1996 tarihlerinde (esasa ili\u015fkin) Loizidou v. T\u00fcrkiye (Ser.A, No 310) ve 10 May\u0131s 2001 tarihli K\u0131br\u0131s v. T\u00fcrkiye davalar\u0131nda belirtti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015flerini payla\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Ayr\u0131ca, Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, Komisyonun, bu ba\u015fvuru ile ilgili verdi\u011fi kabul edilebilirlik karar\u0131nda, Chrysostomus ve Papachrysostomou v. T\u00fcrkiye davas\u0131nda (Ba\u015fvuru No: 15299\/89 ve 15300\/89, 8 Temmuz 1993 tarihli Komisyon Raporu) daha \u00f6nce verdi\u011fi karar\u0131 do\u011fru yorumlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir.<\/p>\n
20. Ba\u015fvuru sahibi ve K\u0131br\u0131s H\u00fck\u00fcmeti ise, \u00f6zellikle, Mahkemenin Loizidou v. T\u00fcrl\u00fcye ve K\u0131br\u0131s v. T\u00fcrkiye davalar\u0131ndaki karar gerek\u00e7elerine dayanarak daval\u0131 H\u00fck\u00fcmetin bu iddialar\u0131n\u0131 ret etmi\u015ftir. T\u00fcrkiye, KKTC’nin b\u00fct\u00fcn fiil ve ihmallerinden sorumlu oldu\u011fu gibi s\u0131n\u0131r b\u00f6lgesindeki kontrollerden ve ge\u00e7i\u015flerden de sorumludur.<\/p>\n
21. Mahkeme, H\u00fck\u00fcmetin \u015fikayet konusu fiillerle ilgili olarak T\u00fcrkiye’nin yetkisinin ve sorumlulu\u011funun olmad\u0131\u011f\u0131na dair iddialar hakk\u0131nda daha \u00f6nce Loizidou v. T\u00fcrkiye karar\u0131ndaki ret karar\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131r. Daha net vurgulamak gerekirse;<\/p>\n
“S\u00f6zle\u015fmenin 1. Maddesi \u00e7er\u00e7evesinde yetki konusundaki Mahkemenin yerle\u015fmi\u015f i\u00e7tihatlar\u0131na g\u00f6re imzac\u0131 Devletlerin sorumlulu\u011fu kendi ulusal s\u0131n\u0131rlar\u0131na hasredilmi\u015f de\u011fildir. \u0130mzac\u0131 Devletler kendi yetkililerinin fiil ve ihmallerinin \u00fclke s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda do\u011furdu\u011fu neticelerden de sorumludur. Mahkeme, uluslararas\u0131 hukukun devletlerin sorumlulu\u011funu d\u00fczenleyen ilgili prensiplerine uygun olarak, hukuka uygun olsun olmas\u0131n, bir imzac\u0131 Devletin, bir askeri m\u00fcdahale sonucu, etkili olarak kontrol alt\u0131nda bulundurdu\u011fu kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00f6lgelerde de sorumlulu\u011fu devam eder. B\u00f6yle bir b\u00f6lgede, S\u00f6zle\u015fmede yer alan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin korunmas\u0131 mecburiyeti, gerek direk askeri g\u00fc\u00e7 vas\u0131tas\u0131 ile gerekse arac\u0131 b\u00f6lgesel idare ile sa\u011flanan bu tip bir kontrol\u00fcn sonucudur…(par.52)<\/p>\n
…Ba\u015fvuru sahibi ve K\u0131br\u0131s H\u00fck\u00fcmetinin ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc gibi, KKTC yetkililerinin politika ve eylemleri \u00fczerinde T\u00fcrkiye Devletinin ger\u00e7ekten detayl\u0131 bir kontrol\u00fcn\u00fcn s\u00f6zkonusu olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na gerek yoktur. Kuzey K\u0131br\u0131s’taki y\u00fcksek say\u0131daki askerin aktif g\u00f6rev i\u00e7inde bulunmas\u0131 g\u00f6stermektedir ki, T\u00fcrkiye, b\u00f6lgede, askerleri vas\u0131tas\u0131 ile etkili bir kontrol sergilemektedir. Bu tip bir kontrol, KKTC’nin eylem ve ihmallerinden T\u00fcrkiye’nin sorumlu olmas\u0131n\u0131n gerektirir…. Bu politika ve uygulamalardan etkilenen ki\u015filer S\u00f6zle\u015fmenin 1. maddesine dayanarak bu fiil ve eylemlerin T\u00fcrkiye’nin yetki alan\u0131na girdi\u011fini iddia edebilirler. Dolay\u0131s\u0131 ile, T\u00fcrkiye’nin S\u00f6zle\u015fmede tan\u0131nan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri tan\u0131ma mecburiyeti Kuzey K\u0131br\u0131s’\u0131 da kapsamaktad\u0131r.”(par.56)<\/p>\n
22. Bu hususta Loizidou v. T\u00fcrkiye karar\u0131nda belirtilen bir \u00e7ok husus 10 May\u0131s 2001 tarihli K\u0131br\u0131s v. T\u00fcrkiye karar\u0131nda tekrar edilmi\u015f ve T\u00fcrkiye’nin sorumlulu\u011funun Loizidou’da oldu\u011fu gibi sadece m\u00fclkiyete ili\u015fkin hususlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 hat\u0131rlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Mahkeme, a\u015fa\u011f\u0131daki hususu \u00f6zellikle vurgulam\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n
“…Mahkeme, Loizidou’da, ba\u015fvuru sahibinin sahibi oldu\u011fu mal ve m\u00fclk\u00fcn\u00fc ziyaret etmesinin devaml\u0131 olarak engellenmesi hususunu de\u011ferlendirmi\u015ftir. Fakat, Mahkeme, ad\u0131 ge\u00e7en davadaki gerek\u00e7esinde, KKTC yetkililerinin politika ve uygulamalar\u0131 ile ilgili olarak T\u00fcrkiye’nin sorumlulu\u011funu sadece bu davadaki olayla ilgili olarak de\u011fil genel bir prensip olarak ortaya koymu\u015ftur. Kuzey K\u0131br\u0131s’\u0131n tamam\u0131ndaki etkin kontrol\u00fc dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, T\u00fcrkiye’nin sorumlulu\u011fu sadece kendi askerlerinin ve memurlar\u0131n\u0131n fiilleri ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalamaz. KKTC’nin ve b\u00f6lgedeki y\u00f6netimin varl\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye’nin askeri varl\u0131\u011f\u0131na ve deste\u011fine ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, T\u00fcrkiye, KKTC yetkililerin fiil ve ihmallerinden de sorumludur. S\u00f6zle\u015fmenin 1.maddesine g\u00f6re, T\u00fcrkiye’nin sorumlulu\u011fu sadece S\u00f6zle\u015fmedeki temel maddelerden de\u011fil imzalad\u0131\u011f\u0131 protokollerin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri de kapsar ve ihlal edilen bu hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin sorumlulu\u011fu de T\u00fcrkiye’ye y\u00fcklenebilir.” (par.77)<\/p>\n
23. Bu nedenle, Mahkeme, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmetin s\u00f6z etti\u011fi itirazlar\u0131 ret eder ve \u015fikayet konusu eylemler, S\u00f6zle\u015fmenin 1. maddesi anlam\u0131nda, T\u00fcrkiye’nin yetki alan\u0131na girdi\u011fi ve dolay\u0131s\u0131 ile T\u00fcrkiye’nin sorumlulu\u011funu gerektirdi\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131r.<\/p>\n
B. \u0130\u00e7 Hukuk Yollar\u0131n\u0131n T\u00fcketilmesi<\/p>\n
1. Mahkeme \u00f6n\u00fcndeki Tart\u0131\u015fmalar<\/p>\n
(a) Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet<\/p>\n
24. Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, ba\u015fvuru sahibinin, S\u00f6zle\u015fmenin 35. maddesinin gerektirdi\u011fi adli ve idari sistem i\u00e7erisinde yer alan i\u00e7 hukuk yollar\u0131n\u0131 t\u00fcketme mecburiyetini yerine getirmedi\u011fini belirtmektedir. H\u00fck\u00fcmete g\u00f6re, bu yollar\u0131n, etkili ve yeterli olmad\u0131\u011f\u0131, ba\u015fvuru sahibinin kullan\u0131m\u0131na kapal\u0131 oldu\u011fu, makul basan bir \u015fans\u0131 i\u00e7ermedi\u011fi ve \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmekten uzak oldu\u011fu s\u00f6ylenemez. Adli sistem yeterince ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131zd\u0131r. Ayr\u0131ca;<\/p>\n
– KKTC Anayasas\u0131 insan haklar\u0131 ile ilgili bir\u00e7ok madde i\u00e7ermekte olup S\u00f6zle\u015fme i\u00e7 hukuk niteli\u011findedir. Anayasaya g\u00f6re, temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler ancak kanunla ve kanunda say\u0131lan sebeplerle s\u0131n\u0131rlanabilir.<\/p>\n
-Mahkemeler, orant\u0131l\u0131l\u0131k, makull\u00fck, idarenin eylem ve i\u015flemlerini gerek\u00e7elendirme gibi bir \u00e7ok adil yarg\u0131lama prensibini kararlar\u0131nda kullanmaktad\u0131r.<\/p>\n
– \u0130ddia edilen ba\u015fvuru sahibinin G\u00fcney K\u0131br\u0131s’\u0131 ziyaret taleplerinin ret edilmesi olay\u0131n\u0131n idari bir i\u015flem kabul edilmemesi ve bu i\u015fleme kar\u015f\u0131 yarg\u0131 yolunun kapal\u0131 tutulmas\u0131n\u0131 gerektiren bir durum yoktur.<\/p>\n
– KKTC Anayasas\u0131n\u0131n 76. maddesine g\u00f6re ki\u015filerin Devletin ilgili makamlar\u0131na dilek\u00e7e verme hakk\u0131 vard\u0131r. 30 g\u00fcn i\u00e7inde bu dilek\u00e7eye cevap verilmemesi idarenin kusuru olarak telakki edilir ve Anayasan\u0131n 152. maddesi ilgili ki\u015fiye Y\u00fcksek \u0130dare Mahkemesinde dava a\u00e7ma hakk\u0131 verir.<\/p>\n
– Dilek\u00e7e kanunu gere\u011fi, ki\u015filerin Yasama Meclisi Dilek\u00e7e Komisyonuna dilek\u00e7e verme hakk\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n
– Ba\u015fvuru sahibi i\u00e7in Devletin ba\u011f\u0131ms\u0131z bir memuru olan KKTC Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na dilek\u00e7e verme yolu da a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ba\u015fsavc\u0131 dilerse \u015fikayeti Devletin yetkili organ\u0131na iletir.<\/p>\n
– Ba\u015fvuru sahibine defalarca G\u00fcney K\u0131br\u0131s’\u0131 ziyaret etmesine izin verilmi\u015ftir. Bu ger\u00e7ek kar\u015f\u0131s\u0131nda, G\u00fcney K\u0131br\u0131s’a ziyaret ba\u015fvurular\u0131n\u0131n ret edildi\u011fine dair “idari bir uygulama” oldu\u011fu ve bu nedenle i\u00e7 hukuk yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmesi gerekmedi\u011fi iddias\u0131 temelsizdir. Her bir ba\u015fvuru, D\u0131\u015fi\u015fleri ve Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131nca, kendi \u015fartlar\u0131 i\u00e7inde de\u011ferlendirilmektedir ve ba\u015fvuru sahibi i\u00e7in ret edilen her ba\u015fvuru aleyhine, maddi veya usul a\u00e7\u0131s\u0131ndan, hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k iddias\u0131 ile dava a\u00e7ma yolu a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
25. Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmete g\u00f6re, ba\u015fvuru sahibinin KKTC’nin adli mekanizmas\u0131n\u0131 kullanmamas\u0131n\u0131n sebebi i\u00e7 hukukta \u00e7\u00f6z\u00fcm yollan olmamas\u0131 de\u011fil, varolan bu mekanizmay\u0131 kullanmak istememesidir. Bu ba\u015fvuruda da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi ba\u015fvuru sahibi politik d\u00fcrt\u00fclerle ve motivlerle hareket etmektedir. Ba\u015fvuru sahibi bir \u00e7ok T\u00fcrk k\u00f6kenli K\u0131br\u0131s vatanda\u015f\u0131n\u0131n kabul edemeyece\u011fi ele\u015ftiri s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fan u\u00e7 ve provokative d\u00fc\u015f\u00fcncelere sahip bir ki\u015fidir.<\/p>\n
(b) Ba\u015fvuru Sahibi<\/p>\n
26. Ba\u015fvuru sahibi, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmetin ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc savunmay\u0131 ret etmektedir. Ba\u015fvuru sahibine g\u00f6re;<\/p>\n
-Her ne kadar, Mahkeme, K\u0131br\u0131s v. T\u00fcrkiye davas\u0131ndaki karar\u0131nda, KKTC mahkemelerinin uluslararas\u0131 hukuk a\u00e7\u0131s\u0131ndan illegal oldu\u011funu ve bu nedenle etkili \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131 \u00fcretmekten uzak oldu\u011fu iddias\u0131n\u0131 kabul etmi\u015f olmasa da, S\u00f6zle\u015fmenin 35. Maddesine g\u00f6re, i\u00e7 hukuktaki \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n tan\u0131m\u0131n\u0131n ve uygulamas\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 hukukun kurallar\u0131na ve gereklerine uygun olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
– Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti\u011fi \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n ba\u015fvuru sahibinin i\u00e7inde bulundu\u011fu problemi \u00e7\u00f6zme noktas\u0131nda etkili oldu\u011funu ispat edememi\u015ftir. H\u00fck\u00fcmet, sadece, KKTC Anayasas\u0131ndaki genel h\u00fck\u00fcmleri hat\u0131rlatmakta, bu h\u00fck\u00fcmlerin hangisinin nas\u0131l bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu \u00fcretece\u011fini a\u00e7\u0131klamamak tad\u0131r.<\/p>\n
– Ba\u015fvuru sahibine tabii tutuldu\u011fu muamele ile ilgili olarak hi\u00e7bir hukuki a\u00e7\u0131klama getirilmemi\u015ftir. Etkili bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolunun var olup olmad\u0131\u011f\u0131na bu noktadan bak\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ba\u015fvuru sahibinin G\u00fcney K\u0131br\u0131s’taki Yunan K\u00f6kenli K\u0131br\u0131sl\u0131larla temasa ge\u00e7erek ili\u015fkilerini geli\u015ftirmesine keyfi olarak engel olunmu\u015ftur. Ba\u015fvuru sahibi, her seferinde, neden G\u00fcney K\u0131br\u0131s’a girmesine m\u00fcsaade edilmedi\u011fini ara\u015ft\u0131rmak zorunda b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. KKTC’de, Kuzeyde ve G\u00fcneyde ya\u015fayanlar\u0131n temaslar\u0131n\u0131n nas\u0131l regule edilece\u011fine dair kanuni bir d\u00fczenleme bulunmamaktad\u0131r. Ge\u00e7i\u015f ba\u015fvurulan her zaman keyfi olarak de\u011ferlendirilmekte ve genelde ba\u015fvurular ret edilmekte ve neden ret edildi\u011fine dair herhangi bir bilgi verilmemektedir. Herhangi bir belgenin yoklu\u011funda, ret i\u015flemine kar\u015f\u0131 itiraz edilememektedir. Ba\u015fvuru sahibine g\u00f6re, politik sebeplerden dolay\u0131, m\u00fcracaatlar, gerekti\u011fi gibi de\u011ferlendirilmemi\u015ftir.<\/p>\n
(c) K\u0131br\u0131s H\u00fck\u00fcmeti<\/p>\n
27. K\u0131br\u0131s H\u00fck\u00fcmetinin d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ba\u015fvuru sahibinin ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnceler ile ayn\u0131 olup daval\u0131 H\u00fck\u00fcmetin arg\u00fcmanlar\u0131 K\u0131br\u0131s H\u00fck\u00fcmeti a\u00e7\u0131s\u0131ndan da kabul edilebilir de\u011fildir. K\u0131br\u0131s H\u00fck\u00fcmeti de, KKTC’de var olan adli sistemin etkili \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu i\u00e7ermedi\u011fine ve bu nedenle S\u00f6zle\u015fmenin 35. Maddesi anlam\u0131nda t\u00fcketilmesi gereken i\u00e7 hukuk yolu oldu\u011funa inanmamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, KKTC’nin uluslararas\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tan\u0131nmamas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak var olan \u00e7\u00f6z\u00fcm yollan da illegal olup t\u00fcketilmesi gerekmemektedir. K\u0131br\u0131s H\u00fck\u00fcmeti, Komisyonun K\u0131br\u0131s v. T\u00fcrkiye karar\u0131ndaki 4 Haziran 1999 tarihli g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ile ayn\u0131 davadaki Mahkemenin 10 May\u0131s 2001 tarihli KKTC’deki \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131 t\u00fcketilmesi gereken “i\u00e7 hukuk \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu” y\u00f6n\u00fcndeki \u00e7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lmamaktad\u0131r. K\u0131br\u0131s H\u00fck\u00fcmetine g\u00f6re, ayr\u0131ca,<\/p>\n
– Daval\u0131 h\u00fck\u00fcmet, ba\u015fvuru ile ilgili olarak var olan \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131 yeterli kesinlikte ortaya koyamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
– Bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolunun etkili kabul edilebilmesi i\u00e7in bir hak ihlalini \u00f6nleme niteli\u011fine sahip olmas\u0131 gerekir. B\u00f6yle bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu olmu\u015f olsa idi, yetkililer ba\u015fvuru sahibine ret karar\u0131n\u0131 resmi olarak bildirirlerdi. Ba\u015fvuru sahibinin i\u00e7inde bulundu\u011fu durumda verilmeyen izni tersine \u00e7evirecek bir merciinin varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zkonusu de\u011fildir.<\/p>\n
– KKTC Anayasas\u0131n\u0131n 12. Maddesine g\u00f6re, T\u00fcrkiye’nin b\u00f6lgedeki illegal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sona erdirmeye y\u00f6nelik, iki toplumlu aktiviteler dahil, her t\u00fcrl\u00fc politik faaliyet yasaklanmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131 ile, KKTC Anayasas\u0131, ifade, toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini korumamaktad\u0131r. Bu nedenle, ba\u015fvuru sahibi, ba\u015fvurular\u0131n\u0131n ret edilmesine ili\u015fkin kararlara itiraz etmi\u015f olsa da, makul bir ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 g\u00f6z\u00fckmemektedir.<\/p>\n
– Kuzeydeki K\u0131br\u0131s’l\u0131 T\u00fcrk’lerin, \u00f6zellikle rejim kar\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n, G\u00fcneydeki iki toplumlu toplant\u0131lara ve derneklere kat\u0131lmas\u0131n\u0131 engelleme ad\u0131na seyahat etme ve dolay\u0131s\u0131 ile ifade ve toplant\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin s\u0131n\u0131rland\u0131\u011f\u0131na dair ortada yeterli delil vard\u0131r. Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, ba\u015fvuru sahibinin durumunda olup ba\u015fvurusu ret edilen ve daha sonra itiraz \u00fczerine G\u00fcneye ge\u00e7i\u015f izni verilen \u00f6rnek bir olay g\u00f6sterememektedir.<\/p>\n
– KKTC mahkemeleri, siyasi anla\u015fmazl\u0131klarla veya KKTC’nin destek\u00e7ileri veya d\u00fc\u015fmanlar\u0131 ile ilgili karar vermesi gerekti\u011fi durumlarda, ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z de\u011fildir.<\/p>\n
2. Mahkemenin De\u011ferlendirmesi<\/p>\n
28. Mahkemeye g\u00f6re, S\u00f6zle\u015fmenin 35. Maddesi ba\u015fvuru sahiplerinin iddia edilen bir ihlal ile ilgili i\u00e7 hukuktaki \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretme kabiliyeti noktas\u0131nda kullan\u0131ma a\u00e7\u0131k ve yeterli olan \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirir. Var olan \u00e7\u00f6z\u00fcm yollan, hem teorik olarak hem de pratik olarak yeterli derecede kesinlik i\u00e7ermelidir. Bu \u015fart\u0131n yoklu\u011funda, \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden ve etkili oldu\u011fundan s\u00f6z edilemez. Ayr\u0131ca, madde 35, daha sonra Mahkemeye getirilmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00f6ncelikle i\u00e7 hukukun \u015fekil \u015fartlar\u0131na uygun olarak ve i\u00e7 hukukta belirlenen s\u00fcre i\u00e7erisinde ilgili merci \u00f6n\u00fcne getirilmesini gerektirir, ilave olarak, S\u00f6zle\u015fmenin ihlalini engelleyebilecek di\u011fer usule ili\u015fkin yollar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 halinde bunlar\u0131n da kullan\u0131lmas\u0131 gerekir. Bununla beraber, \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretme noktas\u0131nda yeterli ve etkili olmayan \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmesi gerekmemektedir. (Bkz. Akdivar ve Di\u011ferleri v. T\u00fcrkiye, par.65-67)<\/p>\n
29. \u0130\u00e7 hukuk yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmedi\u011finin iddia edilmesi halinde, kullan\u0131lmayan \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n, ilgili tarihte, teorik ve pratik olarak etkili ve yeterli oldu\u011funu yeterli netlikte ispat y\u00fck\u00fc daval\u0131 h\u00fck\u00fcmetin \u00fczerindedir. \u00c7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131, kullan\u0131ma a\u00e7\u0131k, ba\u015fvuru sahibinin \u015fikayet konusu hakk\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretme kabiliyetine haiz ve makul bir ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 i\u00e7ermelidir. (Bkz. Akdivar ve Di\u011ferleri v. T\u00fcrkiye, par.68; Stran Greek Refineries ve Stratis Andreadis v. Yunanistan, 9 Aral\u0131k 1994 Karar\u0131, Ser A No 301-B, par.35)<\/p>\n
30. Bu prensiplerin bu ba\u015fvuruya uygulanmas\u0131 gerekirse, Mahkeme, her \u015feyden \u00f6nce, 10 May\u0131s 2001 tarihli K\u0131br\u0131s v. T\u00fcrkiye davas\u0131nda, KKTC i\u00e7 hukukunda var olan \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131 “i\u00e7 hukuk yolu” olarak kabul etmi\u015f, her \u00e7\u00f6z\u00fcm yolunun etkili ve yeterli olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferlendirmesini her olay\u0131n kendi \u00f6zel \u015fartlar\u0131na b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. (par.102) Mahkemeye g\u00f6re, ba\u015fvuru sahibinin ve K\u0131br\u0131s H\u00fck\u00fcmetinin KKTC mahkemelerinin illegal oldu\u011fu iddias\u0131 ile, T\u00fcrkiye’nin KKTC”deki S\u00f6zle\u015fme ihlallerinden sorumlu oldu\u011fu iddias\u0131 birbiri ile \u00e7eli\u015fmektedir. Ki, Mahkeme, T\u00fcrkiye’nin KKTC’daki ihlallerden sorumlu oldu\u011funu kabul etmektedir. Mahkemenin, K\u0131br\u0131s v. T\u00fcrkiye davas\u0131nda belirtti\u011fi gibi;<\/p>\n
“…Hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak i\u015fgal edilmemi\u015f bir \u00dclkede meydana gelen fiiller i\u00e7in o \u00fclkeyi i\u015fgal eden ve y\u00f6neten Devletin sorumlulu\u011funu kabul ederken, o Devlete, mahkemeleri vas\u0131tas\u0131 ile kendisine isnat edilebilecek fiilleri d\u00fczeltme imkan\u0131n\u0131n verilmemesini kabul etmek anlaml\u0131 g\u00f6z\u00fckmemektedir. Bu ba\u015fvurunun s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde Daval\u0131 Devlete bu imkan\u0131n sa\u011flanmas\u0131 uluslararas\u0131 hukuka g\u00f6re illegal olan bir devletin dolayl\u0131 olarak me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelmez.” (par. 101)<\/p>\n
31. Mahkemeye g\u00f6re, ayn\u0131 \u00e7eli\u015fki KKTC taraf\u0131ndan kurulan kurumlar\u0131n illegalli\u011finin iddia edilmesi ile K\u0131br\u0131s H\u00fck\u00fcmetinin ve ba\u015fvuru sahibinin dile getirdi\u011fi, daha sonra incelenecek olan S\u00f6zle\u015fmenin 13. maddesinin ihlali iddias\u0131 aras\u0131nda da vard\u0131r: Bir taraftan bir Devletin \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu sunmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esi ile 13. maddeyi ihlal etti\u011fi iddia edilirken di\u011fer taraftan bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu sunulmu\u015f olsa idi bu \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu ge\u00e7ersiz ve h\u00fck\u00fcms\u00fcz olacakt\u0131 denilemez. (Bkz. K\u0131br\u0131s v T\u00fcrkiye, par. 101)<\/p>\n
32. Mahkemeye g\u00f6re, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmetin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131 olan (1) \u0130dari eylem ve i\u015flemelere kar\u015f\u0131 yarg\u0131 yoluna ba\u015fvurulabilmesi (2) KKTC yetkililerin s\u00fcresi i\u00e7erisinde ki\u015fisel bir dilek\u00e7eye cevap vermemesi halinde Y\u00fcksek \u0130dare Mahkemesine ba\u015fvurulabilmesi (3) Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011fa \u015fikayette bulunulabilmesi \u00e7ok geneldir. H\u00fck\u00fcmet, sayd\u0131\u011f\u0131 bu \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n hi\u00e7 birisinin kullan\u0131lmas\u0131 halinde ba\u015fvuru sahibi i\u00e7in bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretme niteli\u011fine sahip oldu\u011funu g\u00f6sterememi\u015ftir.<\/p>\n
33. Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmetin KKTC’daki mahkemeler \u00f6n\u00fcnde K\u0131br\u0131s T\u00fcrklerinin a\u00e7m\u0131\u015f oldu\u011fu bir k\u0131s\u0131m davalar\u0131n listesini g\u00f6stermesi yukar\u0131da ula\u015f\u0131lan sonucu de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in yeterli de\u011fildir. Mahkemeye g\u00f6re, bu ba\u015fvuru ile, a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenilen davalar aras\u0131nda bir benzerlik yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc, a\u00e7\u0131lan davalar\u0131n hi\u00e7 birisi K\u0131br\u0131s T\u00fcrklerinin ye\u015fil hatt\u0131 ge\u00e7erek G\u00fcneye giri\u015f talebinin KKTC yetkililerince reddi ile ilgili de\u011fildir.<\/p>\n
34. Son olarak, Mahkeme, Komisyonun, K\u0131br\u0131s v T\u00fcrkiye karar\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne dikkati \u00e7eker. Komisyonun bu davada belirtti\u011fi gibi KKTC’ye giri\u015f ile ilgili d\u00fczenlemeler KKTC Bakanlar Kurulunca belirlenir ve bu kararlara kar\u015f\u0131 idari yarg\u0131 yolu kapal\u0131d\u0131r. Komisyon K\u0131br\u0131s v. T\u00fcrkiye davas\u0131nda, KKTC’den K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin ayr\u0131lmas\u0131 ve KKTC’ye giri\u015fleri hakk\u0131nda de\u011fil, KKTC’ye K\u0131br\u0131sl\u0131 Yunanl\u0131lar\u0131n giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 ile ilgili bir de\u011ferlendirme yapm\u0131\u015ft\u0131r. Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, bu davada, KKTC’den K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin ayr\u0131lmas\u0131na ve KKTC’ye giri\u015flerine izin verme noktas\u0131nda yetkili organ\u0131n D\u0131\u015fi\u015fleri ve Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu belirtmektedir. Bu noktada, iki durum aras\u0131nda fark oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmekle beraber daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet bu fark\u0131 net olarak a\u00e7\u0131klamam\u0131\u015ft\u0131r. Bununla beraber, Mahkeme bu ayr\u0131m\u0131n burada \u00f6nemli oldu\u011funu ve ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmemektedir.<\/p>\n
35. Mahkemeye g\u00f6re, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmetlerin savunmalar\u0131ndaki eksikleri giderme veya a\u00e7\u0131kl\u0131k getirme S\u00f6zle\u015fme Organlar\u0131n\u0131n g\u00f6revi de\u011fildir. (Stran Greek Refineries ve Stratis Andreadis v. Yunanistan, 9 Aral\u0131k 1994 Karar\u0131, Ser A No 301-B, par.35)<\/p>\n
36. Netice olarak, Mahkeme, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmetin tatmin edici a\u00e7\u0131klamalar getirememesi kar\u015f\u0131s\u0131nda ve yukar\u0131daki a\u00e7\u0131klamalar\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, ba\u015fvurunun i\u00e7 hukuk yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmedi\u011fi gerek\u00e7esi ile ret edilemeyece\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndedir. Bu nedenle, Mahkeme, i\u00e7 hukuk yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmedi\u011fi iddias\u0131n\u0131 ret eder. Bu sonu\u00e7 kar\u015f\u0131s\u0131nda, ayr\u0131ca, KKTC’de, idari bir uygulama olup olmad\u0131\u011f\u0131na karar verilmesine gerek yoktur.<\/p>\n
37. K\u0131br\u0131s v. T\u00fcrkiye davas\u0131ndaki karar\u0131na uygun olarak, Mahkeme, bu davada ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 sonucun bu davan\u0131n \u015fartlan ile s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu, KKTC’deki i\u00e7 hukuk yollar\u0131n\u0131n etkisiz oldu\u011fu ve S\u00f6zle\u015fmenin 35. Maddesi gere\u011fi ba\u015fvuru sahiplerinin i\u00e7 hukuk yollar\u0131n\u0131 t\u00fcketmek zorunda olmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde genel bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kar\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fini ayr\u0131ca vurgular.<\/p>\n
II. S\u00d6ZLE\u015eMEN\u0130N 10. MADDES\u0130N\u0130N \u0130HLAL ED\u0130LD\u0130\u011e\u0130 \u0130DD\u0130ASI<\/p>\n
38. Ba\u015fvuru sahibi, T\u00fcrk ve KKTC yetkililerinin ba\u015fvuru sahibinin “ye\u015fil hatt\u0131” ge\u00e7erek iki toplumlu toplant\u0131lara kat\u0131lmas\u0131na izin verilmemesinin, bilgi edinme ve bilgi a\u00e7\u0131klamay\u0131 da kapsayan, S\u00f6zle\u015fmenin 10. Maddesinde korunan ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlali anlam\u0131na geldi\u011fini iddia eder.<\/p>\n
39. Mahkeme, bu davadaki ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn, toplant\u0131 yapma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemeyece\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndedir. 10. Maddeye g\u00f6re ki\u015fisel fikirlerin korunmas\u0131 11. Maddede yer alan bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ama\u00e7l\u0131 toplant\u0131 d\u00fczenleme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ama\u00e7lar\u0131nda birisidir. (Ezelin v Fransa, 26 Nisan 1991, Ser. A., No 202, par.37) Ba\u015fvuru sahibinin esas ma\u011fduriyetinin KKTC yetkililerinin ba\u015fvuru sahibine ye\u015fil hatt\u0131 ge\u00e7mesine izin vermeyerek K\u0131br\u0131s Yunanl\u0131lar\u0131 ile toplanmas\u0131na ve g\u00f6r\u00fc\u015fmesine izin verilmedi\u011fi hat\u0131rlan\u0131rsa, ba\u015fvuru konusunun S\u00f6zle\u015fmenin 10. Maddesinden \u00e7ok 11.maddesini ilgilendirdi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu nedenle, ba\u015fvuru konusunun ayr\u0131ca 10. Madde ba\u011flam\u0131nda ele al\u0131nmas\u0131na gerek yoktur. Bununla beraber, Mahkeme, 10. Maddeyi 11. Madde ba\u011flam\u0131nda de\u011ferlendirecektir.<\/p>\n
III. S\u00d6ZLE\u015eMEN\u0130N 11. MADDES\u0130N\u0130N \u0130HLAL ED\u0130LD\u0130\u011e\u0130 \u0130DD\u0130ASI<\/p>\n
40. Ba\u015fvuru sahibi, T\u00fcrk ve KKTC yetkililerinin ba\u015fvuru sahibinin “ye\u015fil hatt\u0131” ge\u00e7erek iki toplumlu toplant\u0131lara kat\u0131lmas\u0131na izin verilmemesinin, S\u00f6zle\u015fmenin 11. Maddesinde korunan toplant\u0131 yapma ve dernek kurma \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin ihlali anlam\u0131na geldi\u011fini iddia eder.<\/p>\n
A. Mahkeme \u00d6n\u00fcndeki Sunumlar<\/p>\n
1. Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet<\/p>\n
41. Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, ba\u015fvuru sahibinin \u015fikayetinin esas\u0131n\u0131 4. Protokol\u00fcn 2. Maddesinde d\u00fczenlenen serbest dola\u015fma hakk\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011funu ve T\u00fcrkiye’nin bu protokol\u00fc hen\u00fcz imzalamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bunu bilen ba\u015fvuru sahibi, bu engeli a\u015fmak i\u00e7in, \u015fikayetine 10. ve 11. Maddenin ihlal edildi\u011fi s\u00fcs\u00fc vermektedir.<\/p>\n
42. \u0130lave olarak, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmete g\u00f6re, burada, ba\u015fvuru sahibi ihlalini iddia etti\u011fi haklar\u0131 kullanabildi\u011finden, bu ba\u015fvuru Loizidou davas\u0131ndan farkl\u0131d\u0131r. Bu ba\u015fvurunun kabul edildi\u011fi s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde ba\u015fvuru sahibinin G\u00fcney K\u0131br\u0131s’\u0131 ziyaret edemedi\u011fi iddias\u0131 S\u00f6zle\u015fmede korunan haklar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 etkilememi\u015ftir. Tam tersine, bu s\u00fcre zarf\u0131nda, ba\u015fvuru sahibi, G\u00fcney K\u0131br\u0131s’taki bir tak\u0131m toplant\u0131lara kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
43. H\u00fck\u00fcmete g\u00f6re, Komisyonun kabul etti\u011fi gibi, ister ki\u015filerin fiziksel olarak \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn k\u0131s\u0131tlanmas\u0131ndan isterse belirli bir b\u00f6lgenin konumundan kaynaklanm\u0131\u015f olsun, serbest dola\u015f\u0131m \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile ilgili s\u0131n\u0131rlamalar, di\u011fer baz\u0131 hususlar\u0131 dolay\u0131s\u0131 ile etkiler ise de, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn veya belirli bir b\u00f6lgeye giri\u015fin s\u0131n\u0131rlanmas\u0131, S\u00f6zle\u015fmedeki bir hakk\u0131n direk olarak ihlal edildi\u011fi \u015feklinde yorumlanamaz. (15 Foreign Students v. UK, Ba\u015fvuru No 7671\/76,9 May\u0131s 1977 tarihli Komisyon Karar\u0131, D&R 9, s. 185)<\/p>\n
44. \u0130lave olarak, H\u00fck\u00fcmete g\u00f6re, ba\u015fvuru sahibinin iddias\u0131n\u0131n aksine, festivaller, konserler, fuarlar, resepsiyonlar, sergiler gibi birliktelikler 11. Madde anlam\u0131nda “toplant\u0131” olarak nitelenemezler. Bu madde, e\u011flence ama\u00e7l\u0131 bir araya gelmeleri ve insanlar\u0131n bulu\u015fma ama\u00e7l\u0131 birliktelikleri korumamaktad\u0131r. H\u00fck\u00fcmete g\u00f6re, ba\u015fvuru sahibinin anlad\u0131\u011f\u0131 “toplant\u0131” konsepti organize bir faaliyet amac\u0131 ta\u015f\u0131madan veya bir dernek kurma amac\u0131 i\u00e7ermeden K\u0131br\u0131sl\u0131 Yunanl\u0131larla bir araya gelme anlam\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Ba\u015fvuru sahibinin T\u00fcrk Koordinat\u00f6r\u00fc oldu\u011fu “Ba\u011f\u0131ms\u0131z ve Federal K\u0131br\u0131s Hareketi” KKTC otoritelerinin bir m\u00fcdahalesi obuadan kurulmu\u015ftur. Hemen hemen, ba\u015fvuru sahibinin G\u00fcney K\u0131br\u0131s’a ziyaret taleplerinin red edildi\u011fi durumlar\u0131n tamam\u0131nda ad\u0131 ge\u00e7en derne\u011fin herhangi bir faaliyeti s\u00f6zkonusu de\u011fildir.<\/p>\n
45. Son olarak, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmete, g\u00f6re ihlal edildi\u011fi iddia edilen hak S\u00f6zle\u015fmenin 11. Maddesinin 2. f\u0131kras\u0131na g\u00f6re s\u0131n\u0131rlamaya tabi olan bir hakt\u0131r.<\/p>\n
2. Ba\u015fvuru sahibi<\/p>\n
46. Ba\u015fvuru sahibine g\u00f6re, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmetin itirazlar\u0131 do\u011fru de\u011fildir. \u015eikayetlerinin ne teorik ne de uygulama boyutu seyahat etme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile ilgilidir. \u015eikayetin konusu, K\u0131br\u0131s adas\u0131nda ya\u015fayan ve kendisi ile ayn\u0131 amac\u0131 payla\u015fan ki\u015filerle temel demokratik haklar\u0131n\u0131 kullanarak, yetkililerin herhangi bir m\u00fcdahalesi olmadan ve herhangi bir s\u0131n\u0131r engeline maruz kalmadan, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ama\u00e7larla fikir al\u0131\u015fveri\u015finde bulunmak i\u00e7in bir araya gelmesinin engellenmesidir. K\u0131br\u0131s’taki mevcut \u015fartlar i\u00e7erisinde, ancak K\u0131br\u0131s T\u00fcrkleri ve Yunanl\u0131lar\u0131n\u0131n bir araya gelmesi, fikir al\u0131\u015fveri\u015finde bulunmas\u0131 ile bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l siyasi bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretilebilir. Bununla beraber, G\u00fcney K\u0131br\u0131s’ta bu ama\u00e7la geni\u015f kat\u0131l\u0131ml\u0131 toplant\u0131lar d\u00fczenlenebilirken, KKTC’de d\u00fczenlenememektedir. Kuzeyden G\u00fcneye ge\u00e7i\u015fi d\u00fczenleyen sabit bir sistemin oturtulamam\u0131\u015f olmas\u0131, G\u00fcneyde d\u00fczenlenen toplant\u0131lara keyfi olarak kat\u0131lmas\u0131n\u0131n engellenmesi S\u00f6zle\u015fmedeki toplant\u0131ya kat\u0131lma ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ifade etme haklar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131na engel olmu\u015ftur.<\/p>\n
47. Ba\u015fvuru sahibine g\u00f6re, “seyahat edememesi” tamam\u0131yla S\u00f6zle\u015fmede korunan haklar\u0131n\u0131n kullan\u0131lamamas\u0131n\u0131n yan \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu a\u00e7\u0131dan dava, Mahkemenin seyahat \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn temel olarak korunan m\u00fclkiyet hakk\u0131ndan yararlanamaman\u0131n d\u0131\u015fa yans\u0131yan y\u00fcz\u00fc oldu\u011funa karar verdi\u011fi Loizidou davas\u0131na benzemektedir. Ayr\u0131ca, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmetin savunmas\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131 15 Foreign Students v. UK davas\u0131n\u0131n, seyahat \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile bir alakas\u0131 olmamas\u0131ndan dolay\u0131, bu dava ile ilgisi yoktur.<\/p>\n
48. Bug\u00fcne kadar olu\u015fan Mahkemenin i\u00e7tihatlar\u0131na g\u00f6re her ne kadar “toplant\u0131” kavram\u0131 \u00e7ok geni\u015f alg\u0131lanm\u0131\u015f olmamakla ve genellikle g\u00f6steri anlam\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015f olmakla birlikte, S\u00f6zle\u015fmenin 11. maddesi, ki\u015filerin kamuya a\u00e7\u0131k veya kapal\u0131 olarak, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ama\u00e7la ortak menfaatlerini ilerletmek amac\u0131 ile bir araya gelmelerini de kapsar, (bkz. Rassemblement jurassien v. Switzerland, Ba\u015fvuru No 8191\/78,10 Kas\u0131m 1978, Komisyon Karar\u0131, D&R, s.93) Bu anlamda, kendisine reva g\u00f6r\u00fclen muameleler S\u00f6zle\u015fmenin 11. Maddesinin kapsam alan\u0131 i\u00e7inde olup bu maddenin ihlali niteli\u011fi ta\u015f\u0131r. \u015eikayet konusu fiiller, K\u0131br\u0131s’ta var olan anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak gidermek ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulma giri\u015fimlerini engelleme niyeti ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu engellemeler nedeni ile, K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler bu giri\u015fimlerde rol alamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
49. Ba\u015fvuru sahibine g\u00f6re, toplant\u0131 d\u00fczenleme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile ilgili olarak, “Ba\u011f\u0131ms\u0131z ve Federal K\u0131br\u0131s Hareketi” organizasyon olma ve sabit bir yerde d\u00fczenli faaliyette bulunma \u015fartlar\u0131n\u0131 yerine getirmektedir.<\/p>\n
50. Ba\u015fvuru sahibine g\u00f6re, \u015fikayet konusu hususlar\u0131 d\u00fczenleyen hukuki bir metin yoktur ve yetkililerin \u015fikayet konusu ile ilgili hakk\u0131n\u0131n keyfi olarak kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemeye y\u00f6nelik hukuki koruma mevcut de\u011fildir. H\u00fck\u00fcmet, hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n neden s\u0131n\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klama ihtiyac\u0131 hissetmedi\u011fi gibi bu tip bir s\u0131n\u0131rlaman\u0131n demokratik bir toplumda neden gerekli oldu\u011funu da a\u00e7\u0131klamamaktad\u0131r.<\/p>\n
51. Son olarak, ba\u015fvuru sahibine g\u00f6re, bir yetkinin kullan\u0131lmas\u0131nda keyfili\u011fin \u00f6nlenmesi prensibi gere\u011fi, daval\u0131 h\u00fck\u00fcmet, 11. maddenin ihlali ile ilgili \u015fikayetleri \u00f6\u011frenir \u00f6\u011frenmez, tam ve etkili bir soru\u015fturma ba\u015flatmak mecburiyetindedir.(Kurt v. T\u00fcrkiye, 25 May\u0131s 1998, Osman v. UK, 28 Ekim 1998 kararlar\u0131)<\/p>\n
3. K\u0131br\u0131s H\u00fck\u00fcmeti<\/p>\n
52. K\u0131br\u0131s h\u00fck\u00fcmeti, daval\u0131 h\u00fck\u00fcmetin arg\u00fcmanlar\u0131n\u0131 ret etmektedir. K\u0131br\u0131s H\u00fck\u00fcmetine g\u00f6re, S\u00f6zle\u015fmenin 4. protokol\u00fcn\u00fcn onaylanmamas\u0131, ba\u015fvuru sahibinin G\u00fcneye seyahat etme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131rlanmas\u0131n\u0131n S\u00f6zle\u015fmenin 10. ve 11. Maddelerinin ihlali olu\u015fturdu\u011fu iddialar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmesine engel te\u015fkil etmez. Bunu desteklemek i\u00e7in, K\u0131br\u0131s H\u00fck\u00fcmeti, Mahkemenin birka\u00e7 davada daha \u00f6nce belirtti\u011fi, bir dava konusunun \u00fcye devletin hen\u00fcz onaylamad\u0131\u011f\u0131 bir protokol maddesinde d\u00fczenlenmi\u015f olmas\u0131n\u0131n, ba\u015fvuruyu S\u00f6zle\u015fmede korunan di\u011fer bir hak ba\u011flam\u0131nda ele almaya engel olmaz i\u00e7tihad\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131r. (Bkz. Abdulaziz, Cabales ve Balkandali v. UK, 24 Nisan 1985, Ser. A, No 94; Guzzardi v Italy, 2 Ekim 1980, Ser. A No 39)<\/p>\n
53. K\u0131br\u0131s h\u00fck\u00fcmetine g\u00f6re, son olarak, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, ba\u015fvuru sahibinin hakk\u0131na neden bir s\u0131n\u0131rlama getirilmesinin hakl\u0131 oldu\u011funu ortaya koyamam\u0131\u015f ve al\u0131nan tedbirlerin gereklili\u011fini 11. Maddenin 2. f\u0131kras\u0131nda say\u0131lan sebeplerden birisine dayand\u0131rmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
B. Mahkemenin De\u011ferlendirmesi<\/p>\n
1. \u00d6n De\u011ferlendirme<\/p>\n
54. Mahkemeye g\u00f6re, ba\u015fvuru sahibinin 11. Madde muvacehesinde y\u00f6neltti\u011fi \u015fikayet G\u00fcney K\u0131br\u0131s’a fiziksel olarak giri\u015finin engellenerek seyahat \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne m\u00fcdahale edilmesi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir, iddialar\u0131nda dile getirdi\u011fi gibi, ba\u015fvuru sahibinin \u015fikayeti, yetkililerin devaml\u0131 olarak “ye\u015fil hatt\u0131” ge\u00e7erek G\u00fcneydeki K\u0131br\u0131sl\u0131 Yunanl\u0131larla iki toplumlu toplant\u0131larda bulu\u015fmas\u0131n\u0131 engellemesi sureti ile S\u00f6zle\u015fmenin 11. Maddesinde korunan toplant\u0131 yapma ve dernek kurma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ihlal edilmesidir. Bu nokta ile ilgili olarak, Mahkeme, Loizidou davas\u0131nda ileri s\u00fcr\u00fclen benzer bir arg\u00fcman\u0131 daha \u00f6nce ret etmi\u015ftir.<\/p>\n
55. Mahkeme, ba\u015fvuru sahibinin \u015fikayetinin seyahat \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131rlanmas\u0131 olarak karakterize edilmesi iddias\u0131n\u0131 ret eder. Bu nedenle bu davada ihlali iddia edilen madde 11 .maddedir.<\/p>\n
2. Genel de\u011ferlendirmeler<\/p>\n
56. Toplant\u0131 d\u00fczenleme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc demokratik toplumlarda korunmas\u0131 gereken temel haklardand\u0131r. \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc gibi bir toplumu toplu yapan de\u011ferlerdendir. Bu nedenle, bu hakk\u0131 s\u0131n\u0131rlamaya y\u00f6nelik m\u00fcdahaleler \u00e7ok dar yorumlanmal\u0131d\u0131r. (Bkz. G. V FR of Germany, Ba\u015f. No 13079\/87, 6 Mart 1989, Komisyon Karar\u0131, D&R 60, s.256; Rassemblement jurassien v. Switzerland, Ba\u015fvuru No 8191\/78,10 Kas\u0131m 1978, Komisyon Karar\u0131, D&R, s.93) Bu hak, kamuya kapal\u0131 \u00f6zel toplant\u0131lar\u0131, caddelerde d\u00fczenlenen halka a\u00e7\u0131k hareketli veya dura\u011fan toplant\u0131lar\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerini kapsar. Bu hak, toplant\u0131ya kat\u0131lan ve d\u00fczenleyen ki\u015filerce kullan\u0131labilir (Rassemblement jurassien v. Switzerland, Ba\u015fvuru No 8191\/78, 10 Kas\u0131m 1978, Komisyon Karar\u0131, D&R, s.119, Christians Against Racis and Fascism v. UK, Ba\u015fvuru no.8440\/78, 16 Temmuz 1980, D&R 21, s. 138, 148).<\/p>\n
57. Mahkemeye g\u00f6re, \u00fcye devletler sadece bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ama\u00e7l\u0131 d\u00fczenlenen toplant\u0131 d\u00fczenleme ve toplant\u0131ya kat\u0131lma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korumakla kalmamal\u0131 bu hakk\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 engelleyen makul olmayan dolayl\u0131 s\u0131n\u0131rlamalar koymamal\u0131d\u0131r. Her ne kadar, her ne kadar 11. maddenin temel amac\u0131 ki\u015filerin haklar\u0131na yetkililerin keyfi m\u00fcdahalesini engellemek ise de, bu hakk\u0131n etkin kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in devletlerin \u00fczerine d\u00fc\u015fecek pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler olabilir.(Christians Against Racis and Fascism v. UK, Ba\u015fvuru no.8440\/78, 16 Temmuz 1980, D&R 21, s. 148)<\/p>\n
3. Bu Prensiplerin Davaya Uygulanmas\u0131<\/p>\n
58. S\u00f6zkonusu ba\u015fvuruda, Komisyon, 14 Nisan 1998 tarihli kabul edilebilirlik karar\u0131nda, ba\u015fvuruyu k\u0131smen kabul edilebilir bulmu\u015f ve 8 Mart 1992 sonras\u0131 meydana gelen olaylar\u0131 inceleme konusu yapm\u0131\u015ft\u0131r. Mahkeme de, de\u011ferlendirmesinde, 8 Mart 1992 ile kabul edilebilirlik karar\u0131n\u0131n verildi\u011fi 14 Nisan 1998 tarihleri aras\u0131ndaki olaylar\u0131 dikkate alacakt\u0131r.<\/p>\n
59. Mahkemeye g\u00f6re, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, bu s\u00fcre i\u00e7erisinde, ba\u015fvuru sahibinin \u00f6nemli say\u0131da m\u00fcracaat\u0131n\u0131 ret etmi\u015ftir. Her ne kadar, ba\u015fvuru sahibinin “ye\u015fil hatt\u0131” ge\u00e7erek baz\u0131 toplant\u0131lara kat\u0131lmas\u0131na izin verilmi\u015f ise de, verilen izin say\u0131s\u0131 ret edilen ba\u015fvuru ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda olduk\u00e7a azd\u0131r. S\u00f6z konusu s\u00fcre i\u00e7erisinde 46 m\u00fcracaat yap\u0131lm\u0131\u015f, bu m\u00fcracaatlar\u0131n 6 tanesinde ge\u00e7i\u015f izni verilmi\u015ftir. M\u00fcracaatlar\u0131n baz\u0131s\u0131nda da, di\u011fer m\u00fcracaat sahiplerine izin verilirken ba\u015fvuru sahibine izin verilmemi\u015ftir. Bu noktada, Mahkeme, K\u0131br\u0131s v. T\u00fcrkiye davas\u0131nda, KKTC yetkililerinin 1996’n\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131ndan sonra iki toplumlu g\u00f6r\u00fc\u015fmeler konusunda ciddi s\u0131n\u0131rlamalar ve yasaklar getirdi\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmal\u0131d\u0131r. Bu ba\u015fvuru ile ilgili olarak da, KKTC yetkilileri, ba\u015fvuru sahibinin 2 \u015eubat 1996 ile 14 Nisan 1998 tarihleri aras\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn G\u00fcneye ge\u00e7i\u015f izin taleplerini (toplam 10) ret etmi\u015ftir.<\/p>\n
60. Ba\u015fvuru sahibinin kat\u0131lmak istedi\u011fi toplant\u0131lar birbiri ile nitelik olarak farkl\u0131 olmakla birlikte, iki toplumlu olma ortak \u00f6zelli\u011fine sahiptir. Bu nedenle, \u015fekli ne olursa olsun ve kim taraf\u0131ndan organize edilmi\u015f olursa olsun, ba\u015fvuru sahibinin kat\u0131lmak istedi\u011fi toplant\u0131lar, adada kal\u0131c\u0131 bir bar\u0131\u015f ortam\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in kuzeyde ya\u015fayan T\u00fcrkler ile g\u00fcneyde ya\u015fayan Yunanl\u0131lar\u0131 bir araya getirmek, diyalog ve fikir al\u0131\u015fveri\u015finde bulunma ortam\u0131 olu\u015fturmakt\u0131r. Bu ama\u00e7 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda ve S\u00f6zle\u015fmenin 11. Maddesinde korunan hakk\u0131n \u00e7er\u00e7evesi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, ba\u015fvuru sahibinin bu toplant\u0131lara “Ba\u011f\u0131ms\u0131z ve Federal K\u0131br\u0131s Hareketi” deme\u011finin T\u00fcrk taraf\u0131 koordinat\u00f6r\u00fc olarak kat\u0131l\u0131p kat\u0131lmamas\u0131 \u00f6nemli de\u011fildir.<\/p>\n
61-62. Mahkeme, ba\u015fvuru sahibinin G\u00fcneydeki ad\u0131 ge\u00e7en toplant\u0131lara kat\u0131lmas\u0131n\u0131n engellenmesinin, S\u00f6zle\u015fmenin 11. Maddesinde korunan bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ama\u00e7la d\u00fczenlenen bir toplant\u0131ya kat\u0131lma hakk\u0131 \u00fczerinde bir s\u0131n\u0131rlama oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Bu noktada, Mahkeme, bu engellemenin S\u00f6zle\u015fmenin ihlali niteli\u011fi ta\u015f\u0131yabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir.<\/p>\n
63. Bu hakka yap\u0131lan m\u00fcdahalenin 11. maddede korunan hakk\u0131n ihlali olarak kabul edilmemesi i\u00e7in, m\u00fcdahaleyi hakl\u0131 k\u0131lan sebebin “kanunla \u00f6nceden d\u00fczenlenmi\u015f” olmas\u0131, “demokratik bir toplumda kabul edilebilir” bir m\u00fcdahale niteli\u011fi ta\u015f\u0131mas\u0131 ve 2. Paragrafta say\u0131lan sebeplerden birisine dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
64. \u00d6ncelikle, \u015fikayet edilen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n “kanunla d\u00fczenlenmi\u015f” olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususunun incelenmesi gerekir.<\/p>\n
65. “Kanunla d\u00fczenlenmi\u015f” olma \u015fart\u0131n\u0131n gerekliliklerinden bir tanesi s\u0131n\u0131rlamay\u0131 i\u00e7eren kanuni d\u00fczenlemenin yeterli derecede \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik i\u00e7ermesi gerekir. Bir kural\u0131n kanunla d\u00fczenlenmi\u015f (kanun) say\u0131labilmesi i\u00e7in ki\u015filerin okuyup anlay\u0131p hareketlerine \u00f6nceden y\u00f6n vermesine imkan tan\u0131yacak derecede netlik i\u00e7ermesi gerekir. Ki\u015filer, ihtiya\u00e7 halinde uygun hukuki yard\u0131mdan da faydalanarak, bir olay\u0131n kendi \u015fartlar\u0131 i\u00e7erisinde makul bir derecede, hareketinin neticelerini \u00f6ng\u00f6rebilmesi gerekir. (Bkz. \u00f6rne\u011fin, Rekvenyi v. Macaristan, Ba\u015fvuru No 25390\/94, par.34)<\/p>\n
66. Bu davada, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, KKTC’de y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan, K\u0131br\u0131s T\u00fcrklerinin G\u00fcneydeki iki toplumlu toplant\u0131lara kat\u0131lmak i\u00e7in yap\u0131lan izin ba\u015fvurular\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmede kullan\u0131lan bir hukuki d\u00fczenlemeden s\u00f6z etmemektedir. Ayr\u0131ca, bu izinlerin verilmesinde kullan\u0131lan s\u0131n\u0131rlama sebeplerinin ne zaman kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmemektedir.<\/p>\n
67. Mahkemenin g\u00f6revi \u00f6n\u00fcne gelen bir davay\u0131 kendi \u015fartlar\u0131 i\u00e7inde de\u011ferlendirmektir. Mahkemeye g\u00f6re, K\u0131br\u0131s’ta ya\u015fayan T\u00fcrklerin G\u00fcneye ge\u00e7i\u015fini d\u00fczenleyen bir hukuk kural\u0131n\u0131n mevcut olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z\u00fckmektedir. Bu nedenle, ba\u015fvuru sahibinin toplant\u0131ya kat\u0131lma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne nas\u0131l s\u0131n\u0131rlama getirilece\u011fi “kanunla d\u00fczenlenmemi\u015ftir.”<\/p>\n
68. Bu sonu\u00e7 kar\u015f\u0131s\u0131nda, 11. Maddenin 2. f\u0131kras\u0131nda say\u0131lan di\u011fer \u015fartlar\u0131n yerine getirilip getirilmedi\u011fini ayr\u0131ca ara\u015ft\u0131rmaya gerek yoktur. Yine bu sonu\u00e7 kar\u015f\u0131s\u0131nda, dernek kurma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc konusunun ayr\u0131ca incelenmesine gerek yoktur.<\/p>\n
69. Mahkemeye g\u00f6re, bu sebeple, S\u00f6zle\u015fmenin 11.maddesi ihlal edilmi\u015ftir.<\/p>\n
IV. S\u00d6ZLE\u015eMEN\u0130N 13. MADDES\u0130N\u0130N \u0130HLAL ED\u0130LD\u0130\u011e\u0130 \u0130DD\u0130ASI<\/p>\n
70. Ba\u015fvuru sahibine g\u00f6re, S\u00f6zle\u015fmenin 10. Maddesi ve 11. Maddesinin ihlali halinde, i\u00e7 hukukta, ba\u015fvurulabilecek etkili bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu yoktur.<\/p>\n
71. Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmete g\u00f6re, 13. Maddenin ihlali ile ilgili ileri s\u00fcr\u00fclen hususlar i\u00e7 hukuk yollar\u0131 ile ilgili daha \u00f6nce Mahkemeye yap\u0131lan sunumlar ile ayn\u0131 oldu\u011fundan orada s\u00f6ylenen KKTC’daki \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n etkili ve uygulanabilir oldu\u011funa dair belirtilen hususlar burada da ge\u00e7erlidir.<\/p>\n
72. Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet gibi, ba\u015fvuru sahibi ve K\u0131br\u0131s H\u00fck\u00fcmeti de, i\u00e7 hukuk yollar\u0131 ile ilgili daha \u00f6nce s\u00f6yledi\u011fi hususlar\u0131 tekrar eder.<\/p>\n
73. Mahkemeye g\u00f6re, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, sayd\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n hi\u00e7 birisinin ba\u015fka bir olayda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir \u00f6rnek sunamam\u0131\u015ft\u0131r. (bkz. Vereinigung Demokratischer Soldaten Osterreichs and Gubi v. Avusturya, 19 Aral\u0131k 1994, Ser A, No 302, par.53) Bu nedenle, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, s\u00f6ylenilen \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n etkili oldu\u011funu ortaya koyamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
74. Olayda 13. maddenin ihlali s\u00f6z konusudur.<\/p>\n
V. S\u00d6ZLE\u015eMEN\u0130N 41. MADDES\u0130N\u0130N UYGULANMASI<\/p>\n
75-76. Ba\u015fvuru sahibi, ifade ve toplant\u0131ya kat\u0131lma \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini kullanarak iki toplum aras\u0131nda anla\u015fma ve bar\u0131\u015f\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in uzun s\u00fcreli \u00e7abas\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirememekten dolay\u0131 ciddi zarar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
A. Zarar<\/p>\n
1. Maddi Zarar<\/p>\n
77. U\u011frad\u0131\u011f\u0131 maddi zarar\u0131n tazminini talep etmekle birlikte, belirli bir rakam vermemi\u015ftir. M\u00fcracaat\u0131n\u0131n de\u011ferlendirmesinin uzamas\u0131ndan dolay\u0131, G\u00fcneyde, Nicosia’da bir i\u015f elde edememi\u015f ve Kuzeyde de i\u015fleri aksam\u0131\u015ft\u0131r. Toplant\u0131lara kat\u0131lamamas\u0131ndan dolay\u0131 da mesleki ve mali durumu olumsuz etkilenmi\u015ftir.<\/p>\n
78. Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, ba\u015fvuru sahibinin iddialar\u0131na cevap vermemi\u015ftir.<\/p>\n
79. Mahkemeye g\u00f6re ise, ba\u015fvuru sahibi, iddialar\u0131n\u0131 ispat i\u00e7in bir belge sunmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
80. Bu nedenle, Mahkeme, S\u00f6zle\u015fmenin ilgili maddesinin ihlali ile ba\u015fvuru sahibinin u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti\u011fi zarar aras\u0131nda illiyet ba\u011f\u0131 tespit edememi\u015ftir. Mahkeme, i\u00e7tihat hukukuna uygun olarak, bu ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda ileri s\u00fcr\u00fclen iddialar\u0131n tamam\u0131n\u0131 ret eder. (Bkz. \u00c7ak\u0131c\u0131 v. T\u00fcrkiye)<\/p>\n
2. Manevi Zarar<\/p>\n
81. Ba\u015fvuru sahibi, H\u00fck\u00fcmetin fiil ve ihmalleri neticesi, ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7erisinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 endi\u015fe ve stresten dolay\u0131 50.000 Sterling manevi zarar talep eder.<\/p>\n
82. Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, ba\u015fvuru sahibinin iddialar\u0131na cevap vermemi\u015ftir.<\/p>\n
83. Mahkemeye g\u00f6re, ba\u015fvuru sahibi, 6 y\u0131l boyunca G\u00fcneydeki toplant\u0131lara kat\u0131lmak i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 ba\u015fvurular\u0131n devaml\u0131 ret edilmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda kendisini korumas\u0131z ve k\u0131zg\u0131n hissetmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Ba\u015fvuru sahibinin i\u00e7ine itildi\u011fi psikolojik durum sonras\u0131 u\u011frad\u0131\u011f\u0131 zarar, sadece, S\u00f6zle\u015fmenin ihlalinin tespiti ile giderilemez.<\/p>\n
84. Bu nedenle, Mahkeme ba\u015fvuru sahibine 15.000 Euro tazminat \u00f6denmesini uygun bulur.<\/p>\n
B. Masraflar ve Harcamalar<\/p>\n
85. Ba\u015fvuru sahibi, ayr\u0131ca, 6.175 Sterling mahkeme masraf\u0131 ve harcamas\u0131 talep etmi\u015ftir.<\/p>\n
86. Mahkeme, talep edilen miktar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131n harcanmas\u0131 gereken makul bir rakam oldu\u011funa inanmamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, ba\u015fvuru sahibi, adli yard\u0131mdan da faydalanm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvuru sahibine \u00f6denmesi uygun olan miktar 4.175 Eurodur.<\/p>\n
C. Gecikme Faizi<\/p>\n
87. Mahkeme, gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankas\u0131n\u0131n y\u0131ll\u0131k en y\u00fcksek bor\u00e7 faiz oran\u0131n\u0131n % 3 fazlas\u0131 olarak uygulanmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir.<\/p>\n
Bu sebeplerle Mahkeme,<\/p>\n
1. 1 oya kar\u015f\u0131 6 oyla, H\u00fck\u00fcmetin \u00f6n itirazlar\u0131n\u0131n reddine,<\/p>\n
2. Oybirli\u011fi ile, S\u00f6zle\u015fmenin 10. Maddesinin ihlali iddias\u0131n\u0131 ayr\u0131ca incelemeye gerek olmad\u0131\u011f\u0131na,<\/p>\n
3. 1 oya kar\u015f\u0131 6 oyla, S\u00f6zle\u015fmenin 11. Maddesinin ihlaline,<\/p>\n
4. 1 oya kar\u015f\u0131 6 oyla, S\u00f6zle\u015fmenin 13. Maddesinin ihlaline,<\/p>\n
5. 1 oya kar\u015f\u0131 6 oyla<\/p>\n
(a) Karar\u0131n kesinle\u015fmesinden itibaren 3 ay i\u00e7erisinde, ba\u015fvuru sahibine,
\n(i) manevi tazminat olarak 15.000 Euro,
\n(ii) masraf ve harcamalarla ilgili olarak 4.175 Euro,
\n(iii) Bu miktarlar \u00fczerinden al\u0131nabilecek herhangi bir verginin,
\n(b) 3 ay sonras\u0131 i\u00e7in, gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankas\u0131n\u0131n y\u0131ll\u0131k marjinal bor\u00e7 faiz oran\u0131n\u0131n % 3 fazlas\u0131 olarak \u00f6denmesi gerekti\u011fine,<\/p>\n
6. Ba\u015fvuru sahibinin taleplerinin geri kalan k\u0131sm\u0131n\u0131n reddine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
Hakim G\u00f6lc\u00fckl\u00fc’n\u00fcn muhalefet \u015ferhi i\u00e7in karar\u0131n orjinaline bak\u0131n\u0131z.
\n\u00a0<\/p>\n
\u200bA\u0130HM
\nDJAVIT AN \/T\u00dcRK\u0130YE<\/p>\n
\u0130lgili Kavramlar<\/p>\n
\u0130FADE, TOPLANTI YAPMA VE DERNEK KURMA \u00d6ZG\u00dcRL\u00dc\u011e\u00dc \u0130HLAL\u0130<\/p>\n
\u0130\u00e7tihat Metni<\/p>\n
DJAVIT AN \/ T\u00dcRK\u0130YE<\/p>\n
3. Daire Karar\u0131<\/p>\n
Ba\u015fkan: Bay L.Caflisch<\/p>\n
\u00dcyeler, Bay P. Kuris, Bay B. Zupancic, Bay J. Hedigan, Bayan M. Tsatsa-Nikolovska, Bay K. Traja, Bay F. G\u00f6lc\u00fckl\u00fc<\/p>\n
Ba\u015fvuru No: 20652\/92<\/p>\n
Karar Tarihi: 20 \u015eubat 2003<\/p>\n
Ba\u015fvuru sahibi, T\u00fcrk k\u00f6kenli bir K\u0131br\u0131s vatanda\u015f\u0131 olup \u00e7ocuk doktorudur ve KKTC’de ya\u015famaktad\u0131r. Ayn\u0131 zamanda, K\u0131br\u0131s T\u00fcrklerinin ve Yunanl\u0131lar\u0131n \u00fcyesi bulundu\u011fu, “Ba\u011f\u0131ms\u0131z ve Federal K\u0131br\u0131s Hareketi” derne\u011finin T\u00fcrk taraf\u0131 koordinat\u00f6r\u00fcd\u00fcr. Ba\u015fvuru sahibi, de\u011fi\u015fik tarihlerde G\u00fcney K\u0131br\u0131s’ta d\u00fczenlenen iki toplumlu g\u00f6r\u00fc\u015fmelere kat\u0131lmak i\u00e7in KKTC yetkililerine m\u00fcracaat etmesine ra\u011fmen, yap\u0131lan 46 m\u00fcracaattan ancak 6 tanesinde “ye\u015fil hattan” adan\u0131n g\u00fcneyine ge\u00e7mesine izin verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Ba\u015fvuru sahibi, yetkililerin, “ye\u015fil hatt\u0131” ge\u00e7erek iki toplumlu toplant\u0131lara kat\u0131lmas\u0131na izin verilmemesinin, bilgi edinme ve bilgi a\u00e7\u0131klamay\u0131 da kapsayan, S\u00f6zle\u015fmenin 10. maddesinde korunan ifade ve 11. maddesinde korunan toplant\u0131 yapma ve dernek kurma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlali anlam\u0131na geldi\u011fini iddia etmi\u015ftir.<\/p>\n
Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, \u00f6ncelikle Mahkemenin yetkisiz oldu\u011fu ve ba\u015fvuru sahibinin i\u00e7 hukuk yollar\u0131n\u0131 t\u00fcketmedi\u011fi savunmalar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ek olarak, h\u00fck\u00fcmete g\u00f6re, ba\u015fvuru sahibinin \u015fikayetinin esas\u0131n\u0131 4. Protokol\u00fcn 2.maddesinde d\u00fczenlenen serbest dola\u015f\u0131m hakk\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r ve T\u00fcrkiye bu protokol\u00fc hen\u00fcz imzalamam\u0131\u015ft\u0131r. Bunu bilen ba\u015fvuru sahibi, bu engeli a\u015fmak i\u00e7in, \u015fikayetine 10. ve 11. maddenin ihlal edildi\u011fi s\u00fcs\u00fc vermektedir. H\u00fck\u00fcmete g\u00f6re, ba\u015fvuru sahibinin iddias\u0131n\u0131n aksine, festivaller, konserler, fuarlar, resepsiyonlar, sergiler gibi birliktelikler 11. madde anlam\u0131nda “toplant\u0131” olarak nitelenemezler. Bu madde, e\u011flence ama\u00e7l\u0131 bir araya gelmeleri ve insanlar\u0131n bulu\u015fma ama\u00e7l\u0131 birlikteliklerini korumamaktad\u0131r. H\u00fck\u00fcmete g\u00f6re, ba\u015fvuru sahibinin anlad\u0131\u011f\u0131 “toplant\u0131” konsepti organize bir faaliyet amac\u0131 ta\u015f\u0131madan veya bir dernek kurma amac\u0131 i\u00e7ermeden K\u0131br\u0131sl\u0131 Yunanl\u0131larla bir araya gelme anlam\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Ba\u015fvuru sahibinin T\u00fcrk Koordinat\u00f6r\u00fc oldu\u011fu “Ba\u011f\u0131ms\u0131z ve Federal K\u0131br\u0131s Hareketi” KKTC otoritelerinin bir m\u00fcdahalesi olmadan kurulmu\u015ftur. Hemen hemen, ba\u015fvuru sahibinin G\u00fcney K\u0131br\u0131s’a ziyaret taleplerinin red edildi\u011fi durumlar\u0131n tamam\u0131nda ad\u0131 ge\u00e7en derne\u011fin herhangi bir faaliyeti s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n
Neticede, Mahkeme,<\/p>\n
1. 1 oya kar\u015f\u0131 6 oyla, H\u00fck\u00fcmetin \u00f6n itirazlar\u0131n\u0131n reddine,<\/p>\n
2. Oybirli\u011fi ile, S\u00f6zle\u015fmenin 10. Maddesinin ihlali iddias\u0131n\u0131 ayr\u0131ca incelemeye gerek olmad\u0131\u011f\u0131na,<\/p>\n
3. 1 oya kar\u015f\u0131 6 oyla, S\u00f6zle\u015fmenin 11. Maddesinin ihlaline,<\/p>\n
4. 1 oya kar\u015f\u0131 6 oyla, S\u00f6zle\u015fmenin 13. Maddesinin ihlaline,<\/p>\n
5. 1 oya kar\u015f\u0131 6 oyla<\/p>\n
(a) Karar\u0131n kesinle\u015fmesinden itibaren 3 ay i\u00e7erisinde, ba\u015fvuru sahibine,
\n(i) manevi tazminat olarak 15.000 Euro,
\n(ii) masraf ve harcamalarla ilgili olarak 4.175 Euro,
\n(iii) Bu miktarlar \u00fczerinden al\u0131nabilecek herhangi bir verginin \u00f6denmesine,
\n(b) 3 ay sonras\u0131 i\u00e7in, gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankas\u0131n\u0131n y\u0131ll\u0131k marjinal bor\u00e7 faiz oran\u0131n\u0131n % 3 fazlas\u0131 olarak \u00f6denmesi gerekti\u011fine,<\/p>\n
6. Ba\u015fvuru sahibinin taleplerinin geri kalan k\u0131sm\u0131n\u0131n reddine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
(1) H\u00fck\u00fcmetin \u00d6n \u0130tirazlar\u0131<\/p>\n
(a) M.1- Mahkemenin Yetkisiz Olmas\u0131<\/p>\n
S\u00f6zle\u015fmenin 1. Maddesi \u00e7er\u00e7evesinde yetki konusundaki Mahkemenin yerle\u015fmi\u015f i\u00e7tihatlar\u0131na g\u00f6re imzac\u0131 Devletlerin sorumlulu\u011fu kendi ulusal s\u0131n\u0131rlar\u0131na hasredilmi\u015f de\u011fildir. \u0130mzac\u0131 Devletler kendi yetkililerinin fiil ve ihmallerinin \u00fclke s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda do\u011furdu\u011fu neticelerden de sorumludur. Mahkeme, uluslararas\u0131 hukukun devletlerin sorumlulu\u011funu d\u00fczenleyen ilgili prensiplerine uygun olarak, hukuka uygun olsun olmas\u0131n, bir imzac\u0131 Devletin, bir askeri m\u00fcdahale sonucu, etkili olarak kontrol alt\u0131nda bulundurdu\u011fu kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00f6lgelerde de sorumlulu\u011fu devam eder. B\u00f6yle bir b\u00f6lgede, S\u00f6zle\u015fmede yer alan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin korunmas\u0131 mecburiyeti, gerek direk askeri g\u00fc\u00e7 vas\u0131tas\u0131 ile gerekse arac\u0131 b\u00f6lgesel idare ile sa\u011flanan bu tip bir kontrol\u00fcn sonucudur.<\/p>\n
KKTC yetkililerinin politika ve eylemleri \u00fczerinde T\u00fcrkiye Devletinin ger\u00e7ekten detayl\u0131 bir kontrol\u00fcn\u00fcn s\u00f6zkonusu olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na gerek yoktur. Kuzey K\u0131br\u0131s’taki y\u00fcksek say\u0131daki askerin aktif g\u00f6rev i\u00e7inde bulunmas\u0131 g\u00f6stermektedir ki, T\u00fcrkiye, b\u00f6lgede, askerleri vas\u0131tas\u0131 ile etkili bir kontrol sergilemektedir. Bu tip bir kontrol, KKTC’nin eylem ve ihmallerinden T\u00fcrkiye’nin sorumlu olmas\u0131n\u0131n gerektirir…. Bu politika ve uygulamalardan etkilenen ki\u015filer S\u00f6zle\u015fmenin 1. maddesine dayanarak bu fiil ve eylemlerin T\u00fcrkiye’nin yetki alan\u0131na girdi\u011fini iddia edebilirler. Dolay\u0131s\u0131 ile, T\u00fcrkiye’nin S\u00f6zle\u015fmede tan\u0131nan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri tan\u0131ma mecburiyeti Kuzey K\u0131br\u0131s’\u0131 da kapsamaktad\u0131r.<\/p>\n
Mahkeme, Loizidou’da, ba\u015fvuru sahibinin sahibi oldu\u011fu mal ve m\u00fclk\u00fcn\u00fc ziyaret etmesinin devaml\u0131 olarak engellenmesi hususunu de\u011ferlendirmi\u015ftir. Fakat, Mahkeme, ad\u0131 ge\u00e7en davadaki gerek\u00e7esinde, KKTC yetkililerinin politika ve uygulamalar\u0131 ile ilgili olarak T\u00fcrkiye’nin sorumlulu\u011funu sadece bu davadaki olayla ilgili olarak de\u011fil genel bir prensip olarak ortaya koymu\u015ftur. Kuzey K\u0131br\u0131s’\u0131n tamam\u0131ndaki etkin kontrol\u00fc dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, T\u00fcrkiye’nin sorumlulu\u011fu sadece kendi askerlerinin ve memurlar\u0131n\u0131n fiilleri ite s\u0131n\u0131rl\u0131 kalamaz. KKTC’nin ve b\u00f6lgedeki y\u00f6netimin varl\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye’nin askeri varl\u0131\u011f\u0131na ve deste\u011fine ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, T\u00fcrkiye, KKTC yetkililerin fiil ve ihmallerinden de sorumludur. S\u00f6zle\u015fmenin 1.maddesine g\u00f6re, T\u00fcrkiye’nin sorumlulu\u011fu sadece S\u00f6zle\u015fmedeki temel maddelerden de\u011fil imzalad\u0131\u011f\u0131 protokollerin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri de kapsamaktad\u0131r ve ihlal edilen bu hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin sorumlulu\u011fu da T\u00fcrkiye’ye y\u00fcklenebilir.<\/p>\n
(b) M.35. \u0130\u00e7 Hukuk Yollar\u0131n\u0131n T\u00fcketilmesi Mecburiyeti<\/p>\n
S\u00f6zle\u015fmenin 35. maddesi ba\u015fvuru sahiplerinin iddia edilen bir ihlal ile ilgili i\u00e7 hukuktaki \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretme kabiliyeti noktas\u0131nda kullan\u0131ma a\u00e7\u0131k ve yeterli olan ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirir. Var olan \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131, hem teorik olarak hem de pratik olarak yeterli derecede kesinlik i\u00e7ermelidir. Bu \u015fart\u0131n yoklu\u011funda, \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden ve etkili oldu\u011fundan s\u00f6z edilemez. Ayr\u0131ca, madde 35, daha sonra Mahkemeye getirilmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00f6ncelikle i\u00e7 hukukun \u015fekil \u015fartlar\u0131na uygun olarak ve i\u00e7 hukukta belirlenen s\u00fcre i\u00e7erisinde ilgili merci \u00f6n\u00fcne getirilmesini gerektirir. \u0130lave olarak, S\u00f6zle\u015fmenin ihlalini engelleyebilecek di\u011fer usule ili\u015fkin yollar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 halinde bunlar\u0131n da kullan\u0131lmas\u0131 gerekir. Bununla beraber, \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretme noktas\u0131nda yeterli ve etkili olmayan \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmesi gerekmemektedir.<\/p>\n
\u0130\u00e7 hukuk yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmedi\u011finin iddia edilmesi halinde, kullan\u0131lmayan \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n, ilgili tarihte, teorik ve pratik olarak etkili ve yeterli oldu\u011funu yeterli netlikte ispat y\u00fck\u00fc daval\u0131 h\u00fck\u00fcmetin \u00fczerindedir. \u00c7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131, kullan\u0131ma a\u00e7\u0131k, ba\u015fvuru sahibinin \u015fikayet konusu hakk\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretme kabiliyetine haiz ve makul bir ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 i\u00e7ermelidir.<\/p>\n
(2) Madde 10. \u0130fade \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<\/p>\n
Bu davadaki ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, toplant\u0131 yapma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. 10 maddeye g\u00f6re ki\u015fisel fikirlerin korunmas\u0131 11. maddede yer alan bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ama\u00e7l\u0131 toplant\u0131 d\u00fczenleme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ama\u00e7lar\u0131nda birisidir.<\/p>\n
(3) Madde 11. Toplant\u0131 Yapma ve Dernek Kurma \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<\/p>\n
Toplant\u0131 d\u00fczenleme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc demokratik toplumlarda korunmas\u0131 gereken temel haklardand\u0131r. \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc gibi bir toplumu toplum yapan de\u011ferlerdendir. Bu nedenle, bu hakk\u0131 s\u0131n\u0131rlamaya y\u00f6nelik m\u00fcdahaleler \u00e7ok dar yorumlanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu hak, kamuya kapal\u0131 \u00f6zel toplant\u0131lar\u0131, caddelerde d\u00fczenlenen halka a\u00e7\u0131k hareketli veya dura\u011fan toplant\u0131lar\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerini kapsar. Bu hak, toplant\u0131ya kat\u0131lan ve d\u00fczenleyen ki\u015filerce kullan\u0131labilir.<\/p>\n
\u00dcye Devletler, sadece bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ama\u00e7l\u0131 d\u00fczenlenen toplant\u0131 d\u00fczenleme ve toplant\u0131ya kat\u0131lma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korumakla kalmamal\u0131 bu hakk\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 engelleyen makul olmayan dolayl\u0131 s\u0131n\u0131rlamalar koymamal\u0131d\u0131r. Her ne kadar, 11. maddenin temel amac\u0131 ki\u015filerin haklar\u0131na yetkililerin keyfi m\u00fcdahalesini engellemek ise de, bu hakk\u0131n etkin kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in devletlerin \u00fczerine d\u00fc\u015fecek pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler olabilir.<\/p>\n
(4) Madde 13. Etkili \u00c7\u00f6z\u00fcm Yolu<\/p>\n
Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, sayd\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n daha \u00f6nce ba\u015fka bir olayda kullan\u0131labildi\u011fini g\u00f6steren bir \u00f6rnek sunmas\u0131 gerekir. Aksi takdirde, belirtilen \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n etkili olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n
KARARDA ATIF YAPILAN D\u0130\u011eER DAVALAR<\/p>\n
1. Loizidou v. T\u00fcrkiye
\n2. K\u0131br\u0131s v. T\u00fcrkiye, 10 May\u0131s 2001
\n3. Chrysostomus ve Papachrysostomou v. T\u00fcrkiye, no: 15299\/89 ve 15300\/89
\n4. Akdivar ve Di\u011ferleri v. T\u00fcrkiye
\n5. Stran Greek Refineries ve Stratis Andreadis v. Yunanistan, 9 Aral\u0131k 1994 Karar\u0131,
\n6. Ezelin v. Fransa, 26 Nisan 1991
\n7. 75 Foreign Students v. UK, no 7671\/76
\n8. Rassemblement jurassien v. \u0130svi\u00e7re, no 8191\/78
\n9. Kurt v. T\u00fcrkiye, 25 May\u0131s 1998
\n10. Osman v. UK, 28 Ekim 1998
\n11. Abdulaziz, Cabales ve Balkandali v. UK, 24 Nisan 1985
\n12. Guzzardi v. \u0130talya, 2 Ekim 1980
\n13. Rassemblement jurassien v. Svvitzerland, no. 8191\/78
\n14. Christians Against Racis and Fascism v. UK, no. 8440\/78
\n15. Rekvenyi v. Macaristan, no 25390\/94<\/p>\n
PROSED\u00dcR<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru, K\u0131br\u0131s vatanda\u015f\u0131 Ahmet Djavit An’\u0131n, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesinin (S\u00f6zle\u015fme) eski 25. Maddesine dayanarak 8 Eyl\u00fcl 1992 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye aleyhine Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Komisyonuna (Komisyon) yapt\u0131\u011f\u0131 m\u00fcracaattan kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n
2. Hukuki yard\u0131m sa\u011flanan ba\u015fvuru sahibi, Mahkeme \u00f6n\u00fcnde, Londra’da avukatl\u0131k yapan Prof. M. Shaw, T\u00fcrkiye ise Prof. Z. M. Necatigil taraf\u0131ndan temsil edilmi\u015ftir.<\/p>\n
3. Ba\u015fvuru sahibi, T\u00fcrk ve Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk yetkililerinin “ye\u015fil hatt\u0131” ge\u00e7erek G\u00fcney K\u0131br\u0131s’a girmesine ve iki toplumu ilgilendiren toplant\u0131lara kat\u0131lmas\u0131n\u0131n engellenmesinden bahisle S\u00f6zle\u015fmenin 10, 11 ve 13. Maddelerinin ihlal edildi\u011fini iddia etmektedir.<\/p>\n
4. Ba\u015fvuru, 14 Nisan 1998’de, k\u0131smen kabul edilmi\u015f, incelenmesi tamamlanarak, 1 Kas\u0131m 1999’da Mahkemeye intikal ettirilmi\u015ftir.<\/p>\n
5-7. Terc\u00fcme edilmemi\u015ftir.<\/p>\n
OLAYLAR<\/p>\n
8. Ba\u015fvuru sahibi, T\u00fcrk k\u00f6kenli K\u0131br\u0131s vatanda\u015f\u0131 olup \u00e7ocuk doktorudur ve “ye\u015fil hatt\u0131n” kuzeyinde ya\u015famaktad\u0131r.<\/p>\n
9. Ba\u015fvuru sahibi, sadece Kuzey K\u0131br\u0131s yetkililerini ve Kuzey K\u0131br\u0131s’daki T\u00fcrk askeri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ele\u015ftiren bir ki\u015fi olman\u0131n \u00f6tesinde, T\u00fcrk askeri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir i\u015fgal g\u00fcc\u00fc olarak tan\u0131mlamaktad\u0131r. Ba\u015fvuru sahibi, 1989 y\u0131l\u0131nda Nicosia’da kurulan T\u00fcrk ve Yunanl\u0131 K\u0131br\u0131sl\u0131lar\u0131n \u00fcyesi bulundu\u011fu, “Ba\u011f\u0131ms\u0131z ve Federal K\u0131br\u0131s Hareketi” derne\u011finin T\u00fcrk taraf\u0131 koordinat\u00f6r\u00fcd\u00fcr. Derne\u011fin, Kuzeyde ve G\u00fcneyde faaliyette bulunan T\u00fcrk ve Yunan K\u0131br\u0131s Koordine Komiteleri bulunmaktad\u0131r. Bu hareketin amac\u0131, iki toplum aras\u0131nda yak\u0131n ili\u015fkiler olu\u015fturmakt\u0131r. Bu ama\u00e7la, politik, k\u00fclt\u00fcrel, t\u0131bbi ve sosyal nitelikte iki toplumlu toplant\u0131lar organize etmektedir.<\/p>\n
10. Ba\u015fvuru sahibi, de\u011fi\u015fik tarihlerde d\u00fczenlenen iki toplumlu g\u00f6r\u00fc\u015fmelere kat\u0131lmak i\u00e7in m\u00fcracaat etmesine ra\u011fmen, genelde, T\u00fcrk ve Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk yetkilileri, “tampon b\u00f6lgeye” veya adan\u0131n g\u00fcney k\u0131sm\u0131na ge\u00e7mesine izin vermemi\u015ftir. Bu ama\u00e7la, 8 Mart 1992 tarihi ile Komisyonun ba\u015fvuruyu kabul tarihi olan 14 Nisan 1998 tarihleri aras\u0131nda yap\u0131lan 46 m\u00fcracaattan ancak 6 tanesi kabul edilmi\u015ftir. 18 Nisan 1998 tarihleri ile 16 Ekim 1999 tarihleri aras\u0131nda iki ba\u015fvuru daha ret edilmi\u015f, ba\u015fvurulardan birisi hakk\u0131nda verilen ret karar\u0131 kald\u0131r\u0131larak daha sonra izin verilmi\u015ftir. Ret edilen ba\u015fvurular, 1992 May\u0131s\u0131nda organize edilen K\u0131br\u0131s’daki Birle\u015fmi\u015f Milletler Bar\u0131\u015f G\u00fcc\u00fcn\u00fcn (UNFICYP) Uluslararas\u0131 Nicosia Havaalan\u0131nda d\u00fczenledi\u011fi Bahar Fuar\u0131, 1992 Haziran\u0131nda, Birle\u015fmi\u015f Milletler M\u00fclteciler Y\u00fcksek Komiserli\u011fince (UNHCR) d\u00fczenlenen iki toplumlu tip semineri, “Ba\u011f\u0131ms\u0131z ve Federal K\u0131br\u0131s Hareketi” derne\u011fi koordinasyon komitesinin Ledra Saray\u0131ndaki 1992 Ekiminde ve daha sonra 1994 Nisan ve Temmuzunda d\u00fczenledi\u011fi toplant\u0131lar, UNHCR taraf\u0131ndan 1994 Haziran\u0131nda d\u00fczenlenen Kardiyoloji semineri, Yeni K\u0131br\u0131s Derne\u011finin 1997 Aral\u0131k ay\u0131nda d\u00fczenledi\u011fi genel toplant\u0131 ve Alman B\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011finin Nicosia’da d\u00fczenledi\u011fi toplant\u0131lard\u0131r. Ayr\u0131ca, 1992 May\u0131s\u0131nda, adan\u0131n kuzeyinde ba\u015fvuru sahibince d\u00fczenlenen bir toplant\u0131ya Yunanl\u0131 K\u0131br\u0131sl\u0131lar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131na izin verilmemi\u015ftir.<\/p>\n
11. Ba\u015fvuru sahibi Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti (KKTC) Bakanlar Kurulu’nun kendisinin K\u0131br\u0131sl\u0131 Yunanl\u0131lar ile g\u00f6r\u00fc\u015fmesini yasaklayan bir karar ald\u0131klar\u0131n\u0131 iddia etmektedir. Ba\u015fvuru sahibine, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131nca 3 \u015eubat 1992 tarihinde g\u00f6nderilen bir mektupta, “Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131za verilen bilgiye g\u00f6re, size D\u0131\u015fi\u015fleri ve Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131nca bu konuda s\u00f6zl\u00fc olarak bilgi verilmi\u015f olup Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n bu konuda ilave edece\u011fi bir husus yoktur” denilmektedir.<\/p>\n
12. 7 May\u0131s 1992 tarihinde, ba\u015fvuru sahibi, KKTC Ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131na yazarak Bakanlar Kurulunun karar\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi hakk\u0131nda bilgilendirilmesini talep etmi\u015ftir. Fakat, bir cevap alamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
13. 29 May\u0131s 1992 tarihinde T\u00fcrk D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131na karar\u0131 protesto eden bir mektup g\u00f6ndermi\u015f, bu mektubuna da cevap alamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
14. 18 May\u0131s 1994 tarihinde KKTC D\u0131\u015fi\u015fleri ve Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 Az\u0131nl\u0131k \u0130\u015fleri Konsoloslu\u011funca ba\u015fvuru sahibine yaz\u0131lan bir mektupla “19 Nisan 1994 tarihli ba\u015fvurusunun Devlet aleyhine propaganda yapt\u0131\u011f\u0131ndan g\u00fcvenlik gerek\u00e7esi ile, kamu menfaatini koruma d\u00fc\u015f\u00fcncesi ile ret edildi\u011fi” bildirilmi\u015ftir.<\/p>\n
15. Ba\u015fvuru sahibi 24 May\u0131s-1994 tarihinde KKTC Ba\u015fbakan Yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131na yazarak tampon b\u00f6lgeyi ziyaret etmesine izin verilmedi\u011fini, daha \u00f6nceki Bakanlar Kurulunun karar\u0131n\u0131n hala ge\u00e7erli olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sormu\u015ftur. Hi\u00e7bir cevap alamamas\u0131 \u00fczerine, 19 Temmuz 1994 de tekrar yazarak hat\u0131rlatmada bulunmu\u015f ise de kendisine yine cevap verilmemi\u015ftir. Ba\u015fvuru sahibine g\u00f6re, 18 Mart 1996 tarihinde yay\u0131nlanan bir gazetede, zaman\u0131n Ba\u015fbakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131, kendisine yaz\u0131lan bu tip mektuplarda dile getirilen ba\u015fvurular\u0131n reddi ile bilgi almak i\u00e7in Ba\u015fbakana ve Cumhurba\u015fkan\u0131na yazarak bir a\u00e7\u0131klama istedi\u011fini fakat cevap alamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir.<\/p>\n
HUKUK\u0130 BOYUT<\/p>\n
I. H\u00dcK\u00dcMET\u0130N \u00d6N \u0130T\u0130RAZLARI<\/p>\n
16. Mahkeme, H\u00fck\u00fcmetin, Komisyonun \u00f6n\u00fcndeki g\u00f6r\u00fc\u015fmeler s\u0131ras\u0131nda, ba\u015fvurunun kabul\u00fc ile bir \u00e7ok itiraz ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6zlemlemektedir. Komisyon, itirazlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki ba\u015fl\u0131klar alt\u0131nda grupland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n
(1) Komisyonun (ve dolay\u0131s\u0131 ile Mahkemenin) bu davaya bakma yetkisinin olmad\u0131\u011f\u0131 ve daval\u0131 Devletin istendi\u011fi iddia edilen fillerden sorumlu olmad\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131,
\n(2) Ba\u015fvuru sahibinin 6 ayl\u0131k s\u00fcre kural\u0131na uymad\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131 ve,
\n(3) Ba\u015fvuru sahibinin i\u00e7 hukuk yollar\u0131n\u0131 t\u00fcketmedi\u011fi iddias\u0131.<\/p>\n
17. Mahkeme, Komisyonun, 14 Nisan 1998 tarihli ba\u015fvuruyu kabul edilebilir bulma karar\u0131nda, ilk gruptaki itirazlar\u0131 ret etti\u011fini, ikinci gruptaki itiraz\u0131 ise k\u0131smen kabul edilebilir buldu\u011funu g\u00f6zlemektedir. \u0130kinci grup itiraza ba\u011fl\u0131 olarak, Komisyon, ba\u015fvurunun 8 Mart 1992 tarihi \u00f6ncesi k\u0131sm\u0131n\u0131 ret etmi\u015ftir. Komisyon, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc grupta yer alan iddialarla ilgili kanaatini a\u00e7\u0131klamay\u0131 davan\u0131n esas\u0131 ile ilgili g\u00f6r\u00fc\u015fmelere b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle, Mahkeme, h\u00fck\u00fcmetin bu konudaki itiraz\u0131n\u0131 davan\u0131n esas\u0131 a\u015famas\u0131nda \u00f6n itiraz olarak tekrar g\u00fcndeme getirmesini de dikkate alarak, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc grupta yer alan iddialara cevap verilmesinin yerinde olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir.<\/p>\n
A. S\u00f6zle\u015fmeye G\u00f6re Daval\u0131 Devletin \u0130ddia Edilen \u0130hlallerle \u0130lgili Sorumlulu\u011fu<\/p>\n
18. Komisyon \u00f6n\u00fcndeki g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde oldu\u011fu gibi, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, ba\u015fvurudaki iddialarla ilgili olarak T\u00fcrkiye’nin S\u00f6zle\u015fmeden do\u011fan bir sorumlulu\u011fu oldu\u011funu ret etmi\u015ftir. \u0130ddialar\u0131 cevaplayan H\u00fck\u00fcmet, Mahkemeye yapt\u0131\u011f\u0131 sunumda, \u015fikayet edilen konular\u0131n tamam\u0131n\u0131n, K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Toplumunun menfaatlerini korumak i\u00e7in kurulmu\u015f olan, ba\u011f\u0131ms\u0131z, tarafs\u0131z ve self-determinasyon hakk\u0131n\u0131 kullanan KKTC Devletinin fiil ve eylemleri oldu\u011funu belirtmi\u015ftir. Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmete g\u00f6re, \u00f6zellikle, Ledra Saray\u0131 ge\u00e7i\u015f kap\u0131s\u0131 gibi, \u015fikayette ad\u0131 ge\u00e7en ge\u00e7i\u015f noktalar\u0131n\u0131n kontrol\u00fc ve g\u00fcnl\u00fck idaresi, ge\u00e7i\u015f izinlerinin verilmesi KKTC’nin yetki alan\u0131 ve sorumlulu\u011fu i\u00e7inde olup T\u00fcrkiye ile bir ilgisi yoktur.<\/p>\n
19. Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, bu noktadaki Mahkemenin daha \u00f6nce 23 Mart 1995 (\u00f6n itirazlara ili\u015fkin) ve 18 Aral\u0131k 1996 tarihlerinde (esasa ili\u015fkin) Loizidou v. T\u00fcrkiye (Ser.A, No 310) ve 10 May\u0131s 2001 tarihli K\u0131br\u0131s v. T\u00fcrkiye davalar\u0131nda belirtti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015flerini payla\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Ayr\u0131ca, Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, Komisyonun, bu ba\u015fvuru ile ilgili verdi\u011fi kabul edilebilirlik karar\u0131nda, Chrysostomus ve Papachrysostomou v. T\u00fcrkiye davas\u0131nda (Ba\u015fvuru No: 15299\/89 ve 15300\/89, 8 Temmuz 1993 tarihli Komisyon Raporu) daha \u00f6nce verdi\u011fi karar\u0131 do\u011fru yorumlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir.<\/p>\n
20. Ba\u015fvuru sahibi ve K\u0131br\u0131s H\u00fck\u00fcmeti ise, \u00f6zellikle, Mahkemenin Loizidou v. T\u00fcrl\u00fcye ve K\u0131br\u0131s v. T\u00fcrkiye davalar\u0131ndaki karar gerek\u00e7elerine dayanarak daval\u0131 H\u00fck\u00fcmetin bu iddialar\u0131n\u0131 ret etmi\u015ftir. T\u00fcrkiye, KKTC’nin b\u00fct\u00fcn fiil ve ihmallerinden sorumlu oldu\u011fu gibi s\u0131n\u0131r b\u00f6lgesindeki kontrollerden ve ge\u00e7i\u015flerden de sorumludur.<\/p>\n
21. Mahkeme, H\u00fck\u00fcmetin \u015fikayet konusu fiillerle ilgili olarak T\u00fcrkiye’nin yetkisinin ve sorumlulu\u011funun olmad\u0131\u011f\u0131na dair iddialar hakk\u0131nda daha \u00f6nce Loizidou v. T\u00fcrkiye karar\u0131ndaki ret karar\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131r. Daha net vurgulamak gerekirse;<\/p>\n
“S\u00f6zle\u015fmenin 1. Maddesi \u00e7er\u00e7evesinde yetki konusundaki Mahkemenin yerle\u015fmi\u015f i\u00e7tihatlar\u0131na g\u00f6re imzac\u0131 Devletlerin sorumlulu\u011fu kendi ulusal s\u0131n\u0131rlar\u0131na hasredilmi\u015f de\u011fildir. \u0130mzac\u0131 Devletler kendi yetkililerinin fiil ve ihmallerinin \u00fclke s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda do\u011furdu\u011fu neticelerden de sorumludur. Mahkeme, uluslararas\u0131 hukukun devletlerin sorumlulu\u011funu d\u00fczenleyen ilgili prensiplerine uygun olarak, hukuka uygun olsun olmas\u0131n, bir imzac\u0131 Devletin, bir askeri m\u00fcdahale sonucu, etkili olarak kontrol alt\u0131nda bulundurdu\u011fu kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00f6lgelerde de sorumlulu\u011fu devam eder. B\u00f6yle bir b\u00f6lgede, S\u00f6zle\u015fmede yer alan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin korunmas\u0131 mecburiyeti, gerek direk askeri g\u00fc\u00e7 vas\u0131tas\u0131 ile gerekse arac\u0131 b\u00f6lgesel idare ile sa\u011flanan bu tip bir kontrol\u00fcn sonucudur…(par.52)<\/p>\n
…Ba\u015fvuru sahibi ve K\u0131br\u0131s H\u00fck\u00fcmetinin ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc gibi, KKTC yetkililerinin politika ve eylemleri \u00fczerinde T\u00fcrkiye Devletinin ger\u00e7ekten detayl\u0131 bir kontrol\u00fcn\u00fcn s\u00f6zkonusu olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na gerek yoktur. Kuzey K\u0131br\u0131s’taki y\u00fcksek say\u0131daki askerin aktif g\u00f6rev i\u00e7inde bulunmas\u0131 g\u00f6stermektedir ki, T\u00fcrkiye, b\u00f6lgede, askerleri vas\u0131tas\u0131 ile etkili bir kontrol sergilemektedir. Bu tip bir kontrol, KKTC’nin eylem ve ihmallerinden T\u00fcrkiye’nin sorumlu olmas\u0131n\u0131n gerektirir…. Bu politika ve uygulamalardan etkilenen ki\u015filer S\u00f6zle\u015fmenin 1. maddesine dayanarak bu fiil ve eylemlerin T\u00fcrkiye’nin yetki alan\u0131na girdi\u011fini iddia edebilirler. Dolay\u0131s\u0131 ile, T\u00fcrkiye’nin S\u00f6zle\u015fmede tan\u0131nan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri tan\u0131ma mecburiyeti Kuzey K\u0131br\u0131s’\u0131 da kapsamaktad\u0131r.”(par.56)<\/p>\n
22. Bu hususta Loizidou v. T\u00fcrkiye karar\u0131nda belirtilen bir \u00e7ok husus 10 May\u0131s 2001 tarihli K\u0131br\u0131s v. T\u00fcrkiye karar\u0131nda tekrar edilmi\u015f ve T\u00fcrkiye’nin sorumlulu\u011funun Loizidou’da oldu\u011fu gibi sadece m\u00fclkiyete ili\u015fkin hususlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 hat\u0131rlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Mahkeme, a\u015fa\u011f\u0131daki hususu \u00f6zellikle vurgulam\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n
“…Mahkeme, Loizidou’da, ba\u015fvuru sahibinin sahibi oldu\u011fu mal ve m\u00fclk\u00fcn\u00fc ziyaret etmesinin devaml\u0131 olarak engellenmesi hususunu de\u011ferlendirmi\u015ftir. Fakat, Mahkeme, ad\u0131 ge\u00e7en davadaki gerek\u00e7esinde, KKTC yetkililerinin politika ve uygulamalar\u0131 ile ilgili olarak T\u00fcrkiye’nin sorumlulu\u011funu sadece bu davadaki olayla ilgili olarak de\u011fil genel bir prensip olarak ortaya koymu\u015ftur. Kuzey K\u0131br\u0131s’\u0131n tamam\u0131ndaki etkin kontrol\u00fc dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, T\u00fcrkiye’nin sorumlulu\u011fu sadece kendi askerlerinin ve memurlar\u0131n\u0131n fiilleri ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalamaz. KKTC’nin ve b\u00f6lgedeki y\u00f6netimin varl\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye’nin askeri varl\u0131\u011f\u0131na ve deste\u011fine ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, T\u00fcrkiye, KKTC yetkililerin fiil ve ihmallerinden de sorumludur. S\u00f6zle\u015fmenin 1.maddesine g\u00f6re, T\u00fcrkiye’nin sorumlulu\u011fu sadece S\u00f6zle\u015fmedeki temel maddelerden de\u011fil imzalad\u0131\u011f\u0131 protokollerin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri de kapsar ve ihlal edilen bu hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin sorumlulu\u011fu de T\u00fcrkiye’ye y\u00fcklenebilir.” (par.77)<\/p>\n
23. Bu nedenle, Mahkeme, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmetin s\u00f6z etti\u011fi itirazlar\u0131 ret eder ve \u015fikayet konusu eylemler, S\u00f6zle\u015fmenin 1. maddesi anlam\u0131nda, T\u00fcrkiye’nin yetki alan\u0131na girdi\u011fi ve dolay\u0131s\u0131 ile T\u00fcrkiye’nin sorumlulu\u011funu gerektirdi\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131r.<\/p>\n
B. \u0130\u00e7 Hukuk Yollar\u0131n\u0131n T\u00fcketilmesi<\/p>\n
1. Mahkeme \u00f6n\u00fcndeki Tart\u0131\u015fmalar<\/p>\n
(a) Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet<\/p>\n
24. Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, ba\u015fvuru sahibinin, S\u00f6zle\u015fmenin 35. maddesinin gerektirdi\u011fi adli ve idari sistem i\u00e7erisinde yer alan i\u00e7 hukuk yollar\u0131n\u0131 t\u00fcketme mecburiyetini yerine getirmedi\u011fini belirtmektedir. H\u00fck\u00fcmete g\u00f6re, bu yollar\u0131n, etkili ve yeterli olmad\u0131\u011f\u0131, ba\u015fvuru sahibinin kullan\u0131m\u0131na kapal\u0131 oldu\u011fu, makul basan bir \u015fans\u0131 i\u00e7ermedi\u011fi ve \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmekten uzak oldu\u011fu s\u00f6ylenemez. Adli sistem yeterince ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131zd\u0131r. Ayr\u0131ca;<\/p>\n
– KKTC Anayasas\u0131 insan haklar\u0131 ile ilgili bir\u00e7ok madde i\u00e7ermekte olup S\u00f6zle\u015fme i\u00e7 hukuk niteli\u011findedir. Anayasaya g\u00f6re, temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler ancak kanunla ve kanunda say\u0131lan sebeplerle s\u0131n\u0131rlanabilir.<\/p>\n
-Mahkemeler, orant\u0131l\u0131l\u0131k, makull\u00fck, idarenin eylem ve i\u015flemlerini gerek\u00e7elendirme gibi bir \u00e7ok adil yarg\u0131lama prensibini kararlar\u0131nda kullanmaktad\u0131r.<\/p>\n
– \u0130ddia edilen ba\u015fvuru sahibinin G\u00fcney K\u0131br\u0131s’\u0131 ziyaret taleplerinin ret edilmesi olay\u0131n\u0131n idari bir i\u015flem kabul edilmemesi ve bu i\u015fleme kar\u015f\u0131 yarg\u0131 yolunun kapal\u0131 tutulmas\u0131n\u0131 gerektiren bir durum yoktur.<\/p>\n
– KKTC Anayasas\u0131n\u0131n 76. maddesine g\u00f6re ki\u015filerin Devletin ilgili makamlar\u0131na dilek\u00e7e verme hakk\u0131 vard\u0131r. 30 g\u00fcn i\u00e7inde bu dilek\u00e7eye cevap verilmemesi idarenin kusuru olarak telakki edilir ve Anayasan\u0131n 152. maddesi ilgili ki\u015fiye Y\u00fcksek \u0130dare Mahkemesinde dava a\u00e7ma hakk\u0131 verir.<\/p>\n
– Dilek\u00e7e kanunu gere\u011fi, ki\u015filerin Yasama Meclisi Dilek\u00e7e Komisyonuna dilek\u00e7e verme hakk\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n
– Ba\u015fvuru sahibi i\u00e7in Devletin ba\u011f\u0131ms\u0131z bir memuru olan KKTC Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na dilek\u00e7e verme yolu da a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ba\u015fsavc\u0131 dilerse \u015fikayeti Devletin yetkili organ\u0131na iletir.<\/p>\n
– Ba\u015fvuru sahibine defalarca G\u00fcney K\u0131br\u0131s’\u0131 ziyaret etmesine izin verilmi\u015ftir. Bu ger\u00e7ek kar\u015f\u0131s\u0131nda, G\u00fcney K\u0131br\u0131s’a ziyaret ba\u015fvurular\u0131n\u0131n ret edildi\u011fine dair “idari bir uygulama” oldu\u011fu ve bu nedenle i\u00e7 hukuk yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmesi gerekmedi\u011fi iddias\u0131 temelsizdir. Her bir ba\u015fvuru, D\u0131\u015fi\u015fleri ve Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131nca, kendi \u015fartlar\u0131 i\u00e7inde de\u011ferlendirilmektedir ve ba\u015fvuru sahibi i\u00e7in ret edilen her ba\u015fvuru aleyhine, maddi veya usul a\u00e7\u0131s\u0131ndan, hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k iddias\u0131 ile dava a\u00e7ma yolu a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
25. Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmete g\u00f6re, ba\u015fvuru sahibinin KKTC’nin adli mekanizmas\u0131n\u0131 kullanmamas\u0131n\u0131n sebebi i\u00e7 hukukta \u00e7\u00f6z\u00fcm yollan olmamas\u0131 de\u011fil, varolan bu mekanizmay\u0131 kullanmak istememesidir. Bu ba\u015fvuruda da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi ba\u015fvuru sahibi politik d\u00fcrt\u00fclerle ve motivlerle hareket etmektedir. Ba\u015fvuru sahibi bir \u00e7ok T\u00fcrk k\u00f6kenli K\u0131br\u0131s vatanda\u015f\u0131n\u0131n kabul edemeyece\u011fi ele\u015ftiri s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fan u\u00e7 ve provokative d\u00fc\u015f\u00fcncelere sahip bir ki\u015fidir.<\/p>\n
(b) Ba\u015fvuru Sahibi<\/p>\n
26. Ba\u015fvuru sahibi, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmetin ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc savunmay\u0131 ret etmektedir. Ba\u015fvuru sahibine g\u00f6re;<\/p>\n
-Her ne kadar, Mahkeme, K\u0131br\u0131s v. T\u00fcrkiye davas\u0131ndaki karar\u0131nda, KKTC mahkemelerinin uluslararas\u0131 hukuk a\u00e7\u0131s\u0131ndan illegal oldu\u011funu ve bu nedenle etkili \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131 \u00fcretmekten uzak oldu\u011fu iddias\u0131n\u0131 kabul etmi\u015f olmasa da, S\u00f6zle\u015fmenin 35. Maddesine g\u00f6re, i\u00e7 hukuktaki \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n tan\u0131m\u0131n\u0131n ve uygulamas\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 hukukun kurallar\u0131na ve gereklerine uygun olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
– Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti\u011fi \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n ba\u015fvuru sahibinin i\u00e7inde bulundu\u011fu problemi \u00e7\u00f6zme noktas\u0131nda etkili oldu\u011funu ispat edememi\u015ftir. H\u00fck\u00fcmet, sadece, KKTC Anayasas\u0131ndaki genel h\u00fck\u00fcmleri hat\u0131rlatmakta, bu h\u00fck\u00fcmlerin hangisinin nas\u0131l bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu \u00fcretece\u011fini a\u00e7\u0131klamamak tad\u0131r.<\/p>\n
– Ba\u015fvuru sahibine tabii tutuldu\u011fu muamele ile ilgili olarak hi\u00e7bir hukuki a\u00e7\u0131klama getirilmemi\u015ftir. Etkili bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolunun var olup olmad\u0131\u011f\u0131na bu noktadan bak\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ba\u015fvuru sahibinin G\u00fcney K\u0131br\u0131s’taki Yunan K\u00f6kenli K\u0131br\u0131sl\u0131larla temasa ge\u00e7erek ili\u015fkilerini geli\u015ftirmesine keyfi olarak engel olunmu\u015ftur. Ba\u015fvuru sahibi, her seferinde, neden G\u00fcney K\u0131br\u0131s’a girmesine m\u00fcsaade edilmedi\u011fini ara\u015ft\u0131rmak zorunda b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. KKTC’de, Kuzeyde ve G\u00fcneyde ya\u015fayanlar\u0131n temaslar\u0131n\u0131n nas\u0131l regule edilece\u011fine dair kanuni bir d\u00fczenleme bulunmamaktad\u0131r. Ge\u00e7i\u015f ba\u015fvurulan her zaman keyfi olarak de\u011ferlendirilmekte ve genelde ba\u015fvurular ret edilmekte ve neden ret edildi\u011fine dair herhangi bir bilgi verilmemektedir. Herhangi bir belgenin yoklu\u011funda, ret i\u015flemine kar\u015f\u0131 itiraz edilememektedir. Ba\u015fvuru sahibine g\u00f6re, politik sebeplerden dolay\u0131, m\u00fcracaatlar, gerekti\u011fi gibi de\u011ferlendirilmemi\u015ftir.<\/p>\n
(c) K\u0131br\u0131s H\u00fck\u00fcmeti<\/p>\n
27. K\u0131br\u0131s H\u00fck\u00fcmetinin d\u00fc\u015f\u00fcnceleri ba\u015fvuru sahibinin ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnceler ile ayn\u0131 olup daval\u0131 H\u00fck\u00fcmetin arg\u00fcmanlar\u0131 K\u0131br\u0131s H\u00fck\u00fcmeti a\u00e7\u0131s\u0131ndan da kabul edilebilir de\u011fildir. K\u0131br\u0131s H\u00fck\u00fcmeti de, KKTC’de var olan adli sistemin etkili \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu i\u00e7ermedi\u011fine ve bu nedenle S\u00f6zle\u015fmenin 35. Maddesi anlam\u0131nda t\u00fcketilmesi gereken i\u00e7 hukuk yolu oldu\u011funa inanmamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, KKTC’nin uluslararas\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tan\u0131nmamas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak var olan \u00e7\u00f6z\u00fcm yollan da illegal olup t\u00fcketilmesi gerekmemektedir. K\u0131br\u0131s H\u00fck\u00fcmeti, Komisyonun K\u0131br\u0131s v. T\u00fcrkiye karar\u0131ndaki 4 Haziran 1999 tarihli g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ile ayn\u0131 davadaki Mahkemenin 10 May\u0131s 2001 tarihli KKTC’deki \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131 t\u00fcketilmesi gereken “i\u00e7 hukuk \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu” y\u00f6n\u00fcndeki \u00e7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lmamaktad\u0131r. K\u0131br\u0131s H\u00fck\u00fcmetine g\u00f6re, ayr\u0131ca,<\/p>\n
– Daval\u0131 h\u00fck\u00fcmet, ba\u015fvuru ile ilgili olarak var olan \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131 yeterli kesinlikte ortaya koyamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
– Bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolunun etkili kabul edilebilmesi i\u00e7in bir hak ihlalini \u00f6nleme niteli\u011fine sahip olmas\u0131 gerekir. B\u00f6yle bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu olmu\u015f olsa idi, yetkililer ba\u015fvuru sahibine ret karar\u0131n\u0131 resmi olarak bildirirlerdi. Ba\u015fvuru sahibinin i\u00e7inde bulundu\u011fu durumda verilmeyen izni tersine \u00e7evirecek bir merciinin varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zkonusu de\u011fildir.<\/p>\n
– KKTC Anayasas\u0131n\u0131n 12. Maddesine g\u00f6re, T\u00fcrkiye’nin b\u00f6lgedeki illegal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sona erdirmeye y\u00f6nelik, iki toplumlu aktiviteler dahil, her t\u00fcrl\u00fc politik faaliyet yasaklanmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131 ile, KKTC Anayasas\u0131, ifade, toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini korumamaktad\u0131r. Bu nedenle, ba\u015fvuru sahibi, ba\u015fvurular\u0131n\u0131n ret edilmesine ili\u015fkin kararlara itiraz etmi\u015f olsa da, makul bir ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 g\u00f6z\u00fckmemektedir.<\/p>\n
– Kuzeydeki K\u0131br\u0131s’l\u0131 T\u00fcrk’lerin, \u00f6zellikle rejim kar\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n, G\u00fcneydeki iki toplumlu toplant\u0131lara ve derneklere kat\u0131lmas\u0131n\u0131 engelleme ad\u0131na seyahat etme ve dolay\u0131s\u0131 ile ifade ve toplant\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin s\u0131n\u0131rland\u0131\u011f\u0131na dair ortada yeterli delil vard\u0131r. Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, ba\u015fvuru sahibinin durumunda olup ba\u015fvurusu ret edilen ve daha sonra itiraz \u00fczerine G\u00fcneye ge\u00e7i\u015f izni verilen \u00f6rnek bir olay g\u00f6sterememektedir.<\/p>\n
– KKTC mahkemeleri, siyasi anla\u015fmazl\u0131klarla veya KKTC’nin destek\u00e7ileri veya d\u00fc\u015fmanlar\u0131 ile ilgili karar vermesi gerekti\u011fi durumlarda, ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z de\u011fildir.<\/p>\n
2. Mahkemenin De\u011ferlendirmesi<\/p>\n
28. Mahkemeye g\u00f6re, S\u00f6zle\u015fmenin 35. Maddesi ba\u015fvuru sahiplerinin iddia edilen bir ihlal ile ilgili i\u00e7 hukuktaki \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretme kabiliyeti noktas\u0131nda kullan\u0131ma a\u00e7\u0131k ve yeterli olan \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirir. Var olan \u00e7\u00f6z\u00fcm yollan, hem teorik olarak hem de pratik olarak yeterli derecede kesinlik i\u00e7ermelidir. Bu \u015fart\u0131n yoklu\u011funda, \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden ve etkili oldu\u011fundan s\u00f6z edilemez. Ayr\u0131ca, madde 35, daha sonra Mahkemeye getirilmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00f6ncelikle i\u00e7 hukukun \u015fekil \u015fartlar\u0131na uygun olarak ve i\u00e7 hukukta belirlenen s\u00fcre i\u00e7erisinde ilgili merci \u00f6n\u00fcne getirilmesini gerektirir, ilave olarak, S\u00f6zle\u015fmenin ihlalini engelleyebilecek di\u011fer usule ili\u015fkin yollar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 halinde bunlar\u0131n da kullan\u0131lmas\u0131 gerekir. Bununla beraber, \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretme noktas\u0131nda yeterli ve etkili olmayan \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmesi gerekmemektedir. (Bkz. Akdivar ve Di\u011ferleri v. T\u00fcrkiye, par.65-67)<\/p>\n
29. \u0130\u00e7 hukuk yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmedi\u011finin iddia edilmesi halinde, kullan\u0131lmayan \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n, ilgili tarihte, teorik ve pratik olarak etkili ve yeterli oldu\u011funu yeterli netlikte ispat y\u00fck\u00fc daval\u0131 h\u00fck\u00fcmetin \u00fczerindedir. \u00c7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131, kullan\u0131ma a\u00e7\u0131k, ba\u015fvuru sahibinin \u015fikayet konusu hakk\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretme kabiliyetine haiz ve makul bir ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 i\u00e7ermelidir. (Bkz. Akdivar ve Di\u011ferleri v. T\u00fcrkiye, par.68; Stran Greek Refineries ve Stratis Andreadis v. Yunanistan, 9 Aral\u0131k 1994 Karar\u0131, Ser A No 301-B, par.35)<\/p>\n
30. Bu prensiplerin bu ba\u015fvuruya uygulanmas\u0131 gerekirse, Mahkeme, her \u015feyden \u00f6nce, 10 May\u0131s 2001 tarihli K\u0131br\u0131s v. T\u00fcrkiye davas\u0131nda, KKTC i\u00e7 hukukunda var olan \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131 “i\u00e7 hukuk yolu” olarak kabul etmi\u015f, her \u00e7\u00f6z\u00fcm yolunun etkili ve yeterli olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferlendirmesini her olay\u0131n kendi \u00f6zel \u015fartlar\u0131na b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. (par.102) Mahkemeye g\u00f6re, ba\u015fvuru sahibinin ve K\u0131br\u0131s H\u00fck\u00fcmetinin KKTC mahkemelerinin illegal oldu\u011fu iddias\u0131 ile, T\u00fcrkiye’nin KKTC”deki S\u00f6zle\u015fme ihlallerinden sorumlu oldu\u011fu iddias\u0131 birbiri ile \u00e7eli\u015fmektedir. Ki, Mahkeme, T\u00fcrkiye’nin KKTC’daki ihlallerden sorumlu oldu\u011funu kabul etmektedir. Mahkemenin, K\u0131br\u0131s v. T\u00fcrkiye davas\u0131nda belirtti\u011fi gibi;<\/p>\n
“…Hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak i\u015fgal edilmemi\u015f bir \u00dclkede meydana gelen fiiller i\u00e7in o \u00fclkeyi i\u015fgal eden ve y\u00f6neten Devletin sorumlulu\u011funu kabul ederken, o Devlete, mahkemeleri vas\u0131tas\u0131 ile kendisine isnat edilebilecek fiilleri d\u00fczeltme imkan\u0131n\u0131n verilmemesini kabul etmek anlaml\u0131 g\u00f6z\u00fckmemektedir. Bu ba\u015fvurunun s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde Daval\u0131 Devlete bu imkan\u0131n sa\u011flanmas\u0131 uluslararas\u0131 hukuka g\u00f6re illegal olan bir devletin dolayl\u0131 olarak me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelmez.” (par. 101)<\/p>\n
31. Mahkemeye g\u00f6re, ayn\u0131 \u00e7eli\u015fki KKTC taraf\u0131ndan kurulan kurumlar\u0131n illegalli\u011finin iddia edilmesi ile K\u0131br\u0131s H\u00fck\u00fcmetinin ve ba\u015fvuru sahibinin dile getirdi\u011fi, daha sonra incelenecek olan S\u00f6zle\u015fmenin 13. maddesinin ihlali iddias\u0131 aras\u0131nda da vard\u0131r: Bir taraftan bir Devletin \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu sunmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esi ile 13. maddeyi ihlal etti\u011fi iddia edilirken di\u011fer taraftan bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu sunulmu\u015f olsa idi bu \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu ge\u00e7ersiz ve h\u00fck\u00fcms\u00fcz olacakt\u0131 denilemez. (Bkz. K\u0131br\u0131s v T\u00fcrkiye, par. 101)<\/p>\n
32. Mahkemeye g\u00f6re, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmetin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131 olan (1) \u0130dari eylem ve i\u015flemelere kar\u015f\u0131 yarg\u0131 yoluna ba\u015fvurulabilmesi (2) KKTC yetkililerin s\u00fcresi i\u00e7erisinde ki\u015fisel bir dilek\u00e7eye cevap vermemesi halinde Y\u00fcksek \u0130dare Mahkemesine ba\u015fvurulabilmesi (3) Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011fa \u015fikayette bulunulabilmesi \u00e7ok geneldir. H\u00fck\u00fcmet, sayd\u0131\u011f\u0131 bu \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n hi\u00e7 birisinin kullan\u0131lmas\u0131 halinde ba\u015fvuru sahibi i\u00e7in bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretme niteli\u011fine sahip oldu\u011funu g\u00f6sterememi\u015ftir.<\/p>\n
33. Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmetin KKTC’daki mahkemeler \u00f6n\u00fcnde K\u0131br\u0131s T\u00fcrklerinin a\u00e7m\u0131\u015f oldu\u011fu bir k\u0131s\u0131m davalar\u0131n listesini g\u00f6stermesi yukar\u0131da ula\u015f\u0131lan sonucu de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in yeterli de\u011fildir. Mahkemeye g\u00f6re, bu ba\u015fvuru ile, a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenilen davalar aras\u0131nda bir benzerlik yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc, a\u00e7\u0131lan davalar\u0131n hi\u00e7 birisi K\u0131br\u0131s T\u00fcrklerinin ye\u015fil hatt\u0131 ge\u00e7erek G\u00fcneye giri\u015f talebinin KKTC yetkililerince reddi ile ilgili de\u011fildir.<\/p>\n
34. Son olarak, Mahkeme, Komisyonun, K\u0131br\u0131s v T\u00fcrkiye karar\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne dikkati \u00e7eker. Komisyonun bu davada belirtti\u011fi gibi KKTC’ye giri\u015f ile ilgili d\u00fczenlemeler KKTC Bakanlar Kurulunca belirlenir ve bu kararlara kar\u015f\u0131 idari yarg\u0131 yolu kapal\u0131d\u0131r. Komisyon K\u0131br\u0131s v. T\u00fcrkiye davas\u0131nda, KKTC’den K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin ayr\u0131lmas\u0131 ve KKTC’ye giri\u015fleri hakk\u0131nda de\u011fil, KKTC’ye K\u0131br\u0131sl\u0131 Yunanl\u0131lar\u0131n giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 ile ilgili bir de\u011ferlendirme yapm\u0131\u015ft\u0131r. Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, bu davada, KKTC’den K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrklerin ayr\u0131lmas\u0131na ve KKTC’ye giri\u015flerine izin verme noktas\u0131nda yetkili organ\u0131n D\u0131\u015fi\u015fleri ve Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu belirtmektedir. Bu noktada, iki durum aras\u0131nda fark oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmekle beraber daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet bu fark\u0131 net olarak a\u00e7\u0131klamam\u0131\u015ft\u0131r. Bununla beraber, Mahkeme bu ayr\u0131m\u0131n burada \u00f6nemli oldu\u011funu ve ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmemektedir.<\/p>\n
35. Mahkemeye g\u00f6re, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmetlerin savunmalar\u0131ndaki eksikleri giderme veya a\u00e7\u0131kl\u0131k getirme S\u00f6zle\u015fme Organlar\u0131n\u0131n g\u00f6revi de\u011fildir. (Stran Greek Refineries ve Stratis Andreadis v. Yunanistan, 9 Aral\u0131k 1994 Karar\u0131, Ser A No 301-B, par.35)<\/p>\n
36. Netice olarak, Mahkeme, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmetin tatmin edici a\u00e7\u0131klamalar getirememesi kar\u015f\u0131s\u0131nda ve yukar\u0131daki a\u00e7\u0131klamalar\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, ba\u015fvurunun i\u00e7 hukuk yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmedi\u011fi gerek\u00e7esi ile ret edilemeyece\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndedir. Bu nedenle, Mahkeme, i\u00e7 hukuk yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmedi\u011fi iddias\u0131n\u0131 ret eder. Bu sonu\u00e7 kar\u015f\u0131s\u0131nda, ayr\u0131ca, KKTC’de, idari bir uygulama olup olmad\u0131\u011f\u0131na karar verilmesine gerek yoktur.<\/p>\n
37. K\u0131br\u0131s v. T\u00fcrkiye davas\u0131ndaki karar\u0131na uygun olarak, Mahkeme, bu davada ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 sonucun bu davan\u0131n \u015fartlan ile s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu, KKTC’deki i\u00e7 hukuk yollar\u0131n\u0131n etkisiz oldu\u011fu ve S\u00f6zle\u015fmenin 35. Maddesi gere\u011fi ba\u015fvuru sahiplerinin i\u00e7 hukuk yollar\u0131n\u0131 t\u00fcketmek zorunda olmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde genel bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kar\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fini ayr\u0131ca vurgular.<\/p>\n
II. S\u00d6ZLE\u015eMEN\u0130N 10. MADDES\u0130N\u0130N \u0130HLAL ED\u0130LD\u0130\u011e\u0130 \u0130DD\u0130ASI<\/p>\n
38. Ba\u015fvuru sahibi, T\u00fcrk ve KKTC yetkililerinin ba\u015fvuru sahibinin “ye\u015fil hatt\u0131” ge\u00e7erek iki toplumlu toplant\u0131lara kat\u0131lmas\u0131na izin verilmemesinin, bilgi edinme ve bilgi a\u00e7\u0131klamay\u0131 da kapsayan, S\u00f6zle\u015fmenin 10. Maddesinde korunan ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlali anlam\u0131na geldi\u011fini iddia eder.<\/p>\n
39. Mahkeme, bu davadaki ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn, toplant\u0131 yapma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemeyece\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndedir. 10. Maddeye g\u00f6re ki\u015fisel fikirlerin korunmas\u0131 11. Maddede yer alan bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ama\u00e7l\u0131 toplant\u0131 d\u00fczenleme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ama\u00e7lar\u0131nda birisidir. (Ezelin v Fransa, 26 Nisan 1991, Ser. A., No 202, par.37) Ba\u015fvuru sahibinin esas ma\u011fduriyetinin KKTC yetkililerinin ba\u015fvuru sahibine ye\u015fil hatt\u0131 ge\u00e7mesine izin vermeyerek K\u0131br\u0131s Yunanl\u0131lar\u0131 ile toplanmas\u0131na ve g\u00f6r\u00fc\u015fmesine izin verilmedi\u011fi hat\u0131rlan\u0131rsa, ba\u015fvuru konusunun S\u00f6zle\u015fmenin 10. Maddesinden \u00e7ok 11.maddesini ilgilendirdi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu nedenle, ba\u015fvuru konusunun ayr\u0131ca 10. Madde ba\u011flam\u0131nda ele al\u0131nmas\u0131na gerek yoktur. Bununla beraber, Mahkeme, 10. Maddeyi 11. Madde ba\u011flam\u0131nda de\u011ferlendirecektir.<\/p>\n
III. S\u00d6ZLE\u015eMEN\u0130N 11. MADDES\u0130N\u0130N \u0130HLAL ED\u0130LD\u0130\u011e\u0130 \u0130DD\u0130ASI<\/p>\n
40. Ba\u015fvuru sahibi, T\u00fcrk ve KKTC yetkililerinin ba\u015fvuru sahibinin “ye\u015fil hatt\u0131” ge\u00e7erek iki toplumlu toplant\u0131lara kat\u0131lmas\u0131na izin verilmemesinin, S\u00f6zle\u015fmenin 11. Maddesinde korunan toplant\u0131 yapma ve dernek kurma \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin ihlali anlam\u0131na geldi\u011fini iddia eder.<\/p>\n
A. Mahkeme \u00d6n\u00fcndeki Sunumlar<\/p>\n
1. Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet<\/p>\n
41. Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, ba\u015fvuru sahibinin \u015fikayetinin esas\u0131n\u0131 4. Protokol\u00fcn 2. Maddesinde d\u00fczenlenen serbest dola\u015fma hakk\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011funu ve T\u00fcrkiye’nin bu protokol\u00fc hen\u00fcz imzalamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Bunu bilen ba\u015fvuru sahibi, bu engeli a\u015fmak i\u00e7in, \u015fikayetine 10. ve 11. Maddenin ihlal edildi\u011fi s\u00fcs\u00fc vermektedir.<\/p>\n
42. \u0130lave olarak, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmete g\u00f6re, burada, ba\u015fvuru sahibi ihlalini iddia etti\u011fi haklar\u0131 kullanabildi\u011finden, bu ba\u015fvuru Loizidou davas\u0131ndan farkl\u0131d\u0131r. Bu ba\u015fvurunun kabul edildi\u011fi s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde ba\u015fvuru sahibinin G\u00fcney K\u0131br\u0131s’\u0131 ziyaret edemedi\u011fi iddias\u0131 S\u00f6zle\u015fmede korunan haklar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 etkilememi\u015ftir. Tam tersine, bu s\u00fcre zarf\u0131nda, ba\u015fvuru sahibi, G\u00fcney K\u0131br\u0131s’taki bir tak\u0131m toplant\u0131lara kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
43. H\u00fck\u00fcmete g\u00f6re, Komisyonun kabul etti\u011fi gibi, ister ki\u015filerin fiziksel olarak \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn k\u0131s\u0131tlanmas\u0131ndan isterse belirli bir b\u00f6lgenin konumundan kaynaklanm\u0131\u015f olsun, serbest dola\u015f\u0131m \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile ilgili s\u0131n\u0131rlamalar, di\u011fer baz\u0131 hususlar\u0131 dolay\u0131s\u0131 ile etkiler ise de, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn veya belirli bir b\u00f6lgeye giri\u015fin s\u0131n\u0131rlanmas\u0131, S\u00f6zle\u015fmedeki bir hakk\u0131n direk olarak ihlal edildi\u011fi \u015feklinde yorumlanamaz. (15 Foreign Students v. UK, Ba\u015fvuru No 7671\/76,9 May\u0131s 1977 tarihli Komisyon Karar\u0131, D&R 9, s. 185)<\/p>\n
44. \u0130lave olarak, H\u00fck\u00fcmete g\u00f6re, ba\u015fvuru sahibinin iddias\u0131n\u0131n aksine, festivaller, konserler, fuarlar, resepsiyonlar, sergiler gibi birliktelikler 11. Madde anlam\u0131nda “toplant\u0131” olarak nitelenemezler. Bu madde, e\u011flence ama\u00e7l\u0131 bir araya gelmeleri ve insanlar\u0131n bulu\u015fma ama\u00e7l\u0131 birliktelikleri korumamaktad\u0131r. H\u00fck\u00fcmete g\u00f6re, ba\u015fvuru sahibinin anlad\u0131\u011f\u0131 “toplant\u0131” konsepti organize bir faaliyet amac\u0131 ta\u015f\u0131madan veya bir dernek kurma amac\u0131 i\u00e7ermeden K\u0131br\u0131sl\u0131 Yunanl\u0131larla bir araya gelme anlam\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Ba\u015fvuru sahibinin T\u00fcrk Koordinat\u00f6r\u00fc oldu\u011fu “Ba\u011f\u0131ms\u0131z ve Federal K\u0131br\u0131s Hareketi” KKTC otoritelerinin bir m\u00fcdahalesi obuadan kurulmu\u015ftur. Hemen hemen, ba\u015fvuru sahibinin G\u00fcney K\u0131br\u0131s’a ziyaret taleplerinin red edildi\u011fi durumlar\u0131n tamam\u0131nda ad\u0131 ge\u00e7en derne\u011fin herhangi bir faaliyeti s\u00f6zkonusu de\u011fildir.<\/p>\n
45. Son olarak, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmete, g\u00f6re ihlal edildi\u011fi iddia edilen hak S\u00f6zle\u015fmenin 11. Maddesinin 2. f\u0131kras\u0131na g\u00f6re s\u0131n\u0131rlamaya tabi olan bir hakt\u0131r.<\/p>\n
2. Ba\u015fvuru sahibi<\/p>\n
46. Ba\u015fvuru sahibine g\u00f6re, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmetin itirazlar\u0131 do\u011fru de\u011fildir. \u015eikayetlerinin ne teorik ne de uygulama boyutu seyahat etme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile ilgilidir. \u015eikayetin konusu, K\u0131br\u0131s adas\u0131nda ya\u015fayan ve kendisi ile ayn\u0131 amac\u0131 payla\u015fan ki\u015filerle temel demokratik haklar\u0131n\u0131 kullanarak, yetkililerin herhangi bir m\u00fcdahalesi olmadan ve herhangi bir s\u0131n\u0131r engeline maruz kalmadan, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ama\u00e7larla fikir al\u0131\u015fveri\u015finde bulunmak i\u00e7in bir araya gelmesinin engellenmesidir. K\u0131br\u0131s’taki mevcut \u015fartlar i\u00e7erisinde, ancak K\u0131br\u0131s T\u00fcrkleri ve Yunanl\u0131lar\u0131n\u0131n bir araya gelmesi, fikir al\u0131\u015fveri\u015finde bulunmas\u0131 ile bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l siyasi bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretilebilir. Bununla beraber, G\u00fcney K\u0131br\u0131s’ta bu ama\u00e7la geni\u015f kat\u0131l\u0131ml\u0131 toplant\u0131lar d\u00fczenlenebilirken, KKTC’de d\u00fczenlenememektedir. Kuzeyden G\u00fcneye ge\u00e7i\u015fi d\u00fczenleyen sabit bir sistemin oturtulamam\u0131\u015f olmas\u0131, G\u00fcneyde d\u00fczenlenen toplant\u0131lara keyfi olarak kat\u0131lmas\u0131n\u0131n engellenmesi S\u00f6zle\u015fmedeki toplant\u0131ya kat\u0131lma ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ifade etme haklar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131na engel olmu\u015ftur.<\/p>\n
47. Ba\u015fvuru sahibine g\u00f6re, “seyahat edememesi” tamam\u0131yla S\u00f6zle\u015fmede korunan haklar\u0131n\u0131n kullan\u0131lamamas\u0131n\u0131n yan \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu a\u00e7\u0131dan dava, Mahkemenin seyahat \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn temel olarak korunan m\u00fclkiyet hakk\u0131ndan yararlanamaman\u0131n d\u0131\u015fa yans\u0131yan y\u00fcz\u00fc oldu\u011funa karar verdi\u011fi Loizidou davas\u0131na benzemektedir. Ayr\u0131ca, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmetin savunmas\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131 15 Foreign Students v. UK davas\u0131n\u0131n, seyahat \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile bir alakas\u0131 olmamas\u0131ndan dolay\u0131, bu dava ile ilgisi yoktur.<\/p>\n
48. Bug\u00fcne kadar olu\u015fan Mahkemenin i\u00e7tihatlar\u0131na g\u00f6re her ne kadar “toplant\u0131” kavram\u0131 \u00e7ok geni\u015f alg\u0131lanm\u0131\u015f olmamakla ve genellikle g\u00f6steri anlam\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015f olmakla birlikte, S\u00f6zle\u015fmenin 11. maddesi, ki\u015filerin kamuya a\u00e7\u0131k veya kapal\u0131 olarak, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ama\u00e7la ortak menfaatlerini ilerletmek amac\u0131 ile bir araya gelmelerini de kapsar, (bkz. Rassemblement jurassien v. Switzerland, Ba\u015fvuru No 8191\/78,10 Kas\u0131m 1978, Komisyon Karar\u0131, D&R, s.93) Bu anlamda, kendisine reva g\u00f6r\u00fclen muameleler S\u00f6zle\u015fmenin 11. Maddesinin kapsam alan\u0131 i\u00e7inde olup bu maddenin ihlali niteli\u011fi ta\u015f\u0131r. \u015eikayet konusu fiiller, K\u0131br\u0131s’ta var olan anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak gidermek ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulma giri\u015fimlerini engelleme niyeti ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu engellemeler nedeni ile, K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler bu giri\u015fimlerde rol alamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
49. Ba\u015fvuru sahibine g\u00f6re, toplant\u0131 d\u00fczenleme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile ilgili olarak, “Ba\u011f\u0131ms\u0131z ve Federal K\u0131br\u0131s Hareketi” organizasyon olma ve sabit bir yerde d\u00fczenli faaliyette bulunma \u015fartlar\u0131n\u0131 yerine getirmektedir.<\/p>\n
50. Ba\u015fvuru sahibine g\u00f6re, \u015fikayet konusu hususlar\u0131 d\u00fczenleyen hukuki bir metin yoktur ve yetkililerin \u015fikayet konusu ile ilgili hakk\u0131n\u0131n keyfi olarak kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemeye y\u00f6nelik hukuki koruma mevcut de\u011fildir. H\u00fck\u00fcmet, hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n neden s\u0131n\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klama ihtiyac\u0131 hissetmedi\u011fi gibi bu tip bir s\u0131n\u0131rlaman\u0131n demokratik bir toplumda neden gerekli oldu\u011funu da a\u00e7\u0131klamamaktad\u0131r.<\/p>\n
51. Son olarak, ba\u015fvuru sahibine g\u00f6re, bir yetkinin kullan\u0131lmas\u0131nda keyfili\u011fin \u00f6nlenmesi prensibi gere\u011fi, daval\u0131 h\u00fck\u00fcmet, 11. maddenin ihlali ile ilgili \u015fikayetleri \u00f6\u011frenir \u00f6\u011frenmez, tam ve etkili bir soru\u015fturma ba\u015flatmak mecburiyetindedir.(Kurt v. T\u00fcrkiye, 25 May\u0131s 1998, Osman v. UK, 28 Ekim 1998 kararlar\u0131)<\/p>\n
3. K\u0131br\u0131s H\u00fck\u00fcmeti<\/p>\n
52. K\u0131br\u0131s h\u00fck\u00fcmeti, daval\u0131 h\u00fck\u00fcmetin arg\u00fcmanlar\u0131n\u0131 ret etmektedir. K\u0131br\u0131s H\u00fck\u00fcmetine g\u00f6re, S\u00f6zle\u015fmenin 4. protokol\u00fcn\u00fcn onaylanmamas\u0131, ba\u015fvuru sahibinin G\u00fcneye seyahat etme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131rlanmas\u0131n\u0131n S\u00f6zle\u015fmenin 10. ve 11. Maddelerinin ihlali olu\u015fturdu\u011fu iddialar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmesine engel te\u015fkil etmez. Bunu desteklemek i\u00e7in, K\u0131br\u0131s H\u00fck\u00fcmeti, Mahkemenin birka\u00e7 davada daha \u00f6nce belirtti\u011fi, bir dava konusunun \u00fcye devletin hen\u00fcz onaylamad\u0131\u011f\u0131 bir protokol maddesinde d\u00fczenlenmi\u015f olmas\u0131n\u0131n, ba\u015fvuruyu S\u00f6zle\u015fmede korunan di\u011fer bir hak ba\u011flam\u0131nda ele almaya engel olmaz i\u00e7tihad\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131r. (Bkz. Abdulaziz, Cabales ve Balkandali v. UK, 24 Nisan 1985, Ser. A, No 94; Guzzardi v Italy, 2 Ekim 1980, Ser. A No 39)<\/p>\n
53. K\u0131br\u0131s h\u00fck\u00fcmetine g\u00f6re, son olarak, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, ba\u015fvuru sahibinin hakk\u0131na neden bir s\u0131n\u0131rlama getirilmesinin hakl\u0131 oldu\u011funu ortaya koyamam\u0131\u015f ve al\u0131nan tedbirlerin gereklili\u011fini 11. Maddenin 2. f\u0131kras\u0131nda say\u0131lan sebeplerden birisine dayand\u0131rmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
B. Mahkemenin De\u011ferlendirmesi<\/p>\n
1. \u00d6n De\u011ferlendirme<\/p>\n
54. Mahkemeye g\u00f6re, ba\u015fvuru sahibinin 11. Madde muvacehesinde y\u00f6neltti\u011fi \u015fikayet G\u00fcney K\u0131br\u0131s’a fiziksel olarak giri\u015finin engellenerek seyahat \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne m\u00fcdahale edilmesi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir, iddialar\u0131nda dile getirdi\u011fi gibi, ba\u015fvuru sahibinin \u015fikayeti, yetkililerin devaml\u0131 olarak “ye\u015fil hatt\u0131” ge\u00e7erek G\u00fcneydeki K\u0131br\u0131sl\u0131 Yunanl\u0131larla iki toplumlu toplant\u0131larda bulu\u015fmas\u0131n\u0131 engellemesi sureti ile S\u00f6zle\u015fmenin 11. Maddesinde korunan toplant\u0131 yapma ve dernek kurma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ihlal edilmesidir. Bu nokta ile ilgili olarak, Mahkeme, Loizidou davas\u0131nda ileri s\u00fcr\u00fclen benzer bir arg\u00fcman\u0131 daha \u00f6nce ret etmi\u015ftir.<\/p>\n
55. Mahkeme, ba\u015fvuru sahibinin \u015fikayetinin seyahat \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131rlanmas\u0131 olarak karakterize edilmesi iddias\u0131n\u0131 ret eder. Bu nedenle bu davada ihlali iddia edilen madde 11 .maddedir.<\/p>\n
2. Genel de\u011ferlendirmeler<\/p>\n
56. Toplant\u0131 d\u00fczenleme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc demokratik toplumlarda korunmas\u0131 gereken temel haklardand\u0131r. \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc gibi bir toplumu toplu yapan de\u011ferlerdendir. Bu nedenle, bu hakk\u0131 s\u0131n\u0131rlamaya y\u00f6nelik m\u00fcdahaleler \u00e7ok dar yorumlanmal\u0131d\u0131r. (Bkz. G. V FR of Germany, Ba\u015f. No 13079\/87, 6 Mart 1989, Komisyon Karar\u0131, D&R 60, s.256; Rassemblement jurassien v. Switzerland, Ba\u015fvuru No 8191\/78,10 Kas\u0131m 1978, Komisyon Karar\u0131, D&R, s.93) Bu hak, kamuya kapal\u0131 \u00f6zel toplant\u0131lar\u0131, caddelerde d\u00fczenlenen halka a\u00e7\u0131k hareketli veya dura\u011fan toplant\u0131lar\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerini kapsar. Bu hak, toplant\u0131ya kat\u0131lan ve d\u00fczenleyen ki\u015filerce kullan\u0131labilir (Rassemblement jurassien v. Switzerland, Ba\u015fvuru No 8191\/78, 10 Kas\u0131m 1978, Komisyon Karar\u0131, D&R, s.119, Christians Against Racis and Fascism v. UK, Ba\u015fvuru no.8440\/78, 16 Temmuz 1980, D&R 21, s. 138, 148).<\/p>\n
57. Mahkemeye g\u00f6re, \u00fcye devletler sadece bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ama\u00e7l\u0131 d\u00fczenlenen toplant\u0131 d\u00fczenleme ve toplant\u0131ya kat\u0131lma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korumakla kalmamal\u0131 bu hakk\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 engelleyen makul olmayan dolayl\u0131 s\u0131n\u0131rlamalar koymamal\u0131d\u0131r. Her ne kadar, her ne kadar 11. maddenin temel amac\u0131 ki\u015filerin haklar\u0131na yetkililerin keyfi m\u00fcdahalesini engellemek ise de, bu hakk\u0131n etkin kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in devletlerin \u00fczerine d\u00fc\u015fecek pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler olabilir.(Christians Against Racis and Fascism v. UK, Ba\u015fvuru no.8440\/78, 16 Temmuz 1980, D&R 21, s. 148)<\/p>\n
3. Bu Prensiplerin Davaya Uygulanmas\u0131<\/p>\n
58. S\u00f6zkonusu ba\u015fvuruda, Komisyon, 14 Nisan 1998 tarihli kabul edilebilirlik karar\u0131nda, ba\u015fvuruyu k\u0131smen kabul edilebilir bulmu\u015f ve 8 Mart 1992 sonras\u0131 meydana gelen olaylar\u0131 inceleme konusu yapm\u0131\u015ft\u0131r. Mahkeme de, de\u011ferlendirmesinde, 8 Mart 1992 ile kabul edilebilirlik karar\u0131n\u0131n verildi\u011fi 14 Nisan 1998 tarihleri aras\u0131ndaki olaylar\u0131 dikkate alacakt\u0131r.<\/p>\n
59. Mahkemeye g\u00f6re, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, bu s\u00fcre i\u00e7erisinde, ba\u015fvuru sahibinin \u00f6nemli say\u0131da m\u00fcracaat\u0131n\u0131 ret etmi\u015ftir. Her ne kadar, ba\u015fvuru sahibinin “ye\u015fil hatt\u0131” ge\u00e7erek baz\u0131 toplant\u0131lara kat\u0131lmas\u0131na izin verilmi\u015f ise de, verilen izin say\u0131s\u0131 ret edilen ba\u015fvuru ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda olduk\u00e7a azd\u0131r. S\u00f6z konusu s\u00fcre i\u00e7erisinde 46 m\u00fcracaat yap\u0131lm\u0131\u015f, bu m\u00fcracaatlar\u0131n 6 tanesinde ge\u00e7i\u015f izni verilmi\u015ftir. M\u00fcracaatlar\u0131n baz\u0131s\u0131nda da, di\u011fer m\u00fcracaat sahiplerine izin verilirken ba\u015fvuru sahibine izin verilmemi\u015ftir. Bu noktada, Mahkeme, K\u0131br\u0131s v. T\u00fcrkiye davas\u0131nda, KKTC yetkililerinin 1996’n\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131ndan sonra iki toplumlu g\u00f6r\u00fc\u015fmeler konusunda ciddi s\u0131n\u0131rlamalar ve yasaklar getirdi\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmal\u0131d\u0131r. Bu ba\u015fvuru ile ilgili olarak da, KKTC yetkilileri, ba\u015fvuru sahibinin 2 \u015eubat 1996 ile 14 Nisan 1998 tarihleri aras\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn G\u00fcneye ge\u00e7i\u015f izin taleplerini (toplam 10) ret etmi\u015ftir.<\/p>\n
60. Ba\u015fvuru sahibinin kat\u0131lmak istedi\u011fi toplant\u0131lar birbiri ile nitelik olarak farkl\u0131 olmakla birlikte, iki toplumlu olma ortak \u00f6zelli\u011fine sahiptir. Bu nedenle, \u015fekli ne olursa olsun ve kim taraf\u0131ndan organize edilmi\u015f olursa olsun, ba\u015fvuru sahibinin kat\u0131lmak istedi\u011fi toplant\u0131lar, adada kal\u0131c\u0131 bir bar\u0131\u015f ortam\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in kuzeyde ya\u015fayan T\u00fcrkler ile g\u00fcneyde ya\u015fayan Yunanl\u0131lar\u0131 bir araya getirmek, diyalog ve fikir al\u0131\u015fveri\u015finde bulunma ortam\u0131 olu\u015fturmakt\u0131r. Bu ama\u00e7 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda ve S\u00f6zle\u015fmenin 11. Maddesinde korunan hakk\u0131n \u00e7er\u00e7evesi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, ba\u015fvuru sahibinin bu toplant\u0131lara “Ba\u011f\u0131ms\u0131z ve Federal K\u0131br\u0131s Hareketi” deme\u011finin T\u00fcrk taraf\u0131 koordinat\u00f6r\u00fc olarak kat\u0131l\u0131p kat\u0131lmamas\u0131 \u00f6nemli de\u011fildir.<\/p>\n
61-62. Mahkeme, ba\u015fvuru sahibinin G\u00fcneydeki ad\u0131 ge\u00e7en toplant\u0131lara kat\u0131lmas\u0131n\u0131n engellenmesinin, S\u00f6zle\u015fmenin 11. Maddesinde korunan bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ama\u00e7la d\u00fczenlenen bir toplant\u0131ya kat\u0131lma hakk\u0131 \u00fczerinde bir s\u0131n\u0131rlama oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Bu noktada, Mahkeme, bu engellemenin S\u00f6zle\u015fmenin ihlali niteli\u011fi ta\u015f\u0131yabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir.<\/p>\n
63. Bu hakka yap\u0131lan m\u00fcdahalenin 11. maddede korunan hakk\u0131n ihlali olarak kabul edilmemesi i\u00e7in, m\u00fcdahaleyi hakl\u0131 k\u0131lan sebebin “kanunla \u00f6nceden d\u00fczenlenmi\u015f” olmas\u0131, “demokratik bir toplumda kabul edilebilir” bir m\u00fcdahale niteli\u011fi ta\u015f\u0131mas\u0131 ve 2. Paragrafta say\u0131lan sebeplerden birisine dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
64. \u00d6ncelikle, \u015fikayet edilen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n “kanunla d\u00fczenlenmi\u015f” olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususunun incelenmesi gerekir.<\/p>\n
65. “Kanunla d\u00fczenlenmi\u015f” olma \u015fart\u0131n\u0131n gerekliliklerinden bir tanesi s\u0131n\u0131rlamay\u0131 i\u00e7eren kanuni d\u00fczenlemenin yeterli derecede \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik i\u00e7ermesi gerekir. Bir kural\u0131n kanunla d\u00fczenlenmi\u015f (kanun) say\u0131labilmesi i\u00e7in ki\u015filerin okuyup anlay\u0131p hareketlerine \u00f6nceden y\u00f6n vermesine imkan tan\u0131yacak derecede netlik i\u00e7ermesi gerekir. Ki\u015filer, ihtiya\u00e7 halinde uygun hukuki yard\u0131mdan da faydalanarak, bir olay\u0131n kendi \u015fartlar\u0131 i\u00e7erisinde makul bir derecede, hareketinin neticelerini \u00f6ng\u00f6rebilmesi gerekir. (Bkz. \u00f6rne\u011fin, Rekvenyi v. Macaristan, Ba\u015fvuru No 25390\/94, par.34)<\/p>\n
66. Bu davada, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, KKTC’de y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan, K\u0131br\u0131s T\u00fcrklerinin G\u00fcneydeki iki toplumlu toplant\u0131lara kat\u0131lmak i\u00e7in yap\u0131lan izin ba\u015fvurular\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmede kullan\u0131lan bir hukuki d\u00fczenlemeden s\u00f6z etmemektedir. Ayr\u0131ca, bu izinlerin verilmesinde kullan\u0131lan s\u0131n\u0131rlama sebeplerinin ne zaman kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmemektedir.<\/p>\n
67. Mahkemenin g\u00f6revi \u00f6n\u00fcne gelen bir davay\u0131 kendi \u015fartlar\u0131 i\u00e7inde de\u011ferlendirmektir. Mahkemeye g\u00f6re, K\u0131br\u0131s’ta ya\u015fayan T\u00fcrklerin G\u00fcneye ge\u00e7i\u015fini d\u00fczenleyen bir hukuk kural\u0131n\u0131n mevcut olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z\u00fckmektedir. Bu nedenle, ba\u015fvuru sahibinin toplant\u0131ya kat\u0131lma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne nas\u0131l s\u0131n\u0131rlama getirilece\u011fi “kanunla d\u00fczenlenmemi\u015ftir.”<\/p>\n
68. Bu sonu\u00e7 kar\u015f\u0131s\u0131nda, 11. Maddenin 2. f\u0131kras\u0131nda say\u0131lan di\u011fer \u015fartlar\u0131n yerine getirilip getirilmedi\u011fini ayr\u0131ca ara\u015ft\u0131rmaya gerek yoktur. Yine bu sonu\u00e7 kar\u015f\u0131s\u0131nda, dernek kurma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc konusunun ayr\u0131ca incelenmesine gerek yoktur.<\/p>\n
69. Mahkemeye g\u00f6re, bu sebeple, S\u00f6zle\u015fmenin 11.maddesi ihlal edilmi\u015ftir.<\/p>\n
IV. S\u00d6ZLE\u015eMEN\u0130N 13. MADDES\u0130N\u0130N \u0130HLAL ED\u0130LD\u0130\u011e\u0130 \u0130DD\u0130ASI<\/p>\n
70. Ba\u015fvuru sahibine g\u00f6re, S\u00f6zle\u015fmenin 10. Maddesi ve 11. Maddesinin ihlali halinde, i\u00e7 hukukta, ba\u015fvurulabilecek etkili bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu yoktur.<\/p>\n
71. Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmete g\u00f6re, 13. Maddenin ihlali ile ilgili ileri s\u00fcr\u00fclen hususlar i\u00e7 hukuk yollar\u0131 ile ilgili daha \u00f6nce Mahkemeye yap\u0131lan sunumlar ile ayn\u0131 oldu\u011fundan orada s\u00f6ylenen KKTC’daki \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n etkili ve uygulanabilir oldu\u011funa dair belirtilen hususlar burada da ge\u00e7erlidir.<\/p>\n
72. Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet gibi, ba\u015fvuru sahibi ve K\u0131br\u0131s H\u00fck\u00fcmeti de, i\u00e7 hukuk yollar\u0131 ile ilgili daha \u00f6nce s\u00f6yledi\u011fi hususlar\u0131 tekrar eder.<\/p>\n
73. Mahkemeye g\u00f6re, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, sayd\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n hi\u00e7 birisinin ba\u015fka bir olayda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir \u00f6rnek sunamam\u0131\u015ft\u0131r. (bkz. Vereinigung Demokratischer Soldaten Osterreichs and Gubi v. Avusturya, 19 Aral\u0131k 1994, Ser A, No 302, par.53) Bu nedenle, daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, s\u00f6ylenilen \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131n\u0131n etkili oldu\u011funu ortaya koyamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
74. Olayda 13. maddenin ihlali s\u00f6z konusudur.<\/p>\n
V. S\u00d6ZLE\u015eMEN\u0130N 41. MADDES\u0130N\u0130N UYGULANMASI<\/p>\n
75-76. Ba\u015fvuru sahibi, ifade ve toplant\u0131ya kat\u0131lma \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini kullanarak iki toplum aras\u0131nda anla\u015fma ve bar\u0131\u015f\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in uzun s\u00fcreli \u00e7abas\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirememekten dolay\u0131 ciddi zarar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
A. Zarar<\/p>\n
1. Maddi Zarar<\/p>\n
77. U\u011frad\u0131\u011f\u0131 maddi zarar\u0131n tazminini talep etmekle birlikte, belirli bir rakam vermemi\u015ftir. M\u00fcracaat\u0131n\u0131n de\u011ferlendirmesinin uzamas\u0131ndan dolay\u0131, G\u00fcneyde, Nicosia’da bir i\u015f elde edememi\u015f ve Kuzeyde de i\u015fleri aksam\u0131\u015ft\u0131r. Toplant\u0131lara kat\u0131lamamas\u0131ndan dolay\u0131 da mesleki ve mali durumu olumsuz etkilenmi\u015ftir.<\/p>\n
78. Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, ba\u015fvuru sahibinin iddialar\u0131na cevap vermemi\u015ftir.<\/p>\n
79. Mahkemeye g\u00f6re ise, ba\u015fvuru sahibi, iddialar\u0131n\u0131 ispat i\u00e7in bir belge sunmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
80. Bu nedenle, Mahkeme, S\u00f6zle\u015fmenin ilgili maddesinin ihlali ile ba\u015fvuru sahibinin u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti\u011fi zarar aras\u0131nda illiyet ba\u011f\u0131 tespit edememi\u015ftir. Mahkeme, i\u00e7tihat hukukuna uygun olarak, bu ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda ileri s\u00fcr\u00fclen iddialar\u0131n tamam\u0131n\u0131 ret eder. (Bkz. \u00c7ak\u0131c\u0131 v. T\u00fcrkiye)<\/p>\n
2. Manevi Zarar<\/p>\n
81. Ba\u015fvuru sahibi, H\u00fck\u00fcmetin fiil ve ihmalleri neticesi, ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7erisinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 endi\u015fe ve stresten dolay\u0131 50.000 Sterling manevi zarar talep eder.<\/p>\n
82. Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, ba\u015fvuru sahibinin iddialar\u0131na cevap vermemi\u015ftir.<\/p>\n
83. Mahkemeye g\u00f6re, ba\u015fvuru sahibi, 6 y\u0131l boyunca G\u00fcneydeki toplant\u0131lara kat\u0131lmak i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 ba\u015fvurular\u0131n devaml\u0131 ret edilmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda kendisini korumas\u0131z ve k\u0131zg\u0131n hissetmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Ba\u015fvuru sahibinin i\u00e7ine itildi\u011fi psikolojik durum sonras\u0131 u\u011frad\u0131\u011f\u0131 zarar, sadece, S\u00f6zle\u015fmenin ihlalinin tespiti ile giderilemez.<\/p>\n
84. Bu nedenle, Mahkeme ba\u015fvuru sahibine 15.000 Euro tazminat \u00f6denmesini uygun bulur.<\/p>\n
B. Masraflar ve Harcamalar<\/p>\n
85. Ba\u015fvuru sahibi, ayr\u0131ca, 6.175 Sterling mahkeme masraf\u0131 ve harcamas\u0131 talep etmi\u015ftir.<\/p>\n
86. Mahkeme, talep edilen miktar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131n harcanmas\u0131 gereken makul bir rakam oldu\u011funa inanmamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, ba\u015fvuru sahibi, adli yard\u0131mdan da faydalanm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvuru sahibine \u00f6denmesi uygun olan miktar 4.175 Eurodur.<\/p>\n
C. Gecikme Faizi<\/p>\n
87. Mahkeme, gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankas\u0131n\u0131n y\u0131ll\u0131k en y\u00fcksek bor\u00e7 faiz oran\u0131n\u0131n % 3 fazlas\u0131 olarak uygulanmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir.<\/p>\n
Bu sebeplerle Mahkeme,<\/p>\n
1. 1 oya kar\u015f\u0131 6 oyla, H\u00fck\u00fcmetin \u00f6n itirazlar\u0131n\u0131n reddine,<\/p>\n
2. Oybirli\u011fi ile, S\u00f6zle\u015fmenin 10. Maddesinin ihlali iddias\u0131n\u0131 ayr\u0131ca incelemeye gerek olmad\u0131\u011f\u0131na,<\/p>\n
3. 1 oya kar\u015f\u0131 6 oyla, S\u00f6zle\u015fmenin 11. Maddesinin ihlaline,<\/p>\n
4. 1 oya kar\u015f\u0131 6 oyla, S\u00f6zle\u015fmenin 13. Maddesinin ihlaline,<\/p>\n
5. 1 oya kar\u015f\u0131 6 oyla<\/p>\n
(a) Karar\u0131n kesinle\u015fmesinden itibaren 3 ay i\u00e7erisinde, ba\u015fvuru sahibine,
\n(i) manevi tazminat olarak 15.000 Euro,
\n(ii) masraf ve harcamalarla ilgili olarak 4.175 Euro,
\n(iii) Bu miktarlar \u00fczerinden al\u0131nabilecek herhangi bir verginin,
\n(b) 3 ay sonras\u0131 i\u00e7in, gecikme faizi olarak Avrupa Merkez Bankas\u0131n\u0131n y\u0131ll\u0131k marjinal bor\u00e7 faiz oran\u0131n\u0131n % 3 fazlas\u0131 olarak \u00f6denmesi gerekti\u011fine,<\/p>\n
6. Ba\u015fvuru sahibinin taleplerinin geri kalan k\u0131sm\u0131n\u0131n reddine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
Hakim G\u00f6lc\u00fckl\u00fc’n\u00fcn muhalefet \u015ferhi i\u00e7in karar\u0131n orjinaline bak\u0131n\u0131z.
\n\u00a0\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
A\u0130HM DJAVIT AN \/T\u00dcRK\u0130YE \u0130lgili Kavramlar \u0130FADE, TOPLANTI YAPMA VE DERNEK KURMA \u00d6ZG\u00dcRL\u00dc\u011e\u00dc \u0130HLAL\u0130 \u0130\u00e7tihat Metni DJAVIT AN \/ T\u00dcRK\u0130YE 3. Daire Karar\u0131 Ba\u015fkan: Bay L.Caflisch \u00dcyeler, Bay P. Kuris, Bay B. Zupancic, Bay J. Hedigan, Bayan M. Tsatsa-Nikolovska, Bay K. Traja, Bay F. G\u00f6lc\u00fckl\u00fc Ba\u015fvuru No: 20652\/92 Karar Tarihi: 20 \u015eubat 2003 Ba\u015fvuru sahibi, T\u00fcrk k\u00f6kenli bir K\u0131br\u0131s vatanda\u015f\u0131 olup \u00e7ocuk doktorudur ve KKTC’de ya\u015famaktad\u0131r. Ayn\u0131 zamanda, K\u0131br\u0131s T\u00fcrklerinin ve Yunanl\u0131lar\u0131n \u00fcyesi bulundu\u011fu, “Ba\u011f\u0131ms\u0131z ve Federal K\u0131br\u0131s Hareketi” derne\u011finin T\u00fcrk taraf\u0131 koordinat\u00f6r\u00fcd\u00fcr. Ba\u015fvuru sahibi, de\u011fi\u015fik tarihlerde G\u00fcney K\u0131br\u0131s’ta d\u00fczenlenen iki toplumlu g\u00f6r\u00fc\u015fmelere kat\u0131lmak i\u00e7in KKTC yetkililerine m\u00fcracaat etmesine ra\u011fmen, yap\u0131lan 46 m\u00fcracaattan ancak 6 tanesinde “ye\u015fil hattan” adan\u0131n g\u00fcneyine ge\u00e7mesine izin verilmi\u015ftir. Ba\u015fvuru sahibi, yetkililerin, “ye\u015fil hatt\u0131” ge\u00e7erek iki toplumlu toplant\u0131lara kat\u0131lmas\u0131na izin verilmemesinin, bilgi edinme ve bilgi a\u00e7\u0131klamay\u0131 da kapsayan, S\u00f6zle\u015fmenin 10. maddesinde korunan ifade ve 11. maddesinde korunan toplant\u0131 yapma ve dernek kurma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlali anlam\u0131na geldi\u011fini iddia etmi\u015ftir. Daval\u0131 H\u00fck\u00fcmet, \u00f6ncelikle Mahkemenin yetkisiz oldu\u011fu ve ba\u015fvuru sahibinin i\u00e7 hukuk yollar\u0131n\u0131 t\u00fcketmedi\u011fi savunmalar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ek olarak, h\u00fck\u00fcmete g\u00f6re, ba\u015fvuru sahibinin \u015fikayetinin esas\u0131n\u0131 4. Protokol\u00fcn 2.maddesinde d\u00fczenlenen serbest dola\u015f\u0131m hakk\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r ve T\u00fcrkiye bu protokol\u00fc hen\u00fcz imzalamam\u0131\u015ft\u0131r. Bunu bilen ba\u015fvuru sahibi, bu engeli a\u015fmak i\u00e7in, \u015fikayetine 10. …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-50290","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n