Dava Konusu Kurallar<\/p>\n
Dava konusu kurallarda, \u00e7ocuk teslimine dair ilam veya tedbir kararlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesine ili\u015fkin teslim emrine ayk\u0131r\u0131 hareket eden ve emrin gere\u011finin yerine getirilmesini engelleyen ki\u015filer ile \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na dair ilam veya tedbir karar\u0131nda belirtilen s\u00fcrenin sonunda \u00e7ocu\u011fu belirlenen yere getirmeyen hak sahiplerinin ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi fiiller su\u00e7 olu\u015ftursa dahi bu ki\u015filerin \u015fik\u00e2yet \u00fczerine \u00fc\u00e7 aya kadar disiplin hapsiyle cezaland\u0131r\u0131lmalar\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
\u0130ptal Talebinin Gerek\u00e7esi<\/p>\n
Dava dilek\u00e7esinde \u00f6zetle; dava konusu kurallar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 f\u0131kralarda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen disiplin hapsinin h\u00fcrriyeti ba\u011flay\u0131c\u0131 ceza niteli\u011finde oldu\u011fu, ilgililerin ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri fiilin su\u00e7 te\u015fkil etmesi durumunda disiplin hapsinin yan\u0131 s\u0131ra su\u00e7 i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen cezaya da h\u00fckmedilmesine imk\u00e2n tan\u0131nmas\u0131n\u0131n ayn\u0131 fiilden dolay\u0131 birden fazla yarg\u0131lamama veya cezaland\u0131rmama ilkesiyle ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131, ayr\u0131ca Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin ilgili h\u00fckm\u00fcyle \u00e7eli\u015fen kurallarla temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere ili\u015fkin uluslararas\u0131 antla\u015fmalar\u0131n normlar hiyerar\u015fisinde kanunun \u00fczerinde oldu\u011funu \u00f6ng\u00f6ren anayasal h\u00fckm\u00fcn de ihlal edildi\u011fi belirtilerek kurallar\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
Mahkemenin De\u011ferlendirmesi<\/p>\n
Ayn\u0131 fiilden dolay\u0131 birden fazla yarg\u0131lanmama ve cezaland\u0131r\u0131lmama ilkesinin uygulanabilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle cezayla ilgili bir yarg\u0131lama s\u00fcrecinin bulunmas\u0131, bu s\u00fcrecin kesin bir mahk\u00fbmiyet veya beraat h\u00fckm\u00fcyle sonu\u00e7lanmas\u0131, yeniden cezayla ilgili bir yarg\u0131lama s\u00fcrecinin i\u015fletilmesi ve farkl\u0131 yarg\u0131lama s\u00fcre\u00e7lerinin ayn\u0131 fiile ili\u015fkin olmas\u0131 gerekmektedir. Bu kapsamda anayasal anlamda \u00f6zerk yoruma tabi olan cezayla ilgili yarg\u0131lama s\u00fcre\u00e7lerinin teknik olarak ceza yarg\u0131lamas\u0131 hukuku anlam\u0131nda bir s\u00fcre\u00e7 \u015feklinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi \u015fart\u0131 bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
Kurallar uyar\u0131nca \u00f6ng\u00f6r\u00fclen disiplin hapsinin Anayasa\u2019n\u0131n 38. maddesi ba\u011flam\u0131nda ceza niteli\u011finde oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla kurallar ilgililerin ayn\u0131 fiil nedeniyle hapis cezas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra cezai nitelikte olan disiplin hapsi yapt\u0131r\u0131m\u0131na da tabi tutulabilmelerine imk\u00e2n tan\u0131maktad\u0131r. Bu ba\u011flamda disiplin hapsine ili\u015fkin karar\u0131n kesinle\u015fmesinden sonra ceza yarg\u0131lamas\u0131n\u0131n ba\u015flat\u0131lmas\u0131 ya da ceza yarg\u0131lamas\u0131ndaki karar\u0131n kesinle\u015fmesinden sonra disiplin hapsine ili\u015fkin s\u00fcrecin ba\u015flat\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
\u00d6te yandan ayn\u0131 fiilden dolay\u0131 birden fazla yarg\u0131lanmama veya cezaland\u0131r\u0131lmama ilkesinin ihlal edildi\u011finden s\u00f6z edilebilmesi i\u00e7in bu ilkenin istisnalar\u0131ndan birinin kapsam\u0131na giren bir durumun bulunmamas\u0131 da gerekir. S\u00f6z konusu ilkenin istisnalar\u0131ndan biri (\u015feklen birden fazla olsa bile) cezaya ili\u015fkin s\u00fcre\u00e7lerin bir b\u00fct\u00fcn\u00fcn par\u00e7alar\u0131 olacak \u015fekilde ba\u011flant\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesidir. Buna g\u00f6re farkl\u0131 sosyal ama\u00e7lar ta\u015f\u0131mas\u0131, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olmas\u0131, aralar\u0131nda maddi ve zamansal y\u00f6nden ba\u011flant\u0131 bulunmas\u0131 ve uygulanan toplam cezan\u0131n orant\u0131l\u0131 olmas\u0131 kayd\u0131yla birden fazla yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131 ve ceza verilmesi ayn\u0131 fiilden dolay\u0131 birden fazla yarg\u0131lanmama veya cezaland\u0131r\u0131lmama ilkesini ihlal etmeyebilir.<\/p>\n
2004 say\u0131l\u0131 \u0130cra ve \u0130flas Kanunu\u2019nun 7343 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 32. maddesiyle y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lan 341. maddesinde \u00e7ocuk teslimi hakk\u0131ndaki ilam\u0131n veya ara karar\u0131n\u0131n gere\u011fini yerine getirmeyen ya da yerine getirilmesini engelleyen ki\u015fi hakk\u0131nda lehine h\u00fck\u00fcm verilen ki\u015finin \u015fik\u00e2yeti \u00fczerine alt\u0131 aya kadar tazyik hapsine h\u00fckmedilece\u011fi ancak hapsin uygulanmas\u0131na ba\u015fland\u0131ktan sonra ilam\u0131n veya ara karar\u0131n\u0131n gere\u011finin yerine getirilmesi durumunda an\u0131lan ki\u015finin tahliye edilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Benzer \u015fekilde 5395 say\u0131l\u0131 \u00c7ocuk Koruma Kanunu\u2019nun 41\/F maddesinin (7) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda da \u015fik\u00e2yetten vazge\u00e7ilmesi h\u00e2linde veya an\u0131lan maddenin (1) ve (3) numaral\u0131 f\u0131kralar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ocu\u011fun velayet hakk\u0131 sahibine teslim edilmesi durumunda davan\u0131n ve b\u00fct\u00fcn sonu\u00e7lar\u0131yla birlikte disiplin hapsi cezas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fece\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Buna g\u00f6re s\u00f6z konusu f\u0131kralarda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen disiplin hapsinin ilgililerin \u00e7ocuk teslimine ve \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na dair ilam veya tedbir kararlar\u0131na uygun davranmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayarak ilam ve tedbir kararlar\u0131n\u0131n icras\u0131na ili\u015fkin sistemin etkin ve d\u00fczenli bir \u015fekilde i\u015flemesine y\u00f6nelik olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu kapsamda kurallarda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen cezaya ili\u015fkin s\u00fcre\u00e7lerin bir b\u00fct\u00fcn\u00fcn par\u00e7alar\u0131 olacak \u015fekilde ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak ve etkile\u015fim i\u00e7inde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u0131\u015flayan bir h\u00fck\u00fcm bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan bu s\u00fcre\u00e7lerin bir b\u00fct\u00fcn\u00fcn par\u00e7alar\u0131 olarak i\u015fledi\u011finin kabul edilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6te yandan kurallar uyar\u0131nca ayn\u0131 fiil nedeniyle uygulanacak birden fazla yapt\u0131r\u0131m\u0131n ilgililer a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir nitelikte oldu\u011fu ve iki yarg\u0131lama sonucunda uygulanacak cezan\u0131n toplamda orant\u0131s\u0131z bir sonuca yol a\u00e7mad\u0131\u011f\u0131 da ku\u015fkusuzdur.<\/p>\n
Anayasa Mahkemesi a\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle kurallar\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131klar\u0131na ve iptal taleplerinin reddine karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
———<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130 KARARI<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Esas Say\u0131s\u0131 : 2022\/6<\/p>\n
Karar Say\u0131s\u0131 : 2024\/225<\/p>\n
Karar Tarihi : 25\/12\/2024<\/p>\n
R.G. Tarih \u2013 Say\u0131 : 24\/3\/2025 – 32851<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130PTAL DAVASINI A\u00c7AN: T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi \u00fcyeleri Engin ALTAY, \u00d6zg\u00fcr \u00d6ZEL, Engin \u00d6ZKO\u00c7 ile birlikte 133 milletvekili<\/p>\n
\u0130PTAL DAVASININ KONUSU: 24\/11\/2021 tarihli ve 7343 say\u0131l\u0131 \u0130cra ve \u0130flas Kanunu ile Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun\u2019un;<\/p>\n
A. 1. maddesiyle 9\/6\/1932 tarihli ve 2004 say\u0131l\u0131 \u0130cra ve \u0130flas Kanunu\u2019nun 1. maddesine eklenen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kran\u0131n ikinci c\u00fcmlesinin,<\/p>\n
B. 13. maddesiyle 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a eklenen 111\/b maddesinin;<\/p>\n
1. Yedinci f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201c\u2026ile ihale al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hak ve menfaatlerine\u2026\u201d ibaresinin,<\/p>\n
2. Sekizinci f\u0131kras\u0131n\u0131n;<\/p>\n
a. Birinci c\u00fcmlesinde yer alan \u201c\u2026Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131nca\u2026\u201d ibaresinin,<\/p>\n
b. Be\u015finci c\u00fcmlesinin,<\/p>\n
3. Dokuzuncu f\u0131kras\u0131n\u0131n ikinci c\u00fcmlesinin,<\/p>\n
C. 33. maddesiyle 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a eklenen ge\u00e7ici 18. maddenin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesinin,<\/p>\n
\u00c7. 44. maddesiyle 3\/7\/2005 tarihli ve 5395 say\u0131l\u0131 \u00c7ocuk Koruma Kanunu\u2019na eklenen 41\/F maddesinin (1) ve (3) numaral\u0131 f\u0131kralar\u0131nda yer alan \u201c\u2026fiil su\u00e7 te\u015fkil etse dahi,\u2026\u201d ibarelerinin,<\/p>\n
D. 48. maddesiyle 5395 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a eklenen ge\u00e7ici 2. maddenin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesinin,<\/p>\n
Anayasa\u2019n\u0131n 2., 6., 7., 10., 13., 22., 26., 28., 35., 36., 38., 40., 48., 70., 87., 90., 123., 124., 125., 128. ve 153. maddelerine ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclerek iptallerine ve y\u00fcr\u00fcrl\u00fcklerinin durdurulmas\u0131na karar verilmesi talebidir.<\/p>\n
I. \u0130PTAL\u0130 \u0130STENEN KANUN H\u00dcK\u00dcMLER\u0130<\/p>\n
Kanun\u2019un dava konusu kurallar\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131;<\/p>\n
1. 1. maddesiyle 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 1. maddesine eklenen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kra \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u00a0\u201c(Ek \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kra:24\/11\/2021-7343\/1 md.) \u0130\u015f yo\u011funlu\u011funun veya personel say\u0131s\u0131n\u0131n fazla oldu\u011fu icra dairelerinde dairenin d\u00fczenli, uyumlu ve verimli bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan icra m\u00fcd\u00fcr ve m\u00fcd\u00fcr yard\u0131mc\u0131lar\u0131 aras\u0131ndan, icra m\u00fcd\u00fcr\u00fcn\u00fcn yetkilerini haiz bir icra ba\u015fm\u00fcd\u00fcr\u00fc g\u00f6revlendirilebilir. Bu f\u0131kran\u0131n uygulanmas\u0131na ili\u015fkin usul ve esaslar, y\u00f6netmelikle d\u00fczenlenir.\u201d<\/p>\n
2. 13. maddesiyle 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a eklenen 111\/b maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u201cElektronik ortamda a\u00e7\u0131k art\u0131rma suretiyle sat\u0131\u015f: <\/p>\n
MADDE 111\/b- (Ek:24\/11\/2021-7343\/13 md.) Haczolunan mal\u0131n sat\u0131\u015f\u0131, Ulusal Yarg\u0131 A\u011f\u0131 Bili\u015fim Sistemine entegre elektronik sat\u0131\u015f portal\u0131nda a\u00e7\u0131k art\u0131rma suretiyle yap\u0131l\u0131r. <\/p>\n
A\u00e7\u0131k art\u0131rmada teklif verme s\u00fcresi yedi g\u00fcnd\u00fcr. <\/p>\n
A\u00e7\u0131k art\u0131rma, ilanda belirtilen g\u00fcn ve saat aral\u0131\u011f\u0131nda ve teklif verme yoluyla yap\u0131l\u0131r. Teklif verenlerin ki\u015fisel bilgileri, art\u0131rma s\u00fcresi i\u00e7inde bili\u015fim sistemini i\u015fleten kamu g\u00f6revlileri hari\u00e7 hi\u00e7 kimse taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclemez ve bili\u015fim sisteminde g\u00f6sterilemez. <\/p>\n
Teklifler aras\u0131ndaki fark, sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131kar\u0131lan mal\u0131n muhammen k\u0131ymetinin binde be\u015finden ve her h\u00e2lde bin T\u00fcrk liras\u0131ndan az olamaz.45 A\u00e7\u0131k art\u0131rmada en y\u00fcksek teklifi veren, art\u0131rma s\u00fcresi i\u00e7inde kendisinden y\u00fcksek bir teklif verilmedik\u00e7e teklifini \u00e7ekemez ve teminat\u0131n\u0131 alamaz. <\/p>\n
(De\u011fi\u015fik alt\u0131nc\u0131 f\u0131kra:7\/11\/2024-7531\/1 md.) A\u00e7\u0131k art\u0131rma s\u00fcresinin son on dakikas\u0131 i\u00e7inde yeni bir teklifin verilmesi h\u00e2linde a\u00e7\u0131k art\u0131rma \u00fc\u00e7 dakika uzat\u0131l\u0131r. Uzama s\u00fcresi i\u00e7inde yeni bir teklif verilmesi h\u00e2linde a\u00e7\u0131k art\u0131rma s\u00fcresi her yeni teklifin verilmesinden itibaren \u00fc\u00e7 dakika uzat\u0131l\u0131r. Son uzama s\u00fcresi i\u00e7inde yeni bir teklif verilmezse mal en y\u00fcksek teklif verene ihale edilir. Uzama s\u00fcrelerinin toplam\u0131 bir saati ge\u00e7emez. Bir saatlik s\u00fcre Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n karar\u0131yla k\u0131salt\u0131labilir, uzat\u0131labilir veya kald\u0131r\u0131labilir ve bu kararlar Bakanl\u0131\u011f\u0131n resmi internet sitesinde duyurulur. <\/p>\n
Elektronik sat\u0131\u015f portal\u0131nda sat\u0131\u015f i\u015flemlerinin g\u00fcvenli bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini engelleyen veya elektronik sat\u0131\u015f sistemi ile ihale al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hak ve menfaatlerine zarar veren internet siteleri hakk\u0131nda, 4\/5\/2007 tarihli ve 5651 say\u0131l\u0131 \u0130nternet Ortam\u0131nda Yap\u0131lan Yay\u0131nlar\u0131n D\u00fczenlenmesi ve Bu Yay\u0131nlar Yoluyla \u0130\u015flenen Su\u00e7larla M\u00fccadele Edilmesi Hakk\u0131nda Kanunun 8\/A maddesi h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r.<\/p>\n
Elektronik sat\u0131\u015f portal\u0131n\u0131n i\u015fleyi\u015fini ya da g\u00fcvenli\u011fini tehlikeye sokan veya sat\u0131\u015f portal\u0131na eri\u015fimi engelleyen ya da zorla\u015ft\u0131ran nitelikte eylemlerde bulunan ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filerin, sat\u0131\u015f portal\u0131na giri\u015fi Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131nca \u00fc\u00e7 ay s\u00fcreyle engellenir. Engelleme i\u015flemi, derh\u00e2l uygulanmaya ba\u015flan\u0131r ve sat\u0131\u015f portal\u0131n\u0131n ilgili ki\u015filerin g\u00f6rebilece\u011fi bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde duyurulur. Bu i\u015fleme kar\u015f\u0131, duyuru tarihinden itibaren on be\u015f g\u00fcn i\u00e7inde 30\/3\/2005 tarihli ve 5326 say\u0131l\u0131 Kabahatler Kanunu h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca sulh ceza h\u00e2kimli\u011fine ba\u015fvurulabilir. H\u00e2kim, ba\u015fvuruyu ivedi olarak karara ba\u011flar. Ba\u015fvurunun yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 ihalenin tamamlanmas\u0131n\u0131 engellemez. <\/p>\n
Teklif verme s\u00fcresi i\u00e7inde bili\u015fim sisteminin bak\u0131m\u0131 veya iyile\u015ftirilmesi i\u00e7in gerekli olan i\u015flemler yap\u0131labilir. Bu i\u015flemler, ihalenin ge\u00e7erlili\u011fini etkilemez. <\/p>\n
Bu maddenin uygulanmas\u0131na ve mahcuzlar\u0131n elektronik ortamda a\u00e7\u0131k art\u0131rma suretiyle sat\u0131\u015f\u0131na ili\u015fkin usul ve esaslar, Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131nca y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulan y\u00f6netmelikle belirlenir.\u201d<\/p>\n
3. 33. maddesiyle 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a eklenen ge\u00e7ici 18. maddenin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u201cGe\u00e7ici Madde 18- (Ek:24\/11\/2021-7343\/33 md.) <\/p>\n
111\/b maddesinin uygulanmas\u0131na ili\u015fkin y\u00f6netmelik ile 106 nc\u0131 madde uyar\u0131nca \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gereken tarife, bu maddeyi ihdas eden Kanunun y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren alt\u0131 ay i\u00e7inde \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. <\/p>\n
87, 88, 106, 110, 111\/b, 114, 115, 118, 124, 126, 127, 129, 130, 133, 242 ve 244 \u00fcnc\u00fc maddeler ile 134 \u00fcnc\u00fc maddenin dokuz ve onuncu f\u0131kralar\u0131nda bu maddeyi ihdas eden Kanunla yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerin uygulanmas\u0131na Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131nca belirlenen il veya il\u00e7elerde, 111\/b maddesinin uygulanmas\u0131na ili\u015fkin y\u00f6netmeli\u011fin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren ba\u015flan\u0131r ve bu de\u011fi\u015fiklikler en ge\u00e7 bir y\u0131l\u0131n sonunda \u00fclke genelinde uygulan\u0131r. De\u011fi\u015fikliklerin hangi il veya il\u00e7ede ne zaman uygulanaca\u011f\u0131 Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n resmi internet sitesinde duyurulur. Bu de\u011fi\u015fikliklerin uygulanmas\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131daki esaslar dikkate al\u0131n\u0131r: <\/p>\n
1. Uygulamaya ge\u00e7ilen il ve il\u00e7elerde, ge\u00e7i\u015f tarihinden sonra haczedilen mallar hakk\u0131nda, bu maddeyi ihdas eden Kanunla de\u011fi\u015ftirilen 87, 106 ve 110 uncu madde h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r. Ge\u00e7i\u015f tarihinden \u00f6nce haczedilen mallar hakk\u0131nda ise de\u011fi\u015fikliklerden \u00f6nceki h\u00fck\u00fcmler ile ilga edilen h\u00fck\u00fcmlerin uygulanmas\u0131na devam olunur. <\/p>\n
2. Uygulamaya ge\u00e7ilen il ve il\u00e7elerde, ge\u00e7i\u015f tarihinden sonra ilan\u0131 yap\u0131lacak a\u00e7\u0131k art\u0131rmalar hakk\u0131nda, bu maddeyi ihdas eden Kanunla de\u011fi\u015ftirilen 88, 114, 115, 118, 124, 126, 127, 129 ve 130 uncu maddeler, 134 \u00fcnc\u00fc maddenin dokuz ve onuncu f\u0131kralar\u0131 ile ihdas edilen 111\/b maddesi uygulan\u0131r. Ge\u00e7i\u015f tarihinden \u00f6nce ilan\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f a\u00e7\u0131k art\u0131rmalar hakk\u0131nda ise de\u011fi\u015fikliklerden \u00f6nceki h\u00fck\u00fcmler ile ilga edilen h\u00fck\u00fcmlerin uygulanmas\u0131na devam olunur. <\/p>\n
3. Uygulamaya ge\u00e7ilen il ve il\u00e7elerde, ta\u015f\u0131n\u0131r rehninin veya ipote\u011fin paraya \u00e7evrilmesi, iflas tasfiyesi ve ortakl\u0131\u011f\u0131n giderilmesine ili\u015fkin sat\u0131\u015flar bak\u0131m\u0131ndan, ge\u00e7i\u015f tarihinden sonra ilan\u0131 yap\u0131lacak a\u00e7\u0131k art\u0131rmalar hakk\u0131nda bu maddeyi ihdas eden Kanunla de\u011fi\u015ftirilen ve ihdas edilen h\u00fck\u00fcmler uygulan\u0131r. Ge\u00e7i\u015f tarihinden \u00f6nce ilan\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f a\u00e7\u0131k art\u0131rmalar hakk\u0131nda ise de\u011fi\u015fikliklerden \u00f6nceki h\u00fck\u00fcmler ile ilga edilen h\u00fck\u00fcmlerin uygulanmas\u0131na devam olunur. <\/p>\n
4. Ge\u00e7i\u015f tarihinden \u00f6nce yap\u0131lan ilan \u00fczerine ihalesi ger\u00e7ekle\u015ftirilemeyen ve yeniden sat\u0131\u015f\u0131 talep edilen a\u00e7\u0131k art\u0131rmalar hakk\u0131nda da bu maddeyi ihdas eden Kanunla de\u011fi\u015ftirilen ve ihdas edilen h\u00fck\u00fcmler uygulan\u0131r.<\/p>\n
\u2026\u201d<\/p>\n
4. 44. maddesiyle 5395 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a eklenen 41\/F maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u201c\u00c7ocuk teslimi ve \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na dair ilam veya tedbir kararlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesine muhalefet <\/p>\n
MADDE 41\/F- (Ek:24\/11\/2021-7343\/44 md.) <\/p>\n
(1) \u00c7ocuk teslimine dair ilam veya tedbir kararlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesine ili\u015fkin teslim emrine ayk\u0131r\u0131 hareket edenler ile emrin gere\u011finin yerine getirilmesini engelleyenler, bir ay i\u00e7inde yap\u0131lacak \u015fik\u00e2yet \u00fczerine, fiil su\u00e7 te\u015fkil etse dahi, \u00fc\u00e7 aya kadar disiplin hapsi ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. <\/p>\n
\u00a0(2) \u00c7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na dair ilam veya tedbir kararlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesine ili\u015fkin teslim emrine ayk\u0131r\u0131 hareket edenler ile emrin gere\u011finin yerine getirilmesini engelleyenler, bir ay i\u00e7inde yap\u0131lacak \u015fik\u00e2yet \u00fczerine, \u00fc\u00e7 g\u00fcnden on g\u00fcne kadar disiplin hapsiyle cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. <\/p>\n
(3) Ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131 i\u00e7in kendisine \u00e7ocuk teslim edilen hak sahibi, ilam veya tedbir karar\u0131nda belirtilen s\u00fcrenin bitiminde \u00e7ocu\u011fu belirlenen yere getirmezse, bir ay i\u00e7inde yap\u0131lacak \u015fik\u00e2yet \u00fczerine, fiil su\u00e7 te\u015fkil etse dahi, \u00fc\u00e7 aya kadar disiplin hapsi ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. <\/p>\n
\u00a0(4) Yukar\u0131daki f\u0131kralar kapsam\u0131nda \u015fik\u00e2yete bakacak g\u00f6revli ve yetkili mahkeme, i\u015flemi yapan m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn bulundu\u011fu yer aile mahkemesidir. <\/p>\n
(5) \u015eik\u00e2yet olunana, \u015fik\u00e2yet dilek\u00e7esi ile birlikte duru\u015fma g\u00fcn ve saatini bildiren davetiye g\u00f6nderilir. Davetiyede, savunma ve delillerini duru\u015fma g\u00fcn\u00fcne kadar bildirmesi gerekti\u011fi; duru\u015fmaya gelmedi\u011fi takdirde yarg\u0131lamaya yoklu\u011funda devam olunarak karar verilece\u011fi ihtar olunur. Mahkeme, duru\u015fmaya gelen \u015fik\u00e2yet olunan\u0131n, 5271 say\u0131l\u0131 Kanunun 147 nci maddesinde belirtilen haklar\u0131n\u0131 hat\u0131rlatarak savunmas\u0131n\u0131 al\u0131r; gerekli ara\u015ft\u0131rmay\u0131 yapar; dosyadaki delilleri de\u011ferlendirir; \u015fik\u00e2yet olunan\u0131n teslim emrine ayk\u0131r\u0131 hareket etti\u011fini veya emrin gere\u011finin yerine getirilmesini engelledi\u011fini yahut s\u00fcrenin bitiminde \u00e7ocu\u011fu belirlenen yere getirmedi\u011fini tespit ederse disiplin hapsi ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na, aksi takdirde \u015fik\u00e2yetin reddine karar verir. <\/p>\n
(6) Disiplin hapsi ile cezaland\u0131rmaya ili\u015fkin kararlar, kesinle\u015fmesini m\u00fcteakip Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan infaz edilir. Bu kararlar kesinle\u015fti\u011fi tarihten itibaren iki y\u0131l ge\u00e7tikten sonra yerine getirilemez. <\/p>\n
\u00a0(7) \u015eik\u00e2yetten vazge\u00e7ilmesi h\u00e2linde veya birinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kralar bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ocu\u011fun velayet hakk\u0131 sahibine teslim edilmesi durumunda dava ve b\u00fct\u00fcn sonu\u00e7lar\u0131yla beraber ceza d\u00fc\u015fer. <\/p>\n
\u00a0(8) Yukar\u0131daki f\u0131kralar uyar\u0131nca aile mahkemesince verilen kararlara kar\u015f\u0131, 41\/E maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca itiraz edilebilir.\u201d<\/p>\n
5. 48. maddesiyle 5395 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a eklenen ge\u00e7ici 2. maddenin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u201cGe\u00e7ici Madde 2- (Ek:24\/11\/2021-7343\/48 md.) <\/p>\n
(1) Bu Kanunun D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131sm\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131na ili\u015fkin y\u00f6netmelik, bu maddeyi ihdas eden Kanunun y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren alt\u0131 ay i\u00e7inde \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. <\/p>\n
\u00a0(2) Bu Kanunun D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131sm\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131na, Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131nca belirlenen il veya il\u00e7elerde ba\u015flan\u0131r ve birinci f\u0131kra uyar\u0131nca \u00e7\u0131kar\u0131lan y\u00f6netmeli\u011fin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren en ge\u00e7 bir y\u0131l\u0131n sonunda \u00fclke genelinde uygulamaya ge\u00e7ilir. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131sm\u0131n hangi il veya il\u00e7ede ne zaman uygulanaca\u011f\u0131 Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n resm\u00ee internet sitesinde duyurulur. <\/p>\n
\u00a0(3) \u0130kinci f\u0131kra uyar\u0131nca D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131sm\u0131n hen\u00fcz uygulanmad\u0131\u011f\u0131 yerlerde, 9\/6\/1932 tarihli ve 2004 say\u0131l\u0131 \u0130cra ve \u0130flas Kanununun, bu maddeyi ihdas eden Kanunla y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lan 25, 25\/a ve 25\/b maddelerinin uygulanmas\u0131na devam olunur. <\/p>\n
\u00a0(4) Bu maddenin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fen ve 2004 say\u0131l\u0131 Kanunun m\u00fclga 341 inci maddesi kapsam\u0131nda kalan eylemlere ili\u015fkin \u015fik\u00e2yetler, icra mahkemelerince sonu\u00e7land\u0131r\u0131l\u0131r. <\/p>\n
\u00a0(5) Bu maddenin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten sonra; <\/p>\n
a) \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kra gere\u011fince 2004 say\u0131l\u0131 Kanunun m\u00fclga 25, 25\/a, 25\/b maddeleri uyar\u0131nca icra dairelerince, <\/p>\n
b) D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m gere\u011fince m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerce, <\/p>\n
y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7ocuk teslimi veya \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131 s\u00fcrecindeki emre veya karar\u0131n yerine getirilmesine muhalefet eylemleri bak\u0131m\u0131ndan 41\/F maddesi uygulan\u0131r. <\/p>\n
\u00a0(6) \u0130kinci f\u0131kra uyar\u0131nca D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131sm\u0131n uygulanmaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 il ve il\u00e7elerde, \u00e7ocuk teslimi veya \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na dair ilamlar\u0131n icras\u0131na ili\u015fkin derdest takip dosyalar\u0131, icra dairesince teslim veya ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131 i\u015flemleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmak \u00fczere resen i\u015flemden kald\u0131r\u0131l\u0131r. \u015eu kadar ki, \u00e7ocu\u011fun, bu tarih itibar\u0131yla ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131 kapsam\u0131nda hak sahibinde bulundu\u011fu h\u00e2ller bak\u0131m\u0131ndan dosya, \u00e7ocu\u011fun y\u00fck\u00fcml\u00fcye teslim edilmesinden sonra i\u015flemden kald\u0131r\u0131l\u0131r. <\/p>\n
\u2026\u201d<\/p>\n
II. \u0130LK \u0130NCELEME<\/p>\n
1. Anayasa Mahkemesi \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca Z\u00fcht\u00fc ARSLAN, Hasan Tahsin G\u00d6KCAN, Kadir \u00d6ZKAYA, Engin YILDIRIM, Hicabi DURSUN, Muammer TOPAL, M. Emin KUZ, R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7, Recai AKYEL, Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ, Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU, Basri BA\u011eCI, \u0130rfan F\u0130DAN ve Kenan YA\u015eAR\u2019\u0131n kat\u0131l\u0131mlar\u0131yla 24\/2\/2022 tarihinde yap\u0131lan ilk inceleme toplant\u0131s\u0131nda dosyada eksiklik bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan i\u015fin esas\u0131n\u0131n incelenmesine, y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc durdurma talebinin esas inceleme a\u015famas\u0131nda karara ba\u011flanmas\u0131na OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
III. ESASIN \u0130NCELENMES\u0130<\/p>\n
2. Dava dilek\u00e7esi ve ekleri, Raport\u00f6r Onur MERCAN taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan i\u015fin esas\u0131na ili\u015fkin rapor, dava konusu kanun h\u00fck\u00fcmleri, dayan\u0131lan ve ilgili g\u00f6r\u00fclen Anayasa kurallar\u0131 ve bunlar\u0131n gerek\u00e7eleri ile di\u011fer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gere\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcp d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
A. Kanun\u2019un 1. Maddesiyle 2004 Say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 1. Maddesine Eklenen \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc F\u0131kran\u0131n \u0130kinci C\u00fcmlesinin \u0130ncelenmesi<\/p>\n
1. Anlam ve Kapsam<\/p>\n
3. 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 1. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda her asliye mahkemesinin yarg\u0131 \u00e7evresinde yeteri kadar icra dairesinin bulunaca\u011f\u0131, ikinci f\u0131kras\u0131nda ise her icra dairesinde Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 (Bakanl\u0131k) taraf\u0131ndan atanacak bir icra m\u00fcd\u00fcr\u00fc, yeteri kadar icra m\u00fcd\u00fcr yard\u0131mc\u0131s\u0131, icra k\u00e2tibi ile adli yarg\u0131 ilk derece mahkemesi adalet komisyonlar\u0131 taraf\u0131ndan g\u00f6revlendirilecek m\u00fcba\u015fir ve hizmetlinin bulunaca\u011f\u0131 h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
4. An\u0131lan Kanun\u2019un 3\/a maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda i\u015f yo\u011funlu\u011funun veya icra dairesi say\u0131s\u0131n\u0131n fazla oldu\u011fu illerde Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan yetki \u00e7evresi de belirlenmek suretiyle bir veya birden fazla icra daireleri ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n (Ba\u015fkanl\u0131k) kurulabilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. S\u00f6z konusu maddenin ikinci f\u0131kras\u0131nda da Ba\u015fkanl\u0131kta bir ba\u015fkan ile yeteri kadar ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131n\u0131n bulunaca\u011f\u0131, ba\u015fkan\u0131n birinci s\u0131n\u0131f olmu\u015f, ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131n\u0131n ise birinci s\u0131n\u0131fa ayr\u0131lm\u0131\u015f adli yarg\u0131 h\u00e2kim ve Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131 aras\u0131ndan muvafakatleri al\u0131nmak suretiyle Bakanl\u0131k\u00e7a atanaca\u011f\u0131, ayr\u0131ca Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan Ba\u015fkanl\u0131kta yeteri kadar icra ba\u015fm\u00fcd\u00fcr\u00fc, icra m\u00fcd\u00fcr\u00fc, icra m\u00fcd\u00fcr yard\u0131mc\u0131s\u0131, icra k\u00e2tibi ve memurun g\u00f6revlendirilece\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
5. Kanun\u2019un 1. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesinde i\u015f yo\u011funlu\u011funun veya personel say\u0131s\u0131n\u0131n fazla oldu\u011fu icra dairelerinde dairenin d\u00fczenli, uyumlu ve verimli bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan icra m\u00fcd\u00fcrleri ve icra m\u00fcd\u00fcr yard\u0131mc\u0131lar\u0131 aras\u0131ndan icra m\u00fcd\u00fcr\u00fcn\u00fcn yetkilerini haiz bir icra ba\u015fm\u00fcd\u00fcr\u00fcn\u00fcn g\u00f6revlendirilebilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. An\u0131lan f\u0131kran\u0131n dava konusu ikinci c\u00fcmlesinde ise f\u0131kran\u0131n uygulanmas\u0131na ili\u015fkin usul ve esaslar\u0131n y\u00f6netmelikle d\u00fczenlenece\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
6. Bu itibarla kural uyar\u0131nca i\u015f yo\u011funlu\u011funun veya personel say\u0131s\u0131n\u0131n fazla oldu\u011fu icra dairelerinde icra m\u00fcd\u00fcrleri ile icra m\u00fcd\u00fcr yard\u0131mc\u0131lar\u0131 aras\u0131ndan icra ba\u015fm\u00fcd\u00fcr\u00fc g\u00f6revlendirilmesine ili\u015fkin usul ve esaslar y\u00f6netmelikle d\u00fczenlenecektir.<\/p>\n
2. \u0130ptal Talebinin Gerek\u00e7esi<\/p>\n
7. Dava dilek\u00e7esinde \u00f6zetle; icra ba\u015fm\u00fcd\u00fcr\u00fcn\u00fcn kadrosunun ihdas\u0131, atanmas\u0131, g\u00f6revi, yetkisi, ayl\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6dene\u011fi ile di\u011fer \u00f6zl\u00fck haklar\u0131n\u0131n kanunla d\u00fczenlenmesi gerekti\u011fi, buna kar\u015f\u0131n dava konusu kuralda an\u0131lan hususlarda herhangi bir h\u00fckme yer verilmeksizin icra ba\u015fm\u00fcd\u00fcr\u00fcn\u00fcn g\u00f6revlendirilmesine ili\u015fkin usul ve esaslar\u0131n d\u00fczenlenmesi hususunda idareye yetki tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131, temel ilkeleri ve \u00e7er\u00e7evesi belirlenmeksizin kuralla idareye tan\u0131nan s\u00f6z konusu yetkinin kanuni d\u00fczenleme, yasama yetkisinin devredilemezli\u011fi, hukuki g\u00fcvenlik, belirlilik ve idarenin kanunili\u011fi ilkeleriyle ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131, idareye s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirsiz bir yetki tan\u0131yan kural\u0131n keyf\u00ee ve e\u015fitlik ilkesine ayk\u0131r\u0131 uygulamalara sebep olaca\u011f\u0131, icra ba\u015fm\u00fcd\u00fcr\u00fcn\u00fcn g\u00f6revlendirilmesine ili\u015fkin usul ve esaslar\u0131n liyakat ilkesine uygun \u015fekilde kanunla d\u00fczenlenmeksizin bu konuda kuralla idareye tan\u0131nan yetkinin kamu hizmetine girme hakk\u0131yla \u00e7eli\u015fti\u011fi, ayr\u0131ca Anayasa Mahkemesinin benzer bir konuda verdi\u011fi iptal karar\u0131na konu h\u00fck\u00fcmle ayn\u0131 nitelikte d\u00fczenleme yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 nedeniyle Anayasa Mahkemesi kararlar\u0131n\u0131n ba\u011flay\u0131c\u0131 oldu\u011funu ve hi\u00e7bir kimse veya organ\u0131n Anayasa\u2019da \u00f6ng\u00f6r\u00fclmeyen bir devlet yetkisini kullanamayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen anayasal h\u00fck\u00fcmlerin de ihlal edildi\u011fi belirtilerek kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 2., 6., 7., 10., 70., 123., 124., 128. ve 153. maddelerine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
3. Anayasa\u2019ya Ayk\u0131r\u0131l\u0131k Sorunu<\/p>\n
8. Anayasa\u2019n\u0131n 7. maddesinde \u201cYasama yetkisi T\u00fcrk Milleti ad\u0131na T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez.\u201d denilmektedir. Yasama yetkisinin T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisine (TBMM) ait olmas\u0131 ve bu yetkinin devredilememesi, kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ilkesinin bir gere\u011fidir. Bu h\u00fckme yer veren Anayasa\u2019n\u0131n 7. maddesinin gerek\u00e7esinde yasama yetkisinin parlamentoya ait olmas\u0131 \u201cdemokrasi rejimini benimseyen siyasi rejimlerde ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir durum\u201d olarak nitelendirilmi\u015ftir. Madde gerek\u00e7esinden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere yasama yetkisinin devredilemezli\u011fi, esasen kanun koyma yetkisinin TBMM d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir organca kullan\u0131lamamas\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. Anayasa\u2019n\u0131n 7. maddesi ile yasaklanan, kanun yapma yetkisinin devredilmesidir (AYM, E.2022\/101, K.2024\/124, 27\/6\/2024, \u00a7 19).<\/p>\n
9. T\u00fcrevsel nitelikteki d\u00fczenleyici i\u015flemler bak\u0131m\u0131ndan kural olarak kanun koyucunun genel ifadelerle y\u00fcr\u00fctme organ\u0131n\u0131 yetkilendirmesi yeterli olmakla birlikte Anayasa\u2019da kanunla d\u00fczenlenmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclen konularda genel ifadelerle y\u00fcr\u00fctme organ\u0131na d\u00fczenleme yapma yetkisi verilmesi yasama yetkisinin devredilemezli\u011fi ilkesine ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturabilmektedir. Bu nedenle Anayasa\u2019da temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131, vergi ve benzeri mali y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin konmas\u0131 ve memurlar\u0131n atanmas\u0131, \u00f6zl\u00fck haklar\u0131 gibi m\u00fcnhas\u0131ran kanunla d\u00fczenlenmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclen konularda kanunun temel esaslar\u0131, ilkeleri ve \u00e7er\u00e7eveyi belirlemi\u015f olmas\u0131 gerekmektedir. Anayasa koyucunun a\u00e7\u0131k\u00e7a kanunla d\u00fczenlenmesini \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc konularda yasama organ\u0131n\u0131n temel kurallar\u0131 saptad\u0131ktan sonra uzmanl\u0131k ve idare tekni\u011fine ili\u015fkin hususlar\u0131 y\u00fcr\u00fctmenin t\u00fcrevsel nitelikteki i\u015flemlerine b\u0131rakmas\u0131, yasama yetkisinin devri olarak yorumlanamaz (AYM, E.2022\/101, K.2024\/124, 27\/6\/2024, \u00a7 20; E.2011\/42, K.2013\/60, 9\/5\/2013).<\/p>\n
10. \u00d6te yandan Anayasa\u2019n\u0131n 123. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda \u201c\u0130dare, kurulu\u015f ve g\u00f6revleriyle bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr ve kanunla d\u00fczenlenir.\u201d denilmi\u015ftir. Anayasa\u2019n\u0131n an\u0131lan maddesinde d\u00fczenlenen idarenin kanunili\u011fi ilkesi, idarenin kurulu\u015fu ve organlar\u0131 ile g\u00f6rev ve yetkilerinin herhangi bir duraksamaya yer vermeyecek \u015fekilde kanunla d\u00fczenlenmesini gerektirmektedir (AYM, E.2023\/25, K.2024\/139, 23\/7\/2024, \u00a7 126; E.2013\/114, K.2014\/184, 4\/12\/2014, \u00a7 136).<\/p>\n
11. Anayasa\u2019n\u0131n 128. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda \u201cMemurlar\u0131n ve di\u011fer kamu g\u00f6revlilerinin nitelikleri, atanmalar\u0131, g\u00f6rev ve yetkileri, haklar\u0131 ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri, ayl\u0131k ve \u00f6denekleri ve di\u011fer \u00f6zl\u00fck i\u015fleri kanunla d\u00fczenlenir. Ancak, mal\u00ee ve sosyal haklara ili\u015fkin toplu s\u00f6zle\u015fme h\u00fck\u00fcmleri sakl\u0131d\u0131r.\u201d denilmek suretiyle memurlar ve di\u011fer kamu g\u00f6revlileri \u00f6zl\u00fck haklar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan yasal g\u00fcvenceye kavu\u015fturulmu\u015ftur. Kanuni d\u00fczenleme ilkesi, d\u00fczenlenen alanda temel ilkelerin kanunla konulmas\u0131n\u0131 ve \u00e7er\u00e7evenin kanunla \u00e7izilmesini ifade etmektedir. Bu niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan bir yasal d\u00fczenlemeyle uzmanl\u0131k ve teknik konulara ili\u015fkin ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n belirlenmesi hususunda y\u00fcr\u00fctme organ\u0131na yetki verilmesi, kanuni d\u00fczenleme ilkesine ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturmaz (AYM, E.2018\/110, K.2018\/99, 17\/10\/2018).<\/p>\n
12. Kuralla i\u015f yo\u011funlu\u011funun veya personel say\u0131s\u0131n\u0131n fazla oldu\u011fu icra dairelerinde, dairenin d\u00fczenli, uyumlu ve verimli bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla icra m\u00fcd\u00fcrleri ile icra m\u00fcd\u00fcr yard\u0131mc\u0131lar\u0131 aras\u0131ndan icra ba\u015fm\u00fcd\u00fcr\u00fcn\u00fcn g\u00f6revlendirilmesine ili\u015fkin usul ve esaslar\u0131n y\u00f6netmelikle d\u00fczenlenece\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
13. \u0130cra m\u00fcd\u00fcrleri ile icra m\u00fcd\u00fcr yard\u0131mc\u0131lar\u0131 aras\u0131ndan g\u00f6revlendirilecek icra ba\u015fm\u00fcd\u00fcr\u00fc memurlar ve di\u011fer kamu g\u00f6revlileri kapsam\u0131nda yer almaktad\u0131r. Ayr\u0131ca kuralla i\u015f yo\u011funlu\u011funun ve personel say\u0131s\u0131n\u0131n fazla oldu\u011fu icra dairelerinin i\u015fleyi\u015fine ili\u015fkin hususlarda idareye d\u00fczenleme yetkisinin tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 da a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
14. Bu itibarla i\u015f yo\u011funlu\u011funun veya personel say\u0131s\u0131n\u0131n fazla oldu\u011fu icra dairelerinde, dairenin d\u00fczenli, uyumlu ve verimli bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla icra m\u00fcd\u00fcrleri ile icra m\u00fcd\u00fcr yard\u0131mc\u0131lar\u0131 aras\u0131ndan icra ba\u015fm\u00fcd\u00fcr\u00fcn\u00fcn g\u00f6revlendirilmesine ili\u015fkin usul ve esaslara y\u00f6nelik temel ilkeler ile \u00e7er\u00e7evenin kanunla belirlenmesi idarenin kanunili\u011fi, yasama yetkisinin devredilemezli\u011fi ve kanuni d\u00fczenleme ilkelerinin gere\u011fidir.<\/p>\n
15. 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 1. maddesinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda icra m\u00fcd\u00fcrleri ve icra m\u00fcd\u00fcr yard\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131lacak yaz\u0131l\u0131 s\u0131nav ile Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan yap\u0131lacak s\u00f6zl\u00fc s\u0131nav sonucuna g\u00f6re atanacaklar\u0131, icra k\u00e2tipleri aras\u0131ndan da ayn\u0131 usulle icra m\u00fcd\u00fcr\u00fc veya icra m\u00fcd\u00fcr yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 kadrolar\u0131na atama yap\u0131labilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
16. An\u0131lan maddenin alt\u0131nc\u0131 f\u0131kras\u0131nda ise icra m\u00fcd\u00fcr\u00fc ve icra m\u00fcd\u00fcr yard\u0131mc\u0131lar\u0131 ile icra k\u00e2tipleri hakk\u0131ndaki yaz\u0131l\u0131 ve s\u00f6zl\u00fc s\u0131nav, g\u00f6revlendirme, nakil, \u00fcnvan de\u011fi\u015fikli\u011fi, g\u00f6revde y\u00fckselme ile di\u011fer hususlar\u0131n y\u00f6netmelikle d\u00fczenlenece\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Anayasa Mahkemesi s\u00f6z konusu f\u0131kraya ili\u015fkin iptal talebini 4\/7\/2013 tarihli ve E.2012\/100, K.2013\/84 say\u0131l\u0131 karar\u0131yla reddetmi\u015ftir.<\/p>\n
17. Nitekim 14\/7\/1965 tarihli ve 657 say\u0131l\u0131 Devlet Memurlar\u0131 Kanunu\u2019nun \u201cGenel ve \u00f6zel \u015fartlar\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 48. maddesinde devlet memurlu\u011funa al\u0131nacak ki\u015filerde aranacak \u015fartlar say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ba\u011flamda icra m\u00fcd\u00fcr\u00fc ve icra m\u00fcd\u00fcr yard\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131malar\u0131 gereken niteliklere ili\u015fkin temel ilkelerin ve \u00e7er\u00e7evenin kanunla d\u00fczenlendi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r (AYM, E.2012\/100, K.2013\/84, 4\/7\/2013).<\/p>\n
18. Bu itibarla icra ba\u015fm\u00fcd\u00fcr\u00fc olarak g\u00f6revlendirilecek ki\u015filerin ta\u015f\u0131malar\u0131 gereken nitelikler y\u00f6n\u00fcnden kuralda idareye s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirsiz bir d\u00fczenleme yetkisinin tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemez. Ayr\u0131ca icra m\u00fcd\u00fcrleri ve icra m\u00fcd\u00fcr yard\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n icra ba\u015fm\u00fcd\u00fcr\u00fc olarak g\u00f6revlendirilebilmeleri i\u00e7in ta\u015f\u0131malar\u0131 gereken niteliklerin idare tekni\u011fine ili\u015fkin boyutunun y\u00f6netmelikle d\u00fczenlenmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
19. \u00d6te yandan icra m\u00fcd\u00fcrleri ve icra m\u00fcd\u00fcr yard\u0131mc\u0131lar\u0131 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019da \u00f6ng\u00f6r\u00fclen yetkileri kullanmaktad\u0131rlar. An\u0131lan Kanun\u2019un 1. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesinde de icra ba\u015fm\u00fcd\u00fcr\u00fcn\u00fcn icra m\u00fcd\u00fcr\u00fc ve icra m\u00fcd\u00fcr yard\u0131mc\u0131s\u0131n\u0131n yetkilerini haiz olaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ayr\u0131ca s\u00f6z konusu c\u00fcmle uyar\u0131nca icra ba\u015fm\u00fcd\u00fcr\u00fc icra dairesinin d\u00fczenli, uyumlu ve verimli bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakla da g\u00f6revli olacakt\u0131r. Bu itibarla icra ba\u015fm\u00fcd\u00fcr\u00fcn\u00fcn g\u00f6rev ve yetkilerinin de kanunla d\u00fczenlendi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
20. Ayr\u0131ca s\u00f6z konusu f\u0131krada icra ba\u015fm\u00fcd\u00fcr\u00fcn\u00fcn i\u015f yo\u011funlu\u011fu ve personel say\u0131s\u0131n\u0131n fazla oldu\u011fu icra dairelerinde g\u00f6rev yapaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Buna g\u00f6re icra ba\u015fm\u00fcd\u00fcr\u00fc g\u00f6revlendirmesi yap\u0131labilecek icra dairelerinin belirlenmesi hususunda \u00e7er\u00e7evenin \u00e7izilmedi\u011fi de s\u00f6ylenemez.<\/p>\n
21. Di\u011fer yandan icra ba\u015fm\u00fcd\u00fcr\u00fcn\u00fcn ayl\u0131k ve \u00f6dene\u011fi gibi \u00f6zl\u00fck i\u015flerinin d\u00fczenlenmesi kuralda idareye tan\u0131nan yetkinin kapsam\u0131na girmemektedir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle kuralla an\u0131lan hususlarda idareye d\u00fczenleme yetkisi tan\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
22. Bu itibarla i\u015f yo\u011funlu\u011fu ve personel say\u0131s\u0131n\u0131n fazla oldu\u011fu icra dairelerinde icra ba\u015fm\u00fcd\u00fcr\u00fc g\u00f6revlendirilmesine ili\u015fkin usul ve esaslara y\u00f6nelik temel ilkeler ile \u00e7er\u00e7evenin kanunla belirlendi\u011fi g\u00f6zetildi\u011finde kuralla idareye tan\u0131nan yetkinin idarenin kanunili\u011fi, yasama yetkisinin devredilemezli\u011fi ve kanuni d\u00fczenleme ilkeleriyle \u00e7eli\u015fmedi\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
23. A\u00e7\u0131klanan nedenle kural, Anayasa\u2019n\u0131n 7., 123. ve 128. maddelerine ayk\u0131r\u0131 de\u011fildir. \u0130ptal talebinin reddi gerekir.<\/p>\n
Kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 2. ve 124. maddelerine de ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ise de bu ba\u011flamda belirtilen hususlar\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 7., 123. ve 128. maddeleri y\u00f6n\u00fcnden yap\u0131lan de\u011ferlendirmeler kapsam\u0131nda ele al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 nedeniyle Anayasa\u2019n\u0131n 2. ve 124. maddeleri y\u00f6n\u00fcnden ayr\u0131ca bir inceleme yap\u0131lmas\u0131na gerek g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
Kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 6., 10., 70. ve 153. maddeleriyle ilgisi g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
B. Kanun\u2019un 13. Maddesiyle 2004 Say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a Eklenen 111\/b Maddesinin Yedinci F\u0131kras\u0131nda Yer Alan \u201c\u2026ile ihale al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hak ve menfaatlerine\u2026\u201d \u0130baresinin, Sekizinci F\u0131kras\u0131n\u0131n Birinci C\u00fcmlesinde Yer Alan \u201c\u2026Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131nca\u2026\u201d \u0130baresi ile Be\u015finci C\u00fcmlesinin ve Dokuzuncu F\u0131kras\u0131n\u0131n \u0130kinci C\u00fcmlesinin \u0130ncelenmesi<\/p>\n
1. Yedinci F\u0131krada Yer Alan \u201c\u2026ile ihale al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hak ve menfaatlerine\u2026\u201d \u0130baresi<\/p>\n
a. Anlam ve Kapsam<\/p>\n
24. 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 78. maddesinin bir ila d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc c\u00fcmlelerinde alacakl\u0131n\u0131n \u00f6deme emrindeki s\u00fcre ge\u00e7tikten ve bor\u00e7lunun \u00f6deme emrine itiraz etmesi durumunda itiraz kald\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra mal beyan\u0131n\u0131 beklemeksizin haciz talebinde bulunabilece\u011fi, ayr\u0131ca alacakl\u0131n\u0131n haciz talebinde bulunmaks\u0131z\u0131n Ulusal Yarg\u0131 A\u011f\u0131 Bili\u015fim Sistemi (UYAP) \u00fczerinden bu sisteme entegre bili\u015fim sistemleri vas\u0131tas\u0131yla bor\u00e7lunun mal, hak veya alaca\u011f\u0131n\u0131 sorgulayabilece\u011fi, sorgulama sonunda UYAP\u2019\u0131n varsa bor\u00e7lunun mal, hak veya alaca\u011f\u0131n\u0131n mahiyeti ile detay\u0131 hakk\u0131nda bilgi verece\u011fi ve bu durumda sistem \u00fczerinden de haciz talep edilebilece\u011fi, belirtilen \u015fekilde talepte bulunulmas\u0131 h\u00e2linde icra dairesinin tespit edilen mal, hak ya da alaca\u011f\u0131 elektronik ortamda haczedece\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
25. An\u0131lan Kanun\u2019un 106. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda alacakl\u0131 veya bor\u00e7lunun hacizden itibaren bir y\u0131l i\u00e7inde haczedilen mal\u0131n sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 isteyebilece\u011fi, bor\u00e7lunun \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131slardaki alaca\u011f\u0131n\u0131n da bu h\u00fckme tabi oldu\u011fu, ikinci f\u0131kras\u0131nda ise bir y\u0131ll\u0131k s\u00fcre i\u00e7inde sat\u0131\u015f\u0131 istenip de art\u0131rma sonucu sat\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilemeyen hacze konu mal hakk\u0131ndaki sat\u0131\u015f isteme s\u00fcresinin sat\u0131\u015f isteyen alacakl\u0131 bak\u0131m\u0131ndan birinci f\u0131krada belirtilen s\u00fcrenin sona ermesinden itibaren bir y\u0131l uzayaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
26. Kanun\u2019un 111\/b maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda haczedilen mal\u0131n sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n UYAP\u2019a entegre elektronik sat\u0131\u015f portalinde (Portal) a\u00e7\u0131k art\u0131rma suretiyle yap\u0131laca\u011f\u0131 belirtilmi\u015f, iki ila alt\u0131nc\u0131 f\u0131kralar\u0131nda ise Portalde ger\u00e7ekle\u015ftirilecek a\u00e7\u0131k art\u0131rmaya ili\u015fkin usul ve esaslar d\u00fczenlenmi\u015ftir. S\u00f6z konusu maddenin yedinci f\u0131kras\u0131nda da Portalde sat\u0131\u015f i\u015flemlerinin g\u00fcvenli bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini engelleyen veya elektronik sat\u0131\u015f sistemi ile ihale al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hak ve menfaatlerine zarar veren internet siteleri hakk\u0131nda 4\/5\/2007 tarihli ve 5651 say\u0131l\u0131 \u0130nternet Ortam\u0131nda Yap\u0131lan Yay\u0131nlar\u0131n D\u00fczenlenmesi ve Bu Yay\u0131nlar Yoluyla \u0130\u015flenen Su\u00e7larla M\u00fccadele Edilmesi Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 8\/A maddesi h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. An\u0131lan f\u0131krada yer alan \u201c\u2026ile ihale al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hak ve menfaatlerine\u2026\u201d ibaresi dava konusu kural\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. <\/p>\n
27. 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 8\/A maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda ya\u015fam hakk\u0131 ile ki\u015filerin can ve mal g\u00fcvenli\u011finin, mill\u00ee g\u00fcvenlik ile kamu d\u00fczeninin korunmas\u0131, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi veya genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 sebeplerinden bir ya da bir ka\u00e7\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak h\u00e2kim veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2llerde Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ya da mill\u00ee g\u00fcvenlik ve kamu d\u00fczeninin korunmas\u0131, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi veya genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131yla ilgili bakanl\u0131klar\u0131n talebi \u00fczerine Bilgi Teknolojileri ve \u0130leti\u015fim Kurumu Ba\u015fkan\u0131 (Ba\u015fkan) taraf\u0131ndan internet ortam\u0131nda yer alan yay\u0131nla ilgili olarak i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131n\u0131n verilebilece\u011fi, bu karar\u0131n Ba\u015fkan taraf\u0131ndan derh\u00e2l eri\u015fim sa\u011flay\u0131c\u0131lara ve ilgili i\u00e7erik ile yer sa\u011flay\u0131c\u0131lara bildirilece\u011fi, i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 ve\/veya eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131n\u0131n gere\u011finin derh\u00e2l ve en ge\u00e7 karar\u0131n bildirildi\u011fi andan itibaren d\u00f6rt saat i\u00e7inde yerine getirilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
28. An\u0131lan maddenin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda ise Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 veya ilgili bakanl\u0131klar\u0131n talebi \u00fczerine Ba\u015fkan taraf\u0131ndan verilen i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131n\u0131n Ba\u015fkan taraf\u0131ndan yirmi d\u00f6rt saat i\u00e7inde sulh ceza h\u00e2kiminin onay\u0131na sunulaca\u011f\u0131, h\u00e2kimin karar\u0131n\u0131 k\u0131rk sekiz saat i\u00e7inde a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131, aksi h\u00e2lde karar\u0131n kendili\u011finden y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kalkaca\u011f\u0131 h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
29. Bu itibarla kural uyar\u0131nca haczedilen mal\u0131n Portalde a\u00e7\u0131k art\u0131rma suretiyle sat\u0131\u015f\u0131na kat\u0131lan ihale al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hak ve menfaatlerine zarar veren internet sitelerinde yer alan ilgili i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na ve\/veya bu sitelere eri\u015fimin engellenmesine karar verilebilecektir.<\/p>\n
b. \u0130ptal Talebinin Gerek\u00e7esi <\/p>\n
30. Dava dilek\u00e7esinde \u00f6zetle; internet sitesinde yer alan i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ile internet sitesine eri\u015fimin engellenmesine y\u00f6nelik i\u015flemlerin cezai yapt\u0131r\u0131m niteli\u011finde oldu\u011fu, dava konusu kuralda ihale al\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n hak ve menfaatlerinin a\u00e7\u0131k, net ve anla\u015f\u0131l\u0131r bi\u00e7imde ortaya konulmamas\u0131 nedeniyle su\u00e7 ve cezada kanunilik ile hukuk devleti ilkelerinin ihlal edildi\u011fi, keyf\u00ee uygulamalara kar\u015f\u0131 \u00f6nlem al\u0131nmadan ihale al\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n hak ve menfaatlerine zarar verme fiilinin i\u00e7eri\u011fini belirleme konusunda kuralla idareye tan\u0131nan yetkinin idarenin kanunili\u011fi ve yasama yetkisinin devredilemezli\u011fi ilkeleriyle ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131, kural\u0131n uygulamada hakl\u0131 nedene dayanmayan farkl\u0131 muamelelere neden olaca\u011f\u0131, ayr\u0131ca kuralla kanunilik \u015fart\u0131 sa\u011flanmaks\u0131z\u0131n haberle\u015fme ile d\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine s\u0131n\u0131rlama getirildi\u011fi, kuralda idareye tan\u0131nan yetkinin denetimi i\u00e7in etkili bir ba\u015fvuru yolunun \u00f6ng\u00f6r\u00fclmedi\u011fi, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin (A\u0130HS) ilgili h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 olan kural\u0131n temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere ili\u015fkin uluslararas\u0131 antla\u015fmalar\u0131n normlar hiyerar\u015fisinde kanunun \u00fczerinde oldu\u011funu \u00f6ng\u00f6ren anayasal h\u00fck\u00fcmle de \u00e7eli\u015fti\u011fi, ayr\u0131ca Anayasa Mahkemesinin bireysel ba\u015fvuru kapsam\u0131nda verdi\u011fi ihlal kararlar\u0131yla ba\u011fda\u015fmayacak \u015fekilde yasal d\u00fczenleme yap\u0131lmas\u0131 nedeniyle Anayasa Mahkemesi kararlar\u0131n\u0131n ba\u011flay\u0131c\u0131 oldu\u011funa ve hi\u00e7bir kimse veya organ\u0131n Anayasa\u2019da \u00f6ng\u00f6r\u00fclmeyen bir devlet yetkisini kullanamayaca\u011f\u0131na ili\u015fkin anayasal h\u00fck\u00fcmlerin de ihlal edildi\u011fi belirtilerek kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 2., 6., 7., 10., 13., 22., 26., 28., 36., 38., 40., 90., 123., 125. ve 153. maddelerine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
c. Anayasa\u2019ya Ayk\u0131r\u0131l\u0131k Sorunu<\/p>\n
31. Anayasa\u2019n\u0131n 26. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda \u201cHerkes, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini s\u00f6z, yaz\u0131, resim veya ba\u015fka yollarla tek ba\u015f\u0131na veya toplu olarak a\u00e7\u0131klama ve yayma hakk\u0131na sahiptir. Bu h\u00fcrriyet Resm\u00ee makamlar\u0131n m\u00fcdahalesi olmaks\u0131z\u0131n haber veya fikir almak ya da vermek serbestli\u011fini de kapsar. Bu f\u0131kra h\u00fckm\u00fc, radyo, televizyon, sinema veya benzeri yollarla yap\u0131lan yay\u0131mlar\u0131n izin sistemine ba\u011flanmas\u0131na engel de\u011fildir.\u201d denilmek suretiyle ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
32. Kuralda Portal \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015ftirilen a\u00e7\u0131k art\u0131rma kapsam\u0131nda ihale al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hak ve menfaatlerine zarar veren internet siteleri hakk\u0131nda 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 8\/A maddesi h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
33. Bilim ve teknolojideki geli\u015fmenin \u00f6nemli yans\u0131malar\u0131ndan biri olan internet, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerin a\u00e7\u0131klanmas\u0131nda kullan\u0131lan etkili bir alan\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerin internet \u00fczerinden ifade edilmesi Anayasa\u2019n\u0131n an\u0131lan maddesinde belirtilen d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerin ba\u015fka yollarla a\u00e7\u0131klanmas\u0131 kapsam\u0131nda kalmaktad\u0131r.<\/p>\n
34. Bu itibarla ihale al\u0131c\u0131l\u0131lar\u0131n\u0131n hak ve menfaatlerine zarar veren internet sitelerinde yer alan i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na ve\/veya bu internet sitelerine eri\u015fimin engellenmesine karar verilmesine imk\u00e2n tan\u0131yan kural\u0131n ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne s\u0131n\u0131rlama getirdi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
35. Anayasa\u2019n\u0131n 13. maddesinde \u201cTemel hak ve h\u00fcrriyetler, \u00f6zlerine dokunulmaks\u0131z\u0131n yaln\u0131zca Anayasan\u0131n ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak ve ancak kanunla s\u0131n\u0131rlanabilir. Bu s\u0131n\u0131rlamalar, Anayasan\u0131n s\u00f6z\u00fcne ve ruhuna, demokratik toplum d\u00fczeninin ve l\u00e2ik Cumhuriyetin gereklerine ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine ayk\u0131r\u0131 olamaz.\u201d denilmektedir. Buna g\u00f6re ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne s\u0131n\u0131rlama getiren d\u00fczenlemelerin kanunla yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
36. Bu kapsamda ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u0131n\u0131rlamaya y\u00f6nelik bir kanuni d\u00fczenlemenin \u015feklen var olmas\u0131 yeterli olmay\u0131p yasal kurallar\u0131n keyf\u00eeli\u011fe izin vermeyecek \u015fekilde belirli ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir nitelikte olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
37. Esasen temel haklar\u0131 s\u0131n\u0131rlayan kanunun bu niteliklere sahip olmas\u0131 Anayasa\u2019n\u0131n 2. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan hukuk devleti ilkesinin de bir gere\u011fidir. Hukuk devletinde, kanuni d\u00fczenlemelerin hem ki\u015filer hem de idare y\u00f6n\u00fcnden herhangi bir duraksamaya ve ku\u015fkuya yer vermeyecek \u015fekilde a\u00e7\u0131k, net, anla\u015f\u0131l\u0131r, uygulanabilir ve nesnel olmas\u0131, ayr\u0131ca kamu otoritelerinin keyf\u00ee uygulamalar\u0131na kar\u015f\u0131 koruyucu \u00f6nlem i\u00e7ermesi gerekir. Kanunda bulunmas\u0131 gereken bu nitelikler hukuki g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan da zorunludur. Zira bu ilke hukuk normlar\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olmas\u0131n\u0131, bireylerin t\u00fcm eylem ve i\u015flemlerinde devlete g\u00fcven duyabilmesini, devletin de yasal d\u00fczenlemelerinde bu g\u00fcven duygusunu zedeleyici y\u00f6ntemlerden ka\u00e7\u0131nmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lar (AYM, E.2015\/41, K.2017\/98, 4\/5\/2017, \u00a7\u00a7 153, 154). Dolay\u0131s\u0131yla Anayasa\u2019n\u0131n 13. maddesinde s\u0131n\u0131rlama \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc olarak belirtilen kanunilik, Anayasa\u2019n\u0131n 2. maddesinde g\u00fcvenceye ba\u011flanan hukuk devleti ilkesi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda yorumlanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
38. Haczedilen malla ilgili olarak Portal \u00fczerinden yap\u0131lacak ihaleye kat\u0131lan ki\u015filerin sanal ortamda bildirecekleri ki\u015fisel verilerinin korunmas\u0131n\u0131 isteme ile s\u00f6z konusu ihale kapsam\u0131nda g\u00fcvenlik i\u00e7inde teklif verme ve gereken \u015fartlar\u0131 ta\u015f\u0131malar\u0131 durumunda da haczedilen mal\u0131 sat\u0131n alma haklar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bu itibarla ihale al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n Portal \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015fecek ihale kapsam\u0131nda zarar g\u00f6rebilecek hak ve menfaatleri y\u00f6n\u00fcnden belirsizli\u011fin bulundu\u011fu s\u00f6ylenemez.<\/p>\n
39. Bununla birlikte ihale al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hak ve menfaatlerine zarar veren internet siteleri hakk\u0131nda an\u0131lan Kanun\u2019un 8\/A maddesi h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanaca\u011f\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi nedeniyle kanunilik \u015fart\u0131 ba\u011flam\u0131nda s\u00f6z konusu maddenin ayr\u0131ca ele al\u0131nmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
40. Bu kapsamda kural uyar\u0131nca ihale al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hak ve menfaatlerine zarar veren internet siteleri hakk\u0131nda tesis edilecek i\u015flem ve bu i\u015fleme kar\u015f\u0131 ba\u015fvurulabilecek kanun yolunun kanunilik \u015fart\u0131na uygun \u015fekilde d\u00fczenlenmesi gerekmektedir.<\/p>\n
41. Kural uyar\u0131nca ihale al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hak ve menfaatlerine zarar veren internet siteleri hakk\u0131nda madde h\u00fck\u00fcmleri uygulanacak ve bu kapsamda an\u0131lan internet sitelerinde yer alan i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na ve\/veya bu internet sitelerine eri\u015fimin engellenmesine karar verilebilecektir. Buna g\u00f6re ihale al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hak ve menfaatlerine zarar veren internet siteleri hakk\u0131nda verilecek karar\u0131n belirli ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir nitelikte olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemez.<\/p>\n
42. Maddenin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda s\u00f6z konusu karar\u0131 verecek merciler say\u0131lm\u0131\u015f, (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda ise Ba\u015fkan taraf\u0131ndan verilen karar\u0131n h\u00e2kim onay\u0131na sunulmas\u0131na ili\u015fkin d\u00fczenlemeye yer verilmi\u015ftir. Ayr\u0131ca (3) numaral\u0131 f\u0131krada madde kapsam\u0131ndaki eri\u015fimin engellenmesi kararlar\u0131n\u0131n ihlalin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi yay\u0131n, k\u0131s\u0131m, b\u00f6l\u00fcm ile ilgili olarak (URL, vb. \u015feklinde) i\u00e7eri\u011fe eri\u015fimin engellenmesi y\u00f6ntemiyle verilece\u011fi ancak teknik olarak ihlale ili\u015fkin i\u00e7eri\u011fe eri\u015fimin engellenemedi\u011fi veya ilgili i\u00e7eri\u011fe eri\u015fimin engellenmesi yoluyla ihlalin \u00f6nlenemedi\u011fi durumlarda internet sitesinin t\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131n\u0131n verilebilece\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
43. Bu itibarla ihale al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hak ve menfaatlerine zarar veren internet sitelerinde yer alan i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na ve\/veya bu internet sitelerine eri\u015fimin engellenmesine ili\u015fkin karar verecek merci ile bu karar\u0131n tabi oldu\u011fu usul ve esaslar\u0131n duraksamaya yer vermeyecek \u015fekilde a\u00e7\u0131k ve net olarak d\u00fczenlendi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
44. \u00d6te yandan 4\/12\/2004 tarihli ve 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019nun 267. maddesinde h\u00e2kim kararlar\u0131 ile kanunun g\u00f6sterdi\u011fi h\u00e2llerde mahkeme kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 itiraz yoluna ba\u015fvurulabilece\u011fi belirtilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 8\/A maddesi uyar\u0131nca h\u00e2kim taraf\u0131ndan verilen kararlara kar\u015f\u0131 itirazda bulunulmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bununla birlikte ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne s\u0131n\u0131rlama getiren kararlara kar\u015f\u0131 ba\u015fvurulacak yarg\u0131sal yolun etkili g\u00fcvenceler i\u00e7ermesi de kanunilik \u015fart\u0131n\u0131n bir gere\u011fidir.<\/p>\n
45. 5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 268. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesinde h\u00e2kim veya mahkeme karar\u0131na kar\u015f\u0131 itiraz\u0131n an\u0131lan Kanun\u2019da ayr\u0131ca h\u00fck\u00fcm bulunmayan h\u00e2llerde Kanun\u2019un 35. maddesine g\u00f6re ilgililerin karar\u0131 \u00f6\u011frendi\u011fi tarihten itibaren yedi g\u00fcn i\u00e7inde karar\u0131 veren merciye dilek\u00e7e verilmesi veya tutana\u011fa ge\u00e7irilmek \u015fart\u0131yla zab\u0131t k\u00e2tibine beyanda bulunulmas\u0131 suretiyle yap\u0131laca\u011f\u0131, (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda karar\u0131na itiraz edilen h\u00e2kim veya mahkemenin itiraz\u0131 yerinde g\u00f6rmesi h\u00e2linde karar\u0131n\u0131 d\u00fczeltece\u011fi, yerinde g\u00f6rmemesi durumunda ise en ge\u00e7 \u00fc\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde itiraz\u0131 incelemeye yetkili olan merciye g\u00f6nderece\u011fi belirtilmi\u015ftir. S\u00f6z konusu maddenin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda da itiraz\u0131 incelemeye yetkili merciler say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
46. 270. maddenin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda itiraz\u0131 inceleyecek merci taraf\u0131ndan itiraz\u0131n, yaz\u0131yla cevap verebilmesi i\u00e7in Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 ve kar\u015f\u0131 tarafa bildirilebilece\u011fi, inceleme ve ara\u015ft\u0131rma yap\u0131labilece\u011fi ve gerekli g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde bunlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131n emredilebilece\u011fi, 271. maddenin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesinde ise Kanun\u2019da yaz\u0131l\u0131 h\u00e2ller sakl\u0131 kalmak \u015fart\u0131yla itiraz hakk\u0131nda duru\u015fma yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n karar verilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
47. Bu ba\u011flamda 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 8\/A maddesinde i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya eri\u015fimin engellenmesine ili\u015fkin uyu\u015fmazl\u0131klar y\u00f6n\u00fcnden hukuk sistemindeki mevcut yarg\u0131lama usullerinden farkl\u0131 bir y\u00f6ntemin \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, bu kapsamda i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na ve\/veya eri\u015fimin engellenmesine y\u00f6nelik idari i\u015flemin sulh ceza h\u00e2kimi taraf\u0131ndan onaylanmas\u0131 karar\u0131na kar\u015f\u0131 5271 say\u0131l\u0131 Kanun h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re yap\u0131lan itiraz\u0131n reddedilmesiyle an\u0131lan i\u015flemin kesinle\u015fti\u011fi ve bu bak\u0131mdan ilgili internet i\u00e7eriklerine eri\u015fimin belirsiz s\u00fcreyle engellenmesinin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r (Art\u0131 Media Gmbh [GK], B. No: 2019\/40078, 14\/9\/2023, \u00a7 44).<\/p>\n
48. Anayasa Mahkemesinin bireysel ba\u015fvuru kapsam\u0131nda verdi\u011fi kararda 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019da \u00f6ng\u00f6r\u00fclen eri\u015fimin engellenmesi yolunda ilgililerin silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ilkesinden yararlanamad\u0131klar\u0131, savunmalar\u0131n\u0131 ortaya koymak i\u00e7in makul imk\u00e2nlara ula\u015famad\u0131klar\u0131, hukuki dinlenilme ile \u00e7eli\u015fmeli yarg\u0131lama hakk\u0131na sahip olabilecekleri tek a\u015faman\u0131n itiraz a\u015famas\u0131 oldu\u011fu ancak itiraz yolunun da taraflar\u0131n yarg\u0131lamaya aktif olarak kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren \u00e7eli\u015fmeli bir yarg\u0131lama sunmaktan ve yarg\u0131laman\u0131n ilk a\u015famas\u0131ndaki eksiklikleri telafi etmekten uzak oldu\u011fu, bu nedenle s\u00f6z konusu maddenin yarg\u0131lama hukukunun usul\u00fc g\u00fcvencelerini bar\u0131nd\u0131rmad\u0131\u011f\u0131, s\u0131k\u0131 ve etkili bir koruma mekanizmas\u0131na sahip olmad\u0131\u011f\u0131, demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygun ve orant\u0131l\u0131 karar verilmesini sa\u011flayacak g\u00fcvenceleri de i\u00e7ermedi\u011fi de\u011ferlendirilmi\u015ftir (Art\u0131 Media Gmbh, \u00a7 44).<\/p>\n
49. Bu kapsamda Anayasa Mahkemesi an\u0131lan Kanun\u2019un 8\/A maddesinin kamusal makamlar\u0131n takdir yetkisini daraltmak suretiyle keyf\u00ee uygulamalar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilecek temel g\u00fcvenceleri i\u00e7ermemesi nedeniyle kanunilik \u015fart\u0131n\u0131 sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015farak adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine karar vermi\u015f ve s\u00f6z konusu karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin yasama organ\u0131na bildirilmesine h\u00fckmetmi\u015ftir (Art\u0131 Media Gmbh, \u00a7\u00a7 47, 56).<\/p>\n
50. Kuralda ihale al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hak ve menfaatlerine zarar veren internet siteleri hakk\u0131nda s\u00f6z konusu maddenin uygulanaca\u011f\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi nedeniyle Anayasa Mahkemesinin bireysel ba\u015fvuru kapsam\u0131nda maddeye ili\u015fkin kanunilik \u015fart\u0131 ba\u011flam\u0131nda a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7eler kural y\u00f6n\u00fcnden de ge\u00e7erlidir.<\/p>\n
51. Buna g\u00f6re kural uyar\u0131nca ihale al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hak ve menfaatlerine zarar veren internet sitelerinde yer alan i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya bu internet sitelerine eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131na kar\u015f\u0131 ba\u015fvurulacak yarg\u0131sal yolun usule ili\u015fkin etkili g\u00fcvenceler i\u00e7erdi\u011fi s\u00f6ylenemez.<\/p>\n
52. Bu itibarla ihale al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hak ve menfaatlerine zarar veren internet siteleri hakk\u0131nda maddenin uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren kuralla ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne getirilen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n kanunilik \u015fart\u0131n\u0131 sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
53. A\u00e7\u0131klanan nedenle kural, Anayasa\u2019n\u0131n 13. ve 26. maddelerine ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u0130ptali gerekir.<\/p>\n
Muhterem \u0130NCE ve \u00d6mer \u00c7INAR bu g\u00f6r\u00fc\u015fe kat\u0131lmam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
Kural Anayasa\u2019n\u0131n 13. ve 26. maddelerine ayk\u0131r\u0131 g\u00f6r\u00fclerek iptal edildi\u011finden ayr\u0131ca Anayasa\u2019n\u0131n 2., 6., 7., 10., 22., 28., 36., 38., 40., 90., 123., 125. ve 153. maddeleri y\u00f6n\u00fcnden incelenmemi\u015ftir.<\/p>\n
2. Sekizinci F\u0131kran\u0131n Birinci C\u00fcmlesinde Yer Alan \u201c\u2026Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131nca\u2026\u201d \u0130baresi ile Be\u015finci C\u00fcmlesi<\/p>\n
a. Anlam ve Kapsam <\/p>\n
54. 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 111\/b maddesinin sekizinci f\u0131kras\u0131n\u0131n bir ila d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc c\u00fcmlelerinde haczedilen mal\u0131n UYAP \u00fczerinden sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilece\u011fi Portalin i\u015fleyi\u015fini veya g\u00fcvenli\u011fini tehlikeye sokan ya da Portale eri\u015fimi engelleyen veyahut zorla\u015ft\u0131ran nitelikte eylemlerde bulunan ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filerin Portale giri\u015flerinin Bakanl\u0131k\u00e7a \u00fc\u00e7 ay s\u00fcreyle engellenece\u011fi, engelleme i\u015fleminin derh\u00e2l uygulanmaya ba\u015flanaca\u011f\u0131 ve Portalin ilgili ki\u015filerin g\u00f6rebilece\u011fi bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde duyurulaca\u011f\u0131, bu i\u015fleme kar\u015f\u0131 duyuru tarihinden itibaren on be\u015f g\u00fcn i\u00e7inde 30\/3\/2005 tarihli ve 5326 say\u0131l\u0131 Kabahatler Kanunu h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca sulh ceza h\u00e2kimli\u011fine ba\u015fvurulabilece\u011fi, h\u00e2kimin ba\u015fvuruyu ivedi olarak karara ba\u011flayaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. An\u0131lan f\u0131kran\u0131n birinci c\u00fcmlesinde yer alan \u201c\u2026Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131nca\u2026\u201d ibaresi dava konusu kurallardan ilkini olu\u015fturmaktad\u0131r. F\u0131kran\u0131n dava konusu di\u011fer kural olan be\u015finci c\u00fcmlesinde ise ba\u015fvurunun yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n ihalenin tamamlanmas\u0131n\u0131 engellemeyece\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
55. Bu itibarla dava konusu ibareyle belirli \u015fartlarda ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filerin Portale giri\u015flerinin engellenmesi konusunda Bakanl\u0131\u011fa yetki tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re Portalin i\u015fleyi\u015fini veya g\u00fcvenli\u011fini tehlikeye sokan ya da Portale eri\u015fimi engelleyen veyahut zorla\u015ft\u0131ran nitelikte fiilleri ger\u00e7ekle\u015ftiren ki\u015filerin Portale giri\u015fleri Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan \u00fc\u00e7 ay s\u00fcreyle engellenecektir.<\/p>\n
56. Kuralla Bakanl\u0131\u011fa tan\u0131nan s\u00f6z konusu yetkinin ba\u011fl\u0131 yetki niteli\u011finde oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Ba\u015fka bir deyi\u015fle birinci c\u00fcmlede belirtilen fiillerin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi h\u00e2linde bu fiilleri ger\u00e7ekle\u015ftiren ki\u015filerin Portale giri\u015flerinin engellenip engellenmeyece\u011fi hususunda Bakanl\u0131\u011fa takdir yetkisi tan\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
57. \u00d6te yandan kuralda ilgililerin Portale giri\u015flerinin engellenece\u011fi s\u00fcre \u00fc\u00e7 ay olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f olup bu konuda da Bakanl\u0131\u011f\u0131n takdir yetkisi bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
58. Dava konusu c\u00fcmlede ise Bakanl\u0131\u011f\u0131n ilgililerin Portale giri\u015flerinin \u00fc\u00e7 ay s\u00fcreyle engellenmesi i\u015flemine kar\u015f\u0131 sulh ceza h\u00e2kimli\u011fine yap\u0131lacak ba\u015fvurunun ihalenin tamamlanmas\u0131na engel te\u015fkil etmeyece\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Kural\u0131n lafz\u0131nda herhangi bir s\u0131n\u0131rlama bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan kural engelleme i\u015fleminin y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte oldu\u011fu s\u00fcre\u00e7te yap\u0131lan t\u00fcm ihaleleri kapsamaktad\u0131r.<\/p>\n
59. Bu itibarla kural uyar\u0131nca Bakanl\u0131\u011f\u0131n ilgililerin Portale giri\u015flerinin engellenmesine ili\u015fkin i\u015flemlerine kar\u015f\u0131 yarg\u0131 yoluna ba\u015fvurulsa dahi bu ba\u015fvurunun sonucu beklenmeksizin t\u00fcm ihaleler tamamlanabilecektir.<\/p>\n
b. \u0130ptal Talebinin Gerek\u00e7esi <\/p>\n
60. Dava dilek\u00e7esinde \u00f6zetle; dava konusu kurallar uyar\u0131nca Bakanl\u0131\u011f\u0131n Portale giri\u015fin engellenmesine ili\u015fkin tesis edece\u011fi i\u015flemin cezai yapt\u0131r\u0131m niteli\u011finde oldu\u011fu, an\u0131lan engellemeyi gerektiren fiillerin herhangi bir s\u0131n\u0131rlamaya tabi olmaks\u0131z\u0131n Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan tespit edilmesinin belirsizlik olu\u015fturdu\u011fu, kurallarla Bakanl\u0131\u011fa \u00e7er\u00e7evesi \u00e7izilmeksizin Portale giri\u015fin engellenmesine y\u00f6nelik yetki tan\u0131nmas\u0131n\u0131n idarenin kanunili\u011fi ve yasama yetkisinin devredilemezli\u011fi ilkeleriyle ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131, bu ba\u011flamda kurallarda haberle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile d\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne getirilen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n kanunilik \u015fart\u0131n\u0131 sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131 gibi \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesi ile demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine de uygun olmad\u0131\u011f\u0131, kurallarla Bakanl\u0131\u011fa s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirli olmayan bir takdir yetkisinin tan\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n e\u015fitlik ilkesiyle ba\u011fda\u015fmayan uygulamalara neden olaca\u011f\u0131, bu durumun ise a\u00e7\u0131k art\u0131rmaya kat\u0131lan \u00f6zel te\u015febb\u00fcslerin f\u0131rsat e\u015fitli\u011fi i\u00e7inde rekabet edememesine yol a\u00e7aca\u011f\u0131, a\u00e7\u0131k art\u0131rmaya konu mal\u0131 sat\u0131n almak isteyenlerin kurallar gere\u011fince \u00fc\u00e7 ay gibi uzun bir s\u00fcre Portale giri\u015flerinin engellenmesinin orant\u0131s\u0131z bir tedbir oldu\u011fu, bu nedenle kurallar\u0131n m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131 da ihlal etti\u011fi, Bakanl\u0131\u011f\u0131n i\u015flemine kar\u015f\u0131 ba\u015fvurulacak yarg\u0131sal yolun usule ili\u015fkin yeterli g\u00fcvence sunmad\u0131\u011f\u0131, kurallar\u0131n A\u0130HS\u2019in ilgili h\u00fck\u00fcmlerine de ayk\u0131r\u0131 olmas\u0131 nedeniyle temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere ili\u015fkin uluslararas\u0131 antla\u015fmalar\u0131n normlar hiyerar\u015fisinde kanunun \u00fczerinde oldu\u011funu \u00f6ng\u00f6ren anayasal h\u00fck\u00fcmle ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131, ayr\u0131ca Anayasa Mahkemesinin bireysel ba\u015fvuru kapsam\u0131nda verdi\u011fi ihlal kararlar\u0131yla \u00e7eli\u015fen kurallarla Anayasa Mahkemesi kararlar\u0131n\u0131n yasama organ\u0131n\u0131 ba\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 ve hi\u00e7bir kimse veya organ\u0131n Anayasa\u2019da \u00f6ng\u00f6r\u00fclmeyen bir devlet yetkisini kullanamayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen anayasal h\u00fck\u00fcmlerin de ihlal edildi\u011fi belirtilerek kurallar\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 2., 6., 7., 10., 13., 22., 26., 35., 36., 38., 40., 48., 90., 123., 125. ve 153. maddelerine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
c. Anayasa\u2019ya Ayk\u0131r\u0131l\u0131k Sorunu<\/p>\n
61. Anayasa\u2019n\u0131n 48. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda \u201cHerkes diledi\u011fi alanda \u00e7al\u0131\u015fma ve s\u00f6zle\u015fme h\u00fcrriyetlerine sahiptir. \u00d6zel te\u015febb\u00fcsler kurmak serbesttir.\u201d denilmektedir. An\u0131lan f\u0131krada ki\u015filerin istedikleri alanda yapacaklar\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler yoluyla hukuki ili\u015fkiye girebilmeleri g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r (AYM, E.2021\/130, K.2022\/110, 28\/9\/2022, \u00a7 10).<\/p>\n
62. Nitekim Dan\u0131\u015fma Meclisinin an\u0131lan maddeye ili\u015fkin kabul etti\u011fi metnin gerek\u00e7esinde \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe dayal\u0131 bir toplumda irade serbestli\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde ki\u015filerin s\u00f6zle\u015fme yapma, meslek se\u00e7me ve \u00e7al\u0131\u015fma \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin bulunmas\u0131n\u0131n tabii oldu\u011fu ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n
63. Kurallarda Portalin i\u015fleyi\u015fini veya g\u00fcvenli\u011fini tehlikeye sokan ya da Portale eri\u015fimi engelleyen veyahut zorla\u015ft\u0131ran nitelikte eylemleri ger\u00e7ekle\u015ftiren ki\u015filerin Portale giri\u015flerinin Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan \u00fc\u00e7 ay s\u00fcreyle engellenece\u011fi ve Bakanl\u0131k i\u015flemi aleyhine yarg\u0131 yoluna ba\u015fvurulmu\u015f olmas\u0131n\u0131n ihalenin tamamlanmas\u0131na engel te\u015fkil etmeyece\u011fi h\u00fckme ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
64. Ki\u015filerin haczedilen mal\u0131n sat\u0131\u015f\u0131na ili\u015fkin ihaleye kat\u0131larak serbest\u00e7e teklif verebilmesi, istedikleri alanda yapacaklar\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler yoluyla hukuki ili\u015fki kurabilmelerine y\u00f6nelik olarak g\u00fcvence sunan s\u00f6zle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bir gere\u011fidir. Bu itibarla Portalde ger\u00e7ekle\u015ftirilecek a\u00e7\u0131k art\u0131rmaya kat\u0131l\u0131m\u0131n idari i\u015flemle engellenmesine imk\u00e2n tan\u0131yan ve bu i\u015flem aleyhine yarg\u0131 yoluna ba\u015fvurulmas\u0131n\u0131n ihalenin tamamlanmas\u0131na engel te\u015fkil etmeyece\u011fini d\u00fczenleyen kurallar, s\u00f6zle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne y\u00f6nelik bir s\u0131n\u0131rlama \u00f6ng\u00f6rmektedir.<\/p>\n
65. Buna g\u00f6re s\u00f6zle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne s\u0131n\u0131rlama getiren kurallar\u0131n kanunilik \u015fart\u0131 ile Anayasa\u2019da \u00f6ng\u00f6r\u00fclen s\u0131n\u0131rlama sebebine uygun ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
66. Bakanl\u0131\u011f\u0131n hangi nitelikteki eylemleri ger\u00e7ekle\u015ftiren ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filerin Portale giri\u015fini ne kadar s\u00fcreyle engelleyece\u011finin ve engelleme i\u015flemine kar\u015f\u0131 yarg\u0131 yoluna ba\u015fvurulmas\u0131n\u0131n do\u011furmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan hukuki neticenin a\u00e7\u0131k ve net olarak d\u00fczenlendi\u011fi g\u00f6zetildi\u011finde kurallar\u0131n kanunilik \u015fart\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
67. Anayasa\u2019n\u0131n 48. maddesinde s\u00f6zle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in herhangi bir s\u0131n\u0131rlama nedeni \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemi\u015f olmakla birlikte \u00f6zel s\u0131n\u0131rlama nedeni \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemi\u015f haklar\u0131n da o hakk\u0131n do\u011fas\u0131ndan kaynaklanan baz\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu kabul edilmektedir. Ayr\u0131ca Anayasa\u2019n\u0131n ba\u015fka maddelerinde yer alan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler ile devlete y\u00fcklenen \u00f6devler, \u00f6zel s\u0131n\u0131rlama sebebi g\u00f6sterilmemi\u015f hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere s\u0131n\u0131r te\u015fkil edebilir.<\/p>\n
68. \u00d6zel bor\u00e7 ili\u015fkilerinde alacakl\u0131n\u0131n alaca\u011f\u0131na makul bir s\u00fcrede kavu\u015fmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131, ba\u015fka bir deyi\u015fle cebr\u00ee icra sisteminin etkili bir \u015fekilde i\u015fletilmesi devletin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri kapsam\u0131ndad\u0131r (Y\u0131ld\u0131z Eker [GK], B. No: 2015\/18872, 22\/11\/2018, \u00a7 70). Bu ba\u011flamda kurallar\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 maddenin gerek\u00e7esinde haczedilen mal\u0131n en az giderle ve en y\u00fcksek bedelle sat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok say\u0131da ki\u015finin teklif verebilmesi, teklif verenlerin haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131, elektronik sat\u0131\u015f i\u015flemlerinin ger\u00e7ekle\u015ftirilece\u011fi sistemin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde i\u015fleyi\u015finin ve g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131, hak kay\u0131plar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi ve uygulama birli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 amac\u0131yla detayl\u0131 d\u00fczenlenmeler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n
69. Buna g\u00f6re kurallarla Portal \u00fczerinde ihalelerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve g\u00fcvenli bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinin hedeflendi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla kurallar\u0131n alacakl\u0131 ve bor\u00e7lu ile ihaleye kat\u0131lanlar\u0131n haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131na ili\u015fkin devletin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri ba\u011flam\u0131nda me\u015fru bir amac\u0131n\u0131n bulundu\u011fu sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bununla birlikte kurallar\u0131n me\u015fru bir amaca y\u00f6nelik olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesiyle \u00e7eli\u015fmemesi de gerekir.<\/p>\n
70. Anayasa\u2019n\u0131n 13. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesi elveri\u015flilik, gereklilik ve orant\u0131l\u0131l\u0131k olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 alt ilkeden olu\u015fmaktad\u0131r. Elveri\u015flilik \u00f6ng\u00f6r\u00fclen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n amaca ula\u015fmaya elveri\u015fli olmas\u0131n\u0131, gereklilik ama\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan s\u0131n\u0131rlaman\u0131n zorunlu olmas\u0131n\u0131, di\u011fer bir ifadeyle ayn\u0131 amaca daha hafif bir s\u0131n\u0131rlama ile ula\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmamas\u0131n\u0131, orant\u0131l\u0131l\u0131k ise hakka getirilen s\u0131n\u0131rlama ile ama\u00e7 aras\u0131nda makul bir dengenin g\u00f6zetilmesi gereklili\u011fini ifade etmektedir.<\/p>\n
71. Portalin i\u015fleyi\u015fini veya g\u00fcvenli\u011fini tehlikeye sokan ya da Portale eri\u015fimi engelleyen veyahut zorla\u015ft\u0131ran nitelikte eylemlerde bulunan ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filerin \u00fc\u00e7 ay s\u00fcreyle Portale giri\u015f yapmalar\u0131n\u0131n engellenmesine imk\u00e2n tan\u0131yan, ayr\u0131ca engelleme i\u015flemi aleyhine yarg\u0131 yoluna ba\u015fvurulmas\u0131n\u0131n ihalenin tamamlanmas\u0131na engel te\u015fkil etmeyece\u011fini \u00f6ng\u00f6ren kurallar\u0131n Portal \u00fczerinde ihalelerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve g\u00fcvenli bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilmesine katk\u0131 sunaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Buna g\u00f6re kurallar\u0131n an\u0131lan me\u015fru amaca ula\u015fma bak\u0131m\u0131ndan elveri\u015fli olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemez.<\/p>\n
72. Portal \u00fczerinde yap\u0131lan ihalelerde rekabet\u00e7i ve yayg\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131n sa\u011flanmas\u0131n\u0131n mal\u0131n ger\u00e7ek de\u011ferinde sat\u0131lmas\u0131na ve bu suretle alacakl\u0131 ile bor\u00e7lunun menfaatlerinin korunmas\u0131na hizmet edece\u011fi ku\u015fkusuzdur (benzer y\u00f6ndeki de\u011ferlendirmeler i\u00e7in bkz. AYM, E.2012\/100, K.2013\/84, 4\/7\/2013). Buna kar\u015f\u0131n Portalin i\u015fleyi\u015fini veya g\u00fcvenli\u011fini tehlikeye sokan ya da Portale eri\u015fimi engelleyen veyahut zorla\u015ft\u0131ran nitelikte eylemlerde bulunan ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filerin Portale giri\u015f yapmaya devam etmeleri durumunda alacakl\u0131 ve bor\u00e7lu ile ihaleye kat\u0131lanlar\u0131n haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015febilecektir.<\/p>\n
73. \u00d6te yandan s\u00f6z konusu ki\u015filerin Portale giri\u015f yapmalar\u0131n\u0131n engellenmesine y\u00f6nelik i\u015flem aleyhine yapacaklar\u0131 yarg\u0131sal ba\u015fvurunun kendili\u011finden ihalenin tamamlanmas\u0131na engel te\u015fkil etmesi h\u00e2linde ihalenin g\u00fcvenlik i\u00e7inde ve makul s\u00fcrede tamamlanmas\u0131 zorla\u015fabilecektir.<\/p>\n
74. Ayr\u0131ca alacakl\u0131 ve bor\u00e7lu ile ihaleye kat\u0131lanlar\u0131n haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131na ili\u015fkin y\u00f6ntemlerin belirlenmesi hususunda kanun koyucunun takdir yetkisi bulunmaktad\u0131r. Bu itibarla kanun koyucunun takdir yetkisi kapsam\u0131nda kalan kurallarla s\u00f6zle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne getirilen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n an\u0131lan me\u015fru amaca ula\u015fma bak\u0131m\u0131ndan gerekli olmad\u0131\u011f\u0131 da s\u00f6ylenemez.<\/p>\n
75. Bununla birlikte orant\u0131l\u0131l\u0131k alt ilkesi gere\u011fince kurallarla s\u00f6zle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne getirilen s\u0131n\u0131rlama ile an\u0131lan me\u015fru ama\u00e7 aras\u0131nda makul bir dengenin sa\u011flanmas\u0131, ba\u015fka bir deyi\u015fle kurallar\u0131n Portale giri\u015f yapmak suretiyle teklif verecek ki\u015filere katlanamayacaklar\u0131 bir k\u00fclfet y\u00fcklememesi gerekir.<\/p>\n
76. Kurallarda Portalin i\u015fleyi\u015fini veya g\u00fcvenli\u011fini tehlikeye sokan ya da Portale eri\u015fimi engelleyen veyahut zorla\u015ft\u0131ran nitelikte eylemlerde bulunan ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filerin Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan Portale giri\u015flerinin engellenebilece\u011fi s\u00fcre \u00fc\u00e7 ay olarak belirlenmi\u015ftir. Bu itibarla ilgililerin s\u00f6zle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne getirilen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n s\u00fcre y\u00f6n\u00fcnden makul olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemez.<\/p>\n
77. 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 111\/b maddesinin sekizinci f\u0131kras\u0131n\u0131n ikinci c\u00fcmlesinde engelleme i\u015fleminin Portalin ilgili ki\u015filerin g\u00f6rebilece\u011fi bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde duyurulaca\u011f\u0131, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc c\u00fcmlesinde ise an\u0131lan i\u015fleme kar\u015f\u0131 duyuru tarihinden itibaren on be\u015f g\u00fcn i\u00e7inde 5326 say\u0131l\u0131 Kanun h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca sulh ceza h\u00e2kimli\u011fine ba\u015fvurulabilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Buna g\u00f6re engelleme i\u015fleminin ilgilisine yaz\u0131l\u0131 olarak bildirilmeyece\u011fi ve an\u0131lan i\u015flem aleyhine sulh ceza h\u00e2kimli\u011fine ba\u015fvuru yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen on be\u015f g\u00fcnl\u00fck s\u00fcrenin ilgilinin i\u015flemden haberdar olup olmad\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n i\u015flemin Portal \u00fczerinde duyuruldu\u011fu tarihten itibaren ba\u015flayaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
78. Bu itibarla i\u015flemden bilgisi olmayan ilgililerin i\u015flemin Portal \u00fczerinden duyuruldu\u011fu tarihten itibaren on be\u015f g\u00fcn i\u00e7inde sulh ceza h\u00e2kimli\u011fine ba\u015fvuramamalar\u0131 h\u00e2linde Portale \u00fc\u00e7 ay s\u00fcreyle eri\u015femeyecekleri ve bu s\u00fcre i\u00e7inde Portal \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015ftirilecek hi\u00e7bir ihaleye teklif veremeyecekleri a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
79. Ayr\u0131ca ilgililerin yasal s\u00fcre i\u00e7inde sulh ceza h\u00e2kimli\u011fine ba\u015fvurmalar\u0131 durumunda belirli \u015fartlarla Bakanl\u0131k i\u015fleminin yarg\u0131sal s\u00fcrecin sonuna kadar y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinin durdurulmas\u0131n\u0131 talep etmelerine imk\u00e2n tan\u0131yan bir g\u00fcvenceye Kanun\u2019da yer verilmemi\u015ftir.<\/p>\n
80. Di\u011fer yandan 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 134. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesinde ihalenin feshini yaln\u0131zca sat\u0131\u015f isteyen alacakl\u0131, bor\u00e7lu, haczedilen mal\u0131n resm\u00ee sicilinde kay\u0131tl\u0131 olan ilgililer ve s\u0131n\u0131rl\u0131 ayni hak sahipleri ile pey s\u00fcrmek suretiyle ihaleye kat\u0131lanlar\u0131n yurt i\u00e7inde bir adres g\u00f6stermek \u015fart\u0131yla icra mahkemesinden \u015fik\u00e2yet yoluyla ihale tarihinden itibaren yedi g\u00fcn i\u00e7inde talep edebilecekleri h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
81. Bununla birlikte Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan Portale giri\u015fi engellenen ki\u015finin, yasal s\u00fcresi i\u00e7inde sulh ceza h\u00e2kimli\u011fine ba\u015fvuramamas\u0131 ya da ba\u015fvurmas\u0131na ra\u011fmen engelleme i\u015fleminin ilgili ihaleler tamamland\u0131ktan sonra kald\u0131r\u0131lmas\u0131 durumunda pey s\u00fcrmek suretiyle ihaleye kat\u0131lanlar kapsam\u0131nda ihalenin feshini talep etmesi de m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r.<\/p>\n
82. Buna g\u00f6re ilgililerin Portale giri\u015flerinin engellenmesine y\u00f6nelik i\u015flemden haberdar olup olmad\u0131klar\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n sulh ceza h\u00e2kimli\u011fine ba\u015fvuru s\u00fcresinin duyuru tarihinden itibaren ba\u015flat\u0131lmas\u0131, ayr\u0131ca yasal s\u00fcresi i\u00e7inde yap\u0131lan ba\u015fvuruda engelleme i\u015fleminin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinin durdurulmas\u0131n\u0131n talep edilmesine imk\u00e2n tan\u0131yan bir d\u00fczenlemenin \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemesi nedeniyle kurallarda s\u00f6zle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne getirilen s\u0131n\u0131rlama ile an\u0131lan me\u015fru ama\u00e7 aras\u0131nda makul bir denge sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Ba\u015fka bir ifadeyle kurallar Bakanl\u0131k\u00e7a Portale giri\u015fleri engellenen ilgililere katlanamayacaklar\u0131 bir k\u00fclfet y\u00fcklemektedir.<\/p>\n
83. Bu itibarla kurallarla s\u00f6zle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne getirilen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n orant\u0131l\u0131l\u0131k alt ilkesi y\u00f6n\u00fcnden \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesini ihlal etti\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
84. A\u00e7\u0131klanan nedenle kurallar, Anayasa\u2019n\u0131n 13. ve 48. maddelerine ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u0130ptalleri gerekir.<\/p>\n
Kurallar Anayasa\u2019n\u0131n 13. ve 48. maddelerine ayk\u0131r\u0131 g\u00f6r\u00fclerek iptal edildi\u011finden ayr\u0131ca Anayasa\u2019n\u0131n 2., 6., 7., 10., 22., 26., 35., 36., 38., 40., 90., 123., 125. ve 153. maddeleri y\u00f6n\u00fcnden incelenmemi\u015ftir.<\/p>\n
3. Dokuzuncu F\u0131kran\u0131n \u0130kinci C\u00fcmlesi<\/p>\n
a. Anlam ve Kapsam<\/p>\n
85. 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 111\/b maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda haczedilen mal\u0131n Portalde ger\u00e7ekle\u015ftirilecek sat\u0131\u015f\u0131na ili\u015fkin a\u00e7\u0131k art\u0131rmada teklif verme s\u00fcresinin yedi g\u00fcn oldu\u011fu, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda ise a\u00e7\u0131k art\u0131rman\u0131n ilanda belirtilen g\u00fcn ile saat aral\u0131\u011f\u0131nda ve teklif verme yoluyla yap\u0131laca\u011f\u0131, teklif verenlerin ki\u015fisel bilgilerinin art\u0131rma s\u00fcresi i\u00e7inde bili\u015fim sistemini i\u015fleten kamu g\u00f6revlileri hari\u00e7 hi\u00e7 kimse taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclemeyece\u011fi ve bili\u015fim sisteminde g\u00f6sterilemeyece\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
86. An\u0131lan maddenin dokuzuncu f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesinde teklif verme s\u00fcresi i\u00e7inde bili\u015fim sisteminin bak\u0131m\u0131 veya iyile\u015ftirilmesi i\u00e7in gerekli olan i\u015flemlerin yap\u0131labilece\u011fi, dava konusu ikinci c\u00fcmlesinde ise s\u00f6z konusu i\u015flemlerin ihalenin ge\u00e7erlili\u011fini etkilemeyece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
87. Bu itibarla kural uyar\u0131nca teklif verme s\u00fcresi i\u00e7inde bili\u015fim sisteminin bak\u0131m\u0131 ve iyile\u015ftirilmesine y\u00f6nelik i\u015flem yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 nedeniyle ihalenin ge\u00e7ersiz say\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
b. \u0130ptal Talebinin Gerek\u00e7esi<\/p>\n
88. Dava dilek\u00e7esinde \u00f6zetle; bili\u015fim sisteminin bak\u0131m\u0131 ve iyile\u015ftirilmesi i\u015flemlerinin yap\u0131laca\u011f\u0131 zaman\u0131n belirsiz oldu\u011fu, bu nedenle teklif verme s\u00fcresi i\u00e7inde an\u0131lan i\u015flemlerin yap\u0131lmas\u0131n\u0131n dava konusu kural uyar\u0131nca ihalenin ge\u00e7erlili\u011fini etkilememesinin hukuki \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik ilkesiyle ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131, kurala g\u00f6re ihaleye kat\u0131lan ki\u015filerin a\u00e7\u0131k art\u0131rmaya konu mal\u0131 sat\u0131n almalar\u0131n\u0131 engelleyebilecek bak\u0131m ve iyile\u015ftirme i\u015flemlerinin yap\u0131lmas\u0131 durumunda dahi ihalenin ge\u00e7erli say\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131 ihlal etti\u011fi, kural\u0131n teklif verme s\u00fcresi i\u00e7inde bili\u015fim sistemine ili\u015fkin ihalenin ge\u00e7ersiz say\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirecek nitelikte i\u015flemlerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131yla yarg\u0131 yoluna ba\u015fvurulmas\u0131na imk\u00e2n tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131, bu durumun idarenin her t\u00fcrl\u00fc eylem ve i\u015flemlerine kar\u015f\u0131 yarg\u0131 yolunun a\u00e7\u0131k oldu\u011funu \u00f6ng\u00f6ren anayasal h\u00fckm\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra hak arama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve etkili ba\u015fvuru hakk\u0131yla da \u00e7eli\u015fti\u011fi, A\u0130HS\u2019in ilgili h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 olan kuralla temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere ili\u015fkin uluslararas\u0131 antla\u015fmalar\u0131n normlar hiyerar\u015fisinde kanunun \u00fczerinde oldu\u011funu \u00f6ng\u00f6ren anayasal h\u00fckm\u00fcn de ihlal edildi\u011fi belirtilerek kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 2., 13., 35., 36., 40., 90. ve 125. maddelerine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
c. Anayasa\u2019ya Ayk\u0131r\u0131l\u0131k Sorunu<\/p>\n
89. 30\/3\/2011 tarihli ve 6216 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 43. maddesi uyar\u0131nca kural, ilgisi nedeniyle Anayasa\u2019n\u0131n 48. maddesi y\u00f6n\u00fcnden de incelenmi\u015ftir.<\/p>\n
90. Anayasa\u2019n\u0131n 40. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda \u201cAnayasa ile tan\u0131nm\u0131\u015f hak ve h\u00fcrriyetleri ihl\u00e2l edilen herkes, yetkili makama geciktirilmeden ba\u015fvurma imk\u00e2n\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131na sahiptir.\u201d denilmi\u015ftir. An\u0131lan h\u00fckme g\u00f6re ki\u015filerin yarg\u0131 makamlar\u0131 ile idari makamlar \u00f6n\u00fcnde haklar\u0131n\u0131 arayabilmelerine kolayl\u0131k ve imk\u00e2n sa\u011flanmas\u0131 anayasal bir zorunluluktur. Bu zorunluluk, temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ihlal edilen ya da ihlal edildi\u011fini iddia eden ki\u015filerin ilgili yarg\u0131 veya idari merciler nezdinde \u015fik\u00e2yetlerini dile getirmesi hususunda devlete gerekli ve yeterli mekanizmalar\u0131 olu\u015fturarak uygun ko\u015fullar\u0131 sa\u011flama y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc getirmektedir (AYM, E.2019\/102, K.2019\/99, 25\/12\/2019, \u00a7 16).<\/p>\n
91. Bu \u00e7er\u00e7evede Anayasa\u2019n\u0131n an\u0131lan maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan etkili ba\u015fvuru hakk\u0131; anayasal bir hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcren herkese hakk\u0131n niteli\u011fine uygun olarak iddialar\u0131n\u0131 inceletebilece\u011fi makul, eri\u015filebilir, etkili, ihlalin ger\u00e7ekle\u015fmesini veya s\u00fcrmesini engellemeye ya da sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmaya elveri\u015fli idari ve yarg\u0131sal yollara ba\u015fvuruda bulunabilme imk\u00e2n\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131n\u0131 teminat alt\u0131na almaktad\u0131r (AYM, E.2019\/102, K.2019\/99, 25\/12\/2019, \u00a7 17).<\/p>\n
92. Kural uyar\u0131nca teklif verme s\u00fcresi i\u00e7inde bili\u015fim sisteminin bak\u0131m\u0131 ve iyile\u015ftirilmesine y\u00f6nelik i\u015flemler yap\u0131lsa dahi ihale ge\u00e7ersiz say\u0131lmayacakt\u0131r.<\/p>\n
93. Portal \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015ftirilecek ihaleye kat\u0131lmak suretiyle teklif verilmesi s\u00f6zle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kapsam\u0131nda kalmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla Portal \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015ftirilecek a\u00e7\u0131k art\u0131rmada ilgililerin teklif vermelerini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00fc\u00e7le\u015ftiren veya imk\u00e2ns\u0131z h\u00e2le getiren i\u015flemlerin yap\u0131lmas\u0131 durumunda s\u00f6zle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlal edilebilece\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
94. Bu itibarla ihale s\u00fcresince bili\u015fim sisteminin bak\u0131m\u0131 ve iyile\u015ftirilmesine y\u00f6nelik olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilen i\u015flemler nedeniyle s\u00f6zle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlal edildi\u011fi iddias\u0131yla ba\u015fvurulabilecek etkili bir yolun \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi etkili ba\u015fvuru hakk\u0131n\u0131n gere\u011fidir.<\/p>\n
95. 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 134. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda 6098 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 281. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen sebepler de d\u00e2hil olmak ihalenin ge\u00e7ersiz say\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektiren sebeplerin bulundu\u011funu ileri s\u00fcrmek suretiyle yaln\u0131zca sat\u0131\u015f isteyen alacakl\u0131, bor\u00e7lu, haczedilen mal\u0131n resm\u00ee sicilinde kay\u0131tl\u0131 olan ilgililer ve s\u0131n\u0131rl\u0131 ayni hak sahipleri ile pey s\u00fcrmek suretiyle ihaleye i\u015ftirak edenlerin yurt i\u00e7inde bir adres g\u00f6stermek \u015fart\u0131yla icra mahkemesinden ihalenin feshini \u015fik\u00e2yet yoluyla ihale tarihinden itibaren yedi g\u00fcn i\u00e7inde talep edebilecekleri ve ilgililerin ihalenin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ana kadar ger\u00e7ekle\u015fen i\u015flemlerdeki hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k hakk\u0131nda en ge\u00e7 ihale g\u00fcn\u00fc bilgi sahibi olduklar\u0131n\u0131n kabul edilece\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
96. 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 134. maddesinin be\u015finci f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesinde ise ihalenin feshinin talep edilmesi \u00fczerine icra mahkemesinin talep tarihinden itibaren yirmi g\u00fcn i\u00e7inde duru\u015fma yapaca\u011f\u0131 ve taraflar duru\u015fmaya gelmeseler dahi gereken karar\u0131 verece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
97. Bununla birlikte s\u00f6z konusu d\u00fczenlemelerde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen yarg\u0131sal yolun etkili oldu\u011fundan s\u00f6z edebilmek i\u00e7in ilgililerin ihale s\u00fcrecindeki her t\u00fcrl\u00fc hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k iddialar\u0131n\u0131 icra mahkemesinde ileri s\u00fcrebilmesi ve mahkemece bu iddialar\u0131n incelenebilmesine imk\u00e2n tan\u0131nmas\u0131 gerekir. Ba\u015fka bir ifadeyle bir uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n dava konusu edilebilmesi etkili ba\u015fvuru hakk\u0131n\u0131n hayata ge\u00e7irilebilmesi i\u00e7in yeterli olmay\u0131p uyu\u015fmazl\u0131\u011fa ili\u015fkin esasl\u0131 iddialar yarg\u0131 mercilerince de\u011ferlendirilmeli ve karara ba\u011flanmal\u0131d\u0131r (bu y\u00f6ndeki de\u011ferlendirmeler i\u00e7in bkz. Ebubekir Suratl\u0131 [GK], B. No: 2018\/10997, 29\/11\/2023, \u00a7 42).<\/p>\n
98. S\u00f6z konusu Kanun\u2019un 111\/b maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda haczedilen mal\u0131n Portalde ger\u00e7ekle\u015ftirilecek sat\u0131\u015f\u0131na ili\u015fkin a\u00e7\u0131k art\u0131rmada teklif verme s\u00fcresinin yedi g\u00fcn oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. An\u0131lan s\u00fcre i\u00e7inde bili\u015fim sisteminin bak\u0131m\u0131 ve iyile\u015ftirilmesine y\u00f6nelik i\u015flemlerin yap\u0131lmas\u0131 nedeniyle Portale eri\u015fimin \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde zorla\u015fmas\u0131n\u0131n veya ihaleye sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde teklif verilememesinin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
99. Kanun\u2019un 115. maddesinin sekizinci f\u0131kras\u0131nda ise icra m\u00fcd\u00fcr\u00fcn\u00fcn art\u0131rma bittikten sonraki ilk i\u015f g\u00fcn\u00fcnde Portalden kaynaklanan teknik sebeplerle art\u0131rman\u0131n son on dakikas\u0131 i\u00e7inde teklif verilemedi\u011fini Portal kay\u0131tlar\u0131ndan tespit etmesi durumunda art\u0131rma s\u00fcresinin bir g\u00fcn uzat\u0131lmas\u0131na karar verece\u011fi, s\u00f6z konusu kararda art\u0131rman\u0131n ba\u015flayaca\u011f\u0131 ve bitece\u011fi tarih ile saati g\u00f6sterece\u011fi ve t\u00fcm bu hususlar\u0131 Portalde derh\u00e2l duyuraca\u011f\u0131, belirtilen durumda art\u0131rman\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 tarihinin art\u0131rma s\u00fcresinin uzat\u0131lmas\u0131na karar verildi\u011fi tarihten itibaren \u00fc\u00e7 g\u00fcn\u00fc ge\u00e7emeyece\u011fi, bu s\u00fcre i\u00e7inde daha \u00f6nce en y\u00fcksek teklif verenin teklifiyle ba\u011fl\u0131 olaca\u011f\u0131, ayr\u0131ca yeni isteklilerin de teminat yat\u0131rmak suretiyle art\u0131rmaya kat\u0131labilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
100. Bununla birlikte art\u0131rman\u0131n son on dakikas\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Portalden kaynaklanan sebeplerle teklif verilememi\u015f olmas\u0131 h\u00e2li teklif verme s\u00fcresinin uzat\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektiren bir neden olarak d\u00fczenlenmemi\u015ftir. Bu itibarla s\u00f6z konusu d\u00fczenlemenin ihale s\u00fcrecinin tamam\u0131n\u0131 kapsayacak \u015fekilde hak kay\u0131plar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131racak nitelikte bir g\u00fcvence olu\u015fturdu\u011fu s\u00f6ylenemez.<\/p>\n
101. Kural uyar\u0131nca ilgililerin teklif verme s\u00fcresi i\u00e7inde bili\u015fim sisteminin bak\u0131m\u0131 ile iyile\u015ftirilmesine y\u00f6nelik i\u015flemler nedeniyle teklif verebilmelerinin \u00f6nemli oranda g\u00fc\u00e7le\u015fti\u011fini veya imk\u00e2ns\u0131z h\u00e2le geldi\u011fini ya da an\u0131lan i\u015flemlerin ihalenin ge\u00e7ersiz say\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektiren ba\u015fka bir durumun a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131na neden oldu\u011funu ileri s\u00fcrmek suretiyle yarg\u0131 mercilerine ba\u015fvurmalar\u0131 durumunda kural uyar\u0131nca ihalenin ge\u00e7ersiz say\u0131lmas\u0131n\u0131n gerekip gerekmedi\u011fine ili\u015fkin bir de\u011ferlendirme yap\u0131labilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
102. Nitekim kuralda teklif verme s\u00fcresi i\u00e7inde bili\u015fim sisteminin bak\u0131m\u0131 ile iyile\u015ftirilmesine y\u00f6nelik olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilen i\u015flemlerin ihalenin ge\u00e7ersiz say\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirecek bir hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturmayaca\u011f\u0131 aksi ortaya konulamayacak \u015fekilde kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n
103. Bu itibarla teklif verme s\u00fcresi i\u00e7inde bili\u015fim sisteminin bak\u0131m\u0131 ve iyile\u015ftirilmesine y\u00f6nelik i\u015flemler nedeniyle s\u00f6zle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddialar\u0131n esas\u0131n\u0131n yarg\u0131 mercilerince incelenmesine imk\u00e2n tan\u0131mayan kural, an\u0131lan \u00f6zg\u00fcrl\u00fckle ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak etkili ba\u015fvuru hakk\u0131n\u0131 ihlal etmektedir.<\/p>\n
104. A\u00e7\u0131klanan nedenle kural, Anayasa\u2019n\u0131n 40. ve 48. maddelerine ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u0130ptali gerekir.<\/p>\n
Kural Anayasa\u2019n\u0131n 40. ve 48. maddelerine ayk\u0131r\u0131 g\u00f6r\u00fclerek iptal edildi\u011finden ayr\u0131ca Anayasa\u2019n\u0131n 2., 13., 35., 36., 90. ve 125. maddeleri y\u00f6n\u00fcnden incelenmemi\u015ftir.<\/p>\n
C. Kanun\u2019un 33. Maddesiyle 2004 Say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a Eklenen Ge\u00e7ici 18. Maddenin \u0130kinci F\u0131kras\u0131n\u0131n Birinci C\u00fcmlesi ile 48. Maddesiyle 5395 Say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a Eklenen Ge\u00e7ici 2. Maddenin (2) Numaral\u0131 F\u0131kras\u0131n\u0131n Birinci C\u00fcmlesinin \u0130ncelenmesi<\/p>\n
1. Anlam ve Kapsam <\/p>\n
105. 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019da 7343 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019la bir\u00e7ok de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lm\u0131\u015f, ayr\u0131ca 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a baz\u0131 h\u00fck\u00fcmler eklenmi\u015f, an\u0131lan Kanun\u2019da yer alan baz\u0131 h\u00fck\u00fcmler ise y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
106. Bu kapsamda Kanun\u2019un 87. maddesinde haczedilen mal\u0131n k\u0131ymetinin belirlenmesine ili\u015fkin hususlar d\u00fczenlenmi\u015f, 88. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc c\u00fcmlesinde haczedilmi\u015f ancak muhafaza alt\u0131na al\u0131nmam\u0131\u015f mallar\u0131n sat\u0131\u015f talebi \u00fczerine muhafaza alt\u0131na al\u0131naca\u011f\u0131 veya ihale al\u0131c\u0131s\u0131na teslime haz\u0131r h\u00e2le getirilece\u011fi, aksi takdirde sat\u0131\u015f yap\u0131lamayaca\u011f\u0131, be\u015finci c\u00fcmlesinde ise sicile kay\u0131tl\u0131 motorlu kara ara\u00e7lar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan 106. madde h\u00fckm\u00fcn\u00fcn sakl\u0131 oldu\u011fu \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
107. 106. maddede sat\u0131\u015f talebi i\u00e7in s\u00fcreler ve giderlerin yat\u0131r\u0131lmas\u0131, 111\/b maddesinde elektronik ortamda a\u00e7\u0131k art\u0131rma suretiyle sat\u0131\u015f, 114. maddede a\u00e7\u0131k art\u0131rmaya haz\u0131rl\u0131k tedbirleri, 115. maddede ihalenin yap\u0131lmas\u0131 ve 118. maddede ihale bedelinin \u00f6denmesi ile mal\u0131n teslimine ili\u015fkin d\u00fczenlemelere yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
108. 124. maddenin ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u201c1 \u2013 \u015eartname:\u201d \u015feklinde de\u011fi\u015ftirilmi\u015f, an\u0131lan maddenin ikinci, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kralar\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
109. 126. maddede ta\u015f\u0131nmaz\u0131n a\u00e7\u0131k art\u0131rma ile sat\u0131\u015f\u0131na ili\u015fkin haz\u0131rl\u0131k tedbirleri, 127. maddede ta\u015f\u0131nmaz\u0131n sat\u0131\u015f ilan\u0131n\u0131n tebli\u011fi, 129. maddede ta\u015f\u0131nmaz\u0131n ihalesi, 130. maddede de ta\u015f\u0131nmaz\u0131n ihalesi bedelinin \u00f6denmesine ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
110. \u0130halenin feshi ve fark\u0131n\u0131n tahsiline ili\u015fkin d\u00fczenlemelerin yer ald\u0131\u011f\u0131 133. madde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
111. 134. maddenin de\u011fi\u015ftirilen dokuzuncu f\u0131kras\u0131nda ihale kesinle\u015fmedik\u00e7e ve ihale konusu mal al\u0131c\u0131ya teslim edilmedik\u00e7e veya teslime haz\u0131r duruma getirilmedik\u00e7e ihale bedelinin alacakl\u0131lara \u00f6denmeyece\u011fi, ihale konusu mal\u0131n teslim edilemeyece\u011fi ya da teslime haz\u0131r h\u00e2le getirilemeyece\u011fi durumlarda ise ihalenin icra m\u00fcd\u00fcr\u00fc taraf\u0131ndan iptal edilece\u011fi ve ihale bedelinin al\u0131c\u0131s\u0131na \u00f6denece\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
112. An\u0131lan maddenin onuncu f\u0131kras\u0131nda sat\u0131\u015f ilan\u0131n\u0131n tebli\u011f edilmemesi veya sat\u0131lan mal\u0131n esasl\u0131 niteliklerindeki hataya veya ihalede fesada daha sonra vak\u0131f olunmas\u0131 durumunda \u015fik\u00e2yet s\u00fcresinin \u00f6\u011frenme tarihinden ba\u015flayaca\u011f\u0131, ancak bu s\u00fcrenin ihaleden itibaren bir y\u0131l\u0131 ge\u00e7emeyece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f iken f\u0131krada yer alan \u201c\u2026ihaleden\u2026\u201d ibaresi 7343 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 27. maddesiyle \u201c\u2026ihalenin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin karar\u0131n elektronik sat\u0131\u015f portal\u0131nda ilan edildi\u011fi tarihten\u2026\u201d \u015feklinde de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n
113. 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 242. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda iflas masas\u0131na ait mallara ili\u015fkin art\u0131rma ilan\u0131 ve haz\u0131rl\u0131k tedbirlerinde an\u0131lan Kanun\u2019un 126. maddesi h\u00fckm\u00fcn\u00fcn uygulanaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
114. Kanun\u2019un 244. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda ise iflas masas\u0131na ait mallar\u0131n art\u0131rmayla sat\u0131\u015f\u0131nda uygulanacak h\u00fck\u00fcmlere 111\/b maddesi eklenmi\u015f, 133. madde ise s\u00f6z konusu sat\u0131\u015fta uygulanacak h\u00fck\u00fcmler aras\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
115. 111\/b maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda an\u0131lan maddenin uygulanmas\u0131na ili\u015fkin y\u00f6netmelik ile 106. maddede \u00f6ng\u00f6r\u00fclen tarifenin 7343 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren alt\u0131 ay i\u00e7inde \u00e7\u0131kar\u0131laca\u011f\u0131, ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n dava konusu ilk kural\u0131 olu\u015fturan birinci c\u00fcmlesinde ise an\u0131lan Kanun\u2019la 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 87., 88., 106., 110., 111\/b, 114., 115., 118., 124., 126., 127., 129., 130., 133., 242. ve 244. maddeleri ile 134. maddesinin dokuz ve onuncu f\u0131kralar\u0131nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerin uygulanmas\u0131na Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan belirlenen il veya il\u00e7elerde 111\/b maddesinin uygulanmas\u0131na ili\u015fkin y\u00f6netmeli\u011fin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren ba\u015flanaca\u011f\u0131 ve s\u00f6z konusu de\u011fi\u015fikliklerin en ge\u00e7 bir y\u0131l\u0131n sonunda \u00fclke genelinde uygulanaca\u011f\u0131 h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
116. Bu itibarla dava konusu ilk kural uyar\u0131nca an\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerin uygulanaca\u011f\u0131 il veya il\u00e7eler 111\/b maddesinin uygulanmas\u0131na ili\u015fkin y\u00f6netmeli\u011fin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan belirlenecek, y\u00f6netmeli\u011fin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren en ge\u00e7 bir y\u0131l\u0131n sonunda ise de\u011fi\u015fiklikler \u00fclke genelinde uygulamaya konulacakt\u0131r.<\/p>\n
117. 5395 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a 7343 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 39. maddesiyle \u201c\u00c7ocuk Teslimi ve \u00c7ocukla Ki\u015fisel \u0130li\u015fki Kurulmas\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m eklenmi\u015f, 5395 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019da mevcut olan D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m ise Be\u015finci K\u0131s\u0131m olarak tesels\u00fcl ettirilmi\u015ftir.<\/p>\n
118. An\u0131lan Kanun\u2019a eklenen D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m\u2019da yer alan 41\/A maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda \u00e7ocuk teslimi veya \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na dair aile mahkemeleri taraf\u0131ndan verilen ilam veya tedbir kararlar\u0131n\u0131n \u00e7ocu\u011fun \u00fcst\u00fcn yarar\u0131 esas al\u0131nmak suretiyle Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan kurulan adli destek ve ma\u011fdur hizmetleri m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerince (M\u00fcd\u00fcrl\u00fck) an\u0131lan K\u0131s\u0131m h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re yerine getirilece\u011fi belirtilmi\u015f, maddenin (2) numaral\u0131 ve devam\u0131 f\u0131kralar\u0131nda ise M\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerin \u00e7al\u0131\u015fma usul ile esaslar\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
119. Kanun\u2019un 41\/B maddesinde \u00e7ocuk teslimine dair ilam veya tedbir kararlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesi, 41\/C maddesinde \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na dair ilam veya tedbir kararlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesi, 41\/D maddesinde de \u00e7ocuk teslimi yerlerine ili\u015fkin hususlarda h\u00fck\u00fcmler \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
120. 41\/E maddesinde \u00e7ocuk teslimi ve \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na dair ilam veya tedbir kararlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesine ili\u015fkin olarak M\u00fcd\u00fcrl\u00fck\u00e7e yap\u0131lan i\u015flem ve verilen kararlara kar\u015f\u0131 \u015fik\u00e2yet ve itiraz, 41\/F maddesinde \u00e7ocuk teslimi ve \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na dair ilam veya tedbir kararlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesine muhalefet edenler hakk\u0131nda uygulanacak yapt\u0131r\u0131mlara ili\u015fkin usul ve esaslar d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
121. 41\/G maddesinde \u00e7ocuk teslimi ve \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131 kapsam\u0131nda \u00e7ocu\u011fun uzman veya \u00f6\u011fretmen taraf\u0131ndan y\u00fck\u00fcml\u00fcden ya da hak sahibinden teslim al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ya da di\u011ferine teslim edildi\u011fi s\u0131rada kayda al\u0131nan ses veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin internet ortam\u0131nda yay\u0131mlanmas\u0131 nedeniyle ki\u015filik haklar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini iddia eden ki\u015filerin i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 veya eri\u015fimin engellenmesi talebinde bulunmas\u0131yla ilgili d\u00fczenlemelere yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
122. 41\/H maddesinde de \u00e7ocuk teslimi ve \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na dair ilam veya tedbir kararlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesiyle ilgili olarak yap\u0131lacak i\u015flemlerin giderlerinin kar\u015f\u0131lanmas\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
123. 41\/\u0130 maddesinde D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m\u2019\u0131n uygulanmas\u0131na ili\u015fkin usul ve esaslar\u0131n Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lacak y\u00f6netmelikle belirlenece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir. Ge\u00e7ici 2. maddenin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda ise s\u00f6z konusu y\u00f6netmeli\u011fin 7343 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren alt\u0131 ay i\u00e7inde \u00e7\u0131kar\u0131laca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
124. 5395 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un ge\u00e7ici 2. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n dava konusu di\u011fer kural\u0131 olu\u015fturan birinci c\u00fcmlesinde de D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m\u2019\u0131n uygulanmas\u0131na Bakanl\u0131k\u00e7a belirlenen il veya il\u00e7elerde ba\u015flanaca\u011f\u0131 ve y\u00f6netmeli\u011fin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren en ge\u00e7 bir y\u0131l\u0131n sonunda \u00fclke genelinde uygulanaca\u011f\u0131 h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
125. Bu itibarla kural uyar\u0131nca an\u0131lan Kanun\u2019un D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m\u2019\u0131 \u00f6ncelikle Bakanl\u0131k\u00e7a belirlenen il veya il\u00e7elerde uygulanmaya ba\u015flanacak, Bakanl\u0131k\u00e7a \u00e7\u0131kar\u0131lacak y\u00f6netmeli\u011fin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren en ge\u00e7 bir y\u0131l\u0131n sonunda ise D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m t\u00fcm \u00fclkede uygulamaya konulacakt\u0131r.<\/p>\n
2. \u0130ptal Talebinin Gerek\u00e7esi<\/p>\n
126. Dava dilek\u00e7esinde \u00f6zetle; dava konusu kurallarla yasal de\u011fi\u015fikliklerin yer ve zaman bak\u0131m\u0131ndan uygulanmas\u0131na ili\u015fkin olarak Bakanl\u0131\u011fa yetki tan\u0131nmas\u0131n\u0131n belirlilik ilkesini ihlal etti\u011fi, ayr\u0131ca bu hususta Bakanl\u0131\u011fa yetki verilmesinin idarenin kanunili\u011fi ve yasama yetkisinin devredilemezli\u011fi ilkeleriyle de ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131 belirtilerek kurallar\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 2., 7., 87., 123. ve 124. maddelerine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
3. Anayasa\u2019ya Ayk\u0131r\u0131l\u0131k Sorunu<\/p>\n
a. 2004 Say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a Eklenen Ge\u00e7ici 18. Maddenin \u0130kinci F\u0131kras\u0131n\u0131n Birinci C\u00fcmlesi<\/p>\n
127. Anayasa\u2019n\u0131n 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti eylem ve i\u015flemleri hukuka uygun, insan haklar\u0131na sayg\u0131l\u0131, bu hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri koruyup g\u00fc\u00e7lendiren, her alanda adil bir hukuk d\u00fczeni kurup bunu geli\u015ftirerek s\u00fcrd\u00fcren, hukuki g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flayan, Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 durum ve tutumlardan ka\u00e7\u0131nan, hukuk kurallar\u0131yla kendini ba\u011fl\u0131 sayan ve yarg\u0131 denetimine a\u00e7\u0131k olan devlettir.<\/p>\n
128. Hukuk devletinin temel unsurlar\u0131ndan biri olan belirlilik ilkesi, hukuksal g\u00fcvenlikle ba\u011flant\u0131l\u0131 olup ki\u015finin kanundan belirli bir kesinlik i\u00e7inde hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yapt\u0131r\u0131m\u0131n veya sonucun ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunlar\u0131n idareye hangi m\u00fcdahale yetkisini verdi\u011fini bilmesini zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. Ki\u015fi ancak bu durumda kendisine d\u00fc\u015fen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri \u00f6ng\u00f6rebilir ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ayarlayabilir.<\/p>\n
129. Kuralda 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 87., 88., 106., 110., 111\/b, 114., 115., 118., 124., 126., 127., 129., 130., 133., 242. ve 244. maddeleri ile 134. maddesinin dokuz ve onuncu f\u0131kralar\u0131nda 7343 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019la yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerin Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan belirlenen il veya il\u00e7elerde 111\/b maddesinin onuncu f\u0131kras\u0131nda belirtilen y\u00f6netmeli\u011fin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren uygulanmaya ba\u015flanaca\u011f\u0131 ve en ge\u00e7 bir y\u0131l\u0131n sonunda an\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerin \u00fclke genelinde uygulamaya konulaca\u011f\u0131 h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
130. Kural\u0131n gerek\u00e7esinde \u00f6zetle, 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019da de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmak suretiyle ihalelerin tamamen elektronik ortamda ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinin sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 ve bu de\u011fi\u015fikli\u011fin a\u015famal\u0131 olarak uygulamaya ge\u00e7irilmesinin hedeflendi\u011fi ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n
131. 7343 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019da ihalelerin tamamen elektronik ortamda yap\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik d\u00fczenlemelerin \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi suretiyle yap\u0131sal bir de\u011fi\u015fikli\u011finin ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi g\u00f6zetildi\u011finde kuralda belirtilen de\u011fi\u015fikliklerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u015fekilde uygulanabilmesi i\u00e7in hukuki ve idari altyap\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131n gerekti\u011fini \u00f6ng\u00f6rmek kanun koyucunun takdirindedir. Bu ba\u011flamda an\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerin \u00fclke genelinde a\u015famal\u0131 olarak uygulamaya ge\u00e7irilmesi i\u00e7in Bakanl\u0131\u011fa yetki tan\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
132. Bununla birlikte kuralla de\u011fi\u015fikliklerin uygulanaca\u011f\u0131 il veya il\u00e7eleri tespit etme konusunda Bakanl\u0131\u011fa tan\u0131nan yetkinin belirlilik ilkesini ihlal etmemesi gerekir.<\/p>\n
133. 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 111\/b maddesinin onuncu f\u0131kras\u0131nda an\u0131lan maddenin uygulanmas\u0131na ve haczedilenlerin elektronik ortamda a\u00e7\u0131k art\u0131rma suretiyle sat\u0131\u015f\u0131na ili\u015fkin usul ve esaslar\u0131n Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulacak y\u00f6netmelikle belirlenece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Kuralda say\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerin uygulanmas\u0131na y\u00f6netmeli\u011fin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren Bakanl\u0131k\u00e7a belirlenen il veya il\u00e7elerde ba\u015flanacakt\u0131r. Ba\u015fka bir ifadeyle de\u011fi\u015fikliklerin uygulanabilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle y\u00f6netmeli\u011fin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi gerekmektedir.<\/p>\n
134. An\u0131lan Kanun\u2019un ge\u00e7ici 18. maddenin birinci f\u0131kras\u0131nda y\u00f6netmelik ile 106. madde uyar\u0131nca \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gereken tarifenin 7343 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren alt\u0131 ay i\u00e7inde \u00e7\u0131kar\u0131laca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Buna g\u00f6re y\u00f6netmeli\u011fin hangi tarihe kadar \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi herhangi bir teredd\u00fcde yer vermeyecek \u015fekilde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
135. Bu ba\u011flamda kuralda de\u011fi\u015fikliklerin y\u00f6netmeli\u011fin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan belirlenen il veya il\u00e7elerde uygulanmaya ba\u015flanaca\u011f\u0131 ve en ge\u00e7 bir y\u0131l\u0131n sonunda \u00fclke genelinde uygulanaca\u011f\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6zetildi\u011finde de\u011fi\u015fikliklerin en ge\u00e7 hangi tarihte t\u00fcm \u00fclkede uygulamaya konulaca\u011f\u0131 hususunda belirsizli\u011fin bulundu\u011fu s\u00f6ylenemez.<\/p>\n
136. Ayr\u0131ca de\u011fi\u015fikliklerin uygulanaca\u011f\u0131 yerlerde idari altyap\u0131n\u0131n haz\u0131rlanm\u0131\u015f olmas\u0131 gerekti\u011fi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda y\u00f6netmelik y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdikten sonra de\u011fi\u015fikliklerin uygulanaca\u011f\u0131 il veya il\u00e7elerin Kanun\u2019la d\u00fczenlenmemesi ve bu hususta Bakanl\u0131\u011fa yetki tan\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
137. \u00d6te yandan Kanun\u2019un ge\u00e7ici 18. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (1), (2), (3) ve (4) numaral\u0131 bentlerinde uygulamaya ge\u00e7ilen il ve il\u00e7elerde ge\u00e7i\u015f tarihinden sonra haczedilen mallar, ilan\u0131 yap\u0131lacak a\u00e7\u0131k art\u0131rmalar, ta\u015f\u0131n\u0131r rehininin veya ipote\u011fin paraya \u00e7evrilmesi, iflas tasfiyesi ve ortakl\u0131\u011f\u0131n giderilmesine ili\u015fkin sat\u0131\u015flar bak\u0131m\u0131ndan ge\u00e7i\u015f tarihinden sonra ilan\u0131 yap\u0131lacak a\u00e7\u0131k art\u0131rmalar ile ge\u00e7i\u015f tarihinden \u00f6nce yap\u0131lan ilan \u00fczerine ihalesi ger\u00e7ekle\u015ftirilemeyen ve yeniden sat\u0131\u015f\u0131 talep edilen a\u00e7\u0131k art\u0131rmalar hakk\u0131nda uygulanacak h\u00fck\u00fcmlerle ilgili d\u00fczenlemelere yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
138. Buna g\u00f6re kuralda Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan belirlenen il veya il\u00e7elerde uygulanmaya ba\u015flanacak de\u011fi\u015fikliklere ili\u015fkin olarak dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken esaslar\u0131n da Kanun\u2019la d\u00fczenlendi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
139. Di\u011fer yandan 7343 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 57. maddesi gere\u011fince y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren de\u011fi\u015fiklilerin ilgililer a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir nitelikte oldu\u011fu ku\u015fkusuzdur. Bu ba\u011flamda kuralla Bakanl\u0131\u011fa tan\u0131nan yetki, s\u00f6z konusu d\u00fczenlemelerin uygulanmaya ba\u015flanaca\u011f\u0131 yerlerin belirlenmesinden ibarettir.<\/p>\n
140. Ayr\u0131ca 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un ge\u00e7ici 18. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n ikinci c\u00fcmlesinde de\u011fi\u015fikliklerin hangi il veya il\u00e7ede ne zaman uygulanaca\u011f\u0131n\u0131n Bakanl\u0131\u011f\u0131n resm\u00ee internet sitesinde duyurulaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla de\u011fi\u015fikliklerin uygulanaca\u011f\u0131 yerler ile uygulanma zaman\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ilgililerin bilgi sahibi olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bir d\u00fczenleme de bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
141. Bu itibarla nihai olarak \u00fclkenin tamam\u0131nda ihalelerin elektronik ortamda yap\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik yap\u0131sal de\u011fi\u015fiklikle ilgili olarak haz\u0131rlanmas\u0131 gereken hukuki ve idari altyap\u0131y\u0131 dikkate almak suretiyle sistemin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde uygulanabilmesi i\u00e7in ge\u00e7i\u015f i\u015fleminin a\u015famal\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilmesine y\u00f6nelik h\u00fck\u00fcm \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesinin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu da dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda an\u0131lan Kanun\u2019un 87., 88., 106., 110., 111\/b, 114., 115., 118., 124., 126., 127., 129., 130., 133., 242. ve 244. maddeleri ile 134. maddesinin dokuz ve onuncu f\u0131kralar\u0131nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerin uygulanaca\u011f\u0131 il veya il\u00e7elerin tespit edilmesi konusunda Bakanl\u0131\u011fa yetki tan\u0131yan ve de\u011fi\u015fikliklerin 111\/b maddesinin onuncu f\u0131kras\u0131nda belirtilen y\u00f6netmeli\u011fin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren en ge\u00e7 bir y\u0131l\u0131n sonunda \u00fclke genelinde uygulamaya konulmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren kural\u0131n belirlilik ilkesini ihlal etmedi\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
142. A\u00e7\u0131klanan nedenle kural, Anayasa\u2019n\u0131n 2. maddesine ayk\u0131r\u0131 de\u011fildir. \u0130ptal talebinin reddi gerekir.<\/p>\n
Kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 7. ve 123. maddelerine de ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ise de bu ba\u011flamda belirtilen hususlar\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 2. maddesi y\u00f6n\u00fcnden yap\u0131lan de\u011ferlendirmeler kapsam\u0131nda ele al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 nedeniyle Anayasa\u2019n\u0131n 7. ve 123. maddeleri y\u00f6n\u00fcnden ayr\u0131ca bir inceleme yap\u0131lmas\u0131na gerek g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
Kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 87. ve 124. maddeleriyle ilgisi g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
b. 5395 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a Eklenen Ge\u00e7ici 2. Maddenin (2) Numaral\u0131 F\u0131kras\u0131n\u0131n Birinci C\u00fcmlesi<\/p>\n
143. 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 43. maddesi uyar\u0131nca kural, ilgisi nedeniyle Anayasa\u2019n\u0131n 38. maddesi y\u00f6n\u00fcnden de incelenmi\u015ftir.<\/p>\n
144. Anayasa\u2019n\u0131n 38. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda \u201cKimse, i\u015flendi\u011fi zaman y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan kanunun su\u00e7 saymad\u0131\u011f\u0131 bir fiilden dolay\u0131 cezaland\u0131r\u0131lamaz; kimseye su\u00e7u i\u015fledi\u011fi zaman kanunda o su\u00e7 i\u00e7in konulmu\u015f olan cezadan daha a\u011f\u0131r bir ceza verilemez.\u201d denilerek su\u00e7un kanunili\u011fi; \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda da \u201cCeza ve ceza yerine ge\u00e7en g\u00fcvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur.\u201d denilmek suretiyle cezan\u0131n kanunili\u011fi ilkesi g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Anayasa\u2019n\u0131n an\u0131lan maddesinde yer alan su\u00e7ta ve cezada kanunilik ilkesi uyar\u0131nca hangi fiillerin yasakland\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve bu yasak fiillere verilecek cezalar\u0131n hi\u00e7bir ku\u015fkuya yer b\u0131rakmayacak a\u00e7\u0131kl\u0131kta, anla\u015f\u0131l\u0131r ve s\u0131n\u0131rlar\u0131 belli olacak bi\u00e7imde kanunda g\u00f6sterilmesi gerekmektedir. Ki\u015filerin yasak fiilleri \u00f6nceden bilmeleri d\u00fc\u015f\u00fcncesine dayanan bu ilkeyle temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r (AYM, E.2011\/129, K.2012\/81, 24\/5\/2012).<\/p>\n
145. Bu ba\u011flamda su\u00e7 ve cezaya ili\u015fkin yasal d\u00fczenlemelerin yer ve zaman bak\u0131m\u0131ndan uygulanmas\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerin de su\u00e7 ve cezada kanunilik ilkesini ihlal etmemesi gerekir. Ba\u015fka bir ifadeyle an\u0131lan d\u00fczenlemelerin uygulanaca\u011f\u0131 yer ve zamana ili\u015fkin hususlar\u0131n kanunla d\u00fczenlenmesi gerekmektedir.<\/p>\n
146. Kuralda 5395 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a eklenen D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m\u2019\u0131n, Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan belirlenen il veya il\u00e7elerde uygulanmaya ba\u015flanaca\u011f\u0131 ve an\u0131lan Kanun\u2019un ge\u00e7ici 2. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca \u00e7\u0131kar\u0131lacak y\u00f6netmeli\u011fin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren en ge\u00e7 bir y\u0131l\u0131n sonunda \u00fclke genelinde uygulamaya ge\u00e7ilece\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
147. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m\u2019da yer alan 41\/F maddesinde \u00e7ocuk teslimi ve \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na dair ilam veya tedbir kararlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesine muhalefet edenler hakk\u0131nda disiplin hapsi uygulanmas\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
148. Bu itibarla kural\u0131n belirlilik ilkesinin yan\u0131 s\u0131ra su\u00e7 ve cezada kanunilik ilkesi y\u00f6n\u00fcnden de incelenmesi gerekir. Nitekim Anayasa Mahkemesi daha \u00f6nceki bir karar\u0131nda, sonradan kazand\u0131\u011f\u0131 mallar\u0131 veya kazanc\u0131nda ve gelirinde ger\u00e7ekle\u015fen art\u0131\u015f\u0131 icra dairesine bildirmeyen bor\u00e7luya uygulanan disiplin hapsini su\u00e7 ve cezada kanunilik ilkesi y\u00f6n\u00fcnden de incelemi\u015ftir (AYM, E.2022\/130, K.2023\/14, 25\/01\/2023, \u00a7\u00a7 6-8).<\/p>\n
149. Kanun\u2019un ge\u00e7ici 2. maddesinin gerek\u00e7esinde maddeyle \u00e7ocuk teslimi ve \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na dair ilam veya tedbir kararlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesine y\u00f6nelik d\u00fczenlemelere ili\u015fkin ge\u00e7i\u015f h\u00fck\u00fcmlerinin \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, bu kapsamda maddenin ikinci f\u0131kras\u0131yla D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m\u2019\u0131n uygulanmas\u0131na Bakanl\u0131k\u00e7a belirlenen il veya il\u00e7elerde ba\u015flanaca\u011f\u0131n\u0131n ve (1) numaral\u0131 f\u0131kra uyar\u0131nca \u00e7\u0131kar\u0131lacak y\u00f6netmeli\u011fin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren en ge\u00e7 bir y\u0131l\u0131n sonunda \u00fclke genelinde uygulamaya ge\u00e7ilece\u011finin \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n
150. Buna g\u00f6re kural\u0131n \u00e7ocuk teslimi ve \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na dair ilam veya tedbir kararlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesine ili\u015fkin yap\u0131sal de\u011fi\u015fikli\u011fin sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u015fekilde uygulanmas\u0131 amac\u0131yla ihdas edildi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Ba\u015fka bir ifadeyle D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m\u2019\u0131n uygulanabilmesi i\u00e7in idari altyap\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurulmak suretiyle kuralla Bakanl\u0131\u011fa uygulamaya ge\u00e7ilecek il veya il\u00e7eleri belirleme yetkisi tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
151. \u00c7ocuk teslimi ve \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na dair ilam veya tedbir kararlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesine ili\u015fkin d\u00fczenlemeler i\u00e7eren D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m\u2019\u0131n gerekli idari altyap\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131ndan sonra a\u015famal\u0131 \u015fekilde uygulamaya ge\u00e7irilmesini \u00f6ng\u00f6rmek kanun koyucunun takdirindedir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle \u00e7ocuk teslimi ve \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na dair ilam veya tedbir kararlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesine ili\u015fkin yap\u0131sal de\u011fi\u015fikli\u011fin uygulanabilmesi i\u00e7in gereken idari altyap\u0131 dikkate al\u0131nmak suretiyle D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m\u2019\u0131n uygulanaca\u011f\u0131 il veya il\u00e7eler Kanun\u2019la belirlenmeksizin bu hususta Bakanl\u0131\u011fa yetki tan\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
152. 7343 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 57. maddesi uyar\u0131nca y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m\u2019da yer alan d\u00fczenlemeler ilgililer a\u00e7\u0131s\u0131ndan ula\u015f\u0131labilir niteliktedir. Kuralda ise D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m\u2019\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u015fekilde uygulanabilmesi i\u00e7in Bakanl\u0131\u011fa D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m\u2019\u0131n uygulanmaya ba\u015flanaca\u011f\u0131 il ve il\u00e7eleri belirlemekten ibaret bir yetki tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re kuralla Bakanl\u0131\u011fa tan\u0131nan yetkinin ilgililerin D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m\u2019da yer alan d\u00fczenlemeleri \u00f6ng\u00f6rebilmelerini engelleyen bir y\u00f6n\u00fc bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
153. \u00d6te yandan kural uyar\u0131nca D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m, 5395 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un ge\u00e7ici 2. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda belirtilen y\u00f6netmeli\u011fin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren en ge\u00e7 bir y\u0131l\u0131n sonunda \u00fclke genelinde uygulanmaya ba\u015flanacakt\u0131r. An\u0131lan f\u0131krada ise s\u00f6z konusu y\u00f6netmeli\u011fin 7343 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren alt\u0131 ay i\u00e7inde \u00e7\u0131kar\u0131laca\u011f\u0131 h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re Bakanl\u0131\u011f\u0131n y\u00f6netmeli\u011fi hangi s\u00fcre i\u00e7inde \u00e7\u0131karmas\u0131 gerekti\u011fi de \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir \u015fekilde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
154. Bu itibarla 5395 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m\u2019\u0131n\u0131n \u00fclke genelinde uygulamaya ge\u00e7ece\u011fi tarihe ili\u015fkin \u00e7er\u00e7evenin \u00e7izilmedi\u011fi ve bu konuda belirsizli\u011fin bulundu\u011fu s\u00f6ylenemez.<\/p>\n
155. Ayr\u0131ca an\u0131lan Kanun\u2019un ge\u00e7ici 2. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n ikinci c\u00fcmlesinde D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m\u2019\u0131n hangi il veya il\u00e7ede ne zaman uygulanaca\u011f\u0131n\u0131n Bakanl\u0131\u011f\u0131n resm\u00ee internet sitesinde duyurulaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla uygulamaya ge\u00e7ilecek yerler ve uygulama tarihleri bak\u0131m\u0131ndan ilgililerin bilgi sahibi olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bir d\u00fczenleme de bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
156. Di\u011fer yandan an\u0131lan maddenin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda, (2) numaral\u0131 f\u0131kra uyar\u0131nca D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m\u2019\u0131n hen\u00fcz uygulanmad\u0131\u011f\u0131 yerlerde 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lan 25., 25\/a ve 25\/b maddelerinin uygulanmas\u0131na devam edilece\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
157. S\u00f6z konusu Kanun\u2019un 7343 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019la y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lan 25. maddesinde \u00e7ocuk teslimine ili\u015fkin ilam\u0131n icra dairesine verilmesi h\u00e2linde icra memurunun 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 24. maddesinde belirtilen \u015fekilde bor\u00e7luya icra emri tebli\u011f etmek suretiyle yedi g\u00fcn i\u00e7inde \u00e7ocu\u011fun teslimini emredece\u011fi, bor\u00e7lunun bu emrin gere\u011fini yerine getirmemesi durumunda \u00e7ocuk nerede bulunursa bulunsun ilam h\u00fckm\u00fcn\u00fcn zorla yerine getirilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
158. An\u0131lan Kanun\u2019un 7343 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019la y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lan 25\/a maddesinde ise \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fkinin d\u00fczenlenmesine dair ilam h\u00fckm\u00fcn\u00fcn yerine getirilmesi talebi \u00fczerine icra memurunun \u00e7ocu\u011fun ilam gere\u011fince lehine h\u00fck\u00fcm verilen tarafla ki\u015fisel ili\u015fkide bulunmas\u0131na engel olunmamas\u0131n\u0131, aksi takdirde ilam h\u00fckm\u00fcn\u00fcn zorla yerine getirilece\u011fini bor\u00e7luya 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 24. maddesinde belirtilen \u015fekilde bir icra emriyle tebli\u011f edece\u011fi, bu emirde ilam h\u00fckm\u00fcne ayk\u0131r\u0131 hareket edilmesi durumunda an\u0131lan Kanun\u2019un m\u00fclga 341. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen yapt\u0131r\u0131m\u0131n uygulanabilece\u011fi hususuna yer verilece\u011fi, bor\u00e7lunun emre ayk\u0131r\u0131 hareket etmesi durumunda ilam\u0131n zorla yerine getirilece\u011fi ve bor\u00e7lunun alacakl\u0131n\u0131n \u015fik\u00e2yeti \u00fczerine s\u00f6z konusu madde uyar\u0131nca cezaland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
159. Kanun\u2019un 7343 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019la y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lan 341. maddesinde de \u00e7ocuk teslimi hakk\u0131ndaki ilam\u0131n veya ara karar\u0131n\u0131n gere\u011fini yerine getirmeyen ya da yerine getirilmesini engelleyen ki\u015fi hakk\u0131nda lehine h\u00fck\u00fcm verilen ki\u015finin \u015fik\u00e2yeti \u00fczerine alt\u0131 aya kadar zorlama hapsine karar verilece\u011fi ve hapsin uygulanmas\u0131na ba\u015fland\u0131ktan sonra ilam\u0131n veya ara karar\u0131n\u0131n gere\u011finin yerine getirilmesi durumunda ilgilinin tahliye edilece\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
160. Bu itibarla \u00e7ocuk teslimi ve \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na ili\u015fkin kararlar\u0131n yerine getirilmesine muhalefet edenler hakk\u0131nda 7343 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesinden \u00f6nce de \u015fik\u00e2yet \u00fczerine zorlama hapsi uygulanmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
161. 5395 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 41\/A maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda ise \u00e7ocuk teslimi ve \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na dair ilam ile tedbir kararlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesine y\u00f6nelik i\u015f ve i\u015flemlerin icra daireleri taraf\u0131ndan de\u011fil m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerce y\u00fcr\u00fct\u00fclece\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
162. Bu ba\u011flamda an\u0131lan Kanun\u2019un 41\/B maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda \u00e7ocuk teslimine dair ilam veya tedbir kararlar\u0131n\u0131n y\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn r\u0131zas\u0131yla yerine getirilmemesi h\u00e2linde hak sahibinin ilam veya tedbir karar\u0131n\u0131n yerine getirilmesi i\u00e7in m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011fe ba\u015fvurabilece\u011fi, (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda talebi alan m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn her t\u00fcrl\u00fc ileti\u015fim vas\u0131tas\u0131n\u0131 kullanmak suretiyle y\u00fck\u00fcml\u00fcyle irtibata ge\u00e7ece\u011fi ve m\u00fcd\u00fcrl\u00fck taraf\u0131ndan belirlenen g\u00fcn ile saatte hak sahibine teslim edilmek \u00fczere \u00e7ocu\u011fun belirlenen yere getirilmesini derh\u00e2l bildirece\u011fi, ayr\u0131ca bu bildirimin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya y\u00fck\u00fcml\u00fcyle irtibat kurulamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tutana\u011fa ba\u011flayaca\u011f\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n
163. S\u00f6z konusu maddenin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda ise y\u00fck\u00fcml\u00fcyle irtibat kurulamamas\u0131 veya y\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn \u00e7ocu\u011fu getirmeyece\u011fini beyan etmesi ya da y\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn \u00e7ocu\u011fu belirlenen yere getirmemesi h\u00e2linde m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn derh\u00e2l y\u00fck\u00fcml\u00fcye \u00e7ocu\u011fun teslim edilmesine ili\u015fkin emir d\u00fczenleyerek 11\/2\/1959 tarihli ve 7201 say\u0131l\u0131 Tebligat Kanunu h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re y\u00fck\u00fcml\u00fcye tebli\u011f edece\u011fi belirtilmi\u015f ve emirde yer almas\u0131 gereken hususlar say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kapsamda 5395 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 41\/B maddesinin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (d) bendinde emrin gere\u011finin yerine getirilmemesi h\u00e2linde disiplin hapsi uygulanaca\u011f\u0131 hususuna emirde yer verilece\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
164. \u00c7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na dair ilam veya tedbir kararlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesi bak\u0131m\u0131ndan an\u0131lan Kanun\u2019un 41\/C maddesinin (1) ila (3) numaral\u0131 f\u0131kralar\u0131nda 41\/B maddesinin (1) ila (3) numaral\u0131 f\u0131kralar\u0131yla ayn\u0131 y\u00f6nde d\u00fczenlemelere yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
165. Kanun\u2019un 41\/F maddesinin (1) ila (3) numaral\u0131 f\u0131kralar\u0131nda da \u00e7ocuk teslimine dair ilam veya tedbir kararlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesine ili\u015fkin teslim emrine ayk\u0131r\u0131 hareket edenler ile emrin gere\u011finin yerine getirilmesini engelleyenlerin bir ay i\u00e7inde yap\u0131lacak \u015fik\u00e2yet \u00fczerine fiil su\u00e7 te\u015fkil etse dahi \u00fc\u00e7 aya kadar disiplin hapsiyle cezaland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131, \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na dair ilam veya tedbir kararlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesine ili\u015fkin teslim emrine ayk\u0131r\u0131 hareket edenler ile emrin gere\u011finin yerine getirilmesini engelleyenlerin ise bir ay i\u00e7inde yap\u0131lacak \u015fik\u00e2yet \u00fczerine \u00fc\u00e7 g\u00fcnden on g\u00fcne kadar disiplin hapsiyle cezaland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131, ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131 i\u00e7in kendisine \u00e7ocuk teslim edilen hak sahibinin de ilam veya tedbir karar\u0131nda belirtilen s\u00fcrenin bitiminde \u00e7ocu\u011fu belirlenen yere getirmemesi durumunda bir ay i\u00e7inde yap\u0131lacak \u015fik\u00e2yet \u00fczerine fiil su\u00e7 te\u015fkil etse dahi \u00fc\u00e7 aya kadar disiplin hapsiyle cezaland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
166. Kanun\u2019un ge\u00e7ici 2. maddesinin (5) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda s\u00f6z konusu maddenin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten sonra (3) numaral\u0131 f\u0131kra gere\u011fince 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un m\u00fclga 25., 25\/a ve 25\/b maddelerine g\u00f6re icra dairelerince, 5395 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019da yer alan D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m uyar\u0131nca da m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerce y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7ocuk teslimi veya \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131 s\u00fcrecindeki emre veya karar\u0131n yerine getirilmesine muhalefet eylemleri bak\u0131m\u0131ndan an\u0131lan Kanun\u2019un 41\/F maddesinin uygulanaca\u011f\u0131 h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
167. Bu ba\u011flamda kuralda Bakanl\u0131\u011fa D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m\u2019\u0131n uygulanaca\u011f\u0131 il ve il\u00e7eleri belirleme konusunda tan\u0131nan yetkinin disiplin hapsine ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerin yer ve zaman bak\u0131m\u0131ndan uygulanmas\u0131n\u0131 kapsamad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
168. Buna g\u00f6re kuralda D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m\u2019\u0131n \u00fclke genelinde uygulanaca\u011f\u0131 tarihe ili\u015fkin temel ilkelerin d\u00fczenlendi\u011fi ve disiplin hapsine ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerin uygulanaca\u011f\u0131 yerlerin tespit edilmesine ili\u015fkin olarak Bakanl\u0131\u011fa yetki tan\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetildi\u011finde kural\u0131n belirlilik ile su\u00e7 ve cezada kanunilik ilkeleriyle \u00e7eli\u015fmedi\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
169. A\u00e7\u0131klanan nedenle kural, Anayasa\u2019n\u0131n 2. ve 38. maddelerine ayk\u0131r\u0131 de\u011fildir. \u0130ptal talebinin reddi gerekir.<\/p>\n
Kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 7. ve 123. maddelerine de ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ise de bu ba\u011flamda belirtilen hususlar\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 2. maddesi y\u00f6n\u00fcnden yap\u0131lan de\u011ferlendirmeler kapsam\u0131nda ele al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 nedeniyle Anayasa\u2019n\u0131n 7. ve 123. maddeleri y\u00f6n\u00fcnden ayr\u0131ca bir inceleme yap\u0131lmas\u0131na gerek g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
Kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 87. ve 124. maddeleriyle ilgisi g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
\u00c7. Kanun\u2019un 44. Maddesiyle 5395 Say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a Eklenen 41\/F Maddesinin (1) ve (3) Numaral\u0131 F\u0131kralar\u0131nda Yer Alan \u201c\u2026fiil su\u00e7 te\u015fkil etse dahi,\u2026\u201d \u0130barelerinin \u0130ncelenmesi<\/p>\n
1. Anlam ve Kapsam<\/p>\n
170. 5395 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 41\/F maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda \u00e7ocuk teslimine dair ilam veya tedbir kararlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesine ili\u015fkin teslim emrine ayk\u0131r\u0131 hareket edenler ile emrin gere\u011finin yerine getirilmesini engelleyenlerin bir ay i\u00e7inde yap\u0131lacak \u015fik\u00e2yet \u00fczerine fiil su\u00e7 te\u015fkil etse dahi \u00fc\u00e7 aya kadar disiplin hapsiyle cezaland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131, (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda da ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131 i\u00e7in kendisine \u00e7ocuk teslim edilen hak sahibinin ilam veya tedbir karar\u0131nda belirtilen s\u00fcrenin bitiminde \u00e7ocu\u011fu belirlenen yere getirmemesi h\u00e2linde bir ay i\u00e7inde yap\u0131lacak \u015fik\u00e2yet \u00fczerine fiil su\u00e7 te\u015fkil etse dahi \u00fc\u00e7 aya kadar disiplin hapsiyle cezaland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. An\u0131lan f\u0131kralarda yer alan \u201c\u2026fiil su\u00e7 te\u015fkil etse dahi,\u2026\u201d ibareleri dava konusu kurallar\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n
171. Bu itibarla s\u00f6z konusu maddenin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201c\u2026fiil su\u00e7 te\u015fkil etse dahi,\u2026\u201d ibaresi uyar\u0131nca \u00e7ocuk teslimine dair h\u00fck\u00fcm veya tedbir kararlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesine ili\u015fkin teslim emrine ayk\u0131r\u0131 hareket eden ve emrin gere\u011finin yerine getirilmesini engelleyen ki\u015filer hakk\u0131nda bir ay i\u00e7inde \u015fik\u00e2yette bulunulmas\u0131 durumunda bu ki\u015filerin ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri fiil su\u00e7 olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015f olsa dahi \u00fc\u00e7 aya kadar disiplin hapsi uygulanacakt\u0131r. Ba\u015fka bir deyi\u015fle kurala g\u00f6re \u00e7ocuk teslimine dair ilam veya tedbir kararlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesine ili\u015fkin teslim emrine ayk\u0131r\u0131 hareket eden ki\u015filer ile emrin gere\u011finin yerine getirilmesini engelleyen ki\u015filerin ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri fiilin su\u00e7 te\u015fkil etmesi durumunda bu ki\u015filer hakk\u0131nda hem s\u00f6z konusu su\u00e7 i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen yapt\u0131r\u0131ma hem de \u00fc\u00e7 aya kadar disiplin hapsine h\u00fckmedilebilecektir.<\/p>\n
172. Maddenin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201c\u2026fiil su\u00e7 te\u015fkil etse dahi,\u2026\u201d ibaresi gere\u011fince de kendisine \u00e7ocuk teslim edilen hak sahibinin, ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na ili\u015fkin ilam veya tedbir karar\u0131nda belirtilen s\u00fcrenin bitiminde \u00e7ocu\u011fu belirlenen yere getirmemesi ve bir ay i\u00e7inde hakk\u0131nda \u015fik\u00e2yette bulunulmas\u0131 h\u00e2linde ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi fiil su\u00e7 olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015f olsa dahi \u00fc\u00e7 aya kadar disiplin hapsi uygulanacakt\u0131r. Ba\u015fka bir ifadeyle kurala g\u00f6re mahkeme karar\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen s\u00fcrenin sonunda \u00e7ocu\u011fu belirlenen yere getirmeyen hak sahibinin ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi fiilin su\u00e7 te\u015fkil etmesi durumunda hem s\u00f6z konusu su\u00e7 i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen yapt\u0131r\u0131m hem de \u00fc\u00e7 aya kadar disiplin hapsi uygulanabilecektir.<\/p>\n
2. \u0130ptal Talebinin Gerek\u00e7esi <\/p>\n
173. Dava dilek\u00e7esinde \u00f6zetle; dava konusu kurallar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 f\u0131kralarda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen disiplin hapsinin h\u00fcrriyeti ba\u011flay\u0131c\u0131 ceza niteli\u011finde oldu\u011fu, ilgililerin ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri fiilin su\u00e7 te\u015fkil etmesi durumunda disiplin hapsinin yan\u0131 s\u0131ra su\u00e7 i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen cezaya da h\u00fckmedilmesine imk\u00e2n tan\u0131nmas\u0131n\u0131n ayn\u0131 fiilden dolay\u0131 birden fazla yarg\u0131lamama veya cezaland\u0131rmama (ne bis in idem) ilkesiyle ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131, ayr\u0131ca A\u0130HS\u2019in ilgili h\u00fckm\u00fcyle \u00e7eli\u015fen kurallarla temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere ili\u015fkin uluslararas\u0131 antla\u015fmalar\u0131n normlar hiyerar\u015fisinde kanunun \u00fczerinde oldu\u011funu \u00f6ng\u00f6ren anayasal h\u00fckm\u00fcn de ihlal edildi\u011fi belirtilerek kurallar\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 2. ve 90. maddelerine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
3. Anayasa\u2019ya Ayk\u0131r\u0131l\u0131k Sorunu<\/p>\n
174. 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 43. maddesi uyar\u0131nca kurallar, ilgileri nedeniyle Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesi y\u00f6n\u00fcnden incelenmi\u015ftir.<\/p>\n
175. Anayasa\u2019n\u0131n \u201cHak arama h\u00fcrriyeti\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 36. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda \u201cHerkes, me\u015fru vas\u0131ta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg\u0131 mercileri \u00f6n\u00fcnde davac\u0131 veya daval\u0131 olarak iddia ve savunma ile adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na sahiptir.\u201d denilmi\u015ftir.<\/p>\n
176. An\u0131lan f\u0131krada yer alan \u201c\u2026ile adil yarg\u0131lanma\u2026\u201d ibaresi madde metnine 3\/10\/2001 tarihli ve 4709 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 14. maddesiyle eklenmi\u015ftir. S\u00f6z konusu maddenin gerek\u00e7esinde T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin taraf oldu\u011fu uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerde de yer alan adil yarg\u0131lama hakk\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n
177. Anayasa\u2019da ayn\u0131 fiilden dolay\u0131 birden fazla yarg\u0131lanmama veya cezaland\u0131r\u0131lmama (ne bis in idem) ilkesine ili\u015fkin a\u00e7\u0131k bir h\u00fck\u00fcm bulunmamaktad\u0131r. Bununla birlikte ayn\u0131 fiilden dolay\u0131 birden fazla yarg\u0131lanmama veya cezaland\u0131r\u0131lmama ilkesi ki\u015filerin haklar\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir ceza yarg\u0131lamas\u0131 s\u00fcrecinin bulunmas\u0131 durumunda ayn\u0131 fiil nedeniyle tekrar yarg\u0131lanmamalar\u0131n\u0131 veya cezaland\u0131r\u0131lmamalar\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na almak suretiyle adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki ceza yarg\u0131lamalar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan hukuki g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131na hizmet etmektedir (bu y\u00f6ndeki de\u011ferlendirme i\u00e7in bkz. \u00dcnal G\u00f6kp\u0131nar [GK], B. No: 2018\/9115, 27\/3\/2019, \u00a7 49).<\/p>\n
178. Bu itibarla ayn\u0131 fiilden dolay\u0131 birden fazla yarg\u0131lanmama ve cezaland\u0131r\u0131lmama ilkesi adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n bir unsuru olarak Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r (\u00dcnal G\u00f6kp\u0131nar, \u00a7\u00a7 49, 50).<\/p>\n
179. Konuya ili\u015fkin uluslararas\u0131 belgeler de dikkate al\u0131narak ayn\u0131 fiilden dolay\u0131 birden fazla yarg\u0131lanmama veya cezaland\u0131r\u0131lmama ilkesi \u015f\u00f6yle tarif edilebilir: Hi\u00e7 kimse, ceza yarg\u0131lamas\u0131nda kesin\/kesinle\u015fmi\u015f bir h\u00fck\u00fcmle mahk\u00fbm edildi\u011fi ya da beraat etti\u011fi bir fiilden dolay\u0131 ceza yarg\u0131lamas\u0131 kapsam\u0131nda yeniden yarg\u0131lanamaz veya cezaland\u0131r\u0131lamaz. Bu tarife g\u00f6re ilkeye ayk\u0131r\u0131l\u0131k sonucuna var\u0131labilmesi i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015fmesi gereken baz\u0131 ko\u015fullar vard\u0131r. Bu ko\u015fullar \u015funlard\u0131r:<\/p>\n
– Ceza ile ilgili bir yarg\u0131lama s\u00fcrecinin olmas\u0131.<\/p>\n
– Bu s\u00fcrecin kesin\/kesinle\u015fmi\u015f mahk\u00fbmiyet veya beraat h\u00fckm\u00fcyle sonu\u00e7lanm\u0131\u015f olmas\u0131.<\/p>\n
– Tekrar (yeniden) ceza ile ilgili bir yarg\u0131lama s\u00fcrecinin i\u015fletilmesi.<\/p>\n
– Farkl\u0131 yarg\u0131lama s\u00fcre\u00e7lerinin ayn\u0131 fiile ili\u015fkin olmas\u0131.<\/p>\n
– \u0130lkenin istisnalar\u0131ndan birinin olmamas\u0131 (AYM, E.2019\/4, K.2021\/78, 4\/11\/2021, \u00a7 27).<\/p>\n
180. \u0130lk d\u00f6rt ko\u015fulun birlikte ger\u00e7ekle\u015fmesi h\u00e2linde ilkeye ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fur. Bununla birlikte uluslararas\u0131 hukukta ilkeye istisna te\u015fkil edebilecek baz\u0131 \u00f6zel durumlar \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bunlar Anayasa\u2019n\u0131n an\u0131lan ilke ba\u011flam\u0131nda yorumunda da dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r (AYM, E.2019\/4, K.2021\/78, 4\/11\/2021, \u00a7 32).<\/p>\n
181. Bu kapsamda A\u0130HS\u2019e ek (7) No.lu Protokol\u2019\u00fcn 4. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda yer verilen, T\u00fcrk hukukunda kanunlarda kabul edilen yeni delil ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve davan\u0131n sonucunu etkileyebilecek esasl\u0131 bir kusurun varl\u0131\u011f\u0131 ilk iki istisnai durum olarak de\u011ferlendirilebilir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc istisnai durum ise Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi (A\u0130HM) i\u00e7tihatlar\u0131 ile geli\u015ftirilen (\u015feklen birden fazla olsalar bile) cezaya ili\u015fkin s\u00fcre\u00e7lerin bir b\u00fct\u00fcn\u00fcn par\u00e7alar\u0131 olacak \u015fekilde ba\u011flant\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesidir (A ve B\/Norve\u00e7 [BD], B. No: 24130\/11 ve 29758\/11, 15\/11\/2016, \u00a7 130).<\/p>\n
182. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc istisnai duruma ili\u015fkin olarak (\u00f6zellikle ayn\u0131 fiile ili\u015fkin farkl\u0131 hukuk disiplinleri kapsam\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen cezaya ili\u015fkin s\u00fcre\u00e7ler ba\u011flam\u0131nda) -A\u0130HM i\u00e7tihad\u0131nda ortaya konulanlara benzer \u015fekilde (A ve B\/Norve\u00e7, \u00a7\u00a7 132, 134);<\/p>\n
– Birden fazla s\u00fcrecin hukuka ayk\u0131r\u0131 ayn\u0131 fiilin farkl\u0131 y\u00f6nlerini ele almak \u00fczere birbirini tamamlay\u0131c\u0131 farkl\u0131 ama\u00e7lar takip edip etmedi\u011finin,<\/p>\n
– Ayn\u0131 fiile ili\u015fkin olarak birden fazla s\u00fcrecin y\u00fcr\u00fct\u00fclebilece\u011finin \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n,<\/p>\n
– Birden fazla s\u00fcre\u00e7 aras\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca delillerin toplanmas\u0131 ve de\u011ferlendirilmesi ile olgular\u0131n tespitinde yeterli etkile\u015fim sa\u011flan\u0131p sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n, bu kapsamda birden fazla ba\u011f\u0131ms\u0131z s\u00fcre\u00e7 y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc izlenimi verecek \u015fekilde herhangi bir tekrar\u0131n olu\u015fmas\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131l\u0131p ka\u00e7\u0131n\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n, \u00f6zellikle farkl\u0131 yetkili makamlar taraf\u0131ndan bir s\u00fcre\u00e7te tespit edilen olgular\u0131n di\u011fer s\u00fcre\u00e7te de kullan\u0131lmas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilip g\u00f6sterilmedi\u011finin,<\/p>\n
– Ki\u015filerin, haklar\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen birden fazla s\u00fcre\u00e7 sonunda tek bir s\u00fcre\u00e7 y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f olsayd\u0131 kar\u015f\u0131la\u015facaklar\u0131 k\u00fclfete g\u00f6re a\u015f\u0131r\u0131 bir k\u00fclfet y\u00fcklenmesini \u00f6nlemek i\u00e7in ilk olarak kesinle\u015fen s\u00fcre\u00e7te uygulanan yapt\u0131r\u0131m\u0131n sonradan kesinle\u015fende dikkate al\u0131n\u0131p al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n,<\/p>\n
– Yukar\u0131da unsurlar\u0131na yer verilen maddi y\u00f6nden ba\u011flant\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 h\u00e2linde her iki s\u00fcrecin zaman y\u00f6n\u00fcnden de ba\u011flant\u0131l\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n, bu ba\u011flamda bir s\u00fcrecin di\u011fer s\u00fcrecin tamamlanmas\u0131ndan sonra makul bir s\u00fcre i\u00e7inde sonland\u0131r\u0131l\u0131p sonland\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n,<\/p>\n
dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekir (AYM, E.2019\/4, K.2021\/78, 4\/11\/2021, \u00a7 33).<\/p>\n
183. Bu itibarla ayn\u0131 fiilden dolay\u0131 birden fazla yarg\u0131lanmama ve cezaland\u0131r\u0131lmama ilkesinin uygulanabilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle cezayla ilgili bir yarg\u0131lama s\u00fcrecinin bulunmas\u0131, bu s\u00fcrecin kesin bir mahk\u00fbmiyet veya beraat h\u00fckm\u00fcyle sonu\u00e7lanmas\u0131, yeniden cezayla ilgili bir yarg\u0131lama s\u00fcrecinin i\u015fletilmesi ve farkl\u0131 yarg\u0131lama s\u00fcre\u00e7lerinin ayn\u0131 fiile ili\u015fkin olmas\u0131 gerekmektedir (AYM, E.2019\/4, 2021\/78, 4\/11\/2021, \u00a7 27; E.2021\/122, K.2021\/92, 16\/12\/2021, \u00a7 33). Bu kapsamda anayasal anlamda \u00f6zerk yoruma tabi olan cezayla ilgili yarg\u0131lama s\u00fcre\u00e7lerinin teknik olarak ceza yarg\u0131lamas\u0131 hukuku anlam\u0131nda bir s\u00fcre\u00e7 \u015feklinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi \u015fart\u0131 bulunmamaktad\u0131r (AYM, E.2019\/4, 2021\/78, 4\/11\/2021, \u00a7 28).<\/p>\n
184. Kurallarda \u00e7ocuk teslimine dair ilam veya tedbir kararlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesine ili\u015fkin teslim emrine ayk\u0131r\u0131 hareket eden ve emrin gere\u011finin yerine getirilmesini engelleyen ki\u015filer ile \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na dair ilam veya tedbir karar\u0131nda belirtilen s\u00fcrenin sonunda \u00e7ocu\u011fu belirlenen yere getirmeyen hak sahiplerinin ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi s\u00f6z konusu fiiller su\u00e7 olu\u015ftursa dahi bu ki\u015filerin \u015fik\u00e2yet \u00fczerine \u00fc\u00e7 aya kadar disiplin hapsiyle cezaland\u0131r\u0131lmalar\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
185. An\u0131lan disiplin hapsinin Anayasa\u2019n\u0131n 38. maddesi ba\u011flam\u0131nda ceza niteli\u011finde oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r (bkz. \u00a7 148). Dolay\u0131s\u0131yla kurallar ilgililerin ayn\u0131 fiil nedeniyle hapis cezas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra cezai nitelikte olan disiplin hapsi yapt\u0131r\u0131m\u0131na da tabi tutulabilmelerine imk\u00e2n tan\u0131maktad\u0131r. Bu ba\u011flamda disiplin hapsine ili\u015fkin karar\u0131n kesinle\u015fmesinden sonra ceza yarg\u0131lamas\u0131n\u0131n ba\u015flat\u0131lmas\u0131 ya da ceza yarg\u0131lamas\u0131ndaki karar\u0131n kesinle\u015fmesinden sonra disiplin hapsine ili\u015fkin s\u00fcrecin ba\u015flat\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
186. Bu itibarla kurallar uyar\u0131nca cezayla ilgili bir yarg\u0131lama s\u00fcrecinin sonu\u00e7lanmas\u0131ndan sonra ayn\u0131 fiile ili\u015fkin olarak cezayla ilgili ba\u015fka bir yarg\u0131lama s\u00fcrecinin i\u015fletilebilece\u011fi ve ayn\u0131 fiilden dolay\u0131 birden fazla yarg\u0131lanmama veya cezaland\u0131r\u0131lmama ilkesinin ihlal edilmesinin ko\u015fullar\u0131n\u0131n olu\u015fabilece\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Ancak ayn\u0131 fiilden dolay\u0131 birden fazla yarg\u0131lanmama veya cezaland\u0131r\u0131lmama ilkesinin ihlal edildi\u011finden s\u00f6z edilebilmesi i\u00e7in bu ilkenin istisnalar\u0131ndan birinin kapsam\u0131na giren bir durumun bulunmamas\u0131 da gerekir. \u015eu h\u00e2lde, dava konusu kural\u0131n an\u0131lan ilkenin istisnalar\u0131ndan birinin kapsam\u0131na girip girmedi\u011fi incelenmelidir. S\u00f6z konusu ilkenin istisnalar\u0131ndan biri (\u015feklen birden fazla olsa bile) cezaya ili\u015fkin s\u00fcre\u00e7lerin bir b\u00fct\u00fcn\u00fcn par\u00e7alar\u0131 olacak \u015fekilde ba\u011flant\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesidir (bkz. \u00a7 181). Buna g\u00f6re, farkl\u0131 sosyal ama\u00e7lar ta\u015f\u0131mas\u0131, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olmas\u0131, aralar\u0131nda maddi ve zamansal y\u00f6nden ba\u011flant\u0131 bulunmas\u0131 ve uygulanan toplam cezan\u0131n orant\u0131l\u0131 olmas\u0131 kayd\u0131yla birden fazla yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131 ve ceza verilmesi ayn\u0131 fiilden dolay\u0131 birden fazla yarg\u0131lanmama veya cezaland\u0131r\u0131lmama ilkesini ihlal etmeyebilir.<\/p>\n
187. 5271 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 2. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (l) bendinde disiplin hapsinin k\u0131smi bir d\u00fczeni korumak amac\u0131yla yapt\u0131r\u0131m alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olan fiil dolay\u0131s\u0131yla verilen, se\u00e7enek yapt\u0131r\u0131mlara \u00e7evrilemeyen, \u00f6n \u00f6deme ve \u015fartla sal\u0131verilme h\u00fck\u00fcmleri uygulanamayan, tekerr\u00fcre esas al\u0131nmayan, ertelenmeyen ve adli sicil kay\u0131tlar\u0131na ge\u00e7irilmeyen hapsi ifade etti\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
188. An\u0131lan bentte tan\u0131mlanan disiplin hapsi esas itibar\u0131yla ilgiliyi bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yerine getirmeye zorlamak i\u00e7in de\u011fil k\u0131smi bir d\u00fczeni korumak amac\u0131yla yapt\u0131r\u0131m alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olan bir fiilin i\u015flenmesi nedeniyle uygulanmakta ise de ilke olarak cebr\u00ee icra sistemi kapsam\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen disiplin hapsine ili\u015fkin d\u00fczenlemelerde y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin yerine getirilmesini sa\u011flama amac\u0131 a\u011f\u0131r basmaktad\u0131r (baz\u0131 farkl\u0131l\u0131klarla birlikte bkz. AYM, E.2017\/14, K.2017\/83, 29\/3\/2017, \u00a7 14).<\/p>\n
189. Nitekim 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 7343 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 32. maddesiyle y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lan 341. maddesinde \u00e7ocuk teslimi hakk\u0131ndaki ilam\u0131n veya ara karar\u0131n\u0131n gere\u011fini yerine getirmeyen ya da yerine getirilmesini engelleyen ki\u015fi hakk\u0131nda lehine h\u00fck\u00fcm verilen ki\u015finin \u015fik\u00e2yeti \u00fczerine alt\u0131 aya kadar tazyik hapsine h\u00fckmedilece\u011fi ancak hapsin uygulanmas\u0131na ba\u015fland\u0131ktan sonra ilam\u0131n veya ara karar\u0131n\u0131n gere\u011finin yerine getirilmesi durumunda an\u0131lan ki\u015finin tahliye edilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
190. Benzer \u015fekilde 5395 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 41\/F maddesinin (7) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda da \u015fik\u00e2yetten vazge\u00e7ilmesi h\u00e2linde veya an\u0131lan maddenin (1) ve (3) numaral\u0131 f\u0131kralar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00e7ocu\u011fun velayet hakk\u0131 sahibine teslim edilmesi durumunda davan\u0131n ve b\u00fct\u00fcn sonu\u00e7lar\u0131yla birlikte disiplin hapsi cezas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fece\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
191. Buna g\u00f6re s\u00f6z konusu f\u0131kralarda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen disiplin hapsinin ilgililerin \u00e7ocuk teslimine ve \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na dair ilam veya tedbir kararlar\u0131na uygun davranmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayarak ilam ve tedbir kararlar\u0131n\u0131n icras\u0131na ili\u015fkin sistemin etkin ve d\u00fczenli bir \u015fekilde i\u015flemesine y\u00f6nelik olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
192. Bu itibarla kurallarda \u00e7ocuk teslimine dair ilam veya tedbir kararlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesine ili\u015fkin teslim emrine ayk\u0131r\u0131 hareket eden ve emrin gere\u011finin yerine getirilmesini engelleyen ki\u015filer ile \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na dair ilam veya tedbir karar\u0131nda belirtilen s\u00fcrenin sonunda \u00e7ocu\u011fu belirlenen yere getirmeyen hak sahipleri hakk\u0131nda farkl\u0131 hukuki menfaatleri korumaya y\u00f6nelik olarak birden fazla yapt\u0131r\u0131m\u0131n uygulanabilece\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fka bir deyi\u015fle kurallarda ayn\u0131 fiil nedeniyle cebr\u00ee icra sistemiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 bir alandaki d\u00fczenin sa\u011flanmas\u0131 amac\u0131yla disiplin hapsinin, genel anlamda kamu d\u00fczeninin sa\u011flanmas\u0131 amac\u0131yla da hapis cezas\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131na imk\u00e2n tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
193. Bu kapsamda kurallarda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen cezaya ili\u015fkin s\u00fcre\u00e7lerin bir b\u00fct\u00fcn\u00fcn par\u00e7alar\u0131 olacak \u015fekilde ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak ve etkile\u015fim i\u00e7inde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u0131\u015flayan bir h\u00fck\u00fcm bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan bu s\u00fcre\u00e7lerin bir b\u00fct\u00fcn\u00fcn par\u00e7alar\u0131 olarak i\u015fledi\u011finin kabul edilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr (benzer y\u00f6ndeki de\u011ferlendirme i\u00e7in bkz. AYM, E.2019\/4, K.2021\/78, 4\/11\/2021, \u00a7 58).<\/p>\n
194. \u00d6te yandan kurallar uyar\u0131nca ayn\u0131 fiil nedeniyle uygulanacak birden fazla yapt\u0131r\u0131m\u0131n ilgililer a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir nitelikte oldu\u011fu ve iki yarg\u0131lama sonucunda uygulanacak cezan\u0131n toplamda orant\u0131s\u0131z bir sonuca yol a\u00e7mad\u0131\u011f\u0131 da ku\u015fkusuzdur.<\/p>\n
195. Bu itibarla kurallar uyar\u0131nca \u00e7ocuk teslimine dair ilam veya tedbir kararlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesine ili\u015fkin teslim emrine ayk\u0131r\u0131 hareket eden ve emrin gere\u011finin yerine getirilmesini engelleyen ki\u015filer ile \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na dair ilam veya tedbir karar\u0131nda belirtilen s\u00fcrenin bitiminde \u00e7ocu\u011fu belirlenen yere getirmeyen hak sahiplerinin ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri fiiller su\u00e7 te\u015fkil etse dahi bu ki\u015filerin \u015fik\u00e2yet \u00fczerine \u00fc\u00e7 aya kadar disiplin hapsiyle cezaland\u0131r\u0131lmalar\u0131 adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n bir unsurunu olu\u015fturan ayn\u0131 fiilden dolay\u0131 birden fazla yarg\u0131lanmama veya cezaland\u0131r\u0131lmama ilkesiyle \u00e7eli\u015fmemektedir.<\/p>\n
196. A\u00e7\u0131klanan nedenle kurallar, Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesine ayk\u0131r\u0131 de\u011fildir. \u0130ptalleri talebinin reddi gerekir.<\/p>\n
Kurallar\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 2. maddesine de ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ise de bu ba\u011flamda belirtilen hususlar\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesi y\u00f6n\u00fcnden yap\u0131lan de\u011ferlendirmeler kapsam\u0131nda ele al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 nedeniyle Anayasa\u2019n\u0131n 2. maddesi y\u00f6n\u00fcnden ayr\u0131ca bir inceleme yap\u0131lmas\u0131na gerek g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
Kurallar\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 90. maddesiyle ilgisi g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
IV. \u0130PTAL\u0130N D\u0130\u011eER KURALLARA ETK\u0130S\u0130<\/p>\n
197. 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 43. maddesinin (4) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda kanunun, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kararnamesinin veya T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn belirli kurallar\u0131n\u0131n iptali, di\u011fer kurallar\u0131n\u0131n veya t\u00fcm\u00fcn\u00fcn uygulanmamas\u0131 sonucunu do\u011furuyorsa bunlar\u0131n da Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilebilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
198. 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 111\/b maddesinin sekizinci f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesinde yer alan \u201c\u2026Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131nca\u2026\u201d ibaresinin ve be\u015finci c\u00fcmlesinin iptalleri nedeniyle uygulanma imk\u00e2n\u0131 kalmayan an\u0131lan f\u0131kran\u0131n kalan k\u0131sm\u0131n\u0131n 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 43. maddesinin (4) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 gere\u011fince iptali gerekir.<\/p>\n
V. \u0130PTAL KARARININ Y\u00dcR\u00dcRL\u00dc\u011eE G\u0130RECE\u011e\u0130 G\u00dcN SORUNU<\/p>\n
199. Anayasa\u2019n\u0131n 153. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda \u201cKanun, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kararnamesi veya T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc ya da bunlar\u0131n h\u00fck\u00fcmleri, iptal kararlar\u0131n\u0131n Resm\u00ee Gazetede yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 tarihte y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kalkar. Gereken hallerde Anayasa Mahkemesi iptal h\u00fckm\u00fcn\u00fcn y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girece\u011fi tarihi ayr\u0131ca kararla\u015ft\u0131rabilir. Bu tarih, karar\u0131n Resm\u00ee Gazetede yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden ba\u015flayarak bir y\u0131l\u0131 ge\u00e7emez.\u201d denilmekte; 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 66. maddesinin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda da bu kural tekrarlanmak suretiyle Anayasa Mahkemesinin gerekli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc h\u00e2llerde Resm\u00ee Gazete\u2019de yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden ba\u015flayarak iptal karar\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girece\u011fi tarihi bir y\u0131l\u0131 ge\u00e7memek \u00fczere ayr\u0131ca kararla\u015ft\u0131rabilece\u011fi belirtilmektedir.<\/p>\n
200. 7343 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 13. maddesiyle 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a eklenen 111\/b maddesinin yedinci f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201c\u2026ile ihale al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hak ve menfaatlerine\u2026\u201d ibaresinin, sekizinci f\u0131kras\u0131n\u0131n ve dokuzuncu f\u0131kras\u0131n\u0131n ikinci c\u00fcmlesinin iptal edilmeleri nedeniyle do\u011facak hukuksal bo\u015fluk kamu yarar\u0131n\u0131 ihlal edecek nitelikte g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden Anayasa\u2019n\u0131n 153. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 ile 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 66. maddesinin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 gere\u011fince bu kurallara ili\u015fkin iptal h\u00fck\u00fcmlerinin karar\u0131n Resm\u00ee Gazete\u2019de yay\u0131mlanmas\u0131ndan ba\u015flayarak dokuz ay sonra y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi uygun g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
VI. Y\u00dcR\u00dcRL\u00dc\u011e\u00dcN DURDURULMASI TALEB\u0130<\/p>\n
201. Dava dilek\u00e7elerinde \u00f6zetle; dava konusu kurallar\u0131n uygulanmalar\u0131 h\u00e2linde telafisi g\u00fc\u00e7 veya imk\u00e2ns\u0131z zararlar\u0131n do\u011fabilece\u011fi belirtilerek y\u00fcr\u00fcrl\u00fcklerinin durdurulmas\u0131na karar verilmesi talep edilmi\u015ftir.<\/p>\n
24\/11\/2021 tarihli ve 7343 say\u0131l\u0131 \u0130cra ve \u0130flas Kanunu ile Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun\u2019un;<\/p>\n
A. 13. maddesiyle 9\/6\/1932 tarihli ve 2004 say\u0131l\u0131 \u0130cra ve \u0130flas Kanunu\u2019na eklenen 111\/b maddesinin;<\/p>\n
1. Yedinci f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201c\u2026ile ihale al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hak ve menfaatlerine\u2026\u201d ibaresine,<\/p>\n
2. Sekizinci f\u0131kras\u0131n\u0131n;<\/p>\n
a. Birinci c\u00fcmlesinde yer alan \u201c\u2026Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131nca\u2026\u201d ibaresine,<\/p>\n
b. Be\u015finci c\u00fcmlesine,<\/p>\n
3. Dokuzuncu f\u0131kras\u0131n\u0131n ikinci c\u00fcmlesine,<\/p>\n
y\u00f6nelik iptal h\u00fck\u00fcmlerinin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmelerinin ertelenmeleri nedeniyle bu c\u00fcmlelere ve ibarelere ili\u015fkin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn durdurulmas\u0131 taleplerinin REDD\u0130NE,<\/p>\n
B. 1. 1. maddesiyle 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 1. maddesine eklenen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kran\u0131n ikinci c\u00fcmlesine,<\/p>\n
2. 33. maddesiyle 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a eklenen ge\u00e7ici 18. maddenin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesine,<\/p>\n
3. 44. maddesiyle 3\/7\/2005 tarihli ve 5395 say\u0131l\u0131 \u00c7ocuk Koruma Kanunu\u2019na eklenen 41\/F maddesinin (1) ve (3) numaral\u0131 f\u0131kralar\u0131nda yer alan \u201c\u2026fiil su\u00e7 te\u015fkil etse dahi,\u2026\u201d ibarelerine,<\/p>\n
4. 48. maddesiyle 5395 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a eklenen ge\u00e7ici 2. maddenin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesine,<\/p>\n
y\u00f6nelik iptal talepleri 25\/12\/2024 tarihli ve E.2022\/6, K.2024\/225 say\u0131l\u0131 kararla reddedildi\u011finden bu c\u00fcmlelere ve ibarelere ili\u015fkin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn durdurulmas\u0131 taleplerinin REDD\u0130NE,<\/p>\n
25\/12\/2024 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
VII. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
24\/11\/2021 tarihli ve 7343 say\u0131l\u0131 \u0130cra ve \u0130flas Kanunu ile Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun\u2019un;<\/p>\n
A. 1. maddesiyle 9\/6\/1932 tarihli ve 2004 say\u0131l\u0131 \u0130cra ve \u0130flas Kanunu\u2019nun 1. maddesine eklenen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kran\u0131n ikinci c\u00fcmlesinin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na ve iptal talebinin REDD\u0130NE OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE,<\/p>\n
B. 13. maddesiyle 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a eklenen 111\/b maddesinin;<\/p>\n
1. Yedinci f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201c\u2026ile ihale al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hak ve menfaatlerine\u2026\u201d ibaresinin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funa ve \u0130PTAL\u0130NE, Muhterem \u0130NCE ile \u00d6mer \u00c7INAR\u2019\u0131n kar\u015f\u0131oylar\u0131 ve OY\u00c7OKLU\u011eUYLA, iptal h\u00fckm\u00fcn\u00fcn Anayasa\u2019n\u0131n 153. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 ile 30\/3\/2011 tarihli ve 6216 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 66. maddesinin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 gere\u011fince KARARIN RESM\u00ce GAZETE\u2019DE YAYIMLANMASINDAN BA\u015eLAYARAK DOKUZ AY SONRA Y\u00dcR\u00dcRL\u00dc\u011eE G\u0130RMES\u0130NE OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE,<\/p>\n
2. Sekizinci f\u0131kras\u0131n\u0131n;<\/p>\n
a. Birinci c\u00fcmlesinde yer alan \u201c\u2026Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131nca\u2026\u201d ibaresinin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funa ve \u0130PTAL\u0130NE,<\/p>\n
b. Be\u015finci c\u00fcmlesinin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funa ve \u0130PTAL\u0130NE,<\/p>\n
c. Kalan k\u0131sm\u0131n\u0131n 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 43. maddesinin (4) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 gere\u011fince \u0130PTAL\u0130NE,<\/p>\n
iptal h\u00fck\u00fcmlerinin Anayasa\u2019n\u0131n 153. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 ile 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 66. maddesinin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 gere\u011fince KARARIN RESM\u00ce GAZETE\u2019DE YAYIMLANMASINDAN BA\u015eLAYARAK DOKUZ AY SONRA Y\u00dcR\u00dcRL\u00dc\u011eE G\u0130RMES\u0130NE OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE,<\/p>\n
3. Dokuzuncu f\u0131kras\u0131n\u0131n ikinci c\u00fcmlesinin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funa ve \u0130PTAL\u0130NE, iptal h\u00fckm\u00fcn\u00fcn Anayasa\u2019n\u0131n 153. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 ile 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 66. maddesinin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 gere\u011fince KARARIN RESM\u00ce GAZETE\u2019DE YAYIMLANMASINDAN BA\u015eLAYARAK DOKUZ AY SONRA Y\u00dcR\u00dcRL\u00dc\u011eE G\u0130RMES\u0130NE OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE,<\/p>\n
C. 33. maddesiyle 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a eklenen ge\u00e7ici 18. maddenin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesinin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na ve iptal talebinin REDD\u0130NE OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE,<\/p>\n
\u00c7. 44. maddesiyle 3\/7\/2005 tarihli ve 5395 say\u0131l\u0131 \u00c7ocuk Koruma Kanunu\u2019na eklenen 41\/F maddesinin (1) ve (3) numaral\u0131 f\u0131kralar\u0131nda yer alan \u201c\u2026fiil su\u00e7 te\u015fkil etse dahi,\u2026\u201d ibarelerinin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131klar\u0131na ve iptal taleplerinin REDD\u0130NE OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE,<\/p>\n
D. 48. maddesiyle 5395 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a eklenen ge\u00e7ici 2. maddenin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesinin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na ve iptal talebinin REDD\u0130NE OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE,<\/p>\n
25\/12\/2024 tarihinde karar verildi.<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
Kadir \u00d6ZKAYA<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
Hasan Tahsin G\u00d6KCAN<\/p>\n
Ba\u015fkanvekili<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Selahaddin MENTE\u015e<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u0130rfan F\u0130DAN<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Muhterem \u0130NCE<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Metin KIRATLI<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KAR\u015eIOY GEREK\u00c7ES\u0130<\/p>\n
1. Mahkememiz \u00e7o\u011funlu\u011fu taraf\u0131ndan, 7343 Say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 13. maddesiyle 2004 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a eklenen 111\/b maddesinin yedinci f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201c\u2026ile ihale al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hak ve menfaatlerine\u2026\u201d ibaresiyle ihale al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hak ve menfaatlerine zarar veren internet siteleri hakk\u0131nda i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve\/veya bu internet sitelerine eri\u015fimin engellenmesi tedbirlerinin uygulanabilece\u011fine cevaz verildi\u011fi, bu tedbirlerin keyf\u00ee uygulamalar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilecek temel g\u00fcvenceleri i\u00e7ermemesi nedeniyle kanunilik \u015fart\u0131n\u0131 sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131 belirtilerek, kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 13. ve 26. maddelerine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
2. Dava konusu ibarelerin yer ald\u0131\u011f\u0131 yedinci f\u0131krada, \u201cElektronik sat\u0131\u015f portal\u0131nda sat\u0131\u015f i\u015flemlerinin g\u00fcvenli bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini engelleyen veya elektronik sat\u0131\u015f sistemi ile ihale al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hak ve menfaatlerine zarar veren internet siteleri hakk\u0131nda, 4\/5\/2007 tarihli ve 5651 say\u0131l\u0131 \u0130nternet Ortam\u0131nda Yap\u0131lan Yay\u0131nlar\u0131n D\u00fczenlenmesi ve Bu Yay\u0131nlar Yoluyla \u0130\u015flenen Su\u00e7larla M\u00fccadele Edilmesi Hakk\u0131nda Kanunun 8\/A maddesi h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r\u201d kural\u0131na yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n
3. Kural\u0131n gerek\u00e7esinde teklif verenlerin haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131, elektronik sat\u0131\u015f i\u015flemlerinin ger\u00e7ekle\u015ftirilece\u011fi sistemin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde i\u015fleyi\u015finin ve g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 ile hak kay\u0131plar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi i\u00e7in d\u00fczenleme yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. Bu itibarla kuralla elektronik sat\u0131\u015f portal\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilecek ihaleye kat\u0131lan al\u0131c\u0131lar\u0131n hak ve menfaatlerinin korunmas\u0131n\u0131n ama\u00e7land\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Kural, elektronik sat\u0131\u015f portal\u0131nda elektronik sat\u0131\u015f sistemi ile ihale al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hak ve menfaatlerine zarar veren internet siteleri hakk\u0131nda idari tedbir uygulanmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnden kural\u0131n ihale al\u0131c\u0131s\u0131 y\u00f6n\u00fcnden s\u00f6zle\u015fme; internet siteleri y\u00f6n\u00fcnden ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcyle ilgisinin bulundu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Kanun koyucunun \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc d\u00fczenlemelerin menfaatler dengesinin kurulmas\u0131nda taraflardan biri aleyhine \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fczl\u00fc\u011fe neden olmamas\u0131, bu kapsamda incelemenin taraflar aras\u0131ndaki adil dengenin bozulmas\u0131na sebep olunup olunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti \u00e7er\u00e7evesinde yap\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
4. \u00c7o\u011funlu\u011fun karar\u0131nda Anayasa\u2019ya uyguluk denetimi dava konusu ibarelerle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil kural\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fc ba\u011flam\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015f ve sadece kural\u0131n dava konusu edilmeyen son k\u0131sm\u0131 dikkate al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Karar\u0131n aksine incelemenin kural\u0131n gerek\u00e7esi de g\u00f6zetilerek dava konusu ibarelerle s\u0131n\u0131rl\u0131 ve Anayasa\u2019n\u0131n 2., 26. ve 48. maddeleri uyar\u0131nca yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
5. Anayasa’n\u0131n 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti, eylem ve i\u015flemleri hukuka uygun, insan haklar\u0131na dayanan, bu hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri koruyup g\u00fc\u00e7lendiren, her alanda adil bir hukuk d\u00fczeni kurup bunu geli\u015ftirerek s\u00fcrd\u00fcren, hukuki g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flayan, Anayasa’ya ayk\u0131r\u0131 durum ve tutumlardan ka\u00e7\u0131nan, hukukun \u00fcst\u00fcn kurallar\u0131yla kendini ba\u011fl\u0131 sayan, yarg\u0131 denetimine a\u00e7\u0131k olan devlettir.<\/p>\n
6. Hukuk devletinin temel ilkelerinden biri belirliliktir. Bu ilkeye g\u00f6re yasal d\u00fczenlemelerin hem ki\u015filer hem de idare y\u00f6n\u00fcnden herhangi bir duraksamaya ya da ku\u015fkuya yer vermeyecek \u015fekilde a\u00e7\u0131k, net, anla\u015f\u0131l\u0131r ve uygulanabilir olmas\u0131, ayr\u0131ca kamu otoritelerinin keyf\u00ee uygulamalar\u0131na kar\u015f\u0131 koruyucu \u00f6nlem i\u00e7ermesi gerekir. Belirlilik ilkesi, hukuksal g\u00fcvenlikle ba\u011flant\u0131l\u0131 olup hukuk g\u00fcvenli\u011fi, normlar\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olmas\u0131n\u0131, bireylerin t\u00fcm eylem ve i\u015flemlerinde devlete g\u00fcven duyabilmesini, devletin de yasal d\u00fczenlemelerde bu g\u00fcven duygusunu zedeleyici y\u00f6ntemlerden ka\u00e7\u0131nmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lar. Bu bak\u0131mdan kanunun metninin, bireylerin gerekti\u011finde hukuki yard\u0131m almak suretiyle hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yapt\u0131r\u0131m\u0131n veya sonucun ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirli bir a\u00e7\u0131kl\u0131k ve kesinlikte \u00f6ng\u00f6rebilmelerine imk\u00e2n verecek nitelikte olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
7. Haczedilen malla ilgili elektronik sat\u0131\u015f portal\u0131 \u00fczerinden yap\u0131lacak ihaleye kat\u0131lan ki\u015filerin sanal ortamda bildirecekleri ki\u015fisel verilerinin korunmas\u0131n\u0131 isteme ile s\u00f6z konusu ihale kapsam\u0131nda g\u00fcvenlik i\u00e7inde teklif verme ve gereken \u015fartlar\u0131 ta\u015f\u0131malar\u0131 durumunda da haczedilen mal\u0131 sat\u0131n alma haklar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bu itibarla ihale al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n portal \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015fecek ihale kapsam\u0131nda zarar g\u00f6rebilecek hak ve menfaatleri y\u00f6n\u00fcnden belirsizli\u011fin bulundu\u011fu s\u00f6ylenemez.<\/p>\n
8. Anayasa\u2019n\u0131n \u201c\u00c7al\u0131\u015fma ve s\u00f6zle\u015fme h\u00fcrriyeti\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 48. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda \u201cHerkes, diledi\u011fi alanda \u00e7al\u0131\u015fma ve s\u00f6zle\u015fme h\u00fcrriyetlerine sahiptir. \u00d6zel te\u015febb\u00fcsler kurmak serbesttir.\u201d denilmek suretiyle \u00e7al\u0131\u015fma ve te\u015febb\u00fcs \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re ki\u015filerin istedikleri alanda yapacaklar\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler yoluyla hukuki ili\u015fkiye girebilmelerinin yan\u0131 s\u0131ra kuracaklar\u0131 te\u015febb\u00fcslerle ne \u015fekilde faaliyet y\u00fcr\u00fctece\u011fini de serbest\u00e7e belirleyebilmeleri Anayasa\u2019n\u0131n 48. maddesinin gere\u011fidir.<\/p>\n
9. \u00d6zel hukuk, ki\u015filerin birbirleriyle olan ili\u015fkilerini e\u015fitlik ve irade serbestisi esas\u0131na g\u00f6re d\u00fczenleyen hukuk kurallar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcd\u00fcr. \u00d6zel hukukta irade \u00f6zerkli\u011fi, ki\u015filerin yasal s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde istedikleri hukuki sonuca bu yoldaki iradelerini yeterince a\u00e7\u0131\u011fa vurarak ula\u015fabilmelerini ifade etmektedir. Bu ba\u011flamda s\u00f6zle\u015fme iki tarafl\u0131 bir hukuki i\u015flem olup taraflar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ve birbirine uygun surette irade a\u00e7\u0131klamalar\u0131yla meydana gelir. S\u00f6zle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ise \u00f6zel hukuktaki irade \u00f6zerkli\u011fi ilkesinin anayasa hukuku alan\u0131ndaki dayana\u011f\u0131d\u0131r (AYM, E.2016\/141, K.2018\/27, 28\/2\/2018, \u00a7 15; E.2016\/192, K.2017\/160, 29\/11\/2017, \u00a7 13).<\/p>\n
10. S\u00f6zle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc devletin ki\u015filerin istedikleri hukuki sonu\u00e7lara ula\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamas\u0131 ve ki\u015filerin belirli hukuki sonu\u00e7lara y\u00f6nelen iradelerini ge\u00e7erli olarak tan\u0131mas\u0131, onlar\u0131n iradelerinin y\u00f6neldi\u011fi hukuki sonu\u00e7lar\u0131n do\u011faca\u011f\u0131n\u0131 ilke olarak benimsemesi ve korumas\u0131 anlam\u0131na gelmektedir. S\u00f6zle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc uyar\u0131nca ki\u015filer, hukuksal ili\u015fkilerini \u00f6zg\u00fcr iradeleriyle ve s\u00f6zle\u015fmelerle d\u00fczenlemekte serbesttir. T\u00fcrk hukukunda tan\u0131nan bu ilke \u00e7er\u00e7evesinde taraflar, istedi\u011fi zaman istedi\u011fi bir ki\u015fiyle herhangi bir konuda hukuksal ili\u015fki kurabilmekte, bu ili\u015fkiyi de\u011fi\u015ftirebilmekte veya ortadan kald\u0131rabilmektedir. (AYM, E.2018\/78, K.2022\/114, 13\/10\/2022, \u00a7 252). Anayasa\u2019n\u0131n an\u0131lan maddesinde koruma alt\u0131na al\u0131nan s\u00f6zle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, s\u00f6zle\u015fme yap\u0131p yapmama ve yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fmeyi sona erdirme serbestisinin yan\u0131 s\u0131ra yap\u0131lan s\u00f6zle\u015fmelere d\u0131\u015far\u0131dan m\u00fcdahale yasa\u011f\u0131n\u0131 da i\u00e7erir (baz\u0131 farklarla birlikte bkz. AYM, E.2016\/192, K.2017\/160, 29\/11\/2017, \u00a7 13; E.2017\/154, K.2019\/18, 10\/4\/2019, \u00a7 11; E.2019\/40, K.2020\/40, 17\/7\/2020, \u00a7 27).<\/p>\n
11. Anayasa\u2019n\u0131n 48. maddesinde bir temel hak olarak g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olan s\u00f6zle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ekten ve etkili bir \u015fekilde korunabilmesi yaln\u0131zca devletin m\u00fcdahaleden ka\u00e7\u0131nmas\u0131na ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Ger\u00e7ek anlamda koruma sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in devletin negatif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri d\u0131\u015f\u0131nda pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinin de olmas\u0131 gerekir. Dolay\u0131s\u0131yla Anayasa\u2019n\u0131n 48. maddesi uyar\u0131nca devletin s\u00f6zle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131na ili\u015fkin pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri de bulunmaktad\u0131r. S\u00f6z konusu pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler, kimi durumlarda \u00f6zel ki\u015filer aras\u0131ndaki uyu\u015fmazl\u0131klar da d\u00e2hil olmak \u00fczere s\u00f6zle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131 i\u00e7in belirli tedbirlerin al\u0131nmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir. Bu ba\u011flamda yasal, idari, mali, yarg\u0131sal ve di\u011fer tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 devletin pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n
12. Anayasa\u2019n\u0131n 26. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda \u201cHerkes, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini s\u00f6z, yaz\u0131, resim veya ba\u015fka yollarla tek ba\u015f\u0131na veya toplu olarak a\u00e7\u0131klama ve yayma hakk\u0131na sahiptir. Bu h\u00fcrriyet Resm\u00ee makamlar\u0131n m\u00fcdahalesi olmaks\u0131z\u0131n haber veya fikir almak ya da vermek serbestli\u011fini de kapsar. Bu f\u0131kra h\u00fckm\u00fc, radyo, televizyon, sinema veya benzeri yollarla yap\u0131lan yay\u0131mlar\u0131n izin sistemine ba\u011flanmas\u0131na engel de\u011fildir.\u201d denilmek suretiyle ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
13. Kuralda elektronik sat\u0131\u015f portal\u0131 \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015ftirilen a\u00e7\u0131k art\u0131rma kapsam\u0131nda ihale al\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hak ve menfaatlerine zarar veren internet siteleri hakk\u0131nda 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 8\/A maddesi h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Dolay\u0131s\u0131yla menfaatler aras\u0131nda adil dengenin bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespitinde an\u0131lan kural\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
14. 5651 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 8\/A maddesi gere\u011fince eri\u015fimin engellenmesi ve\/veya i\u00e7eri\u011fin yay\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 karar\u0131 verilebilmesi i\u00e7in i\u00e7eri\u011fin su\u00e7 te\u015fkil etmesi gerekmemektedir. Ayr\u0131ca kanun koyucu, internet ortam\u0131nda yap\u0131lan yay\u0131nlar yoluyla i\u015flenen hukuka ayk\u0131r\u0131 fiillerle etkili \u015fekilde m\u00fccadele edilebilmesi i\u00e7in eri\u015fimin engellenmesi ve\/veya i\u00e7eri\u011fin yay\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 taleplerinin acele olarak karara ba\u011flanmas\u0131 ve bu kararlar\u0131n derhal yerine getirilebilmesi i\u00e7in s\u00fcreler \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Getirilen d\u00fczenlemeyle \u00f6ncelikle internet sitesinin tamam\u0131na eri\u015fimin engellenmesi yerine, ya\u015fam hakk\u0131 ile ki\u015filerin can ve mal g\u00fcvenli\u011finin korunmas\u0131, mill\u00ee g\u00fcvenlik ve kamu d\u00fczeninin korunmas\u0131, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi veya genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 amac\u0131yla sadece yay\u0131mlanan haberin i\u00e7eri\u011fine eri\u015fimin engellenmesi kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n
15. \u00d6te yandan, kural olarak h\u00e2kim karar\u0131 ile ancak gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde ilgili bakanl\u0131\u011f\u0131n talebi \u00fczerine BTK taraf\u0131ndan karar verilebilmektedir. Bir ba\u015fka ifadeyle kanunda \u00f6ncelikle h\u00e2kim taraf\u0131ndan eri\u015fimin engellenmesi kabul edilmi\u015ftir. BTK taraf\u0131ndan verilen i\u00e7eri\u011fin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 karar\u0131 veya eri\u015fimin engellenmesi karar\u0131, yirmi d\u00f6rt saat i\u00e7inde sulh ceza h\u00e2kiminin onay\u0131na sunulmaktad\u0131r. Sulh ceza h\u00e2kimi ise karar\u0131n\u0131 k\u0131rk sekiz saat i\u00e7inde a\u00e7\u0131klamal\u0131d\u0131r. Aksi takdirde verilen karar kendili\u011finden kalkmaktad\u0131r. BTK taraf\u0131ndan verilen karar ilgililere derhal bildirildi\u011finden, ilgililer karar i\u00e7eriklerinden haberdar olmaktad\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede, kanunda kararlara y\u00f6nelik itiraz prosed\u00fcr\u00fc de kabul edilmi\u015ftir. B\u00f6ylelikle internet yoluyla yap\u0131lan hukuka ayk\u0131r\u0131 fillere kar\u015f\u0131 5651 say\u0131l\u0131 Kanun gere\u011fince verilen eri\u015fimin engellenmesi ve\/veya i\u00e7eri\u011fin yay\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 kararlar\u0131, ceza yarg\u0131lama s\u00fcrecinin haricinde etkin bir hukuki yol sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n
16. Bu itibarla kanun koyucunun s\u00f6zle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131yla ilgili olarak al\u0131nmas\u0131 gereken tedbirleri belirleme konusunda haiz oldu\u011fu takdir yetkisi ve her iki taraf\u0131n menfaatlerinin dengelenmesine ili\u015fkin olarak yap\u0131lan d\u00fczenlemeler dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kural\u0131n taraflar\u0131n \u00e7at\u0131\u015fan menfaatlerinin dengelendi\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
17. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle kural\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7o\u011funlu\u011fun karar\u0131na kat\u0131lmak m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Muhterem \u0130NCE<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi 25\/12\/2024 tarihinde E.2022\/6 numaral\u0131 dosyada, 7343 say\u0131l\u0131 \u0130cra ve \u0130flas Kanunu ile Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 44. maddesiyle 3\/7\/2005 tarihli ve 5395 say\u0131l\u0131 \u00c7ocuk Koruma Kanunu\u2019na eklenen 41\/F maddesinin (1) ve (3) numaral\u0131 f\u0131kralar\u0131nda yer alan \u201c\u2026fiil su\u00e7 te\u015fkil etse dahi,\u2026\u201d ibarelerinin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131klar\u0131na ve iptal taleplerinin reddine karar vermi\u015ftir.\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dava Konusu Kurallar Dava konusu kurallarda, \u00e7ocuk teslimine dair ilam veya tedbir kararlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesine ili\u015fkin teslim emrine ayk\u0131r\u0131 hareket eden ve emrin gere\u011finin yerine getirilmesini engelleyen ki\u015filer ile \u00e7ocukla ki\u015fisel ili\u015fki kurulmas\u0131na dair ilam veya tedbir karar\u0131nda belirtilen s\u00fcrenin sonunda \u00e7ocu\u011fu belirlenen yere getirmeyen hak sahiplerinin ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi fiiller su\u00e7 olu\u015ftursa dahi bu ki\u015filerin \u015fik\u00e2yet \u00fczerine \u00fc\u00e7 aya kadar disiplin hapsiyle cezaland\u0131r\u0131lmalar\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130ptal Talebinin Gerek\u00e7esi Dava dilek\u00e7esinde \u00f6zetle; dava konusu kurallar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 f\u0131kralarda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen disiplin hapsinin h\u00fcrriyeti ba\u011flay\u0131c\u0131 ceza niteli\u011finde oldu\u011fu, ilgililerin ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri fiilin su\u00e7 te\u015fkil etmesi durumunda disiplin hapsinin yan\u0131 s\u0131ra su\u00e7 i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen cezaya da h\u00fckmedilmesine imk\u00e2n tan\u0131nmas\u0131n\u0131n ayn\u0131 fiilden dolay\u0131 birden fazla yarg\u0131lamama veya cezaland\u0131rmama ilkesiyle ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131, ayr\u0131ca Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin ilgili h\u00fckm\u00fcyle \u00e7eli\u015fen kurallarla temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere ili\u015fkin uluslararas\u0131 antla\u015fmalar\u0131n normlar hiyerar\u015fisinde kanunun \u00fczerinde oldu\u011funu \u00f6ng\u00f6ren anayasal h\u00fckm\u00fcn de ihlal edildi\u011fi belirtilerek kurallar\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Mahkemenin De\u011ferlendirmesi Ayn\u0131 fiilden dolay\u0131 birden fazla yarg\u0131lanmama ve cezaland\u0131r\u0131lmama ilkesinin uygulanabilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle cezayla ilgili bir yarg\u0131lama s\u00fcrecinin bulunmas\u0131, bu s\u00fcrecin kesin bir mahk\u00fbmiyet veya beraat h\u00fckm\u00fcyle sonu\u00e7lanmas\u0131, yeniden cezayla ilgili bir yarg\u0131lama s\u00fcrecinin i\u015fletilmesi ve farkl\u0131 yarg\u0131lama s\u00fcre\u00e7lerinin ayn\u0131 fiile ili\u015fkin olmas\u0131 gerekmektedir. Bu kapsamda anayasal anlamda \u00f6zerk yoruma tabi olan cezayla …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-36713","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n