T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
B\u0130LAL I\u015eIK BA\u015eVURUSU<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2020\/29877)<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Karar Tarihi: 11\/12\/2024<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Metin KIRATLI<\/p>\n
Raport\u00f6r<\/p>\n
:<\/p>\n
Duygu KALUK\u00c7U<\/p>\n
Ba\u015fvurucu<\/p>\n
:<\/p>\n
Bilal I\u015eIK<\/p>\n
Vekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Av. Sevil ARACI<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN \u00d6ZET\u0130<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru; atanmama i\u015fleminin iptali ve mahrum kal\u0131nan parasal haklar\u0131n tazmini talebiyle a\u00e7\u0131lan davada i\u015flemin iptali y\u00f6n\u00fcnde verilen karar\u0131n incelenme y\u00f6ntemi nedeniyle hakkaniyete uygun yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n, e\u015fitlik ilkesi ile toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131n\u0131n; i\u015flem iptal edilmesine ra\u011fmen parasal haklar\u0131n tazminine dair talep hakk\u0131nda karar verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131 verilmesi nedeniyle karar hakk\u0131n\u0131n; yarg\u0131laman\u0131n uzun s\u00fcrmesi nedeniyle makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddialar\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
2. Ba\u015fvurucu, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve T\u00fcrkiye Kamu Hastaneleri Kurumunun s\u00f6zle\u015fmeli personel yerle\u015ftirme sonucuna g\u00f6re \u015eanl\u0131urfa E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesine hem\u015fire olarak yerle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n
3. Ba\u015fvurucu hakk\u0131nda 3\/10\/2016 tarihli ve 676 say\u0131l\u0131 Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Hal Kapsam\u0131nda Baz\u0131 D\u00fczenlemeler Yap\u0131lmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname’nin (676 say\u0131l\u0131 KHK) 74. maddesiyle 14\/7\/1965 tarihli ve 657 say\u0131l\u0131 Devlet Memurlar\u0131 Kanunu\u2019nun 48. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (A) bendine eklenen (8) numaral\u0131 alt bent uyar\u0131nca g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 ve ar\u015fiv ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 ve ar\u015fiv ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n olumsuz sonu\u00e7lanmas\u0131 nedeniyle ba\u015fvurucunun atamas\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilmemi\u015ftir.<\/p>\n
4. Ba\u015fvurucu, s\u00f6z konusu i\u015flemin iptali ve dava konusu i\u015flem nedeniyle mahrum kald\u0131\u011f\u0131 \u00f6zl\u00fck ve parasal haklar\u0131n\u0131n yasal faiziyle \u00f6denmesine karar verilmesi talebiyle 7\/11\/2017 tarihinde dava a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Dava dilek\u00e7esinde, hakk\u0131nda a\u00e7\u0131lan herhangi bir soru\u015fturma ya da kovu\u015fturma bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Ayr\u0131ca adli sicil kayd\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve mesle\u011finin kamu g\u00fcvenli\u011fini ilgilendiren bir y\u00f6n\u00fcn\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da ifade eden ba\u015fvurucu g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131n\u0131n olumsuz sonu\u00e7lanmas\u0131na yol a\u00e7acak herhangi bir durum olmamas\u0131na ra\u011fmen K\u00fcrt k\u00f6kenli olmas\u0131 m\u00fcnasebetiyle taraf\u0131na ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve masumiyet karinesinin ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
5. Ankara 8. \u0130dare Mahkemesi (Mahkeme) 10\/4\/2019 tarihli karar\u0131yla davan\u0131n reddine karar vermi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Dava dosyas\u0131n\u0131n incelenmesinden, KPSS 2017\/3 sonucuna g\u00f6re \u015eanl\u0131urfa E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesine hem\u015fire olarak yerle\u015fmeye hak kazanan davac\u0131 hakk\u0131nda yap\u0131lan g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131nda, davac\u0131 ve e\u015fi hakk\u0131nda “\u015fahs\u0131n PKK\/KCK ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc i\u00e7erisinde faaliyet y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc” \u015feklinde istihbari mahiyette bilgiler elde edildi\u011fi, bu tespite dayal\u0131 olarak g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131n\u0131n olumsuz olarak de\u011ferlendirilmesi sonucunda 657 say\u0131l\u0131 Devlet Memurlar\u0131 Kanunu’nun 48. maddesi 1. f\u0131kras\u0131n\u0131n (A) bendindeki atama \u015fartlar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131ndan bahisle atama i\u015fleminin yap\u0131lmamas\u0131na karar verilmesi \u00fczerine bak\u0131lmakta olan davan\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
…<\/p>\n
Olayda, g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131n\u0131n olumlu sonu\u00e7lanmas\u0131n\u0131n kamu g\u00f6revlisinin atanmas\u0131 i\u00e7in gerekli \u015fartlardan birisi oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, dosya i\u00e7erisinde yer alan davac\u0131 hakk\u0131ndaki ‘\u015fahs\u0131n PKK\/KCK ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc i\u00e7erisinde faaliyet y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc’ y\u00f6n\u00fcndeki istihbari bilginin de\u011ferlendirilmesi sonucu davac\u0131n\u0131n g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131n\u0131n olumsuz oldu\u011fu kanaatine var\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131n\u0131n olumsuz oldu\u011fundan bahisle atamas\u0131n\u0131n yap\u0131lmamas\u0131na ili\u015fkin dava konusu i\u015flemde hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k bulunmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.”<\/p>\n
6. Ba\u015fvurucu, davan\u0131n reddi karar\u0131na kar\u015f\u0131 istinaf kanun yoluna ba\u015fvurmu\u015ftur. \u0130stinaf dilek\u00e7esinde Mahkeme taraf\u0131ndan yap\u0131lan de\u011ferlendirmenin hatal\u0131 oldu\u011funu, evli olmad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde e\u015fi ve kendisi hakk\u0131nda yap\u0131lan tespite istinaden davan\u0131n reddedildi\u011fini, tamamen soyut nitelikli ve ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmayan iddialar kapsam\u0131nda i\u015flem tesis edildi\u011fini belirterek Anayasa’da g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan haklar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
7. Ankara B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesi 1. \u0130dari Dava Dairesi (B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesi)31\/12\/2019 tarihli karar\u0131 ile dava konusu i\u015flemin iptaline, i\u015flem nedeniyle mahrum kal\u0131nan parasal haklar\u0131n \u00f6denmesine y\u00f6nelik talep hakk\u0131nda ise karar verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131na h\u00fckmetmi\u015ftir. Kararda, dava konusu i\u015flemin 657 say\u0131l\u0131 Kanun’un 48. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (A) bendine eklenen (8) numaral\u0131 alt bendi h\u00fckm\u00fcne dayan\u0131larak tesis edildi\u011fi, Anayasa Mahkemesinin 24\/7\/2019 tarihli ve E.2018\/73, K.2019\/65 say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile an\u0131lan d\u00fczenlemenin iptal edilmi\u015f olmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda bu d\u00fczenlemeye dayan\u0131larak tesis edilen i\u015flemde hukuka uygunluk bulunmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesi ayr\u0131ca, dava konusu i\u015flemin iptal edilmi\u015f olmas\u0131n\u0131n ba\u015fvurucunun do\u011frudan atanmas\u0131 sonucunu do\u011furmayaca\u011f\u0131n\u0131, ba\u015fvurucunun durumunun daval\u0131 idarece makul bir s\u00fcre i\u00e7inde yeniden de\u011ferlendirmeye tabi tutulabilece\u011fini ve bu de\u011ferlendirmenin sonucunda ba\u015fvurucunun uyu\u015fmazl\u0131\u011fa konu kamu g\u00f6revine atan\u0131p atanamayaca\u011f\u0131na ili\u015fkin yeniden bir i\u015flem tesis edilebilece\u011fini belirtmi\u015ftir. Son olarak B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesi, dava konusu i\u015flem nedeniyle mahrum kal\u0131nan parasal haklar\u0131n tazminine y\u00f6nelik talep hakk\u0131nda bu a\u015famada karar verilmesine imk\u00e2n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015ftir.<\/p>\n
8. Nihai karar ba\u015fvurucuya 6\/7\/2020 tarihinde tebli\u011f edilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu 27\/7\/2020 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
II. DE\u011eERLEND\u0130RME<\/p>\n
A. Hakkaniyete Uygun Yarg\u0131lanma Hakk\u0131n\u0131n \u0130hlal Edildi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia <\/p>\n
9. Ba\u015fvurucu; atanmama i\u015flemine gerek\u00e7e olarak hem idare hem de mahkemelerce kendisi ve e\u015fi hakk\u0131nda \u00f6rg\u00fct i\u00e7erisinde faaliyet y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri y\u00f6n\u00fcnde tespit yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak bu tespitin ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu, zira evli dahi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kald\u0131 ki bu olaydan sonra tekrar atanma talebinde bulundu\u011funu ve g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131n\u0131n olumlu neticelenerek atamas\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, halihaz\u0131rda da \u00e7al\u0131\u015fmaya devam etti\u011fini belirtmi\u015ftir. B\u00f6lge Adliye Mahkemesinin, idari i\u015flemin iptaline dair karar\u0131nda i\u015fin esas\u0131na girmeksizin sadece Anayasa Mahkemesinin iptal karar\u0131n\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6sterdi\u011fini, bu \u015fekliyle her ne kadar iptal karar\u0131 verilmi\u015fse de esasen etkili bir yarg\u0131sal denetim yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, zira dosya kapsam\u0131nda toplanan t\u00fcm delillerin masumiyetini kan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve atanmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde herhangi bir engel olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydu\u011funu ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Mahkemenin davan\u0131n kabul\u00fc karar\u0131n\u0131n, ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctleri ile ili\u015fkisi varm\u0131\u015f gibi bir sonu\u00e7 do\u011furdu\u011funu belirten ba\u015fvurucu, B\u00f6lge Adliye Mahkemesinin ise bu karar\u0131 sadece teknik olarak de\u011fi\u015ftirdi\u011fini, sab\u0131ka kayd\u0131 vb. deliller ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve hi\u00e7bir aleyhe sonu\u00e7 \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde Mahkemenin karar\u0131n\u0131n hatal\u0131 oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde bir de\u011ferlendirme yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Daval\u0131n\u0131n kamu kurumu olmas\u0131 nedeniyle toplanan deliller ve sunulan m\u00fctalaalar hakk\u0131nda bilgi sahibi olma hakk\u0131n\u0131n sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden ba\u015fvurucu, B\u00f6lge Adliye Mahkemesinin karar\u0131n\u0131n sadece teknik bir incelemeden ibaret oldu\u011funu, masumiyetini zedeleyen Mahkeme karar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131r nitelikte bir de\u011ferlendirme yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ederek masumiyet karinesinin, \u00e7eli\u015fmeli yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n, etkili ba\u015fvuru hakk\u0131n\u0131n ve adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
10. Anayasa Mahkemesi, olaylar\u0131n ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan yap\u0131lan hukuki nitelendirmesi ile ba\u011fl\u0131 olmay\u0131p olay ve olgular\u0131n hukuki tavsifini kendisi takdir eder. Ba\u015fvuru formu ve ekleri incelendi\u011finde ba\u015fvurucunun \u015fik\u00e2yetlerinin \u00f6z\u00fcn\u00fcn a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 iptal davas\u0131 sonucu verilen karar\u0131n adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkin oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden ba\u015fvuru, hakkaniyete uygun yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131nda incelenmi\u015ftir.<\/p>\n
11. Anayasa’n\u0131n 148. maddesinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda, kanun yolunda g\u00f6zetilmesi gereken hususlara ili\u015fkin \u015fik\u00e2yetlerin bireysel ba\u015fvuruda incelenemeyece\u011fi belirtilmi\u015ftir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler \u00f6n\u00fcnde dava konusu yap\u0131lm\u0131\u015f maddi olay ve olgular\u0131n kan\u0131tlanmas\u0131, delillerin de\u011ferlendirilmesi, hukuk kurallar\u0131n\u0131n yorumlanmas\u0131 ve uygulanmas\u0131 ile uyu\u015fmazl\u0131k konusunda var\u0131lan sonucun adil olup olmamas\u0131 bireysel ba\u015fvuru konusu olamaz. Ancak bireysel ba\u015fvuru kapsam\u0131ndaki hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere m\u00fcdahale te\u015fkil eden, bariz takdir hatas\u0131 veya a\u00e7\u0131k bir keyf\u00eelik i\u00e7eren tespit ve sonu\u00e7lar bu kapsamda de\u011fildir (konuya ili\u015fkin bir\u00e7ok karar aras\u0131ndan bkz. Ahmet Sa\u011flam, B. No: 2013\/3351, 18\/9\/2013).<\/p>\n
12. Somut olayda ba\u015fvurucu hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 olumsuz neticelenmi\u015f ve ba\u015fvurucunun atamas\u0131 yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurucu, atanmama y\u00f6n\u00fcnde tesis edilen idari i\u015flemin iptali talebiyle dava a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk derece mahkemesi taraf\u0131ndan yap\u0131lan incelemede, “ba\u015fvurucu ve e\u015fi hakk\u0131nda PKK\/KCK ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc i\u00e7erisinde faaliyet y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri” \u015feklinde istihbari mahiyette bilgiler elde edildi\u011fi ve bu tespite dayal\u0131 olarak g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131n\u0131n olumsuz olarak de\u011ferlendirildi\u011fi tespiti yap\u0131lm\u0131\u015f; “\u015fahs\u0131n PKK\/KCK ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc i\u00e7erisinde faaliyet y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc” y\u00f6n\u00fcndeki istihbari bilginin de\u011ferlendirilmesi sonucu ba\u015fvurucunun g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131n\u0131n olumsuz oldu\u011fu kanaatine var\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan atanmama y\u00f6n\u00fcndeki idari i\u015flemde hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k bulunmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
13. Ba\u015fvurucu; ilk derce mahkemesinin davan\u0131n reddi karar\u0131na itiraz etmi\u015f, B\u00f6lge Adliye Mahkemesince yap\u0131lan de\u011ferlendirmede idari i\u015flemin dayana\u011f\u0131 kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fcn Anayasa Mahkemesince iptal edildi\u011fi tespiti yap\u0131lm\u0131\u015f ve iptal karar\u0131n\u0131n gerek\u00e7esine de\u011finilmi\u015f, g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 ve ar\u015fiv ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 ve elde edilecek verilerin kullan\u0131lmas\u0131 hususuna ili\u015fkin temel ilkeler belirlenmeksizin getirilen yasal d\u00fczenlemenin Anayasa’ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki Anayasa Mahkemesi karar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda iptali talep edilen idari i\u015flemde hukuka uyarl\u0131k bulunmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
14. Ba\u015fvurucu, g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 kapsam\u0131nda yap\u0131lan tespitin ger\u00e7e\u011fe ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu ileri s\u00fcrm\u00fc\u015fse de B\u00f6lge Adliye Mahkemesi ki\u015fisel verilerin elde edilmesi ve korunmas\u0131na ili\u015fkin Anayasal kriterler dikkate al\u0131nmadan g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 nedeniyle atanmama i\u015fleminin iptali talebinin kabul\u00fcne karar vermi\u015ftir. Anayasa Mahkemesinin iptal karar\u0131 g\u00f6zetilerek yap\u0131lan de\u011ferlendirmenin, hukuk kurallar\u0131n\u0131n somut olaya uygulanmas\u0131na y\u00f6nelik oldu\u011fu, bariz takdir hatas\u0131 veya a\u00e7\u0131k keyf\u00eelik olu\u015fturan bir unsur i\u00e7ermedi\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
15. Bu itibarla ba\u015fvuru konusu olayda ba\u015fvurucunun ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc iddialar\u0131n yarg\u0131lama mercilerince delillerin de\u011ferlendirilmesine ve hukuk kurallar\u0131n\u0131n yorumlanmas\u0131na ili\u015fkin oldu\u011fu, ba\u015fvurucunun iddialar\u0131n\u0131 ve itirazlar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrme imk\u00e2n\u0131ndan yoksun b\u0131rak\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, mahkeme karar\u0131nda bariz takdir hatas\u0131 veya a\u00e7\u0131k bir keyf\u00eelik olu\u015fturan bir durumun da bulunmad\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ihlal iddialar\u0131n\u0131n kanun yolu \u015fik\u00e2yeti niteli\u011finde oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla ba\u015fvurucunun \u015fik\u00e2yetinin a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun oldu\u011fu sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
16. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle ba\u015fvurunun bu k\u0131sm\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmas\u0131 nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
B. Karar Hakk\u0131n\u0131n \u0130hlal Edildi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia<\/p>\n
17. Ba\u015fvurucu, Mahkemenin \u00f6zl\u00fck ve parasal haklar\u0131na y\u00f6nelik herhangi bir de\u011ferlendirme ve inceleme yapmadan karar verdi\u011fini belirterek adil yarg\u0131lanma, m\u00fclkiyet ve \u00e7al\u0131\u015fma haklar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
18. Anayasa Mahkemesi, olaylar\u0131n ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan yap\u0131lan hukuki nitelendirmesi ile ba\u011fl\u0131 olmay\u0131p olay ve olgular\u0131n hukuki tavsifini kendisi takdir eder. Ba\u015fvurucunun \u015fik\u00e2yetinin \u00f6z\u00fcn\u00fcn, davaya konu etti\u011fi talep hakk\u0131nda verilen karar\u0131n uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne dair bir de\u011ferlendirme i\u00e7ermemesine y\u00f6nelik oldu\u011fu anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan ba\u015fvuru adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki karar hakk\u0131 y\u00f6n\u00fcnden incelenmi\u015ftir.<\/p>\n
19. Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda, hi\u00e7bir mahkemenin g\u00f6rev ve yetkisi i\u00e7indeki davaya bakmaktan ka\u00e7\u0131namayaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. Bu ba\u011flamda Anayasa’n\u0131n 36. maddesinde d\u00fczenlenen adil yarg\u0131lanma hakk\u0131, ki\u015filere davan\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc mahkemeden uyu\u015fmazl\u0131\u011fa ili\u015fkin bir karar verilmesini isteme g\u00fcvencesini de sa\u011flar. \u00d6te yandan Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi’ni (S\u00f6zle\u015fme) yorumlayan Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi de S\u00f6zle\u015fme’nin 6. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n mahkeme hakk\u0131 \u015feklinde genel bir hakk\u0131 d\u00fczenledi\u011fini kabul etmekte ve bu hakk\u0131n karar hakk\u0131n\u0131 da i\u00e7erdi\u011fini ifade etmektedir (\u0130brahim Demiro\u011flu [GK], B. No: 2017\/15698, 26\/7\/2019 \u00a7 54).<\/p>\n
20. Demokratik bir toplumda vazge\u00e7ilmez bir hak niteli\u011findeki adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n g\u00fcvencelerinden biri olan mahkeme hakk\u0131 uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n bir mahkeme \u00f6n\u00fcne getirilebilmesini, dava konusu edilen uyu\u015fmazl\u0131\u011fa ili\u015fkin esasl\u0131 iddia ve savunmalar\u0131n yarg\u0131 merciince incelenerek de\u011ferlendirilmesini ve bir karara ba\u011flanmas\u0131n\u0131, ayr\u0131ca verilen karar\u0131n icra edilmesini gerektirir. Buna g\u00f6re mahkeme hakk\u0131; mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131, karar hakk\u0131 ve karar\u0131n icras\u0131 haklar\u0131n\u0131 i\u00e7erir. Karar hakk\u0131 genel itibar\u0131yla mahkeme \u00f6n\u00fcne getirilen uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n karara ba\u011flanmas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131n\u0131 ifade eder. Zira dava hakk\u0131n\u0131 kullanan bireyin as\u0131l amac\u0131 uyu\u015fmazl\u0131k konusu etti\u011fi talebinin esas\u0131yla ilgili olarak davan\u0131n sonunda bir karar elde edebilmektir. Bir ba\u015fka ifadeyle dava sonucunda \u015fayet bir karar elde edilemiyorsa dava a\u00e7man\u0131n da bir anlam\u0131 kalmayacakt\u0131r. \u00d6te yandan karar hakk\u0131 bireylerin sadece yarg\u0131lama sonucunda \u015fekl\u00ee anlamda bir karar elde etmelerini g\u00fcvence alt\u0131na almaz. Bu hak ayn\u0131 zamanda dava konusu edilen uyu\u015fmazl\u0131\u011fa ili\u015fkin esasl\u0131 taleplerin yarg\u0131 merciince bir sonuca ba\u011flanmas\u0131n\u0131 da gerektirir (baz\u0131 farklarla bkz. \u0130brahim Demiro\u011flu, \u00a7 55).<\/p>\n
21. Mahkemenin \u00f6n\u00fcndeki uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 karara ba\u011flarken taraflardan birinin iddia ve savunmas\u0131na ba\u011fl\u0131 kalarak buna kar\u015f\u0131 di\u011fer taraf\u0131n \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc esasl\u0131 itirazlar\u0131 tart\u0131\u015fmadan yarg\u0131lamay\u0131 sonu\u00e7land\u0131rmas\u0131 h\u00e2linde -ortada \u015fekl\u00ee anlamda bir karar bulunsa bile- ger\u00e7ek anlamda bir yarg\u0131lama yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan bahsedilemeyecektir. Bu durumda uyu\u015fmazl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 yarg\u0131 yolunun teorik olarak a\u00e7\u0131k olmas\u0131 pratikte bir anlam ifade etmeyecek, b\u00f6ylece karar hakk\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 bir yan\u0131lsamadan ibaret kalacakt\u0131r (benzer y\u00f6ndeki de\u011ferlendirme i\u00e7in bkz. Berrin Baran Eker [GK], B. No: 2018\/23568, 2\/7\/2020, \u00a7 56).<\/p>\n
22. Mahkemenin \u00f6n\u00fcndeki uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n esas\u0131n\u0131 incelememesi sadece adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131 zedelemekle kalmaz, ayn\u0131 zamanda davan\u0131n konusunu olu\u015fturan medeni hakk\u0131n ba\u011flant\u0131l\u0131 bulundu\u011fu di\u011fer (maddi) hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler y\u00f6n\u00fcnden etkili ba\u015fvuru hakk\u0131n\u0131n ihlal edilmesine de yol a\u00e7abilir. Yarg\u0131sal ba\u015fvuru yollar\u0131, \u00e7o\u011funlukla bir hak veya \u00f6zg\u00fcrl\u00fckle ba\u011flant\u0131l\u0131 uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulmas\u0131 amac\u0131yla ihdas edilmi\u015ftir. Ki\u015filer dava a\u00e7mak suretiyle mahkemelerden hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleriyle ilgili olarak yarg\u0131sal koruma talep etmektedir. Bireylerin yarg\u0131sal koruma taleplerine cevap vermek, bu ba\u011flamda dava konusu uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n esas\u0131n\u0131 inceleyerek iddia ve savunmalar\u0131 de\u011ferlendirdikten sonra davay\u0131 karara ba\u011flamak yarg\u0131 mercilerinin anayasal y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
23. Bununla birlikte \u00f6ng\u00f6r\u00fclen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn mutlak olmad\u0131\u011f\u0131 da belirtilmelidir. Bu ba\u011flamda karar hakk\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclmekte olan bir davan\u0131n yarg\u0131lama usul\u00fc kurallar\u0131 gere\u011fince esas\u0131n\u0131n incelenemeyece\u011fi durumlara \u00f6zg\u00fc olarak neticelenmi\u015f olmas\u0131n\u0131 da (d\u00fc\u015fme, a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f say\u0131lma, karar verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131, s\u00fcre a\u015f\u0131m\u0131 vb.) yasaklamad\u0131\u011f\u0131 belirtilmelidir. Davan\u0131n usule ili\u015fkin hakl\u0131 baz\u0131 nedenlerle reddedilmesi, karar hakk\u0131 y\u00f6n\u00fcnden bir sorun olu\u015fturmaz. Zira s\u00f6z konusu hakk\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcvence bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli olan husus a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada davan\u0131n -usule ili\u015fkin sorunlar hari\u00e7- uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n esas\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturma potansiyeline sahip olmas\u0131d\u0131r (baz\u0131 farklarla bkz. \u0130brahim Demiro\u011flu, \u00a7 56).<\/p>\n
24. Di\u011fer yandan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 davan\u0131n sonucuna y\u00f6nelik bir g\u00fcvence i\u00e7ermemektedir. An\u0131lan hak yarg\u0131lama s\u00fcrecinin adil olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini temin edecek birtak\u0131m usul g\u00fcvenceleri sunmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bireysel ba\u015fvuru incelemelerinde adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirme yap\u0131l\u0131rken davan\u0131n sonucuna ili\u015fkin bir \u00e7\u0131kar\u0131m yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bununla birlikte adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131nda karar hakk\u0131n\u0131n gere\u011fi olarak mahkemelerin ba\u015fvurucunun talepleri ile ilgili olarak etkili bir karar vermeleri zorunlu olup bireysel ba\u015fvuru kapsam\u0131nda bu husus irdelenecektir.<\/p>\n
25. Ba\u015fvuruya konu olayda Mahkeme, \u00f6zl\u00fck ve parasal hak talebine y\u00f6nelik olarak dava konusu i\u015flemin iptali ile ba\u015fvurucunun do\u011frudan atanmas\u0131 sonucunun do\u011fmayaca\u011f\u0131, \u0130darece ba\u015fvurucu hakk\u0131nda yeniden bir i\u015flem tesis edilebilece\u011fini belirterek dava konusu i\u015flem nedeniyle mahrum kal\u0131nan parasal haklar\u0131n\u0131n yasal faiziyle \u00f6denmesine y\u00f6nelik talep hakk\u0131nda bu a\u015famada karar verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
26. Mahkemenin, gerek\u00e7eli karar\u0131nda at\u0131fta bulundu\u011fu Anayasa Mahkemesinin yukar\u0131da s\u00f6z\u00fc edilen iptal karar\u0131nda g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131n\u0131n hi\u00e7bir \u015fekilde yap\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131n de\u011fil, g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 detaylar\u0131n\u0131n kanunda g\u00f6sterilmesi, ki\u015fisel verilerin g\u00fcvenli\u011fine ve \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fine ili\u015fkin g\u00fcvenceleri sa\u011flayan kurallar\u0131n kanunda yer almas\u0131 ko\u015fuluyla g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131n\u0131n ve ar\u015fiv ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n yap\u0131labilece\u011finin ortaya konuldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
27. Bu durumda tazminat \u00f6denmesi i\u00e7in gerekli \u015fartlar\u0131n olu\u015fup olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 somut olay\u0131n hukuksal ko\u015fullar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirerek s\u00f6z konusu talep hakk\u0131nda bir h\u00fckme ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclen Mahkemenin, yarg\u0131sal fonksiyonun esas\u0131n\u0131 olu\u015fturan uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde yer alan maddi ve hukuki sorunlar\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ele al\u0131nmas\u0131 ve karara ba\u011flanmas\u0131 i\u015flevini yerine getirmedi\u011finden s\u00f6z edilemez. Bu itibarla adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki karar hakk\u0131 y\u00f6n\u00fcnden bir ihlalin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k oldu\u011fu sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
28. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle ba\u015fvurunun bu k\u0131sm\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmas\u0131 nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
Engin YILDIRIM ve Kenan YA\u015eAR bu g\u00f6r\u00fc\u015fe kat\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
C. Makul S\u00fcrede Yarg\u0131lanma Hakk\u0131n\u0131n \u0130hlal Edildi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia<\/p>\n
29. Ba\u015fvurucu, yarg\u0131laman\u0131n makul s\u00fcrede sonu\u00e7lanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
30. Anayasa Mahkemesi, olay ve olgular\u0131 somut ba\u015fvuru ile benzer nitelikte olan Veysi Ado ([GK] B. No: 2022\/100837, 27\/4\/2023) karar\u0131nda uygulanacak anayasal ilkeleri belirlemi\u015ftir. Bu \u00e7er\u00e7evede Anayasa Mahkemesi 9\/1\/2013 tarihli ve 6384 say\u0131l\u0131 Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesine Yap\u0131lm\u0131\u015f Baz\u0131 Ba\u015fvurular\u0131n Tazminat \u00d6denmek Suretiyle \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fcne Dair Kanun’un ge\u00e7ici 2. maddesinde 28\/3\/2023 tarihli ve 7445 say\u0131l\u0131 Kanun’un 40. maddesi ile yap\u0131lan de\u011fi\u015fikli\u011fe g\u00f6re 9\/3\/2023 tarihi (bu tarih d\u00e2hil) itibar\u0131yla derdest olan, yarg\u0131lamalar\u0131n makul s\u00fcrede sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 iddialar\u0131yla yap\u0131lan ba\u015fvurulara ili\u015fkin olarak Tazminat Komisyonuna ba\u015fvuru yolu t\u00fcketilmeden yap\u0131lan ba\u015fvurunun incelenmesinin bireysel ba\u015fvurunun ikincil niteli\u011fi ile ba\u011fda\u015fmayaca\u011f\u0131 neticesine varm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
31. Somut ba\u015fvuruda, an\u0131lan kararda a\u00e7\u0131klanan ilkelerden ve ula\u015f\u0131lan sonu\u00e7tan ayr\u0131lmay\u0131 gerektiren bir durum bulunmamaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddia y\u00f6n\u00fcnden ba\u015fvurunun bu k\u0131sm\u0131n\u0131n di\u011fer kabul edilebilirlik \u015fartlar\u0131 incelenmeksizin ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmemesi nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
D. E\u015fitlik \u0130lkesi ile Toplant\u0131 ve G\u00f6steri Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc D\u00fczenleme Hakk\u0131n\u0131n \u0130hlal Edildi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia<\/p>\n
32. Ba\u015fvurucu; etnik k\u00f6keni, siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131, \u00fcniversite e\u011fitimi s\u0131ras\u0131nda kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kimi etkinlikler nedeniyle g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131n\u0131n olumsuz neticelendi\u011fini, bu nedenle ifade h\u00fcrriyeti ile toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ve taraf\u0131na y\u00f6nelik ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
33. 30\/3\/2011 tarihli ve 6216 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131ndaKanun’un47. maddesinin (3),48. maddesinin (1) ve (2) numaral\u0131 f\u0131kralar\u0131 uyar\u0131nca bireysel ba\u015fvuruda, kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fcn neden oldu\u011fu iddia edilen ihlale dair olaylarda bireysel ba\u015fvuru kapsam\u0131ndaki haklar\u0131n ne \u015fekilde ihlal edildi\u011fi ve buna ili\u015fkin gerek\u00e7eler ve deliller a\u00e7\u0131klanmal\u0131d\u0131r. \u0130hlal iddias\u0131na ili\u015fkin delilleri sunma ve temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalarda bulunma y\u00f6n\u00fcndeki y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn yerine getirilmedi\u011fi, dolay\u0131s\u0131yla iddialar\u0131n temellendirilmedi\u011fi durumlarda kabul edilemezlik karar\u0131 verilebilir (Cemal G\u00fcnsel [GK], B. No: 2016\/12900, 21\/1\/2021.)<\/p>\n
34. Ba\u015fvurucu, hangi eylemleri veya mahkemece verilen hangi kararlar nedeniyle haklar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ortaya koyamam\u0131\u015f ve ihlal iddias\u0131na ili\u015fkin delillerini sunma y\u00f6n\u00fcndeki y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmemi\u015ftir. Bu nedenle s\u00f6z konusu iddialar\u0131n temellendirilmemi\u015f \u015fik\u00e2yet kapsam\u0131nda kabul edilmesi gerekmektedir.<\/p>\n
35. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle, ba\u015fvurunun bu k\u0131sm\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmas\u0131 nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
III. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n
A. Hakkaniyete uygun yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmas\u0131 nedeniyle KABUL ED\u0130LEMEZ OLDU\u011eUNA OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE,<\/p>\n
B. Karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmas\u0131 nedeniyle KABUL ED\u0130LEMEZ OLDU\u011eUNA Engin YILDIRIM ve Kenan YA\u015eAR’\u0131n kar\u015f\u0131oyu ve OY\u00c7OKLU\u011eUYLA,<\/p>\n
C. Makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmemesi nedeniyle KABUL ED\u0130LEMEZ OLDU\u011eUNA OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE,<\/p>\n
D. E\u015fitlik ilkesi ile toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmas\u0131 nedeniyle KABUL ED\u0130LEMEZ OLDU\u011eUNA OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE,<\/p>\n
E. Yarg\u0131lama giderlerinin ba\u015fvurucu \u00fczerinde BIRAKILMASINA 11\/12\/2024 tarihinde karar verildi.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
KAR\u015eIOY GEREK\u00c7ES\u0130<\/p>\n
1. Ba\u015fvurucu, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve T\u00fcrkiye Kamu Hastaneleri Kurumunun s\u00f6zle\u015fmeli personel yerle\u015ftirme sonucuna g\u00f6re \u015eanl\u0131urfa E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesine hem\u015fire olarak yerle\u015ftirilmi\u015f, ba\u015fvurucunun g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 ve ar\u015fiv ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n olumsuz sonu\u00e7lanmas\u0131 nedeniyle ba\u015fvurucunun atamas\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilmemi\u015ftir.<\/p>\n
2. Mahkememiz \u00e7o\u011funlu\u011fu ba\u015fvurunun kabul edilemez oldu\u011funa karar vermi\u015ftir. A\u015fa\u011f\u0131da a\u00e7\u0131klanan sebeplerle \u00e7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne i\u015ftirak edilmemi\u015ftir.<\/p>\n
3. Ba\u015fvuruya konu uyu\u015fmazl\u0131kta Ankara B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesi Anayasa Mahkemesinin iptal karar\u0131 sebebiyle davay\u0131 kabul ederek dava konusu i\u015flemi iptal etmi\u015ftir. Bununla birlikte ba\u015fvuruya konu davan\u0131n 7\/11\/2017 tarihinde a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda gerek idari i\u015flemin gerekse bu i\u015fleme y\u00f6nelik davan\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihlerde Anayasa Mahkemesinin iptal karar\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Anayasa Mahkemesi i\u015flemin dayana\u011f\u0131 olan kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fc 24\/7\/2019 tarihinde iptal etmi\u015f olup bu karar ise 29\/11\/2019 tarihli Resm\u00ee Gazete’de yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
4. Ba\u015fvurucu ba\u015fvuru formuna g\u00f6re sadece karar verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131na karar verilen mali ve \u00f6zl\u00fck haklar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden de\u011fil i\u015flemin kendisinin Anayasa Mahkemesi karar\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6sterilerek incelenmemesinden de yak\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurucunun iddias\u0131 \u015fu \u015fekildedir: “…Oysa m\u00fcvekkilin atanmak i\u00e7in gereken \u015fartlar\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm dosya kapsam\u0131 ile sabittir. BAM’\u0131n bu y\u00f6nde bir de\u011ferlendirme yapma gere\u011fi duymaks\u0131z\u0131n sadece iptal karar\u0131n\u0131 dikkate alarak verdi\u011fi karar m\u00fcvekkilimizi ma\u011fdur eden, adil olmayan bir karard\u0131r. 3 y\u0131ll\u0131k dava s\u00fcreci boyunca toplanan deliller m\u00fcvekkilin aklanmas\u0131 ve atamas\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde yasal bir engel bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespit edilmesi bak\u0131m\u0131ndan yeterli olmal\u0131yd\u0131. Aksi y\u00f6nde yap\u0131lan de\u011ferlendirme hem hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r hem de hak ihlaline neden olmaktad\u0131r… Zira m\u00fcvekkilimize ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc ile iltisakl\u0131 damgas\u0131 vurulmas\u0131na sebep olan sadece m\u00fcvekkilimizin etnik kimli\u011fi ve siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131d\u0131r. M\u00fcvekkilimizin yasad\u0131\u015f\u0131 hi\u00e7bir yap\u0131lanma ile irtibat\u0131 ve ilgisi olmamas\u0131na ra\u011fmen bu \u015fekilde damgalanmas\u0131, masumiyet karinesini, e\u015fitlik hakk\u0131n\u0131 da ihlal etmi\u015ftir…”. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere ba\u015fvurucu B\u00f6lge Adliye Mahkemesinin dava tarihindeki \u015fartlara g\u00f6re de\u011ferlendirme yapmamas\u0131ndan a\u00e7\u0131k bir bi\u00e7imde yak\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
5. Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda, hi\u00e7bir mahkemenin g\u00f6rev ve yetkisi i\u00e7indeki davaya bakmaktan ka\u00e7\u0131namayaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. Bu ba\u011flamda Anayasa’n\u0131n 36. maddesinde d\u00fczenlenen adil yarg\u0131lanma hakk\u0131, ki\u015filere davan\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc mahkemeden uyu\u015fmazl\u0131\u011fa ili\u015fkin bir karar verilmesini isteme g\u00fcvencesini de sa\u011flar. \u00d6te yandan Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi’ni (S\u00f6zle\u015fme) yorumlayan Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi de S\u00f6zle\u015fme’nin 6. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n mahkeme hakk\u0131 \u015feklinde genel bir hakk\u0131 d\u00fczenledi\u011fini kabul etmekte ve bu hakk\u0131n karar hakk\u0131n\u0131 da i\u00e7erdi\u011fini ifade etmektedir (\u0130brahim Demiro\u011flu [GK], B. No: 2017\/15698, 26\/7\/2019 \u00a7 54).<\/p>\n
6. Anayasa Mahkemesine g\u00f6re adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n g\u00fcvencelerinden biri olan mahkeme hakk\u0131; mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131, karar hakk\u0131 ve karar\u0131n icras\u0131 haklar\u0131n\u0131 i\u00e7erir. Karar hakk\u0131 genel itibar\u0131yla mahkeme \u00f6n\u00fcne getirilen uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n karara ba\u011flanmas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131n\u0131 ifade eder. Bununla birlikte karar hakk\u0131 bireylerin sadece yarg\u0131lama sonucunda \u015fekl\u00ee anlamda bir karar elde etmelerini g\u00fcvence alt\u0131na almaz. Bu hak ayn\u0131 zamanda, dava konusu edilen uyu\u015fmazl\u0131\u011fa ili\u015fkin esasl\u0131 taleplerin yarg\u0131 merciince bir sonuca ba\u011flanmas\u0131n\u0131 da gerektirir. Dolay\u0131s\u0131yla ilgili yarg\u0131 makamlar\u0131nca uyu\u015fmazl\u0131k konusu edilen bir durum hakk\u0131nda, ba\u015fvuruculara atfedilebilecek herhangi bir kusur bulunmaks\u0131z\u0131n, olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesi adil yarg\u0131lama hakk\u0131 kapsam\u0131nda karar hakk\u0131n\u0131n ihlaline sebebiyet verebilir. Mahkemelerden beklenen, uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n esas\u0131na y\u00f6nelik bir talep hakk\u0131nda de\u011ferlendirme yap\u0131lmak suretiyle olumlu ya da olumsuz bir karar verilerek bu talebin bir sonuca ba\u011flanmas\u0131d\u0131r (\u00e7ok say\u0131da karar aras\u0131ndan bkz. Burhanettin Y\u0131ld\u0131z, B. No: 2018\/30046, 15\/6\/2021, \u00a7\u00a7 22, 23, 27).<\/p>\n
7. Bu ba\u015fvuruda B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesince \u015fekli anlamda bir karar verilmi\u015f olup hatta dava konusu i\u015flem iptal edilmi\u015f olsa dahi asl\u0131nda ba\u015fvurucunun davaya konu i\u015flemin hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 dava y\u00f6n\u00fcnden bir karar verilmemi\u015ftir. Di\u011fer bir deyi\u015fle B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesi i\u015flemin hukuka ayk\u0131r\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit etmekten ka\u00e7\u0131nm\u0131\u015f, b\u00f6ylelikle ba\u015fvurucunun talebini esastan incelememi\u015ftir. \u00dcstelik somut olay bak\u0131m\u0131ndan Anayasa Mahkemesinin iptal kararlar\u0131n\u0131n geriye y\u00fcr\u00fcmeyece\u011fine dair Anayasa’n\u0131n 153. maddesinin be\u015finci f\u0131kras\u0131ndaki kural da \u00f6zel bir \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n
8. B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesi davan\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihteki \u015fartlara g\u00f6re de\u011ferlendirme yapmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc olup iptal karar\u0131n\u0131n geriye y\u00fcr\u00fcmeyece\u011fini de g\u00f6zetmek durumundayd\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla kural olarak her davan\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihteki \u015fartlara g\u00f6re incelenmesi gerekti\u011fi ve dava tarihine g\u00f6re yap\u0131lacak inceleme neticesine ba\u011fl\u0131 menfaatlerin bulundu\u011fu da dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ba\u015fvurucunun talebiyle ilgili olarak madd\u00ee anlamda verilmi\u015f bir karar bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
9. Bu suretle ba\u015fvurucunun Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi kanaati ile \u00e7o\u011funluk karar\u0131na i\u015ftirak edilmemi\u015ftir.<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
\u00dcye<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 11\/12\/2024 tarihli ve 2020\/29877 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 \u00a0 \u00a0 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 B\u0130LAL I\u015eIK BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2020\/29877) \u00a0 Karar Tarihi: 11\/12\/2024 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM \u00a0 KARAR \u00a0 \u00a0 Ba\u015fkan : Basri BA\u011eCI \u00dcyeler : Engin YILDIRIM \u00a0 \u00a0 Kenan YA\u015eAR \u00a0 \u00a0 \u00d6mer \u00c7INAR \u00a0 \u00a0 Metin KIRATLI Raport\u00f6r : Duygu KALUK\u00c7U Ba\u015fvurucu : Bilal I\u015eIK Vekili : Av. Sevil ARACI \u00a0 I. BA\u015eVURUNUN \u00d6ZET\u0130 1. Ba\u015fvuru; atanmama i\u015fleminin iptali ve mahrum kal\u0131nan parasal haklar\u0131n tazmini talebiyle a\u00e7\u0131lan davada i\u015flemin iptali y\u00f6n\u00fcnde verilen karar\u0131n incelenme y\u00f6ntemi nedeniyle hakkaniyete uygun yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n, e\u015fitlik ilkesi ile toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131n\u0131n; i\u015flem iptal edilmesine ra\u011fmen parasal haklar\u0131n tazminine dair talep hakk\u0131nda karar verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131 verilmesi nedeniyle karar hakk\u0131n\u0131n; yarg\u0131laman\u0131n uzun s\u00fcrmesi nedeniyle makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddialar\u0131na ili\u015fkindir. 2. Ba\u015fvurucu, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve T\u00fcrkiye Kamu Hastaneleri Kurumunun s\u00f6zle\u015fmeli personel yerle\u015ftirme sonucuna g\u00f6re \u015eanl\u0131urfa E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesine hem\u015fire olarak yerle\u015ftirilmi\u015ftir. 3. Ba\u015fvurucu hakk\u0131nda 3\/10\/2016 tarihli ve 676 say\u0131l\u0131 Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Hal Kapsam\u0131nda Baz\u0131 D\u00fczenlemeler Yap\u0131lmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararname’nin (676 say\u0131l\u0131 KHK) 74. maddesiyle 14\/7\/1965 tarihli ve 657 say\u0131l\u0131 Devlet Memurlar\u0131 Kanunu\u2019nun 48. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (A) bendine eklenen (8) numaral\u0131 alt bent uyar\u0131nca g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131 ve ar\u015fiv ara\u015ft\u0131rmas\u0131 …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-30940","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n