T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
ERS\u0130N \u00c7\u0130\u00c7EK VE OSMAN AKBA\u015e BA\u015eVURUSU<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2021\/1864)<\/p>\n
Karar Tarihi: 26\/3\/2025<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
Raport\u00f6r<\/p>\n
:<\/p>\n
\u015eeyda Nur \u00dcN<\/p>\n
Ba\u015fvurucular<\/p>\n
:<\/p>\n
1. Ersin \u00c7\u0130\u00c7EK<\/p>\n
2. Osman AKBA\u015e<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN \u00d6ZET\u0130<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru, ceza infaz kurumunda bulunan ba\u015fvuruculara slogan atma gerek\u00e7esiyle disiplin cezas\u0131 verilmesi \u00fczerine infaz h\u00e2kimli\u011fine yap\u0131lan \u015fik\u00e2yette, sonuca etkili iddian\u0131n kararda kar\u015f\u0131lanmamas\u0131 nedeniyle gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
2. Ba\u015fvurucular, ba\u015fvuru tarihinde h\u00fck\u00fcml\u00fc olarak Mardin E Tipi Kapal\u0131 Ceza \u0130nfaz Kurumunda (Ceza \u0130nfaz Kurumu) bulunmaktad\u0131r. 9\/10\/2020 tarihinde D\/13, D\/14 ve D\/15 ko\u011fu\u015flar\u0131nda toplu bir \u015fekilde slogan att\u0131klar\u0131 gerek\u00e7esiyle ba\u015fvurucular\u0131n da aralar\u0131nda bulundu\u011fu 57 tutuklu ve h\u00fck\u00fcml\u00fc hakk\u0131nda disiplin soru\u015fturmas\u0131 ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
3. Ceza \u0130nfaz Kurumu ya\u015fanan olayla ilgili olarak 13\/12\/2004 tarihli ve 5275 say\u0131l\u0131 Ceza ve G\u00fcvenlik Tedbirlerinin \u0130nfaz\u0131 Hakk\u0131nda Kanun’un 47. maddesinin (4) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 gere\u011fi “tebli\u011f tarihinden itibaren 3 g\u00fcn i\u00e7erisinde yaz\u0131l\u0131 veya s\u00f6zl\u00fc savunma verebilecekleri, aksi h\u00e2lde savunma hakk\u0131ndan vazge\u00e7mi\u015f say\u0131lacaklar\u0131” ihtar\u0131n\u0131 i\u00e7eren savunma istem yaz\u0131s\u0131n\u0131 tutuklu ve h\u00fck\u00fcml\u00fclere tebli\u011f etmi\u015ftir. Ba\u015fvurucular savunma istem yaz\u0131s\u0131n\u0131 imzalamam\u0131\u015f ancak s\u00f6zl\u00fc savunmada bulunmak istediklerine dair dilek\u00e7e vermi\u015flerdir.<\/p>\n
4. Ba\u015fvurucular\u0131n da aralar\u0131nda bulundu\u011fu 54 tutuklu ve h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn s\u00f6zl\u00fc savunma vermek istediklerine dair dilek\u00e7elerine istinaden Ceza \u0130nfaz Kurumunun 19\/10\/2020 tarihli tutana\u011f\u0131na g\u00f6re ilk olarak D\/13 ko\u011fu\u015fundaki bir h\u00fck\u00fcml\u00fc ifade odas\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f, T\u00fcrk\u00e7e bilmesine ve konu\u015fmas\u0131na ra\u011fmen terc\u00fcman e\u015fli\u011finde K\u00fcrt\u00e7e savunma yapmak istedi\u011fini beyan etmi\u015f, kendisine kurumda terc\u00fcman bulunmad\u0131\u011f\u0131 ve savunmas\u0131n\u0131 T\u00fcrk\u00e7e yapmas\u0131 gerekti\u011fi, aksi h\u00e2lde savunma hakk\u0131ndan vazge\u00e7mi\u015f say\u0131laca\u011f\u0131 ihtar edilmi\u015ftir. Terc\u00fcman e\u015fli\u011finde savunma yapmak istedi\u011fini yinelemesi \u00fczerine h\u00fck\u00fcml\u00fc, savunmas\u0131 al\u0131nmaks\u0131z\u0131n ko\u011fu\u015funa geri g\u00f6nderilmi\u015ftir. Akabinde hak kayb\u0131 olmamas\u0131 ad\u0131na D\/13, D\/14 ve D\/15 ko\u011fu\u015fundaki tutuklu ve h\u00fck\u00fcml\u00fclere bu durum bildirilmi\u015f, tutuklu ve h\u00fck\u00fcml\u00fclerin tamam\u0131n\u0131n terc\u00fcman e\u015fli\u011finde K\u00fcrt\u00e7e savunma yapmak istediklerini beyan etmeleri nedeniyle savunmalar\u0131 al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r. Ceza \u0130nfaz Kurumu da savunma al\u0131namad\u0131\u011f\u0131na dair 19\/10\/2020 tarihli tutana\u011f\u0131 tanzim etmi\u015ftir.<\/p>\n
5. Disiplin Kurulunun 23\/10\/2020 tarihli karar\u0131yla ba\u015fvurucular\u0131n gereksiz olarak mar\u015f s\u00f6ylemek veya slogan atmak disiplin su\u00e7unu i\u015flediklerinden bahisle bir ay haberle\u015fme ve ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131ndan yoksun b\u0131rakma disiplin cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lmalar\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
6. Ba\u015fvurucular Ceza \u0130nfaz Kurumunun karar\u0131na itiraz etmi\u015f, itiraz dilek\u00e7elerinde de disiplin soru\u015fturmas\u0131na kar\u015f\u0131 s\u00f6zl\u00fc savunma yapmak istediklerini ancak Ceza \u0130nfaz Kurumunun terc\u00fcman bulunmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle savunmalar\u0131n\u0131 almad\u0131\u011f\u0131n\u0131, taleplerinin K\u00fcrt\u00e7e savunma yapmak olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, yaln\u0131zca s\u00f6zl\u00fc savunma yapmak istediklerini, Ceza \u0130nfaz Kurumunun varsay\u0131m \u00fczerinden hareket etti\u011fini, 19\/10\/2020 tarihli tutanakta ge\u00e7ti\u011fi gibi kendilerine kurum taraf\u0131ndan bu hususta herhangi bir bildirim yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan etmi\u015flerdir. \u0130tirazlar\u0131 inceleyen Mardin \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011fi (\u0130nfaz H\u00e2kimli\u011fi) 19\/11\/2020 tarihinde “Disiplin Kurulu karar\u0131nda usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131 bir y\u00f6n bulunmad\u0131\u011f\u0131” gerek\u00e7esiyle ba\u015fvurucular\u0131n itiraz\u0131n\u0131n reddine karar vermi\u015ftir. An\u0131lan ret karar\u0131, slogan atma eylemine dair Ceza \u0130nfaz Kurumu personeli taraf\u0131ndan tutulan tutana\u011fa dayanmaktad\u0131r.<\/p>\n
7. Ba\u015fvurucular, \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011finin karar\u0131na itiraz etmi\u015ftir. \u0130tiraz\u0131 inceleyen Mardin 1. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi 30\/11\/2020 tarihinde “karar\u0131n usul ve yasaya uygun oldu\u011fu” gerek\u00e7esiyle ba\u015fvurucular\u0131n itiraz\u0131n\u0131 kesin olarak reddetmi\u015ftir.<\/p>\n
8. Ba\u015fvurucular, nihai h\u00fckm\u00fc 2\/12\/2020 tarihinde \u00f6\u011frendikten sonra 24\/12\/2020 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
9. Ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n
II. DE\u011eERLEND\u0130RME<\/p>\n
10. \u00d6deme g\u00fcc\u00fcnden yoksun oldu\u011fu anla\u015f\u0131lan ba\u015fvurucular\u0131n adli yard\u0131m taleplerinin kabul\u00fcne karar verilmesi gerekir. 2021\/1871 numaral\u0131 ba\u015fvurunun 2021\/1864 numaral\u0131 ba\u015fvuru ile birle\u015ftirilmesine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
11. Ba\u015fvurucular; olay tarihinde hi\u00e7bir \u015fekilde slogan atmad\u0131klar\u0131n\u0131, hukuka ayk\u0131r\u0131 ve keyf\u00ee bir \u015fekilde kendilerine ceza verildi\u011fini iddia etmi\u015ftir. Ayr\u0131ca slogan atma eylemine kat\u0131lmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in Disiplin Kurulu taraf\u0131ndan g\u00f6nderilen savunma istem yaz\u0131s\u0131n\u0131 imzalamad\u0131klar\u0131n\u0131, disiplin soru\u015fturmas\u0131 esnas\u0131nda s\u00f6zl\u00fc savunma vermek istediklerini ancak bu taleplerinin Disiplin Kurulu taraf\u0131ndan bir varsay\u0131mdan hareketle K\u00fcrt\u00e7e savunma vermek istedikleri \u015feklinde kabul edildi\u011fini ve kurumda terc\u00fcman bulunmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle savunmalar\u0131n\u0131n al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan etmi\u015ftir. Ba\u015fvurucular, Ceza \u0130nfaz Kurumu taraf\u0131ndan tutulan 19\/10\/2020 tarihli tutanakta yer alan hususlar\u0131n ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ko\u011fu\u015flar\u0131na gelinerek kendilerine savunmayla ilgili hususlarda herhangi bir bilgi verilmedi\u011fini eklemi\u015ftir. Nihayetinde ba\u015fvurucular slogan atma eylemine kat\u0131lmad\u0131klar\u0131na ve s\u00f6zl\u00fc savunmalar\u0131n\u0131n al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik t\u00fcm s\u00fcrece dair \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011fine \u015fik\u00e2yette bulunmalar\u0131na kar\u015f\u0131n \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011fi taraf\u0131ndan hi\u00e7bir inceleme ve ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n \u015fik\u00e2yetlerinin gerek\u00e7esiz bir \u015fekilde reddine karar verildi\u011fini iddia etmi\u015ftir.<\/p>\n
12. Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 (Bakanl\u0131k) g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde; mevcut ba\u015fvuruda ba\u015fvurucular\u0131n ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlal edildi\u011fine y\u00f6nelik \u015fik\u00e2yetleri incelenirken Anayasa Mahkemesi taraf\u0131ndan yap\u0131lacak incelemede Anayasa ve mevzuat h\u00fck\u00fcmleri do\u011frultusunda somut olay\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucular, Bakanl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 genel hatlar\u0131yla bireysel ba\u015fvuru formundaki iddialar\u0131n\u0131 yinelemi\u015ftir.<\/p>\n
13. Ba\u015fvuru, adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n g\u00fcvencelerinden olan gerek\u00e7eli karar hakk\u0131 kapsam\u0131nda incelenmi\u015ftir.<\/p>\n
14. A\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmad\u0131\u011f\u0131 ve kabul edilemezli\u011fine karar verilmesini gerektirecek ba\u015fka bir neden de bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n kabul edilebilir oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
15. Anayasa’n\u0131n 36. maddesinde d\u00fczenlenen adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 gerek\u00e7eli karar hakk\u0131 g\u00fcvencesini de kapsamaktad\u0131r (daha geni\u015f de\u011ferlendirme i\u00e7in bkz. Abdullah Top\u00e7u [1. B.], B. No: 2014\/8868, 19\/4\/2017, \u00a7 75). Nitekim Anayasa’n\u0131n 141. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda \u201cB\u00fct\u00fcn mahkemelerin her t\u00fcrl\u00fc kararlar\u0131 gerek\u00e7eli olarak yaz\u0131l\u0131r.\u201d denilerek mahkemelere kararlar\u0131n\u0131 gerek\u00e7eli yazma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc y\u00fcklenmi\u015ftir. Mahkemelerin an\u0131lan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, yarg\u0131lamada ileri s\u00fcr\u00fclen her t\u00fcrl\u00fc iddia ve savunmaya karar gerek\u00e7esinde ayr\u0131nt\u0131l\u0131 yan\u0131t vermesi gerekti\u011fi \u015feklinde anla\u015f\u0131lamaz. Ancak mahkemeler, kendilerine sunulan t\u00fcm iddialara yan\u0131t vermek zorunda de\u011filse de (Yasemin Ek\u015fi [1. B.], B. No: 2013\/5486, 4\/12\/2013, \u00a7 56) mahkemelerin davan\u0131n esas sorunlar\u0131n\u0131 inceledikleri gerek\u00e7eli karardan anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bir kararda tam olarak hangi unsurlar\u0131n bulunmas\u0131 gerekti\u011fi davan\u0131n niteli\u011fine ve \u015fartlar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Muhakeme s\u0131ras\u0131nda a\u00e7\u0131k ve somut bir bi\u00e7imde \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen iddia ve savunmalar\u0131n davan\u0131n sonucuna etkili, ba\u015fka bir deyi\u015fle davan\u0131n sonucunu de\u011fi\u015ftirebilecek nitelikte olmas\u0131 h\u00e2linde davayla do\u011frudan ilgili olan bu hususlara mahkemelerce yeterli bir gerek\u00e7e ile yan\u0131t verilmesi gerekir (Sencer Ba\u015fat ve di\u011ferleri [GK], B. No: 2013\/7800, 18\/6\/2014, \u00a7 35). Aksi bir tutumla mahkemenin davan\u0131n sonucuna etkili oldu\u011funu kabul etti\u011fi bir husus hakk\u0131nda ilgili ve yeterli bir yan\u0131t vermemesi veya yan\u0131t vermeyi gerektiren usul veya esasa dair iddialar\u0131 cevaps\u0131z b\u0131rakmas\u0131 hak ihlaline neden olabilecektir (Sencer Ba\u015fat ve di\u011ferleri, \u00a7 39).<\/p>\n
16. Disiplin su\u00e7 ve cezalar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden genel h\u00fck\u00fcm niteli\u011finde olan 5275 say\u0131l\u0131 Kanun’un 37. maddesi uyar\u0131nca, Kanun kapsam\u0131ndaki bir disiplin su\u00e7unun olu\u015fabilmesi ve cezas\u0131n\u0131n uygulanabilmesi i\u00e7in sadece her bir disiplin su\u00e7u y\u00f6n\u00fcnden belirlenen \u00f6zel h\u00fck\u00fcmdeki \u015fartlar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi yeterli olmay\u0131p ayr\u0131ca 37. maddedeki \u015fartlar\u0131n da ger\u00e7ekle\u015fmesi gerekmektedir. 5275 say\u0131l\u0131 Kanun’un 37. maddesine g\u00f6re ceza infaz kurumunda d\u00fczenli bir ya\u015fam\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi, g\u00fcvenli\u011fin ve disiplinin sa\u011flanmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan kanun, y\u00f6netmelikler ile idarenin uyulmas\u0131n\u0131 emretti\u011fi veya gerekli k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 davran\u0131\u015f ve tutumlar\u0131, kusurlu olarak ihlal etti\u011finde eyleminin niteli\u011fi ile a\u011f\u0131rl\u0131k derecesine g\u00f6re h\u00fck\u00fcml\u00fc hakk\u0131nda Kanun’da belirtilen disiplin cezalar\u0131 uygulanacakt\u0131r (AYM, E.2013\/6, K.2013\/111, 10\/10\/2013; Memi\u015f Berber [1. B.], B. No: 2017\/38744, 20\/10\/2021, \u00a7 22).<\/p>\n
17. Bu do\u011frultuda Anayasa Mahkemesi; ceza infaz kurumunda yap\u0131lacak bir eylemin 5275 say\u0131l\u0131 Kanun’un 39. ile 44. maddeleri aras\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen disiplin su\u00e7unu olu\u015fturdu\u011fu a\u00e7\u0131k olsa dahi bu durumun disiplin cezas\u0131 verilmesi i\u00e7in tek ba\u015f\u0131na yeterli olmayaca\u011f\u0131n\u0131, eylemin ceza infaz kurumundaki g\u00fcvenli\u011fi veya disiplini bozacak ya da d\u00fczenli ya\u015fam\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesini \u00f6nleyecek \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi gerekti\u011fini kabul etmi\u015ftir (AYM, E.2013\/6, K.2013\/111, 10\/10\/2013; Murat Karayel (5) [2. B.], B. No: 2013\/6223, 7\/1\/2016, \u00a7\u00a7 43, 44; Cihat \u00d6zdemir [2. B.], B. No: 2015\/214, 9\/5\/2018, \u00a7 22). Bununla birlikte ceza infaz kurumlar\u0131nda d\u00fczenin ve g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in \u00f6zellikle ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerine ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 canl\u0131 tutmak amac\u0131ndaki toplu eylemlere kar\u015f\u0131 daha hassas olunmas\u0131 gerekti\u011fi hususunda herhangi bir teredd\u00fct bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da ifade etmi\u015ftir (Murat Karayel (5), \u00a7 46; Cihat \u00d6zdemir, \u00a7 22; Memi\u015f Berber, \u00a7 23). Dolay\u0131s\u0131yla somut olayda ba\u015fvurucular\u0131n slogan atma \u015feklinde bir eylemde bulunup bulunmad\u0131klar\u0131 ile eylemin ceza infaz kurumunun g\u00fcvenli\u011fini veya disiplinini bozacak ya da d\u00fczenli ya\u015fam\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesini \u00f6nleyecek nitelikte olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ceza infaz kurumu karar\u0131 ve yarg\u0131 mercilerinin kararlar\u0131nda ilgili ve yeterli bir gerek\u00e7eyle ortaya konulup konulamad\u0131\u011f\u0131 incelenmelidir.<\/p>\n
18. Somut olayda ba\u015fvurucular\u0131n da aralar\u0131nda bulundu\u011fu bir grup tutuklu ve h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc lideri lehine slogan att\u0131klar\u0131 gerek\u00e7esiyle haklar\u0131nda disiplin soru\u015fturmas\u0131 ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015f, soru\u015fturma esnas\u0131nda ba\u015fvurucular s\u00f6zl\u00fc savunma yapmak istediklerini beyan ettikleri dilek\u00e7elerini Disiplin Kuruluna sunmu\u015ftur. S\u00f6z konusu dilek\u00e7elerde ba\u015fvurucular\u0131n s\u00f6zl\u00fc savunma yapma taleplerinin haricinde farkl\u0131 bir dilde veya terc\u00fcman e\u015fli\u011finde savunma yapmak istediklerine dair bir talep bulunmamaktad\u0131r. Disiplin Kurulu, s\u00f6zl\u00fc savunma talebinde bulunan bir h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn savunmas\u0131n\u0131 alaca\u011f\u0131 esnada h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn terc\u00fcman e\u015fli\u011finde K\u00fcrt\u00e7e savunma yapmak istedi\u011fini beyan etmesi \u00fczerine kurumda terc\u00fcman bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015f; h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn talebini yinelemesi \u00fczerine savunmas\u0131 al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
19. Bu a\u015famadan sonra Ceza \u0130nfaz Kurumu taraf\u0131ndan tutulan 19\/10\/2020 tarihli tutana\u011fa g\u00f6re slogan at\u0131lan ko\u011fu\u015flara gidilerek kurumda terc\u00fcman bulunmad\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015f, tutuklu ve h\u00fck\u00fcml\u00fclerin terc\u00fcman e\u015fli\u011finde savunma yapmak istemelerini beyan etmeleri \u00fczerine savunmalar\u0131n\u0131n al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. Bu noktada kamu g\u00f6revlileri taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen tutanaklar\u0131n i\u00e7eri\u011finin hukuka\/ger\u00e7e\u011fe uygunluk karinesinden yararlanaca\u011f\u0131 ilkesi kabul edilmekle birlikte s\u00f6z konusu karinenin tutana\u011f\u0131n i\u00e7eri\u011finin hukukilik ya da ger\u00e7eklik a\u00e7\u0131s\u0131ndan tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir yarg\u0131lamada ge\u00e7erli olmayaca\u011f\u0131 hususu hat\u0131rlanmal\u0131d\u0131r. Ger\u00e7ekten de bir yarg\u0131lamada idare taraf\u0131ndan tanzim edilen belgelerin i\u00e7eri\u011finin ger\u00e7ekli\u011fi karinesinin yarg\u0131laman\u0131n sonucu y\u00f6n\u00fcnden belirleyici olmas\u0131, bireyi devlete kar\u015f\u0131 dezavantajl\u0131 bir konuma sokaca\u011f\u0131ndan silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ilkesini zedeleyebilece\u011fi gibi su\u00e7 isnad\u0131yla ilgili yarg\u0131lama s\u00f6z konusu oldu\u011funda masumiyet karinesini de ihlal edebilir (Gurbet \u00c7oban [1. B.], B. No: 2019\/38857, 17\/11\/2021, \u00a7 44).<\/p>\n
20. Nitekim ba\u015fvurucular; \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011fine yapt\u0131klar\u0131 \u015fik\u00e2yette, meydana gelen olaya y\u00f6nelik olarak s\u00f6zl\u00fc savunma talebinde bulunduklar\u0131n\u0131, taleplerinin terc\u00fcman istemine yahut K\u00fcrt\u00e7e savunma yapmaya y\u00f6nelik olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, tutanakta iddia edildi\u011fi gibi Ceza \u0130nfaz Kurumu personelininko\u011fu\u015flara gelerek savunmaya ili\u015fkin kendilerinden talep almad\u0131klar\u0131n\u0131 ancak tutana\u011fa bu \u015fekilde yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan etmi\u015flerdir. Bu noktada ba\u015fvurucular\u0131n iddia edilen slogan atma eylemini ger\u00e7ekle\u015ftirip ger\u00e7ekle\u015ftirmedi\u011finin ve s\u00f6zl\u00fc savunmalar\u0131n\u0131 terc\u00fcman e\u015fli\u011finde K\u00fcrt\u00e7e olarak yapmak isteyip istemediklerinin tespitinin -ba\u015fvurucular\u0131n\u0131n itirazlar\u0131 da dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda- yarg\u0131laman\u0131n sonucu y\u00f6n\u00fcnden belirleyici oldu\u011funda ku\u015fku yoktur. Nitekim 5275 say\u0131l\u0131 Kanun’un 47. maddesinin (4) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n “Savunma al\u0131nmadan disiplin cezas\u0131 verilemez.” \u015feklindeki emredici h\u00fckm\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda disiplin cezalar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden h\u00fck\u00fcml\u00fc ve tutuklular\u0131n savunmas\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 zorunlu olup aksi durum s\u00f6z konusu disiplin cezas\u0131n\u0131 hukuken sakat h\u00e2le getirecektir.<\/p>\n
21. H\u00e2l b\u00f6yleyken disiplin soru\u015fturmas\u0131 esnas\u0131nda ba\u015fvurucular\u0131n savunmas\u0131n\u0131n al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 ve olay\u0131n faillerinin net ve kesin bir \u015fekilde tespitine yarayacak ba\u015fkaca delillerin ortaya konulamad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ba\u015fvurucular hakk\u0131ndaki tek delilin Ceza \u0130nfaz Kurumu taraf\u0131ndan tutulan slogan atma eylemine dair tutanak oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00dcstelik s\u00f6z konusu tutanakta yaln\u0131zca kurum personelinin imzas\u0131 bulunmakta, tutanakta belirtildi\u011fi \u015fekliyle ba\u015fvuruculara savunmalar\u0131 hakk\u0131nda bilgi verildi\u011fi ve ba\u015fvurucular\u0131n da T\u00fcrk\u00e7e savunmay\u0131 reddetti\u011fine dair ba\u015fvurucular y\u00f6n\u00fcnden ispata yarayacak bir \u015ferh veya ba\u015fvuruculardan al\u0131nm\u0131\u015f ayr\u0131 bir yaz\u0131l\u0131 belge ya da Ceza \u0130nfaz Kurumunun iddias\u0131n\u0131 destekleyen ve kurum personelinin ko\u011fu\u015flara bilgilendirme i\u00e7in gitti\u011fi zamana ait kamera kayd\u0131 bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n
22. Buna kar\u015f\u0131n somut olayda yarg\u0131 mercileri yaln\u0131zca Ceza \u0130nfaz Kurumu taraf\u0131ndan verilen ve 19\/10\/2020 tarihli tutanaktaki tespitleri de i\u00e7eren Disiplin Kurulu karar\u0131n\u0131 dikkate alarak ba\u015fvurucular\u0131n \u015fik\u00e2yetlerini reddetmi\u015ftir. Ancak ba\u015fvurucular\u0131n slogan at\u0131p atmad\u0131klar\u0131na y\u00f6nelik disiplin soru\u015fturmas\u0131 a\u015famas\u0131nda yukar\u0131da bahsedilen s\u00fcre\u00e7te savunmalar\u0131 al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 gibi \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011fine itiraz dilek\u00e7elerinde belirtmelerine kar\u015f\u0131n bu hususun a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmas\u0131na y\u00f6nelik olarak \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011fi herhangi bir i\u015flem yapmam\u0131\u015f, ba\u015fvurucular\u0131n idari soru\u015fturma kapsam\u0131nda savunmalar\u0131n\u0131n al\u0131nmamas\u0131n\u0131n hakl\u0131 bir nedeni olup olmad\u0131\u011f\u0131 konusunda da bir inceleme ger\u00e7ekle\u015ftirmemi\u015ftir. Yine ba\u015fvurucular\u0131n gerek savunma yapamad\u0131klar\u0131 gerekse de slogan atmad\u0131klar\u0131 iddialar\u0131na y\u00f6nelik olarak gerek\u00e7eli kararda herhangi bir de\u011ferlendirmeye de yer verilmemi\u015ftir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011finin karara dayanak ald\u0131\u011f\u0131 deliller aras\u0131nda sadece slogan atma eylemine ili\u015fkin tutana\u011f\u0131n olmas\u0131 ve bunun da ba\u015fvurucular taraf\u0131ndan ink\u00e2r edilmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011fi neden idarenin tutana\u011f\u0131n\u0131n h\u00fckme esas al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 gerek\u00e7elendirememi\u015ftir. Di\u011fer bir ifadeyle ba\u015fvurucular\u0131n s\u00f6zl\u00fc savunmalar\u0131n\u0131n al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131na ve haklar\u0131nda haks\u0131z yere disiplin cezas\u0131 verildi\u011fine ili\u015fkin esasl\u0131 iddialar\u0131 yarg\u0131 mercileri taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmam\u0131\u015ft\u0131r. Yarg\u0131 mercileri yaln\u0131zca disiplin cezas\u0131n\u0131n usul ve yasaya uygun oldu\u011funu belirtmekle yetinmi\u015ftir. Bu nedenle yarg\u0131lama s\u00fcreci bir b\u00fct\u00fcn olarak de\u011ferlendirildi\u011finde ba\u015fvurucular\u0131n gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
23. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle Anayasa’n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
24. Ba\u015fvurucular, olay tarihinde slogan atmad\u0131klar\u0131n\u0131 ve haks\u0131z bir \u015fekilde disiplin cezas\u0131na maruz kald\u0131klar\u0131n\u0131 belirterek ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn de ihlal edildi\u011fini iddia etmi\u015ftir. Mevcut ba\u015fvuruda gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlal edildi\u011fine y\u00f6nelik iddia ile ilgili olarak bu a\u015famada bir de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131na gerek olmad\u0131\u011f\u0131na karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
III. G\u0130DER\u0130M<\/p>\n
25. Ba\u015fvurucular, ihlalin tespiti ve yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131 ile ayr\u0131 ayr\u0131 5.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
26. Ba\u015fvuruda tespit edilen anayasal hak ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131nda hukuki yarar ve zorunluluk bulunmaktad\u0131r. Anayasa’n\u0131n 148. ve 153. maddeleri ile 30\/3\/2011 tarihli ve 6216 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131nda Kanun’un 50. ve 66. maddeleri uyar\u0131nca ihlal karar\u0131n\u0131n g\u00f6nderildi\u011fi yarg\u0131 mercilerince yap\u0131lmas\u0131 gereken i\u015f, yeniden yarg\u0131lama i\u015flemlerini ba\u015flat\u0131p Anayasa Mahkemesinin ihlal karar\u0131nda belirtilen ilkelere ve gerek\u00e7elere uygun bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fct\u00fclecek yarg\u0131lama sonunda hak ihlalinin nedenlerini gidererek yeni bir karar vermektir (yeniden yarg\u0131lama konusunda bkz. Mehmet Do\u011fan [GK], B. No: 2014\/8875, 7\/6\/2018, \u00a7\u00a7 54-60; Alig\u00fcl Alkaya ve di\u011ferleri (2) [1. B.], B. No: 2016\/12506, 7\/11\/2019, \u00a7\u00a7 53-60, 66; Kadri Enis Berbero\u011flu (3) [GK], B. No: 2020\/32949, 21\/1\/2021, \u00a7\u00a7 93-100).<\/p>\n
27. \u0130hlalin ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131n\u0131n yeterli bir giderim sa\u011flayaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan ba\u015fvurucular\u0131n maddi ve manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
IV. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n
A. Ba\u015fvurular\u0131n B\u0130RLE\u015eT\u0130R\u0130LMES\u0130NE,<\/p>\n
B. Adli yard\u0131m taleplerinin KABUL\u00dcNE,<\/p>\n
C. Gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n KABUL ED\u0130LEB\u0130L\u0130R OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
D. Anayasa’n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n \u0130HLAL ED\u0130LD\u0130\u011e\u0130NE,<\/p>\n
E. \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n \u0130NCELENMES\u0130NE GEREK OLMADI\u011eINA,<\/p>\n
F. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlalinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmak \u00fczere Mardin \u0130nfaz H\u00e2kimli\u011fine (E.2020\/778, K.2020\/824; E.2020\/808, K.2020\/816) G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE,<\/p>\n
G. Ba\u015fvurucular\u0131n tazminat taleplerinin REDD\u0130NE,<\/p>\n
H. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE 26\/3\/2025 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 26\/3\/2025 tarihli ve 2021\/1864 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM KARAR ERS\u0130N \u00c7\u0130\u00c7EK VE OSMAN AKBA\u015e BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2021\/1864) Karar Tarihi: 26\/3\/2025 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM KARAR Ba\u015fkan : Basri BA\u011eCI \u00dcyeler : Engin YILDIRIM R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7 Kenan YA\u015eAR \u00d6mer \u00c7INAR Raport\u00f6r : \u015eeyda Nur \u00dcN Ba\u015fvurucular : 1. Ersin \u00c7\u0130\u00c7EK 2. Osman AKBA\u015e I. BA\u015eVURUNUN \u00d6ZET\u0130 1. Ba\u015fvuru, ceza infaz kurumunda bulunan ba\u015fvuruculara slogan atma gerek\u00e7esiyle disiplin cezas\u0131 verilmesi \u00fczerine infaz h\u00e2kimli\u011fine yap\u0131lan \u015fik\u00e2yette, sonuca etkili iddian\u0131n kararda kar\u015f\u0131lanmamas\u0131 nedeniyle gerek\u00e7eli karar hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir. 2. Ba\u015fvurucular, ba\u015fvuru tarihinde h\u00fck\u00fcml\u00fc olarak Mardin E Tipi Kapal\u0131 Ceza \u0130nfaz Kurumunda (Ceza \u0130nfaz Kurumu) bulunmaktad\u0131r. 9\/10\/2020 tarihinde D\/13, D\/14 ve D\/15 ko\u011fu\u015flar\u0131nda toplu bir \u015fekilde slogan att\u0131klar\u0131 gerek\u00e7esiyle ba\u015fvurucular\u0131n da aralar\u0131nda bulundu\u011fu 57 tutuklu ve h\u00fck\u00fcml\u00fc hakk\u0131nda disiplin soru\u015fturmas\u0131 ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 3. Ceza \u0130nfaz Kurumu ya\u015fanan olayla ilgili olarak 13\/12\/2004 tarihli ve 5275 say\u0131l\u0131 Ceza ve G\u00fcvenlik Tedbirlerinin \u0130nfaz\u0131 Hakk\u0131nda Kanun’un 47. maddesinin (4) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 gere\u011fi “tebli\u011f tarihinden itibaren 3 g\u00fcn i\u00e7erisinde yaz\u0131l\u0131 veya s\u00f6zl\u00fc savunma verebilecekleri, aksi h\u00e2lde savunma hakk\u0131ndan vazge\u00e7mi\u015f say\u0131lacaklar\u0131” ihtar\u0131n\u0131 i\u00e7eren savunma istem yaz\u0131s\u0131n\u0131 tutuklu ve h\u00fck\u00fcml\u00fclere tebli\u011f etmi\u015ftir. Ba\u015fvurucular savunma istem yaz\u0131s\u0131n\u0131 imzalamam\u0131\u015f ancak s\u00f6zl\u00fc savunmada bulunmak istediklerine dair dilek\u00e7e vermi\u015flerdir. 4. Ba\u015fvurucular\u0131n da aralar\u0131nda bulundu\u011fu 54 tutuklu ve h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-148760","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n