\u00b7 De\u011ferli meslekta\u015flar\u0131m, bu yaz\u0131mda; uyu\u015fturucu-uyar\u0131c\u0131 madde su\u00e7lar\u0131ndaki ve malvarl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7larda etkin pi\u015fmanl\u0131k uygulamalar\u0131 ile su\u00e7lama kabul\u00fc sorununa de\u011finece\u011fim.<\/p>\n
Uygulamada en \u00e7ok kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan su\u00e7 tipleri, i\u015fbu su\u00e7lar oldu\u011fu i\u00e7in; yaz\u0131m\u0131 bu konuya hasrettim.<\/p>\n
\u0130lgilisi i\u00e7in : Devlete Kar\u015f\u0131 Su\u00e7lar (TCK 248,250,254,) \u0130ftira, \u00d6rg\u00fct Su\u00e7lar\u0131, Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k Kanunundan Kaynaklanan Su\u00e7lar, Ki\u015fiyi \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden Yoksun K\u0131lma vs. gibi baz\u0131 su\u00e7larda da etkin pi\u015fmanl\u0131k kurumunun bulundu\u011funu hat\u0131rlatmak isterim.<\/p>\n
1. Kullanmak \u0130\u00e7in Uyu\u015fturucu ve Uyar\u0131c\u0131 Madde Bulundurma Su\u00e7unda (TCK 191)<\/p>\n
Fail, verdi\u011fi bilgilerle uyu\u015fturucu maddeyi ald\u0131\u011f\u0131 ki\u015filerin yakalanmas\u0131n\u0131 sa\u011flarsa; hakk\u0131nda 1\/4 ile 1\/2 oran\u0131nda ceza indirimi uygulanacakt\u0131r.<\/p>\n
Kullan\u0131c\u0131 fail, resmi makamlar haber almadan \u00f6nce, maddeyi nerden ve kimden temin etti\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a anlat\u0131rsa; hakk\u0131nda cezaya h\u00fckmolunmaz.<\/p>\n
Bu su\u00e7ta kan ve idrar testi neredeyse kesin delil niteli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131ndan; su\u00e7lamalar\u0131 kabul etme ya da etmeme sorunu kullanma su\u00e7unda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaz.<\/p>\n
Meslekta\u015flar, bu su\u00e7 \u00f6zelinde m\u00fcvekkillerini g\u00f6n\u00fcl rahatl\u0131\u011f\u0131yla etkin pi\u015fmanl\u0131k yoluna y\u00f6nlendirebilir.<\/p>\n
Bu su\u00e7a ili\u015fkin, ilk kez yakalanan ki\u015finin ayn\u0131 zamanda istisnai bir denetime tabii tutuldu\u011funu da hat\u0131rlatmak isterim.<\/p>\n
E\u011fer, fail ikinci kere uyu\u015fturucu madde ticaretinden yakalan\u0131rsa; bu su\u00e7tan i\u015flem g\u00f6recek ve etkin pi\u015fmanl\u0131k i\u015fte o zaman i\u015fine yarayacakt\u0131r.<\/p>\n
2. Uyu\u015fturucu Madde \u0130mal, \u0130thal ve Ticareti (TCK MD. 188) e gelecek olursak; burada etkin pi\u015fmanl\u0131k hayati \u00f6neme haizdir.<\/p>\n
Kanun koyucunun, netameli buldu\u011fu bu su\u00e7un cezas\u0131; yakalanan maddeye, ithal-imal hususuna, zincirleme su\u00e7 durumuna g\u00f6re; yakla\u015f\u0131k 20-25 y\u0131la kadar \u00e7\u0131kabilmektedir.<\/p>\n
Hal b\u00f6yle iken; kamu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kanun koyucu ba\u015fka faillerin yakalanmas\u0131n\u0131 da te\u015fvik etmek amac\u0131yla b\u00f6yle bir h\u00fck\u00fcm getirmi\u015ftir. (TCK MD. 192) Failler aras\u0131nda da bu uygulama, az\u0131msanmayacak ceza indirimi sayesinde olduk\u00e7a reva\u00e7tad\u0131r.<\/p>\n
3. Resmi makamlar haber almadan \u00f6nce, ticaret su\u00e7u dahi olsa, etkin pi\u015fmanl\u0131k g\u00f6sterilirse; san\u0131k hakk\u0131nda cezaya h\u00fckmolunmaz.<\/p>\n
Resmi makamlar haber ald\u0131ktan sonra, etkin pi\u015fmanl\u0131k kurumundan faydalan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda; yard\u0131m\u0131n niteli\u011fine g\u00f6re \u00bc oran\u0131ndan \u00bd oran\u0131na kadar ceza indirimi s\u00f6z konusudur.<\/p>\n
Ki\u015fi hem kendi su\u00e7unu, hem su\u00e7 orta\u011f\u0131n\u0131n su\u00e7unu hem de ba\u015fkalar\u0131n\u0131n su\u00e7unu ortaya \u00e7\u0131kartarak etkin pi\u015fmanl\u0131k indiriminden faydalanabilir.<\/p>\n
Bu su\u00e7ta etkin pi\u015fmanl\u0131ktan faydalanmak kamu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkindir ve; do\u011fas\u0131 itibariyle ticaret kast\u0131n\u0131 kabul anlam\u0131na gelmemesi gerekir, ancak maddi menfaat bulunmasa bile bir ki\u015fiye kullanmas\u0131 i\u00e7in uyu\u015fturucu madde teslim etmek dahi bu su\u00e7a v\u00fccut verece\u011finden; m\u00fcvekkillerimizin a\u015famalardaki beyanlar\u0131 azami \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n
4. \u00c7ok failli dosyalarda, hangi fail etkin pi\u015fmanl\u0131k iradesi g\u00f6sterdiyse; o fail ceza indiriminden yararlanmaktad\u0131r.<\/p>\n
Fail kendi su\u00e7unu, su\u00e7 orta\u011f\u0131n\u0131n su\u00e7unu ya da ba\u015fkalar\u0131n\u0131n su\u00e7unu ortaya \u00e7\u0131kartarak etkin pi\u015fmanl\u0131k kurumundan faydalanabilir.<\/p>\n
Etkin pi\u015fmanl\u0131k en ge\u00e7 h\u00fck\u00fcm verilinceye kadar yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Ceza Genel Kurulu 2018\/345 E. , 2020\/73 K. Say\u0131l\u0131 \u0130lam\u0131nda \u00d6zetle :<\/p>\n
\u201c \u201cSu\u00e7 ortaklar\u0131\u201d kavram\u0131 geni\u015f yorumlanmal\u0131d\u0131r. Sadece TCK’n\u0131n 37, 38 ve 39.maddeleri anlam\u0131nda su\u00e7a i\u015ftirak edenler de\u011fil, failin uyu\u015fturucu madde sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131, kabul etti\u011fi, satt\u0131\u011f\u0131 veya verdi\u011fi di\u011fer ki\u015filer gibi su\u00e7la ba\u011flant\u0131l\u0131 olan di\u011fer ki\u015filer de bu kavram i\u00e7inde de\u011ferlendirilmelidir. Failin etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fck\u00fcmlerinden faydalanabilmesi i\u00e7in hem di\u011fer su\u00e7 ortaklar\u0131n\u0131 hem de uyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 maddelerin sakland\u0131\u011f\u0131 veya imal edildi\u011fi yeri bildirmesine gerek yoktur. Bunlardan birinin yap\u0131lmas\u0131 yeterlidir. Maddede yer alan \u201cve\u201d ba\u011flac\u0131n\u0131n \u201cveya\u201d olarak anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekir. \u00d6\u011freti ve Yarg\u0131tay\u0131n yerle\u015fik kabul\u00fc de bu \u015fekildedir.\u201d<\/p>\n
\u00b7 Uyu\u015fturucu Madde Su\u00e7lar\u0131nda Etkin Pi\u015fmanl\u0131k H\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 i\u00e7in, failin bildirdi\u011fi ki\u015fi yakalanm\u0131\u015fsa; mahkum olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
Failin verdi\u011fi isim yakalanmam\u0131\u015fsa; failin bildirdi\u011fi ki\u015finin kimli\u011fi belirlenebilir olmal\u0131d\u0131r, failin ki\u015fiye su\u00e7 atmas\u0131 i\u00e7in bir neden bulunmamal\u0131 ve mevcut delil durumu itibariyle ki\u015finin su\u00e7lulu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde kanaat olu\u015fmas\u0131, ayn\u0131 zamanda da bu bilgilerin g\u00f6revliler taraf\u0131ndan \u00f6\u011frenilmemi\u015f olmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
Ancak, etkin pi\u015fmanl\u0131k indiriminin uygulanmas\u0131ndaki \u00f6nemli olan nokta; san\u0131\u011f\u0131n verdi\u011fi bilgiler olmasa failin yakalanamayacak olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Ceza Genel Kurulu\u2019nun 2015\/1068 E. , 2017\/295 K. Say\u0131l\u0131 \u0130lam\u0131nda \u00d6zetle : <\/p>\n
\u201cBuna g\u00f6re, yakalanan kimsenin uyu\u015fturucu maddeyi a\u00e7\u0131k kimli\u011fini bilmedi\u011fi bir \u015fah\u0131stan ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemesi ya da hayal\u00ee isimler vermesi veya daha \u00f6nceden uyu\u015fturucu i\u015fine kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fi ki\u015finin ad\u0131n\u0131 vermesi etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 i\u00e7in yeterli g\u00f6r\u00fclmemeli, failin bildirdi\u011fi ki\u015fi yakalanm\u0131\u015f ise mahk\u00fbm edilmi\u015f olmas\u0131 ya da yakalanamam\u0131\u015fsa kimli\u011fi ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi, failin bildirdi\u011fi ki\u015fiye su\u00e7 atmas\u0131 i\u00e7in neden bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131, mevcut delillerin o ki\u015finin su\u00e7lulu\u011funu kabule yeterli bulunmas\u0131 ve verilen bilginin daha \u00f6nce g\u00f6revliler taraf\u0131ndan \u00f6\u011frenilmemi\u015f olmas\u0131 durumlar\u0131nda etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fck\u00fcmleri uygulanmal\u0131d\u0131r. De\u011finilen bu hallerin d\u0131\u015f\u0131nda, failin \u00fczerinde kullan\u0131m miktar\u0131 i\u00e7erisinde uyu\u015fturucu ve uyar\u0131c\u0131 madde ile yakalanm\u0131\u015f olmas\u0131 halinde ba\u015fka bir \u015fekilde sat\u0131\u015f i\u00e7in haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmayan maddeyi satmak i\u00e7in bulundurdu\u011funu bildirmesinde de, uyu\u015fturucu ve uyar\u0131c\u0131 madde satmak su\u00e7undan etkin pi\u015fmanl\u0131k ko\u015fullar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi kabul edilmelidir.\u201d<\/p>\n
\u00b7 \u00d6rn : San\u0131k e\u011fer kullan\u0131m s\u0131n\u0131r\u0131nda bir maddeyle yakalanm\u0131\u015fsa, ticaret kast\u0131n\u0131 g\u00f6steren k\u0131staslardan da dosya mahrumsa (hassas terazi, ileti\u015fim tespit tutanaklar\u0131, \u00e7ok say\u0131da paket\u00e7ik vs.) \u201c\u015eu maddeyi arkada\u015f\u0131ma verdim, evde kullans\u0131n diye\u201d demesi dahi kendi su\u00e7unu ortaya \u00e7\u0131kart\u0131r ve ikrar yerine ge\u00e7er.<\/p>\n
Ayn\u0131 zamanda kendi su\u00e7unu ortaya \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131 ve bu beyan\u0131 olmasa cezaland\u0131r\u0131lamayaca\u011f\u0131 i\u00e7in yine de lehine olarak, etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fck\u00fcmleri uygulanacakt\u0131r.<\/p>\n
5. Gelelim malvarl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 su\u00e7larda etkin pi\u015fmanl\u0131k uygulamalar\u0131na.<\/p>\n
TCK. MD. 168\u2019de malvarl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7lar\u0131n bir\u00e7o\u011funda etkin pi\u015fmanl\u0131k kurumu d\u00fczenlenmi\u015ftir. En can al\u0131c\u0131 nokta \u015fudur ki, \u0130lk Derece Mahkemeleri ekseriyetle; san\u0131k etkin pi\u015fmanl\u0131ktan yararland\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6zellikle bu su\u00e7larda san\u0131\u011f\u0131n su\u00e7lamalar\u0131 kabul etti\u011fi kabul\u00fcyle h\u00fck\u00fcm kurmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu tav\u0131r son derece yanl\u0131\u015ft\u0131r. Zira; Ceza Muhakememizin amac\u0131 maddi hakikate ula\u015fmak olup \u00f6nyarg\u0131l\u0131 emrivakiler de\u011fildir.<\/p>\n
Ceza Genel Kurulu 2020\/194 E. , 2023\/72 K. Say\u0131l\u0131 \u0130lam\u0131nda \u00d6zetle :<\/p>\n
\u201cYerel Mahkemece \u00e7al\u0131nan alt\u0131nlar\u0131n de\u011fer tespiti hususunda bir ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmamakla birlikte ma\u011fdurun su\u00e7tan kaynaklanan zarar miktar\u0131 olarak belirtti\u011fi 9.500 TL\u2019nin san\u0131k taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n, san\u0131\u011f\u0131n at\u0131l\u0131 su\u00e7lamay\u0131 kabul etti\u011fi \u015feklinde yorumlanamayaca\u011f\u0131 t\u00fcm a\u015famalarda at\u0131l\u0131 su\u00e7lamay\u0131 kabul etmeyen san\u0131\u011f\u0131n savunmalar\u0131 aksine yarg\u0131lama d\u0131\u015f\u0131 san\u0131k …\u2019un soyut beyan\u0131d\u0131\u015f\u0131nda, at\u0131l\u0131 su\u00e7u i\u015fledi\u011fine dair, her t\u00fcrl\u00fc \u015f\u00fcpheden uzak, mahk\u00fbmiyetine yeter derecede<\/p>\n
kesin ve inand\u0131r\u0131c\u0131 delil bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n kabul\u00fc gerekmektedir.\u201d<\/p>\n
\u00b7 Bu cihetle; dosyan\u0131n niteli\u011fine g\u00f6re zarar\u0131n kar\u015f\u0131lanmamas\u0131 daha olumlu bir sonu\u00e7 do\u011furabilir.<\/p>\n
\u00d6rne\u011fin; son g\u00fcnlerde epey reva\u00e7ta olan \u201ciban doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131\u201d gibi bir dosya s\u00f6z konusuysa m\u00fcvekkilinizin g\u00fcme gitmemesi amac\u0131yla zarar\u0131 kar\u015f\u0131latman\u0131z\u0131 (tabii ki makul bir tutarsa) na\u00e7izane \u00f6nermekteyim.<\/p>\n
Ancak; beraat alaca\u011f\u0131n\u0131z kuvvetle muhtemel, delil durumu itibariyle noksan dosyalarda etkin pi\u015fmanl\u0131k durumuna ba\u015fvurman\u0131z maalesef \u0130lk Derece Mahkemesi hakimleri taraf\u0131ndan olumsuz bir kanaat uyand\u0131rabilir.<\/p>\n
6. Malvarl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 su\u00e7larda etkin pi\u015fmanl\u0131k iradesinin ne zaman g\u00f6sterildi\u011fi \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/p>\n
Mahkeme \u00f6deme tayini belirtmese dahi, sorgu ya da ifade zapt\u0131na \u201czarar\u0131 kar\u015f\u0131lamak\u201d istiyorum ibaresini ge\u00e7irdi\u011fimiz zaman, zarar daha sonra giderilse bile; san\u0131k 2\/3\u2019e kadar ceza indirimine u\u011frar.<\/p>\n
Ancak etkin pi\u015fmanl\u0131k iradesi ilk kez kovu\u015fturma evresinde g\u00f6sterilirse; fail zarar\u0131 h\u00fck\u00fcm verilinceye kadar kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131nda cezas\u0131nda yar\u0131 oran\u0131nda bir indirim uygulanabilir.<\/p>\n
Ma\u011fdurun u\u011frad\u0131\u011f\u0131 zarar aynen geri verilmeli veya tazmin edilmeli ya da ma\u011fdur r\u0131za g\u00f6sterirse; k\u0131smen geri verilmelidir.<\/p>\n
\u00d6deme mahallini, soru\u015fturma evresinde Sulh Ceza Hakimli\u011fi, kovu\u015fturmada ise Mahkeme tayin etmektedir.<\/p>\n
Zarar kar\u015f\u0131lama iradesine ra\u011fmen, \u00f6deme mahalli belirtilmezse; bu dosya kanun yollar\u0131ndan mutlak suretle d\u00f6necektir.<\/p>\n
Ceza Genel Kurulu 2013\/735 E. , 2016\/55 K. Say\u0131l\u0131 \u0130lam\u0131nda \u00d6zetle :<\/p>\n
\u201cDolay\u0131s\u0131yla san\u0131k taraf\u0131ndan zarar\u0131n tamam\u0131n\u0131n aynen geri verme veya tazmin suretiyle giderilmesi veya giderilmek istenmesi halinde etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanabilmesi i\u00e7in ma\u011fdurun r\u0131zas\u0131 aranmamaktad\u0131r. Di\u011fer bir ifadeyle ma\u011furun iade veya tazmini kabul etmemesi san\u0131k aleyhine yorumlanmamal\u0131, mahkemece bir \u00f6deme noktas\u0131 belirlenmek suretiyle zarar\u0131 gidermek isteyen san\u0131\u011fa zarar\u0131 giderme imkan\u0131 sunulmal\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n
Not : Malvarl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7larda zarar tamamen giderildi\u011finde, zarar\u0131 hangi fail giderirse gidersin; di\u011fer failler de bu indirimden faydalan\u0131r.<\/p>\n
Fakat di\u011fer faillerin de en az\u0131ndan pi\u015fmanl\u0131k veya zarar kar\u015f\u0131lama iradesi g\u00f6stermesi gerekmektedir.<\/p>\n
H\u00fck\u00fcm verilene kadar zarar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 gerekir, aksi takdirde; zarar kar\u015f\u0131lansa bile ceza indirimden yararlan\u0131lamaz.<\/p>\n
Ancak malvarl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7 uzla\u015fma kapsam\u0131ndaysa; h\u00fck\u00fcm kesinle\u015fene kadar haricen uzla\u015fma, tutana\u011f\u0131n sunulmas\u0131 suretiyle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
\u00b7 Bu yaz\u0131m, uygulamadaki Etkin Pi\u015fmanl\u0131k kriterlerini, daha anla\u015f\u0131labilir ve pratik k\u0131lmak amac\u0131yla; na\u00e7izane konuya dair bilgi ihtiyac\u0131 olan meslekta\u015flara ithafen haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u0130stifadelerinize sunmaktay\u0131m..<\/p>\n
Av. Furkan Taha DULKAD\u0130RO\u011eLU<\/p>\n
\u200b\u00b7 De\u011ferli meslekta\u015flar\u0131m, bu yaz\u0131mda; uyu\u015fturucu-uyar\u0131c\u0131 madde su\u00e7lar\u0131ndaki ve malvarl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7larda etkin pi\u015fmanl\u0131k uygulamalar\u0131 ile su\u00e7lama kabul\u00fc sorununa de\u011finece\u011fim.<\/p>\n
Uygulamada en \u00e7ok kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan su\u00e7 tipleri, i\u015fbu su\u00e7lar oldu\u011fu i\u00e7in; yaz\u0131m\u0131 bu konuya hasrettim.<\/p>\n
\u0130lgilisi i\u00e7in : Devlete Kar\u015f\u0131 Su\u00e7lar (TCK 248,250,254,) \u0130ftira, \u00d6rg\u00fct Su\u00e7lar\u0131, Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k Kanunundan Kaynaklanan Su\u00e7lar, Ki\u015fiyi \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden Yoksun K\u0131lma vs. gibi baz\u0131 su\u00e7larda da etkin pi\u015fmanl\u0131k kurumunun bulundu\u011funu hat\u0131rlatmak isterim.<\/p>\n
1. Kullanmak \u0130\u00e7in Uyu\u015fturucu ve Uyar\u0131c\u0131 Madde Bulundurma Su\u00e7unda (TCK 191)<\/p>\n
Fail, verdi\u011fi bilgilerle uyu\u015fturucu maddeyi ald\u0131\u011f\u0131 ki\u015filerin yakalanmas\u0131n\u0131 sa\u011flarsa; hakk\u0131nda 1\/4 ile 1\/2 oran\u0131nda ceza indirimi uygulanacakt\u0131r.<\/p>\n
Kullan\u0131c\u0131 fail, resmi makamlar haber almadan \u00f6nce, maddeyi nerden ve kimden temin etti\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a anlat\u0131rsa; hakk\u0131nda cezaya h\u00fckmolunmaz.<\/p>\n
Bu su\u00e7ta kan ve idrar testi neredeyse kesin delil niteli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131ndan; su\u00e7lamalar\u0131 kabul etme ya da etmeme sorunu kullanma su\u00e7unda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaz.<\/p>\n
Meslekta\u015flar, bu su\u00e7 \u00f6zelinde m\u00fcvekkillerini g\u00f6n\u00fcl rahatl\u0131\u011f\u0131yla etkin pi\u015fmanl\u0131k yoluna y\u00f6nlendirebilir.<\/p>\n
Bu su\u00e7a ili\u015fkin, ilk kez yakalanan ki\u015finin ayn\u0131 zamanda istisnai bir denetime tabii tutuldu\u011funu da hat\u0131rlatmak isterim.<\/p>\n
E\u011fer, fail ikinci kere uyu\u015fturucu madde ticaretinden yakalan\u0131rsa; bu su\u00e7tan i\u015flem g\u00f6recek ve etkin pi\u015fmanl\u0131k i\u015fte o zaman i\u015fine yarayacakt\u0131r.<\/p>\n
2. Uyu\u015fturucu Madde \u0130mal, \u0130thal ve Ticareti (TCK MD. 188) e gelecek olursak; burada etkin pi\u015fmanl\u0131k hayati \u00f6neme haizdir.<\/p>\n
Kanun koyucunun, netameli buldu\u011fu bu su\u00e7un cezas\u0131; yakalanan maddeye, ithal-imal hususuna, zincirleme su\u00e7 durumuna g\u00f6re; yakla\u015f\u0131k 20-25 y\u0131la kadar \u00e7\u0131kabilmektedir.<\/p>\n
Hal b\u00f6yle iken; kamu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kanun koyucu ba\u015fka faillerin yakalanmas\u0131n\u0131 da te\u015fvik etmek amac\u0131yla b\u00f6yle bir h\u00fck\u00fcm getirmi\u015ftir. (TCK MD. 192) Failler aras\u0131nda da bu uygulama, az\u0131msanmayacak ceza indirimi sayesinde olduk\u00e7a reva\u00e7tad\u0131r.<\/p>\n
3. Resmi makamlar haber almadan \u00f6nce, ticaret su\u00e7u dahi olsa, etkin pi\u015fmanl\u0131k g\u00f6sterilirse; san\u0131k hakk\u0131nda cezaya h\u00fckmolunmaz.<\/p>\n
Resmi makamlar haber ald\u0131ktan sonra, etkin pi\u015fmanl\u0131k kurumundan faydalan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda; yard\u0131m\u0131n niteli\u011fine g\u00f6re \u00bc oran\u0131ndan \u00bd oran\u0131na kadar ceza indirimi s\u00f6z konusudur.<\/p>\n
Ki\u015fi hem kendi su\u00e7unu, hem su\u00e7 orta\u011f\u0131n\u0131n su\u00e7unu hem de ba\u015fkalar\u0131n\u0131n su\u00e7unu ortaya \u00e7\u0131kartarak etkin pi\u015fmanl\u0131k indiriminden faydalanabilir.<\/p>\n
Bu su\u00e7ta etkin pi\u015fmanl\u0131ktan faydalanmak kamu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkindir ve; do\u011fas\u0131 itibariyle ticaret kast\u0131n\u0131 kabul anlam\u0131na gelmemesi gerekir, ancak maddi menfaat bulunmasa bile bir ki\u015fiye kullanmas\u0131 i\u00e7in uyu\u015fturucu madde teslim etmek dahi bu su\u00e7a v\u00fccut verece\u011finden; m\u00fcvekkillerimizin a\u015famalardaki beyanlar\u0131 azami \u00f6nem ta\u015f\u0131r.<\/p>\n
4. \u00c7ok failli dosyalarda, hangi fail etkin pi\u015fmanl\u0131k iradesi g\u00f6sterdiyse; o fail ceza indiriminden yararlanmaktad\u0131r.<\/p>\n
Fail kendi su\u00e7unu, su\u00e7 orta\u011f\u0131n\u0131n su\u00e7unu ya da ba\u015fkalar\u0131n\u0131n su\u00e7unu ortaya \u00e7\u0131kartarak etkin pi\u015fmanl\u0131k kurumundan faydalanabilir.<\/p>\n
Etkin pi\u015fmanl\u0131k en ge\u00e7 h\u00fck\u00fcm verilinceye kadar yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Ceza Genel Kurulu 2018\/345 E. , 2020\/73 K. Say\u0131l\u0131 \u0130lam\u0131nda \u00d6zetle :<\/p>\n
\u201c \u201cSu\u00e7 ortaklar\u0131\u201d kavram\u0131 geni\u015f yorumlanmal\u0131d\u0131r. Sadece TCK’n\u0131n 37, 38 ve 39.maddeleri anlam\u0131nda su\u00e7a i\u015ftirak edenler de\u011fil, failin uyu\u015fturucu madde sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131, kabul etti\u011fi, satt\u0131\u011f\u0131 veya verdi\u011fi di\u011fer ki\u015filer gibi su\u00e7la ba\u011flant\u0131l\u0131 olan di\u011fer ki\u015filer de bu kavram i\u00e7inde de\u011ferlendirilmelidir. Failin etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fck\u00fcmlerinden faydalanabilmesi i\u00e7in hem di\u011fer su\u00e7 ortaklar\u0131n\u0131 hem de uyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 maddelerin sakland\u0131\u011f\u0131 veya imal edildi\u011fi yeri bildirmesine gerek yoktur. Bunlardan birinin yap\u0131lmas\u0131 yeterlidir. Maddede yer alan \u201cve\u201d ba\u011flac\u0131n\u0131n \u201cveya\u201d olarak anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekir. \u00d6\u011freti ve Yarg\u0131tay\u0131n yerle\u015fik kabul\u00fc de bu \u015fekildedir.\u201d<\/p>\n
\u00b7 Uyu\u015fturucu Madde Su\u00e7lar\u0131nda Etkin Pi\u015fmanl\u0131k H\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 i\u00e7in, failin bildirdi\u011fi ki\u015fi yakalanm\u0131\u015fsa; mahkum olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n
Failin verdi\u011fi isim yakalanmam\u0131\u015fsa; failin bildirdi\u011fi ki\u015finin kimli\u011fi belirlenebilir olmal\u0131d\u0131r, failin ki\u015fiye su\u00e7 atmas\u0131 i\u00e7in bir neden bulunmamal\u0131 ve mevcut delil durumu itibariyle ki\u015finin su\u00e7lulu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde kanaat olu\u015fmas\u0131, ayn\u0131 zamanda da bu bilgilerin g\u00f6revliler taraf\u0131ndan \u00f6\u011frenilmemi\u015f olmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n
Ancak, etkin pi\u015fmanl\u0131k indiriminin uygulanmas\u0131ndaki \u00f6nemli olan nokta; san\u0131\u011f\u0131n verdi\u011fi bilgiler olmasa failin yakalanamayacak olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Ceza Genel Kurulu\u2019nun 2015\/1068 E. , 2017\/295 K. Say\u0131l\u0131 \u0130lam\u0131nda \u00d6zetle : <\/p>\n
\u201cBuna g\u00f6re, yakalanan kimsenin uyu\u015fturucu maddeyi a\u00e7\u0131k kimli\u011fini bilmedi\u011fi bir \u015fah\u0131stan ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemesi ya da hayal\u00ee isimler vermesi veya daha \u00f6nceden uyu\u015fturucu i\u015fine kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fi ki\u015finin ad\u0131n\u0131 vermesi etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 i\u00e7in yeterli g\u00f6r\u00fclmemeli, failin bildirdi\u011fi ki\u015fi yakalanm\u0131\u015f ise mahk\u00fbm edilmi\u015f olmas\u0131 ya da yakalanamam\u0131\u015fsa kimli\u011fi ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi, failin bildirdi\u011fi ki\u015fiye su\u00e7 atmas\u0131 i\u00e7in neden bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131, mevcut delillerin o ki\u015finin su\u00e7lulu\u011funu kabule yeterli bulunmas\u0131 ve verilen bilginin daha \u00f6nce g\u00f6revliler taraf\u0131ndan \u00f6\u011frenilmemi\u015f olmas\u0131 durumlar\u0131nda etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fck\u00fcmleri uygulanmal\u0131d\u0131r. De\u011finilen bu hallerin d\u0131\u015f\u0131nda, failin \u00fczerinde kullan\u0131m miktar\u0131 i\u00e7erisinde uyu\u015fturucu ve uyar\u0131c\u0131 madde ile yakalanm\u0131\u015f olmas\u0131 halinde ba\u015fka bir \u015fekilde sat\u0131\u015f i\u00e7in haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmayan maddeyi satmak i\u00e7in bulundurdu\u011funu bildirmesinde de, uyu\u015fturucu ve uyar\u0131c\u0131 madde satmak su\u00e7undan etkin pi\u015fmanl\u0131k ko\u015fullar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi kabul edilmelidir.\u201d<\/p>\n
\u00b7 \u00d6rn : San\u0131k e\u011fer kullan\u0131m s\u0131n\u0131r\u0131nda bir maddeyle yakalanm\u0131\u015fsa, ticaret kast\u0131n\u0131 g\u00f6steren k\u0131staslardan da dosya mahrumsa (hassas terazi, ileti\u015fim tespit tutanaklar\u0131, \u00e7ok say\u0131da paket\u00e7ik vs.) \u201c\u015eu maddeyi arkada\u015f\u0131ma verdim, evde kullans\u0131n diye\u201d demesi dahi kendi su\u00e7unu ortaya \u00e7\u0131kart\u0131r ve ikrar yerine ge\u00e7er.<\/p>\n
Ayn\u0131 zamanda kendi su\u00e7unu ortaya \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131 ve bu beyan\u0131 olmasa cezaland\u0131r\u0131lamayaca\u011f\u0131 i\u00e7in yine de lehine olarak, etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fck\u00fcmleri uygulanacakt\u0131r.<\/p>\n
5. Gelelim malvarl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 su\u00e7larda etkin pi\u015fmanl\u0131k uygulamalar\u0131na.<\/p>\n
TCK. MD. 168\u2019de malvarl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7lar\u0131n bir\u00e7o\u011funda etkin pi\u015fmanl\u0131k kurumu d\u00fczenlenmi\u015ftir. En can al\u0131c\u0131 nokta \u015fudur ki, \u0130lk Derece Mahkemeleri ekseriyetle; san\u0131k etkin pi\u015fmanl\u0131ktan yararland\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6zellikle bu su\u00e7larda san\u0131\u011f\u0131n su\u00e7lamalar\u0131 kabul etti\u011fi kabul\u00fcyle h\u00fck\u00fcm kurmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bu tav\u0131r son derece yanl\u0131\u015ft\u0131r. Zira; Ceza Muhakememizin amac\u0131 maddi hakikate ula\u015fmak olup \u00f6nyarg\u0131l\u0131 emrivakiler de\u011fildir.<\/p>\n
Ceza Genel Kurulu 2020\/194 E. , 2023\/72 K. Say\u0131l\u0131 \u0130lam\u0131nda \u00d6zetle :<\/p>\n
\u201cYerel Mahkemece \u00e7al\u0131nan alt\u0131nlar\u0131n de\u011fer tespiti hususunda bir ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmamakla birlikte ma\u011fdurun su\u00e7tan kaynaklanan zarar miktar\u0131 olarak belirtti\u011fi 9.500 TL\u2019nin san\u0131k taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n, san\u0131\u011f\u0131n at\u0131l\u0131 su\u00e7lamay\u0131 kabul etti\u011fi \u015feklinde yorumlanamayaca\u011f\u0131 t\u00fcm a\u015famalarda at\u0131l\u0131 su\u00e7lamay\u0131 kabul etmeyen san\u0131\u011f\u0131n savunmalar\u0131 aksine yarg\u0131lama d\u0131\u015f\u0131 san\u0131k …\u2019un soyut beyan\u0131d\u0131\u015f\u0131nda, at\u0131l\u0131 su\u00e7u i\u015fledi\u011fine dair, her t\u00fcrl\u00fc \u015f\u00fcpheden uzak, mahk\u00fbmiyetine yeter derecede<\/p>\n
kesin ve inand\u0131r\u0131c\u0131 delil bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n kabul\u00fc gerekmektedir.\u201d<\/p>\n
\u00b7 Bu cihetle; dosyan\u0131n niteli\u011fine g\u00f6re zarar\u0131n kar\u015f\u0131lanmamas\u0131 daha olumlu bir sonu\u00e7 do\u011furabilir.<\/p>\n
\u00d6rne\u011fin; son g\u00fcnlerde epey reva\u00e7ta olan \u201ciban doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131\u201d gibi bir dosya s\u00f6z konusuysa m\u00fcvekkilinizin g\u00fcme gitmemesi amac\u0131yla zarar\u0131 kar\u015f\u0131latman\u0131z\u0131 (tabii ki makul bir tutarsa) na\u00e7izane \u00f6nermekteyim.<\/p>\n
Ancak; beraat alaca\u011f\u0131n\u0131z kuvvetle muhtemel, delil durumu itibariyle noksan dosyalarda etkin pi\u015fmanl\u0131k durumuna ba\u015fvurman\u0131z maalesef \u0130lk Derece Mahkemesi hakimleri taraf\u0131ndan olumsuz bir kanaat uyand\u0131rabilir.<\/p>\n
6. Malvarl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 su\u00e7larda etkin pi\u015fmanl\u0131k iradesinin ne zaman g\u00f6sterildi\u011fi \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/p>\n
Mahkeme \u00f6deme tayini belirtmese dahi, sorgu ya da ifade zapt\u0131na \u201czarar\u0131 kar\u015f\u0131lamak\u201d istiyorum ibaresini ge\u00e7irdi\u011fimiz zaman, zarar daha sonra giderilse bile; san\u0131k 2\/3\u2019e kadar ceza indirimine u\u011frar.<\/p>\n
Ancak etkin pi\u015fmanl\u0131k iradesi ilk kez kovu\u015fturma evresinde g\u00f6sterilirse; fail zarar\u0131 h\u00fck\u00fcm verilinceye kadar kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131nda cezas\u0131nda yar\u0131 oran\u0131nda bir indirim uygulanabilir.<\/p>\n
Ma\u011fdurun u\u011frad\u0131\u011f\u0131 zarar aynen geri verilmeli veya tazmin edilmeli ya da ma\u011fdur r\u0131za g\u00f6sterirse; k\u0131smen geri verilmelidir.<\/p>\n
\u00d6deme mahallini, soru\u015fturma evresinde Sulh Ceza Hakimli\u011fi, kovu\u015fturmada ise Mahkeme tayin etmektedir.<\/p>\n
Zarar kar\u015f\u0131lama iradesine ra\u011fmen, \u00f6deme mahalli belirtilmezse; bu dosya kanun yollar\u0131ndan mutlak suretle d\u00f6necektir.<\/p>\n
Ceza Genel Kurulu 2013\/735 E. , 2016\/55 K. Say\u0131l\u0131 \u0130lam\u0131nda \u00d6zetle :<\/p>\n
\u201cDolay\u0131s\u0131yla san\u0131k taraf\u0131ndan zarar\u0131n tamam\u0131n\u0131n aynen geri verme veya tazmin suretiyle giderilmesi veya giderilmek istenmesi halinde etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanabilmesi i\u00e7in ma\u011fdurun r\u0131zas\u0131 aranmamaktad\u0131r. Di\u011fer bir ifadeyle ma\u011furun iade veya tazmini kabul etmemesi san\u0131k aleyhine yorumlanmamal\u0131, mahkemece bir \u00f6deme noktas\u0131 belirlenmek suretiyle zarar\u0131 gidermek isteyen san\u0131\u011fa zarar\u0131 giderme imkan\u0131 sunulmal\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n
Not : Malvarl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7larda zarar tamamen giderildi\u011finde, zarar\u0131 hangi fail giderirse gidersin; di\u011fer failler de bu indirimden faydalan\u0131r.<\/p>\n
Fakat di\u011fer faillerin de en az\u0131ndan pi\u015fmanl\u0131k veya zarar kar\u015f\u0131lama iradesi g\u00f6stermesi gerekmektedir.<\/p>\n
H\u00fck\u00fcm verilene kadar zarar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 gerekir, aksi takdirde; zarar kar\u015f\u0131lansa bile ceza indirimden yararlan\u0131lamaz.<\/p>\n
Ancak malvarl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7 uzla\u015fma kapsam\u0131ndaysa; h\u00fck\u00fcm kesinle\u015fene kadar haricen uzla\u015fma, tutana\u011f\u0131n sunulmas\u0131 suretiyle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
\u00b7 Bu yaz\u0131m, uygulamadaki Etkin Pi\u015fmanl\u0131k kriterlerini, daha anla\u015f\u0131labilir ve pratik k\u0131lmak amac\u0131yla; na\u00e7izane konuya dair bilgi ihtiyac\u0131 olan meslekta\u015flara ithafen haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u0130stifadelerinize sunmaktay\u0131m..<\/p>\n
Av. Furkan Taha DULKAD\u0130RO\u011eLU\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00b7 De\u011ferli meslekta\u015flar\u0131m, bu yaz\u0131mda; uyu\u015fturucu-uyar\u0131c\u0131 madde su\u00e7lar\u0131ndaki ve malvarl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7larda etkin pi\u015fmanl\u0131k uygulamalar\u0131 ile su\u00e7lama kabul\u00fc sorununa de\u011finece\u011fim. Uygulamada en \u00e7ok kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan su\u00e7 tipleri, i\u015fbu su\u00e7lar oldu\u011fu i\u00e7in; yaz\u0131m\u0131 bu konuya hasrettim. \u0130lgilisi i\u00e7in : Devlete Kar\u015f\u0131 Su\u00e7lar (TCK 248,250,254,) \u0130ftira, \u00d6rg\u00fct Su\u00e7lar\u0131, Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k Kanunundan Kaynaklanan Su\u00e7lar, Ki\u015fiyi \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden Yoksun K\u0131lma vs. gibi baz\u0131 su\u00e7larda da etkin pi\u015fmanl\u0131k kurumunun bulundu\u011funu hat\u0131rlatmak isterim. 1. Kullanmak \u0130\u00e7in Uyu\u015fturucu ve Uyar\u0131c\u0131 Madde Bulundurma Su\u00e7unda (TCK 191) Fail, verdi\u011fi bilgilerle uyu\u015fturucu maddeyi ald\u0131\u011f\u0131 ki\u015filerin yakalanmas\u0131n\u0131 sa\u011flarsa; hakk\u0131nda 1\/4 ile 1\/2 oran\u0131nda ceza indirimi uygulanacakt\u0131r. Kullan\u0131c\u0131 fail, resmi makamlar haber almadan \u00f6nce, maddeyi nerden ve kimden temin etti\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a anlat\u0131rsa; hakk\u0131nda cezaya h\u00fckmolunmaz. Bu su\u00e7ta kan ve idrar testi neredeyse kesin delil niteli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131ndan; su\u00e7lamalar\u0131 kabul etme ya da etmeme sorunu kullanma su\u00e7unda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaz. Meslekta\u015flar, bu su\u00e7 \u00f6zelinde m\u00fcvekkillerini g\u00f6n\u00fcl rahatl\u0131\u011f\u0131yla etkin pi\u015fmanl\u0131k yoluna y\u00f6nlendirebilir. Bu su\u00e7a ili\u015fkin, ilk kez yakalanan ki\u015finin ayn\u0131 zamanda istisnai bir denetime tabii tutuldu\u011funu da hat\u0131rlatmak isterim. E\u011fer, fail ikinci kere uyu\u015fturucu madde ticaretinden yakalan\u0131rsa; bu su\u00e7tan i\u015flem g\u00f6recek ve etkin pi\u015fmanl\u0131k i\u015fte o zaman i\u015fine yarayacakt\u0131r. 2. Uyu\u015fturucu Madde \u0130mal, \u0130thal ve Ticareti (TCK MD. 188) e gelecek olursak; burada etkin pi\u015fmanl\u0131k hayati \u00f6neme …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-138427","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n