T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/p>\n
ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
Y. K. BA\u015eVURUSU<\/p>\n
(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2022\/100176)<\/p>\n
Karar Tarihi: 20\/11\/2024<\/p>\n
R.G. Tarih ve Say\u0131: 1\/7\/2025 – 32943<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n
KARAR<\/p>\n
Ba\u015fkan<\/p>\n
:<\/p>\n
Basri BA\u011eCI<\/p>\n
\u00dcyeler<\/p>\n
:<\/p>\n
Engin YILDIRIM<\/p>\n
R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7<\/p>\n
Kenan YA\u015eAR<\/p>\n
\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n
Raport\u00f6r<\/p>\n
:<\/p>\n
Muhammed Cemil KANDEM\u0130R<\/p>\n
Ba\u015fvurucu<\/p>\n
:<\/p>\n
Vekili<\/p>\n
:<\/p>\n
Av. Sabri TA\u015e<\/p>\n
I. BA\u015eVURUNUN KONUSU<\/p>\n
1. Ba\u015fvuru, bir gazeteye verdi\u011fi m\u00fclakattan dolay\u0131 ki\u015fi hakk\u0131nda bir ay s\u00fcreyle ge\u00e7ici olarak meslekten al\u0131koyma cezas\u0131 verilmesi nedeniyle ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir.<\/p>\n
II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130<\/p>\n
2. Ba\u015fvuru 23\/11\/2022 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
3. Ba\u015fvuru, ba\u015fvuru formu ve eklerinin idari y\u00f6nden yap\u0131lan \u00f6n incelemesinden sonra Komisyona sunulmu\u015ftur.<\/p>\n
4. Komisyon, ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/p>\n
5. Ba\u015fvuru belgelerinin bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na (Bakanl\u0131k) g\u00f6nderilmi\u015ftir.<\/p>\n
III. OLAY VE OLGULAR <\/p>\n
6. Ba\u015fvuru formu ve eklerinde ifade edildi\u011fi \u015fekliyle ilgili olaylar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
7. Ba\u015fvurucu, G\u00f6\u011f\u00fcs Hastal\u0131klar\u0131 Ana Bilim Dal\u0131nda uzmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tamamlad\u0131ktan sonra ayn\u0131 alanda profes\u00f6r olarak \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n
8. Ba\u015fvurucu, ulusal g\u00fcnl\u00fck bir gazeteye verdi\u011fi “Bir operasyonla Koah hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 bitirebilirim” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla 3\/11\/2018 tarihinde yay\u0131mlanan (h\u00e2len s\u00f6z konusu gazetenin internet sitesinden ula\u015f\u0131labilen) m\u00fclakatta, KOAH (kronik obstr\u00fcktif akci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131) hastal\u0131\u011f\u0131na ve s\u00f6z konusu hastal\u0131\u011fa ili\u015fkin olarak uygulad\u0131\u011f\u0131 tedaviye ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalarda bulunmu\u015ftur. S\u00f6z konusu yaz\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“- KOAH\u2019la ilgili bilgi verir misiniz?<\/p>\n
S\u00fcr\u00fcnd\u00fcren, insan\u0131 can\u0131ndan bezdiren bir hastal\u0131k. \u0130la\u00e7 kesin \u00e7\u00f6z\u00fcm de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc sigara tiryakilerinin bron\u015flar\u0131 yava\u015f yava\u015f t\u0131kan\u0131yor ve g\u00fcn geliyor ne hava ne de ila\u00e7 oradan ge\u00e7emedi\u011fi i\u00e7in tedavi m\u00fcmk\u00fcn olmuyor. Ben t\u00fcnelciyim, t\u0131kanan bron\u015flar\u0131 a\u00e7\u0131yorum. Dortmund\u2019ta g\u00f6rev yaparken akci\u011fer kanseri nedeniyle t\u0131kal\u0131 olan bron\u015flar\u0131n lazerle nas\u0131l a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendim. KOAH hastal\u0131\u011f\u0131na iyi geldi\u011fini anlay\u0131nca esnek malzemeden olu\u015fan, akci\u011ferleri k\u0131vr\u0131ml\u0131 b\u00f6lgelerden alt loplara kadar temizleyen yeni bir tedavi y\u00f6ntemi geli\u015ftirdim.<\/p>\n
– Ayn\u0131 zamanda masrafl\u0131 bir hastal\u0131k…<\/p>\n
Evet. 15 Eyl\u00fcl itibar\u0131yla SGK Geri \u00d6deme Komisyonu ile Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131, 9 milyon KOAH ve Ast\u0131m hastas\u0131n\u0131n raporlu ila\u00e7lar\u0131ndan kutu ba\u015f\u0131na 14-20 lira aras\u0131nda fazla \u00fccret almaya ba\u015flad\u0131. Ortalama g\u00fcnde 10 ila\u00e7 kullanan KOAH hastalar\u0131 ekonomik olarak daha \u00e7ok s\u0131k\u0131nt\u0131ya d\u00fc\u015ft\u00fc. T\u00fcrkiye\u2019de 5 milyondan fazla KOAH\u2019l\u0131 var ve her y\u0131l 10 milyar dolar harcan\u0131yor. D\u00fcnyada 600 milyon KOAH hastas\u0131 bulunuyor ve benim y\u00f6ntemimle harcanan para y\u00fczde 40 azalmaktad\u0131r. Yak\u0131n bir gelecekte Nobel\u2019i bana verebilirler.<\/p>\n
– G\u00fcnde ka\u00e7 hasta tedavi ediyorsunuz?<\/p>\n
\u015eu an g\u00fcnde en \u00e7ok 4 operasyon yapabiliyorum. Sistemimi kurup sa\u011fl\u0131k ordumu olu\u015fturabilirsem 100 binlerce hayat kurtarabilirim. 1 operasyonla KOAH hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 bitirebilirim. G\u00fc\u00e7 birli\u011fi kuramazsam milyonlarca KOAH hastas\u0131na \u00e7are olamam.<\/p>\n
ATAT\u00dcRK\u2019\u00dcN \u00c7A\u011eDA\u015e YOLUNDAN<\/p>\n
– Pek \u00e7ok \u00fclke sizin kap\u0131n\u0131z\u0131 \u00e7al\u0131yor…<\/p>\n
Fransa Sa\u011fl\u0131k Bakan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 … ve\u0130ngiltere … Hastanesi Akci\u011fer Uzman\u0131 Dr. …, \u0130stanbul\u2019a gelip tedavi y\u00f6ntemimi izledi. … \u2018Size Paris\u2019te bir KOAH hastanesi a\u00e7al\u0131m, ba\u015f\u0131na ge\u00e7in. Ayr\u0131ca hemen vatanda\u015fl\u0131\u011fa alal\u0131m\u2019 teklifinde bulundu.<\/p>\n
– Cevab\u0131n\u0131z ne oldu?<\/p>\n
\u2018Beni T\u00fcrk doktorlar\u0131na emanet ediniz\u2019 diyen B\u00fcy\u00fck Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn \u00e7a\u011fda\u015f yolundan y\u00fcr\u00fcmeye kararl\u0131y\u0131m. T\u00fcm insanl\u0131\u011fa hizmet etmek istiyorum ama bu i\u015fin merkezi T\u00fcrkiye olmal\u0131. Akci\u011fer kanseri hastal\u0131\u011f\u0131nda K\u00fcba\u2019n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 KOAH hastal\u0131\u011f\u0131nda da biz yapabiliriz.<\/p>\n
\u00dclkenin cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 2 y\u0131lda KAPATIRIM<\/p>\n
– Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile temasa ge\u00e7tiniz mi?<\/p>\n
Bir \u00f6nceki Sa\u011fl\u0131k Bakan\u0131… ile g\u00f6r\u00fc\u015fmelerim olmu\u015ftu. Kendisi bu konunun \u00fczerinde duraca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti ama sonra g\u00f6revden ayr\u0131ld\u0131. Yeni Sa\u011fl\u0131k Bakan\u0131m\u0131z…\u2019ya sesleniyorum, Koah tedavisiyle ilgili yapt\u0131\u011f\u0131m tedavi y\u00f6ntemiyle, iddia ediyorum, iki y\u0131l i\u00e7inde T\u00fcrkiye\u2019nin cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 kapat\u0131r\u0131m.<\/p>\n
– Pek \u00e7ok \u00fclkeden davet ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z do\u011fru mu?<\/p>\n
\u00c7ok yak\u0131n bir tarihte davetli olarak Rusya\u2019ya gidiyorum…. da g\u00f6r\u00fc\u015fmek istiyor benimle. Amerika, Almanya, \u0130talya s\u0131rada. Sonras\u0131nda Uzakdo\u011fu ve Afrika var.”<\/p>\n
9. S\u00f6z konusu r\u00f6portaj \u00fczerine \u0130stanbul Tabip Odas\u0131 Onur Kurulunun 23\/1\/2020 tarihli i\u015flemiyle ba\u015fvurucuya uyarma ve para cezas\u0131 ile bir ay s\u00fcreyle meslekten ge\u00e7ici olarak al\u0131koyma cezas\u0131 verilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu; KOAH hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fclkemize y\u0131ll\u0131k maliyeti konusunda abart\u0131l\u0131 bilgi verdi\u011finden bahisle uyarma cezas\u0131yla, hastay\u0131 y\u00f6nlendirmek i\u00e7in ki\u015fisel reklam niteli\u011finde bilgi verdi\u011finden bahisle 1.575 TL para cezas\u0131yla, bilimselli\u011fi kan\u0131tlanmam\u0131\u015f bir tedavi y\u00f6ntemi uygulad\u0131\u011f\u0131ndan ve y\u00f6ntem ile ilgili verdi\u011fi bilgiler umut vaadi ve hasta istismar\u0131 olu\u015fturdu\u011fundan bir ay s\u00fcreyle ge\u00e7ici olarak mesleki faaliyetten al\u0131koyma cezas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu karar, T\u00fcrk Tabipleri Birli\u011fi (TTB) Y\u00fcksek Onur Kurulunca uyarma cezas\u0131n\u0131n uygulama maddesi d\u00fczeltilerek onanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
10. Ba\u015fvurucu, s\u00f6z konusu i\u015flemin iptali talebiyle dava a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Ankara 9. \u0130dare Mahkemesi (Mahkeme) 2\/12\/2021 tarihli karar\u0131yla davay\u0131 reddetmi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
” Olayda, uyarma cezas\u0131na dayanak olan fiil a\u00e7\u0131s\u0131ndan; SGK verilerine g\u00f6re 500 milyon dolar civar\u0131nda olan y\u0131ll\u0131k KOAH giderleri 10 milyar dolar olarak belirtilerek, mesleki ciddiyete yak\u0131\u015fmayacak \u015fekilde abart\u0131l\u0131 bilgi verdi\u011fi hususunun a\u00e7\u0131k oldu\u011fu; para cezas\u0131na dayanak olan fiil a\u00e7\u0131s\u0131ndan; ila\u00e7 kesin \u00e7\u00f6z\u00fcm de\u011fil, ben t\u00fcnelciyim. 1 operasyonla KOAH’\u0131 bitirebilirim, yurtd\u0131\u015f\u0131ndan \u00e7a\u011fr\u0131lar geliyor vb. s\u00f6ylemlerin reklam ve kendisine y\u00f6nlendirme amac\u0131 oldu\u011fu; ge\u00e7ici olarak mesleki faaliyetten al\u0131koyma cezas\u0131na dayanak olan fiil a\u00e7\u0131s\u0131ndan; davac\u0131n\u0131n idari savunmas\u0131nda ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u0130nsanlar \u00dczerinde Yap\u0131lan T\u0131bbi Ara\u015ft\u0131rmalarla \u0130lgili Etik \u0130lkelerine ili\u015fkin D\u00fcnya Tabipleri Birli\u011fi Helsinki Bildirgesinin ‘Klinik Uygulamada Kan\u0131tlanmam\u0131\u015f M\u00fcdahalelerin Kullan\u0131m\u0131’ ba\u015fl\u0131kl\u0131 37. maddesinde ‘Bir hastal\u0131\u011f\u0131n tedavisinde kan\u0131tlanm\u0131\u015f m\u00fcdahaleler mevcut de\u011filse ya da bilinen di\u011fer m\u00fcdahaleler etkili olam\u0131yorsa hekim; hayat kurtarma, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 d\u00fczeltme ya da ac\u0131y\u0131 hafifletme konusunda i\u015fe yarayaca\u011f\u0131 kanaatinde olursa uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ba\u015fvurmak ve hastan\u0131n veya yasal temsilcisinin bilgilendirilmi\u015f olurunu almak kayd\u0131yla, kan\u0131tlanmam\u0131\u015f bir m\u00fcdahaleyi g\u00f6n\u00fcll\u00fcye uygulayabilir. G\u00fcvenlilik ve etkilili\u011fi de\u011ferlendirilmek \u00fczere bu y\u00f6ntem bir ara\u015ft\u0131rma konusu yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn vakalarda, yeni bilgiler kay\u0131t edilmeli ve uygun oldu\u011funda yay\u0131mlanmal\u0131d\u0131r.’ d\u00fczenlemesi bulunmakta olup, davac\u0131n\u0131n da yapt\u0131\u011f\u0131 m\u00fcdahalenin kan\u0131tlanmam\u0131\u015f oldu\u011funu kabul etti\u011fini g\u00f6stermekte olup, bu durumlarda da uygulad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6ntemle ilgili ara\u015ft\u0131rman\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi, davac\u0131n\u0131n gerek idari savunmas\u0131nda gerekse dava dosyas\u0131nda, bilimsel bir \u00e7al\u0131\u015fmada yap\u0131lmas\u0131 gereken faz \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 usul\u00fcne uygun olarak yapt\u0131\u011f\u0131na dair bilgi belge sunmad\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bilimselli\u011fi kan\u0131tlanm\u0131\u015f bir \u00e7al\u0131\u015fmadan s\u00f6z edilemeyece\u011fi, hen\u00fcz bilimselli\u011fi kan\u0131tlanmam\u0131\u015f bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 t\u00fcm sonu\u00e7lar\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f bir uygulama gibi, ulusal bas\u0131nda tan\u0131tarak, son ihtimal de\u011fil ilk anda her zaman ba\u015fvurulabilecek yol olarak g\u00f6stererek uygulaman\u0131n, Helsinki Bildirgesi ile ama\u00e7lanan uygulama tarz\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 da dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda dava konusu i\u015flemlerde hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan nedenlerle; davan\u0131n reddine…”<\/p>\n
11. Ba\u015fvurucu, mahkeme karar\u0131na kar\u015f\u0131 istinaf kanun yoluna ba\u015fvurmu\u015ftur. Ankara B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesi 12. \u0130dari Dava Dairesi (B\u0130M) karar\u0131n uyarma ve para cezas\u0131na ili\u015fkin k\u0131s\u0131mlar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden ba\u015fvurucunun talebinin kabul\u00fcne, uyarma ve para cezas\u0131na ili\u015fkin cezalar\u0131n iptaline, bir ay ge\u00e7ici olarak meslekten al\u0131koyma cezas\u0131na ili\u015fkin k\u0131sm\u0131 y\u00f6n\u00fcnden ise ba\u015fvurucunun istinaf ba\u015fvurusunun reddine karar vermi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinde ba\u015fvurucunun uyu\u015fmazl\u0131k konusu yaz\u0131da yer alan ifadeleriyle TTB Disiplin Y\u00f6netmeli\u011fi’ni ihlal etti\u011fi ancak “non bis in idem (ayn\u0131 fiilden dolay\u0131 birden fazla yarg\u0131lanmama veya cezaland\u0131r\u0131lmama)” prensibi uyar\u0131nca, ba\u015fvurucunun s\u00f6z konusu ifadeleri tek bir fiil olarak de\u011ferlendirilmek suretiyle sadece en a\u011f\u0131r cezay\u0131 gerektiren bir ay ge\u00e7ici olarak meslekten al\u0131koyma cezas\u0131 verilmesi gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir. Karar, temyiz kanun yolu a\u00e7\u0131k olmak \u00fczere verilmi\u015ftir.<\/p>\n
12. Ba\u015fvurucu, bu karar\u0131 temyiz etmi\u015ftir. Dan\u0131\u015ftay, temyiz talebinin incelenmeksizin reddine karar vermi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinde, s\u00f6z konusu karara kar\u015f\u0131 temyiz yolunun a\u00e7\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
13. Nihai karar, ba\u015fvurucuya 9\/11\/2022 tarihinde tebli\u011f edilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu 23\/11\/2022 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
IV. \u0130LG\u0130L\u0130 HUKUK<\/p>\n
Ulusal Hukuk<\/p>\n
14. 23\/1\/1953 tarihli ve 6023 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Tabipleri Birli\u011fi Kanunu’nun 1. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde meslek ve sanatlar\u0131n\u0131 icraya yetkili olup da sanat\u0131n\u0131 serbest olarak yapan veya meslek diplomas\u0131ndan istifade etmek suretiyle resmi veya \u00f6zel g\u00f6rev yapan tabiplerin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrk Tabipleri Birli\u011fi; tabipler aras\u0131nda mesleki deontolojiyi ve dayan\u0131\u015fmay\u0131 korumak ve meslek mensuplar\u0131n\u0131n hak ve yararlar\u0131n\u0131 korumak amac\u0131yla kurulmu\u015f kamu kurumu niteli\u011finde mesleki bir kurulu\u015ftur.”<\/p>\n
15. Ayn\u0131 Kanun’un 39. maddesinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Haysiyet Divan\u0131, evrak\u0131 kendisine tevdi edilen azalar\u0131n fiil ve hareketlerinin mahiyetine g\u00f6re a\u015fa\u011f\u0131daki inzibati cezalar\u0131 verir:<\/p>\n
a) Yaz\u0131l\u0131 ihtar,<\/p>\n
b) O y\u0131lki en y\u00fcksek y\u0131ll\u0131k \u00fcye aidat\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 kat\u0131ndan az, be\u015f kat\u0131ndan fazla olmayan para cezas\u0131,<\/p>\n
c) 15 g\u00fcnden 6 aya kadar ge\u00e7ici olarak sanat icras\u0131ndan meni,<\/p>\n
…<\/p>\n
Haysiyet divanlar\u0131, bu cezalar\u0131n verilmesinde s\u0131ra g\u00f6zetmeksizin geni\u015f takdir hakk\u0131n\u0131 kullan\u0131rlar.”<\/p>\n
16. 28\/4\/2004 tarihli ve 25446 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete’de yay\u0131mlanan T\u00fcrk Tabipleri Birli\u011fi Disiplin Y\u00f6netmeli\u011fi’nin “Ge\u00e7ici Olarak Meslekten Al\u0131koyma Cezas\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 5. maddesinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Ge\u00e7ici olarak meslekten al\u0131koyma cezas\u0131, meslek uygulamas\u0131ndan 15 g\u00fcnden 6 aya kadar s\u00fcreyle al\u0131konulmad\u0131r.<\/p>\n
Meslekten ge\u00e7ici olarak al\u0131koyma cezas\u0131 alanlar, bu s\u00fcre dolmadan T\u00fcrkiye’nin hi\u00e7bir yerinde \u00f6zel sa\u011fl\u0131k kurulu\u015fu a\u00e7amaz ve resmi veya \u00f6zel herhangi bir yerde mesle\u011fini uygulayamaz.<\/p>\n
Ge\u00e7ici olarak meslekten al\u0131koyma cezas\u0131n\u0131 gerektiren haller \u015funlard\u0131r:<\/p>\n
…<\/p>\n
l) Hastal\u0131klar\u0131n tan\u0131 ve tedavisinde bilimselli\u011fi hen\u00fcz kan\u0131tlanmam\u0131\u015f ya da bilim d\u0131\u015f\u0131 y\u00f6ntemleri uygulamak veya \u00f6nermek, …<\/p>\n
t) Belirlenmi\u015f t\u0131bbi etik de\u011ferler ile T\u00fcrk Tabipleri Birli\u011fi ve\/veya T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi taraf\u0131ndan benimsenen uluslararas\u0131 belgeler ve kurallar d\u0131\u015f\u0131nda davran\u0131\u015fta bulunmak.”<\/p>\n
17. Ayn\u0131 Y\u00f6netmelik’in “Onur Kurullar\u0131n\u0131n Takdir Hakk\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 7. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Yukar\u0131da say\u0131lan ve disiplin cezas\u0131 verilmesini gerektiren eylem ve durumlara nitelik ve a\u011f\u0131rl\u0131k itibariyle benzer eylemlerde bulunanlara da ayn\u0131 t\u00fcrden disiplin cezalar\u0131 verilir.<\/p>\n
Benzer su\u00e7un tekrar\u0131nda bir \u00fcst ceza verilebilir.<\/p>\n
Disiplin cezalar\u0131n\u0131n verilmesinde eylemin veya yaratt\u0131\u011f\u0131 sonucun a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re onur kurullar\u0131 geni\u015f takdir hakk\u0131n\u0131 kullanmakta serbesttir.”<\/p>\n
18. 7\/5\/1987 tarihli ve 3359 say\u0131l\u0131 Sa\u011fl\u0131k Hizmetleri Temel Kanunu’nun ek 10. maddesinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Herhangi bir tedavi y\u00f6ntemi veya ara\u00e7lar\u0131n\u0131n veyahut ruhsat veya izin al\u0131nm\u0131\u015f olsa dahi ila\u00e7 ve terkipleri, geleneksel bitkisel t\u0131bbi \u00fcr\u00fcnler ile t\u0131bbi cihazlar\u0131n bilimsel ara\u015ft\u0131rma amac\u0131yla insanlar \u00fczerinde kullan\u0131labilmesi i\u00e7in, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131ndan izin al\u0131nmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda;<\/p>\n
a) Ara\u015ft\u0131rman\u0131n, \u00f6ncelikle insan d\u0131\u015f\u0131 deney ortam\u0131nda veya yeterli say\u0131da hayvan \u00fczerinde yap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131,<\/p>\n
b) \u0130nsan d\u0131\u015f\u0131 deney ortam\u0131nda veya hayvanlar \u00fczerinde yap\u0131lan deneyler sonucunda ula\u015f\u0131lan bilimsel verilerin, var\u0131lmak istenen hedefe ula\u015fmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan bunlar\u0131n insan \u00fczerinde de yap\u0131lmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lmas\u0131,<\/p>\n
c) Ara\u015ft\u0131rman\u0131n, insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir zararl\u0131 ve kal\u0131c\u0131 bir etki b\u0131rakmamas\u0131,<\/p>\n
\u00e7) Ara\u015ft\u0131rma s\u0131ras\u0131nda ki\u015fiye insan onuruyla ba\u011fda\u015fmayacak \u00f6l\u00e7\u00fcde ac\u0131 verici y\u00f6ntemlerin uygulanmamas\u0131,<\/p>\n
d) Ara\u015ft\u0131rmayla var\u0131lmak istenen amac\u0131n, bunun ki\u015fiye y\u00fckledi\u011fi k\u00fclfete ve ki\u015finin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerindeki tehlikeye g\u00f6re daha a\u011f\u0131r basmas\u0131,<\/p>\n
e) \u00dczerinde ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lacak ilgilinin, ara\u015ft\u0131rman\u0131n mahiyet ve sonu\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda yeterli bilgilendirmeye dayal\u0131 olarak yaz\u0131l\u0131 r\u0131zas\u0131n\u0131n olmas\u0131 ve bu r\u0131zan\u0131n herhangi bir menfaat teminine ba\u011fl\u0131 bulunmamas\u0131,<\/p>\n
f) Yap\u0131lacak ara\u015ft\u0131rmay\u0131 ilgili etik kurulun uygun g\u00f6rmesi,<\/p>\n
\u015fartt\u0131r.<\/p>\n
…”<\/p>\n
V. \u0130NCELEME VE GEREK\u00c7E<\/p>\n
19. Anayasa Mahkemesinin 20\/11\/2024 tarihinde yapm\u0131\u015f oldu\u011fu toplant\u0131da ba\u015fvuru incelenip gere\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
A. \u0130ncelemenin kapsam\u0131<\/p>\n
20. Ba\u015fvurucu, KOAH hastal\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin verdi\u011fi bir m\u00fclakattan dolay\u0131 farkl\u0131 gerek\u00e7elerle \u00fc\u00e7 ayr\u0131 disiplin cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130dare Mahkemesi \u00fc\u00e7 disiplin cezas\u0131n\u0131n da hukuka uygun oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle davan\u0131n reddine karar vermi\u015ftir. B\u0130M, davan\u0131n uyarma ve para cezas\u0131n reddine ili\u015fkin k\u0131sm\u0131 y\u00f6n\u00fcnden ba\u015fvurucunun istinaf talebinin non bis in idem ilkesi uyar\u0131nca kabul\u00fcne ve dava konusu i\u015flemin mezk\u00fbr cezalara ili\u015fkin k\u0131sm\u0131n\u0131n iptaline karar vermi\u015ftir. Bu sebeple uyarma ve para cezalar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden bir inceleme yap\u0131lmayacak olup sadece bir ay s\u00fcreyle ge\u00e7ici olarak mesleki faaliyetten men etme cezas\u0131 de\u011ferlendirilecektir.<\/p>\n
B. Ba\u015fvurucunun \u0130ddialar\u0131 ve Bakanl\u0131k G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<\/p>\n
21. Ba\u015fvurucu; muhatab\u0131 halk oldu\u011fu i\u00e7in bilimsel ifadeler yerine herkesin anlayaca\u011f\u0131 \u015fekilde slogan bir dil kullanarak KOAH hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc tedavi y\u00f6ntemini anlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131, hastal\u0131\u011f\u0131n maliyetine ili\u015fkin kasten yanl\u0131\u015f bilgi vermedi\u011fini ve reklam yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerek ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlal edildi\u011fini iddia etmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu ayr\u0131ca bilimselli\u011fi kan\u0131tlanmam\u0131\u015f tedavi uygulad\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131n\u0131n yarg\u0131lama mercilerince yeterince ara\u015ft\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, uzman ki\u015filerden g\u00f6r\u00fc\u015f al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, hastal\u0131\u011fa ili\u015fkin bulu\u015fun patent sahibi olmas\u0131na, s\u00f6z konusu tedavinin t\u00fcm \u00f6zel hastanelerde ve devlet hastanelerinde uyguland\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin iddialar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerek adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ve silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ilkesinin ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
22. Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde; ba\u015fvurucunun ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edilip edilmedi\u011fi konusunda yap\u0131lacak incelemede Anayasa ve ilgili mevzuat h\u00fck\u00fcmlerinin, Anayasa Mahkemesi i\u00e7tihad\u0131n\u0131n ve somut olay\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar\u0131n\u0131n da dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 beyanda bulunmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
C. De\u011ferlendirme<\/p>\n
23. Anayasa Mahkemesi, olaylar\u0131n ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan yap\u0131lan hukuki nitelendirmesi ile ba\u011fl\u0131 olmay\u0131p olay ve olgular\u0131n hukuki tavsifini kendisi takdir eder. Ba\u015fvurucunun iddialar\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fc, bir gazeteye verdi\u011fi m\u00fclakattaki ifadeleri \u00fczerine hakk\u0131nda ge\u00e7ici olarak meslekten al\u0131koyma cezas\u0131 uygulanmas\u0131na ili\u015fkindir. Ba\u015fvurucunun iddialar\u0131n\u0131n bir b\u00fct\u00fcn olarak Anayasa’n\u0131n 26. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kapsam\u0131nda incelenmesi gerekti\u011fi de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n
24. Anayasa\u2019n\u0131n \u201cD\u00fc\u015f\u00fcnceyi a\u00e7\u0131klama ve yayma h\u00fcrriyeti\u201d kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 26. maddesinin ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
“Herkes, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini s\u00f6z, yaz\u0131, resim veya ba\u015fka yollarla tek ba\u015f\u0131na veya toplu olarak a\u00e7\u0131klama ve yayma hakk\u0131na sahiptir. Bu h\u00fcrriyet resmi makamlar\u0131n m\u00fcdahalesi olmaks\u0131z\u0131n haber veya fikir almak ya da vermek serbestli\u011fini de kapsar…<\/p>\n
Bu h\u00fcrriyetlerin kullan\u0131lmas\u0131, mill\u00ee g\u00fcvenlik, kamu d\u00fczeni, kamu g\u00fcvenli\u011fi, Cumhuriyetin temel nitelikleri ve Devletin \u00fclkesi ve milleti ile b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131, su\u00e7lar\u0131n \u00f6nlenmesi,su\u00e7lular\u0131ncezaland\u0131r\u0131lmas\u0131,Devlets\u0131rr\u0131olarakusul\u00fcncebelirtilmi\u015fbilgilerin a\u00e7\u0131klanmamas\u0131, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u015f\u00f6hret veya haklar\u0131n\u0131n, \u00f6zel ve aile hayatlar\u0131n\u0131n yahut kanunun \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc meslek s\u0131rlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 veya yarg\u0131lama g\u00f6revinin gere\u011fine uygun olarak yerine getirilmesi ama\u00e7lar\u0131yla s\u0131n\u0131rlanabilir.”<\/p>\n
1. Kabul Edilebilirlik Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n
25. A\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmad\u0131\u011f\u0131 ve kabul edilemezli\u011fine karar verilmesini gerektirecek ba\u015fka bir neden de bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n kabul edilebilir oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
2. Esas Y\u00f6n\u00fcnden<\/p>\n
a. M\u00fcdahalenin Varl\u0131\u011f\u0131<\/p>\n
26. Ba\u015fvurucunun bir gazetede verdi\u011fi m\u00fclakatta yer alan ifadeleri nedeniyle bir ay s\u00fcreyle ge\u00e7ici olarak meslekten al\u0131koyma cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne y\u00f6nelik bir m\u00fcdahale oldu\u011fu de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n
b. M\u00fcdahalenin \u0130hlal Olu\u015fturup Olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131<\/p>\n
27. Yukar\u0131da an\u0131lan m\u00fcdahale, Anayasa\u2019n\u0131n 13. maddesinde belirtilen ko\u015fullar\u0131 yerine getirmedi\u011fi m\u00fcddet\u00e7e Anayasa\u2019n\u0131n 26. maddesinin ihlalini te\u015fkil edecektir. Anayasa\u2019n\u0131n 13. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u201cTemel hak ve h\u00fcrriyetler, \u00f6zlerine dokunulmaks\u0131z\u0131n yaln\u0131zca Anayasan\u0131n ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak ve ancak kanunla s\u0131n\u0131rlanabilir. Bu s\u0131n\u0131rlamalar, Anayasan\u0131n s\u00f6z\u00fcne ve ruhuna, demokratik toplum d\u00fczeninin ve l\u00e2ik Cumhuriyetin gereklerine ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine ayk\u0131r\u0131 olamaz.\u201d<\/p>\n
28. Bu sebeple m\u00fcdahalenin Anayasa\u2019n\u0131n 13. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ve somut ba\u015fvuruya uygun d\u00fc\u015fen, kanunlar taraf\u0131ndan \u00f6ng\u00f6r\u00fclme, Anayasa\u2019n\u0131n ilgili maddesinde belirtilen nedenlere dayanma ve demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygun olma ko\u015fullar\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131p sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi gerekir.<\/p>\n
i. Kanunilik<\/p>\n
29. M\u00fcdahalenin -T\u00fcrk Tabipleri Birli\u011fi Disiplin Y\u00f6netmeli\u011fi’nin 5. maddesi ile birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde- 6023 say\u0131l\u0131 Kanun’un 39. maddesi ile \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, dolay\u0131s\u0131yla kanunla s\u0131n\u0131rlama \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn\u00fc kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (benzer de\u011ferlendirme i\u00e7in bkz. Mutia Canan Karatay (2), B. No: 2018\/6707, 31\/3\/2022, \u00a7 29).<\/p>\n
ii. Me\u015fru Ama\u00e7<\/p>\n
30. Ba\u015fvurucuya verilen bir ay s\u00fcreyle ge\u00e7ici olarak meslekten al\u0131koyma cezas\u0131 uygulanmas\u0131yla ula\u015f\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 amac\u0131n\u0131n Anayasa’n\u0131n 26. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda yer alan kamu d\u00fczeninin korunmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki me\u015fru ama\u00e7lara uygun oldu\u011fu sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
iii. Demokratik Toplum D\u00fczeninin Gereklerine Uygunluk<\/p>\n
(1) Genel \u0130lkeler<\/p>\n
(a) M\u00fcdahalenin Demokratik Toplum D\u00fczeninin Gereklerine Uygun Olmas\u0131<\/p>\n
31. \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne y\u00f6nelik bir m\u00fcdahalenin demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygun kabul edilebilmesi i\u00e7in zorunlu bir toplumsal ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lamas\u0131 ve orant\u0131l\u0131 olmas\u0131 gerekir (Bekir Co\u015fkun [GK], B. No: 2014\/12151, 4\/6\/2015, \u00a7\u00a7 53-55; Mehmet Ali Ayd\u0131n [GK], B. No: 2013\/9343, 4\/6\/2015, \u00a7\u00a7 70-72; AYM, E.2007\/4, K.2007\/81, 18\/10\/2007).<\/p>\n
32. M\u00fcdahaleyi olu\u015fturan tedbirin zorunlu bir toplumsal ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131n kabul edilebilmesi i\u00e7in amaca ula\u015fmaya elveri\u015fli olmas\u0131, ba\u015fvurulabilecek en son \u00e7are ve al\u0131nabilecek en hafif \u00f6nlem olarak kendisini g\u00f6stermesi gerekmektedir (baz\u0131 farkl\u0131l\u0131klarla birlikte bkz. Z\u00fcbeyde F\u00fcsun \u00dcstel ve di\u011ferleri [GK], B. No: 2018\/17635, 26\/7\/2019, \u00a7 77; S\u0131rr\u0131 S\u00fcreyya \u00d6nder [GK], B. No: 2018\/38143, 3\/10\/2019, \u00a7 58; Bekir Co\u015fkun, \u00a7 51; Mehmet Ali Ayd\u0131n, \u00a7 68; Tansel \u00c7\u00f6la\u015fan, B. No: 2014\/6128, 7\/7\/2015, \u00a7 51). Orant\u0131l\u0131l\u0131k ise bireyin hakk\u0131na yap\u0131lan m\u00fcdahale ile ula\u015f\u0131lmak istenen ama\u00e7 aras\u0131nda adil bir dengenin g\u00f6zetilmesi gereklili\u011fini ifade etmektedir (benzer de\u011ferlendirmeler i\u00e7in bkz. Z\u00fcbeyde F\u00fcsun \u00dcstel ve di\u011ferleri, \u00a7 132; Bekir Co\u015fkun, \u00a7 57; Tansel \u00c7\u00f6la\u015fan, \u00a7\u00a7 46, 49, 50; Hakan Yi\u011fit, B. No: 2015\/3378, 5\/7\/2017, \u00a7 59).<\/p>\n
(b) Demokratik Toplumda \u0130fade \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00d6nemi<\/p>\n
33. Anayasa Mahkemesi her zaman ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn demokratik bir toplumun zorunlu temellerinden oldu\u011funu, toplumun ilerlemesi ve her bireyin geli\u015fmesi i\u00e7in gerekli temel \u015fartlardan birini olu\u015fturdu\u011funu ifade etmi\u015ftir (Mehmet Ali Ayd\u0131n, \u00a7 69; Bekir Co\u015fkun, \u00a7\u00a7 34-36). Nitekim Anayasa’n\u0131n 26. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne i\u00e7erik bak\u0131m\u0131ndan bir s\u0131n\u0131rlama getirmemekte; siyasi, sanatsal, bilimsel, akademik veya ticari d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat a\u00e7\u0131klamalar\u0131 gibi her t\u00fcrl\u00fc ifadeyi kapsam\u0131na almaktad\u0131r (Erg\u00fcn Poyraz (2) [GK], B. No: 2013\/8503, 27\/10\/2015, \u00a7 37; \u00d6nder Bal\u0131k\u00e7\u0131, B. No: 2014\/6009, 15\/2\/2017, \u00a7 40). Bu ba\u011flamda ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sa\u011fl\u0131k meseleleri ile ilgili bilgileri ve fikirleri ara\u015ft\u0131rmay\u0131, edinmeyi ve payla\u015fmay\u0131 da i\u00e7erdi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
34. Bununla birlikte mutlak de\u011fil s\u0131n\u0131rlanabilir bir hak olan ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Anayasa\u2019da yer alan temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin s\u0131n\u0131rlama rejimine t\u00e2bidir (\u00d6zkan Kart, B.No: 2013\/1821, 5\/11\/2014, \u00a7 33).Devletler bu hakk\u0131 toplumun me\u015fru \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in k\u0131s\u0131tlayabilir. Bireyin ve toplumun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 da bu \u00e7\u0131karlardan birisidir. Bununla birlikte sa\u011fl\u0131kla ilgili bilgilerin sans\u00fcrlenmesi veya toplumun sa\u011fl\u0131k alan\u0131ndaki tart\u0131\u015fmalar\u0131na ve inisiyatiflerine kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 -s\u00f6z gelimi yanl\u0131\u015f olduklar\u0131ndan bahisle- engelleyecek kategorik m\u00fcdahaleler, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlaline neden olacakt\u0131r (Mutia Canan Karatay (2), \u00a7 33). Temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri s\u0131n\u0131rlayan tedbir, toplumsal bir ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lamal\u0131 ve ba\u015fvurulabilecek en son \u00e7are niteli\u011finde olmal\u0131d\u0131r. Bu ko\u015fullar\u0131 ta\u015f\u0131mayan bir tedbir, demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygun bir tedbir olarak de\u011ferlendirilemez (Bekir Co\u015fkun [GK], B. No: 2014\/12151, 4\/6\/2015, \u00a7 51; Mehmet Ali Ayd\u0131n [GK], B. No: 2013\/9343, 4\/6\/2015, \u00a7 68; Tansel \u00c7\u00f6la\u015fan, B. No: 2014\/6128, 7\/7\/2015, \u00a7 51).<\/p>\n
35. Anayasa\u2019n\u0131n 56. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131na g\u00f6re “devlet, herkesin hayat\u0131n\u0131, beden ve ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde s\u00fcrd\u00fcrmesini sa\u011flamak” amac\u0131na sahiptir. Bu sebeple sa\u011fl\u0131k alan\u0131nda yanl\u0131\u015f bilgilerin yay\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in eylem planlar\u0131 geli\u015ftirmek ve uygulamak devletin pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerindendir (detayl\u0131 de\u011ferlendirmeler i\u00e7in bkz. Mutia Canan Karatay (2), \u00a7 31). Sa\u011fl\u0131k alan\u0131nda yanl\u0131\u015f bilgi vermenin yahut yanl\u0131\u015f y\u00f6nlendirmenin veya bilimselli\u011fi kan\u0131tlanmam\u0131\u015f tedaviyi kesin \u00e7\u00f6z\u00fcm gibi sunman\u0131n da bu kapsamda oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n
36. Yanl\u0131\u015f bilgilerin y\u00f6netilmesi de sa\u011fl\u0131k politikalar\u0131n\u0131n esasl\u0131 bir par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r fakat bunu yaparken devlet, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne de sayg\u0131 g\u00f6stermelidir. Anayasa Mahkemesi her zaman ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn demokratik bir toplumun zorunlu temellerinden oldu\u011funu, toplumun ilerlemesi ve her bireyin geli\u015fmesi i\u00e7in gerekli temel \u015fartlardan birini olu\u015fturdu\u011funu ifade etmi\u015ftir (Mehmet Ali Ayd\u0131n, \u00a7 69; Bekir Co\u015fkun, \u00a7\u00a7 34-36). Nitekim Anayasa’n\u0131n 26. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne i\u00e7erik bak\u0131m\u0131ndan bir s\u0131n\u0131rlama getirmedi\u011fi ve siyasi, sanatsal, bilimsel, akademik veya ticari d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat a\u00e7\u0131klamalar\u0131 gibi her t\u00fcrl\u00fc ifadeyi kapsam\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00f6zel bir t\u00fcr\u00fc olan bilim ve sanat \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Anayasa’n\u0131n 27. maddesinde \u00f6zel olarak da korunmu\u015ftur. Sonu\u00e7 olarak ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sa\u011fl\u0131k meseleleri ile ilgili bilgileri ve fikirleri ara\u015ft\u0131rmay\u0131, edinmeyi ve payla\u015fmay\u0131 da i\u00e7erdi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r (Mutia Canan Karatay (2), \u00a7 32).<\/p>\n
(2) \u0130lkelerin Olaya Uygulanmas\u0131<\/p>\n
37. Ba\u015fvurucuya, KOAH hastal\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin olarak bir gazeteye verdi\u011fi m\u00fclakat nedeniyle TTB taraf\u0131ndan bir ay s\u00fcreyle ge\u00e7ici olarak meslekten al\u0131koyma cezas\u0131 verilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucunun mezk\u00fbr i\u015flemin iptali talebiyle a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 davan\u0131n reddine karar verilmi\u015ftir. Bunun \u00fczerine ba\u015fvurucu bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur. Burada yap\u0131lacak de\u011ferlendirmelerin temel ekseni, kamu makamlar\u0131n\u0131n m\u00fcdahaleye neden olan kararlar\u0131nda dayand\u0131klar\u0131 gerek\u00e7elerin ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc k\u0131s\u0131tlama bak\u0131m\u0131ndan demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine uygun oldu\u011funu inand\u0131r\u0131c\u0131 bir \u015fekilde ortaya koyup koyamad\u0131\u011f\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n
38. Anayasa Mahkemesinin bu denetimi yerine getirirken g\u00f6revi, yarg\u0131 mercilerinin yerini almak de\u011fil s\u00f6z konusu mercilerin takdir yetkilerini kullanarak verdikleri kararlar\u0131n Anayasa’n\u0131n 26. maddesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan do\u011frulu\u011funu denetlemektir (Z\u00fcbeyde F\u00fcsun \u00dcstel ve di\u011ferleri, \u00a7 76). Anayasa Mahkemesi; somut olay\u0131n ko\u015fullar\u0131nda ba\u015fvurucunun KOAH hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n tan\u0131 ve tedavisinde bilimselli\u011fi hen\u00fcz kan\u0131tlanmam\u0131\u015f y\u00f6ntemi \u00f6nermesi nedeniyle bir ay s\u00fcreyle ge\u00e7ici olarak meslekten al\u0131konulmas\u0131n\u0131n zorunlu bir ihtiyaca kar\u015f\u0131l\u0131k gelip gelmedi\u011fini, ger\u00e7ekle\u015fmesi ama\u00e7lanan me\u015fru ama\u00e7la orant\u0131l\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunu hakl\u0131 g\u00f6stermek i\u00e7in ortaya konan gerek\u00e7elerin ilgili ve yeterli g\u00f6r\u00fcn\u00fcp g\u00f6r\u00fcnmedi\u011fini davan\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcne bakarak de\u011ferlendirecektir (benzer y\u00f6ndeki de\u011ferlendirmeler i\u00e7in bkz. Kemal K\u0131l\u0131\u00e7daro\u011flu, B. No: 2014\/1577, 25\/10\/2017, \u00a7 58; Bekir Co\u015fkun, \u00a7 56; Tansel \u00c7\u00f6la\u015fan, \u00a7 56; Z\u00fcbeyde F\u00fcsun \u00dcstel ve di\u011ferleri, \u00a7 120).<\/p>\n
39. Bir bilim insan\u0131n\u0131n uzmanl\u0131k alan\u0131n\u0131 ilgilendiren her konuda bildiklerini payla\u015fmas\u0131 hem bir ihtiya\u00e7 hem de bir gerekliliktir. Bu sebeplerle G\u00f6\u011f\u00fcs Hastal\u0131klar\u0131 Ana Bilim Dal\u0131nda akademisyen olan ba\u015fvurucunun KOAH hastal\u0131\u011f\u0131na ve tedavisine ili\u015fkin g\u00f6r\u00fc\u015flerini serbest\u00e7e a\u00e7\u0131klamas\u0131 ve payla\u015fmas\u0131 en temel hakk\u0131d\u0131r. \u015e\u00fcphesiz bilim insanlar\u0131n\u0131n ve akademisyenlerin her s\u00f6ylediklerinin mutlak anlamda do\u011fru oldu\u011fu s\u00f6ylenemez. Bununla beraber birbirlerinden farkl\u0131, alternatif bak\u0131\u015flar\u0131n herkes i\u00e7in daha do\u011fru d\u00fc\u015f\u00fcnme imk\u00e2n\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131, \u00fczerinde uzla\u015f\u0131lm\u0131\u015f bir ger\u00e7ektir (benzer y\u00f6ndeki de\u011ferlendirmeler i\u00e7in bkz. Kemal G\u00f6zler, B. No: 2014\/5232, 19\/4\/2018, \u00a7 62; Z\u00fcbeyde F\u00fcsun \u00dcstel ve di\u011ferleri, \u00a7 112).<\/p>\n
40. Somut olayda ba\u015fvurucu, KOAH hastal\u0131\u011f\u0131 konusunda yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalar nedeniyle disiplin cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130stanbul Tabip Odas\u0131 taraf\u0131ndan ba\u015fvurucu hakk\u0131nda ba\u015flat\u0131lan soru\u015fturmada G\u00f6\u011f\u00fcs Hastal\u0131klar\u0131 ve G\u00f6\u011f\u00fcs Cerrahisi alan\u0131nda g\u00f6rev yapan bir profes\u00f6rden bilirki\u015fi raporu al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Mahkemenin gerek\u00e7eli karar\u0131nda yer verilen mezk\u00fbr bilirki\u015fi raporunda, ba\u015fvurucunun konu hakk\u0131nda yay\u0131mlanan makalelerdeki say\u0131larda ve \u00f6rneklem gruplar\u0131nda bilimsellikten uzak tutars\u0131zl\u0131klar oldu\u011fu, \u00f6rne\u011fin 165 hastal\u0131 kontrol grubunda hastalar\u0131n ortalama ya\u015f\u0131n\u0131n 70 oldu\u011fu ve evre IV KOAH’l\u0131 olduklar\u0131, hi\u00e7bir faz \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131lmadan do\u011frudan hastalar \u00fczerinde uyguland\u0131\u011f\u0131, maliyetlerin hastalara ve sigorta \u015firketlerine y\u00fcklendi\u011fi, ba\u015fvurucunun makalelerinde de defalarca belirtti\u011fi \u00fczere 3-8 mm \u00e7ap\u0131ndaki hava yollar\u0131na uygulama yapt\u0131\u011f\u0131 ancak KOAH hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n temelini 2 mm’den k\u00fc\u00e7\u00fck hava yollar\u0131n\u0131no lu\u015fturdu\u011fu belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
41. TTB’ye g\u00f6re ba\u015fvurucu, hastal\u0131k tedavisinde bilimselli\u011fi hen\u00fcz kan\u0131tlanmam\u0131\u015f bir tedavi y\u00f6ntemi uygulamakta olup y\u00f6ntem ile ilgili verdi\u011fi bilgiler umut vaadi ve hasta istismar\u0131 niteli\u011findedir. TTB, ba\u015fvurucunun uygulad\u0131\u011f\u0131 tedavi y\u00f6nteminin KOAH hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n tedavisinde bilimsel olarak kan\u0131tlanmam\u0131\u015f oldu\u011funu de\u011ferlendirmi\u015ftir.<\/p>\n
42. Mahkeme s\u00f6z konusu tedavi y\u00f6nteminin bilimsel olarak kan\u0131tlanmam\u0131\u015f oldu\u011funu ba\u015fvurucunun da kabul etti\u011fini, hen\u00fcz bilimselli\u011fi kan\u0131tlanmam\u0131\u015f bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n t\u00fcm sonu\u00e7lar\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f bir t\u0131bbi uygulama gibi ulusal bas\u0131nda tan\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu y\u00f6ntemin hastal\u0131k tedavi s\u00fcrecinde son ihtimal olarak de\u011fil ilk anda ve her zaman ba\u015fvurulabilecek bir yol olarak g\u00f6sterildi\u011fini belirterek davay\u0131 reddetmi\u015ftir. Gerek mahkeme karar\u0131n\u0131n gerek\u00e7esinde yer verilen -daval\u0131 idarece idari soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda al\u0131nan- bilirki\u015fi raporunda gerekse Mahkemenin de\u011ferlendirmelerinde ba\u015fvurucunun KOAH hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n tedavisi i\u00e7in bilimsel olarak kan\u0131tlanmam\u0131\u015f y\u00f6ntemi uygulad\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6nerdi\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n
43. Mahkeme karar\u0131nda ayr\u0131ca ba\u015fvurucunun ne idareye sundu\u011fu savunmas\u0131nda ne de yarg\u0131lama s\u00fcrecinde \u00f6nerdi\u011fi tedavinin bilimselli\u011fini kan\u0131tlayacak herhangi bir bilgi ve belge sunmad\u0131\u011f\u0131 vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurucunun uygulad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6ntemin uluslararas\u0131 \u00f6d\u00fcller ald\u0131\u011f\u0131 ve bu y\u00f6ntemin t\u00fcm \u00f6zel hastanelerde ve devlet hastanelerinde uyguland\u0131\u011f\u0131 iddialar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fclmekle birlikte KOAH hastal\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak \u00f6nerdi\u011fi tedavinin bilimselli\u011fini ortaya koyma imk\u00e2n\u0131 varken bunu yapmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
44. Ba\u015fvurucunun KOAH hastal\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in geli\u015ftirdi\u011fini iddia etti\u011fi yeni tedavi y\u00f6nteminin bilimselli\u011finin kan\u0131tlanmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki mahkeme karar\u0131ndaki tespitin ve bu tedavi y\u00f6nteminin t\u00fcm sonu\u00e7lar\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f bir uygulama gibi sunuldu\u011fu yorumun isabetsiz oldu\u011fu s\u00f6ylenemez. Bu durumda genel sa\u011fl\u0131k gibi \u00f6nemli bir konuda kamu d\u00fczeni me\u015fru amac\u0131na ula\u015fmak bak\u0131m\u0131ndan ba\u015fvurucunun ifade h\u00fcrriyetinin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n zorunlu sosyal bir ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilgili ve yeterli gerek\u00e7eyle ortaya konuldu\u011fu de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n
45. Ba\u015fvurucunun eylemi nedeniyle mevzuatta \u00f6ng\u00f6r\u00fclen 15 g\u00fcnden 6 aya kadar meslekten men cezas\u0131 kapsam\u0131nda alt hadde yak\u0131n g\u00f6r\u00fclebilecek bir ay meslekten men cezas\u0131n\u0131n -idarenin bu alandaki takdir yetkisi de g\u00f6zetildi\u011finde- orant\u0131s\u0131z oldu\u011fu s\u00f6ylenemez.<\/p>\n
46. An\u0131lan gerek\u00e7elerle ba\u015fvurucunun Anayasa\u2019n\u0131n 26. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlal edilmedi\u011fine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
VI. H\u00dcK\u00dcM<\/p>\n
A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/p>\n
A. \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n KABUL ED\u0130LEB\u0130L\u0130R OLDU\u011eUNA,<\/p>\n
B. Anayasa\u2019n\u0131n 26. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u0130HLAL ED\u0130LMED\u0130\u011e\u0130NE,<\/p>\n
C. Yarg\u0131lama giderlerinin ba\u015fvurucu \u00fczerinde BIRAKILMASINA,<\/p>\n
D. Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na G\u00d6NDER\u0130LMES\u0130NE 20\/11\/2024 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/p>\n
\u200bAnayasa Mahkemesi’nin 20\/11\/2024 tarihli ve 2022\/100176 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM KARAR Y. K. BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2022\/100176) Karar Tarihi: 20\/11\/2024 R.G. Tarih ve Say\u0131: 1\/7\/2025 – 32943 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM KARAR Ba\u015fkan : Basri BA\u011eCI \u00dcyeler : Engin YILDIRIM R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7 Kenan YA\u015eAR \u00d6mer \u00c7INAR Raport\u00f6r : Muhammed Cemil KANDEM\u0130R Ba\u015fvurucu : Vekili : Av. Sabri TA\u015e I. BA\u015eVURUNUN KONUSU 1. Ba\u015fvuru, bir gazeteye verdi\u011fi m\u00fclakattan dolay\u0131 ki\u015fi hakk\u0131nda bir ay s\u00fcreyle ge\u00e7ici olarak meslekten al\u0131koyma cezas\u0131 verilmesi nedeniyle ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlal edildi\u011fi iddias\u0131na ili\u015fkindir. II. BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130 2. Ba\u015fvuru 23\/11\/2022 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 3. Ba\u015fvuru, ba\u015fvuru formu ve eklerinin idari y\u00f6nden yap\u0131lan \u00f6n incelemesinden sonra Komisyona sunulmu\u015ftur. 4. Komisyon, ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir. 5. Ba\u015fvuru belgelerinin bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na (Bakanl\u0131k) g\u00f6nderilmi\u015ftir. III. OLAY VE OLGULAR 6. Ba\u015fvuru formu ve eklerinde ifade edildi\u011fi \u015fekliyle ilgili olaylar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir: 7. Ba\u015fvurucu, G\u00f6\u011f\u00fcs Hastal\u0131klar\u0131 Ana Bilim Dal\u0131nda uzmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tamamlad\u0131ktan sonra ayn\u0131 alanda profes\u00f6r olarak \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. 8. Ba\u015fvurucu, ulusal g\u00fcnl\u00fck bir gazeteye verdi\u011fi “Bir operasyonla Koah hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 bitirebilirim” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla 3\/11\/2018 tarihinde yay\u0131mlanan (h\u00e2len s\u00f6z konusu gazetenin internet sitesinden ula\u015f\u0131labilen) m\u00fclakatta, KOAH (kronik obstr\u00fcktif akci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131) hastal\u0131\u011f\u0131na ve s\u00f6z konusu hastal\u0131\u011fa ili\u015fkin olarak uygulad\u0131\u011f\u0131 tedaviye ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalarda bulunmu\u015ftur. S\u00f6z konusu yaz\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-132712","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n