Hakaret su\u00e7u TCK\u2019n\u0131n 125. maddesinde \u015f\u00f6yle d\u00fczenlenmektedir; (1) Bir kimseye onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya s\u00f6vmek suretiyle bir kimsenin onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na sald\u0131ran ki\u015fi, \u00fc\u00e7 aydan iki y\u0131la kadar hapis veya adl\u00ee para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. Ma\u011fdurun g\u0131yab\u0131nda hakaretin cezaland\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in fiilin en az \u00fc\u00e7 ki\u015fiyle ihtilat ederek i\u015flenmesi gerekir. (2) Fiilin, ma\u011fduru muhatap alan sesli, yaz\u0131l\u0131 veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc bir iletiyle i\u015flenmesi halinde, yukar\u0131daki f\u0131krada belirtilen cezaya h\u00fckmolunur. (3) Hakaret su\u00e7unun; a) Kamu g\u00f6revlisine kar\u015f\u0131 g\u00f6revinden dolay\u0131, b) Dini, siyasi, sosyal, felsefi inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan, de\u011fi\u015ftirmesinden, yaymaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan, mensup oldu\u011fu dinin emir ve yasaklar\u0131na uygun davranmas\u0131ndan dolay\u0131, c) Ki\u015finin mensup bulundu\u011fu dine g\u00f6re kutsal say\u0131lan de\u011ferlerden bahisle, 50 29\/6\/2005 tarihli ve 5377 say\u0131l\u0131 Kanunun 15 inci maddesiyle bu f\u0131krada yer alan “ya da yak\u0131\u015ft\u0131rmalarda bulunmak” ibaresi madde metinden \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015flenmesi halinde, cezan\u0131n alt s\u0131n\u0131r\u0131 bir y\u0131ldan az olamaz. (4) Hakaretin alenen i\u015flenmesi halinde ceza alt\u0131da biri oran\u0131nda art\u0131r\u0131l\u0131r. (5) Kurul h\u00e2linde \u00e7al\u0131\u015fan kamu g\u00f6revlilerine g\u00f6revlerinden dolay\u0131 hakaret edilmesi h\u00e2linde su\u00e7, kurulu olu\u015fturan \u00fcyelere kar\u015f\u0131 i\u015flenmi\u015f say\u0131l\u0131r. Ancak, bu durumda zincirleme su\u00e7a ili\u015fkin madde h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r.<\/p>\n
1. GENEL OLARAK<\/p>\n
Hakaret su\u00e7unun korudu\u011fu de\u011fer sayg\u0131nl\u0131k ve \u015fereftir. Madde gerek\u00e7esinde; \u201cHakaret fiillerinin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131yla korunan hukuki de\u011fer, ki\u015filerin \u015feref, haysiyet ve namusu, toplum i\u00e7indeki itibar\u0131, di\u011fer fertler nezdindeki sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131d\u0131r\u201d bi\u00e7iminde a\u00e7\u0131klama yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Hakaret su\u00e7u s\u00f6zl\u00fc ve yaz\u0131l\u0131 olarak i\u015flenebildi\u011fi gibi geli\u015fen d\u00fcnyan\u0131n etkisiyle, hayat\u0131m\u0131za giren sosyal medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla da yayg\u0131n bir \u015fekilde de i\u015flenebilmektedir. Sosyal medyan\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 ile herkes her an hakaret su\u00e7una maruz kalabilir. Hakaret su\u00e7u \u00fclkemizde \u00f6nemsenen bir su\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi en yayg\u0131n ve en rahat i\u015flenen su\u00e7lardan biridir. Ancak ki\u015fiye hitaben s\u00f6ylenen her rahats\u0131z edici ifade hakaret su\u00e7uyla korunan hukuki de\u011feri ihlal edildi\u011fi anlam\u0131na gelmemektedir. Yani hakaret su\u00e7unun olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 rencide edebilecek nitelikte olmal\u0131 veya s\u00f6vme maksad\u0131nda s\u00f6ylenen kelimelerden olu\u015fmas\u0131 gerekmektedir.[1]<\/p>\n
Hakaret fiillerinin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131yla korunan hukuki de\u011fer, ki\u015filerin onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 olup, bu su\u00e7un olu\u015fabilmesi i\u00e7in, davran\u0131\u015f\u0131n ki\u015fiyi k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrmeye matuf olarak ger\u00e7ekle\u015fmesi gerekmektedir. Bir hareketin tahkir edici olup olmad\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 durumlarda nispi olup, zamana, yere ve duruma g\u00f6re de\u011fi\u015febilmektedir. Ki\u015filere y\u00f6nelik her t\u00fcrl\u00fc a\u011f\u0131r ele\u015ftiri veya rahats\u0131z edici s\u00f6zlerin hakaret su\u00e7u ba\u011flam\u0131nda de\u011ferlendirilmemesi, s\u00f6zlerin a\u00e7\u0131k\u00e7a, onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnad\u0131n\u0131 veya s\u00f6vme fiilini olu\u015fturmas\u0131 gerekmektedir. Olay g\u00fcn\u00fc san\u0131\u011f\u0131n, m\u00fc\u015ftekilere s\u00f6yledi\u011fi kabul edilen s\u00f6zlerin, muhataplar\u0131n\u0131n onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 rencide edici boyutta olmay\u0131p, rahats\u0131z edici, kaba[2] ve nezaket d\u0131\u015f\u0131 hitap tarz\u0131 niteli\u011finde olmas\u0131 halinde hakaret su\u00e7unun unsurlar\u0131n\u0131n olu\u015fmaz[3]. Doktrinde fiilin i\u015flendi\u011fi \u00e7evre ve zaman\u0131n \u015fartlar\u0131n\u0131n, ma\u011fdurun ki\u015fisel durumunun, mesle\u011finin, siyasi kariyerinin, fail ile ma\u011fdur aras\u0131ndaki ili\u015fkinin, failin ya\u015f\u0131n\u0131n, durumunun ve e\u011fitiminin de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulmas\u0131 gerekti\u011fini ifade etmektedir. [4] Yap\u0131lacak de\u011ferlendirme sonucunda fiilin objektif olarak \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 rencide edecek nitelikte olmas\u0131 gerekmektedir. Ma\u011fdurun bundan etkilenmemesi su\u00e7un olu\u015fumu bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nem arz etmemektedir.[5] Ma\u011fdurun \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 rencide edebilecek nitelikte olmayan ancak ma\u011fdurun al\u0131nmas\u0131na sebebiyet verecek fillerde hakaret su\u00e7unun olu\u015fmas\u0131na sebebiyet vermemektedir[6].<\/p>\n
\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131krada ise, hakaret su\u00e7unun nitelikli \u015fekilleri g\u00f6steril\u00admi\u015ftir. Hakaret su\u00e7u nitelikli unsurlardan birinin kapsam\u0131na girecek bir \u015fekilde i\u015flenmi\u015fse verilecek cezan\u0131n alt s\u0131n\u0131r\u0131 bir y\u0131ldan az olamaz. S\u00f6z konusu nitelikli unsurlar hakaret su\u00e7unun; kamu g\u00f6revlisine kar\u015f\u0131 g\u00f6revinden dolay\u0131, dini inanc\u0131 ya\u015fama, a\u00e7\u0131klama veya siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan dolay\u0131 veya ki\u015finin mensup bulundu\u011fu dine g\u00f6re kutsal say\u0131lan de\u011ferlerden bahisle i\u015flenmesi durumlar\u0131d\u0131r. Bu unsurlardan en az bir tanesi olayda olmu\u015fsa faile verilecek cezan\u0131n alt s\u0131n\u0131r\u0131 bir y\u0131ldan fazla olamaz.<\/p>\n
D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131krada ise hakaret su\u00e7un alenen i\u015flenmesi nitelikli hal olarak kabul edilmi\u015ftir. Aleniyet belirsiz say\u0131da ki\u015filerin hakaret olu\u015fturan s\u00f6z\u00fc duymalar\u0131na olanak sa\u011flamak suretiyle su\u00e7un i\u015flenmesini ifade eder. Failin hakaret olu\u015fturan s\u00f6z\u00fcn duyulmas\u0131 olana\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f olmas\u0131 yeterlidir. S\u00f6ylenen s\u00f6z\u00fcn fiilen duyulmu\u015f olup olmamas\u0131 \u00f6nemli de\u011fildir. \u00d6nemli olan duyulabilme olana\u011f\u0131n\u0131n olmas\u0131 olup sosyal medya mecralar\u0131nda da aleniyet unsuru ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Hakaret su\u00e7u ister huzurda ister ihtilatla olsun alenen i\u015flenmi\u015fse verilecek ceza alt\u0131da biri oran\u0131nda artt\u0131r\u0131l\u0131r. Di\u011fer bir ifadeyle, hakaret fiili aleni bir ortamda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fse fail daha a\u011f\u0131r bir cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 125\/4. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen aleniyetin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in olay yerinde ba\u015fkalar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 yeterli olmay\u0131p hakaretin belirlenemeyen say\u0131da ki\u015fi ve herkes taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclme, duyulma ve alg\u0131lanabilme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131, herhangi bir s\u0131n\u0131rlama olmaks\u0131z\u0131n herkese a\u00e7\u0131k olan yerlerde i\u015flenmesi gerekmektedir. Somut olayda, hakaret eyleminin ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi, “Memurlar\u0131n dinlenme saatinde kulland\u0131klar\u0131 memurlar gazinosunun (lokal)” ne \u015fekilde aleni bir yer oldu\u011fu a\u00e7\u0131klanmadan an\u0131lan kanun maddesinin uygulanmas\u0131, hukuka ayk\u0131r\u0131 bulunmu\u015ftur[7].<\/p>\n
2. EYLEM <\/p>\n
Serbest hareketli bir su\u00e7 olup Hakaretin somut bir fiil veya olgu isnat edilerek mi, yoksa sadece s\u00f6vmek suretiyle mi i\u015flendi\u011finin a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ve se\u00e7imlik hareketlerden hangisiyle hakaretin i\u015flendi\u011finin belirlenmesi gerekir.[8] Keza, ki\u015fiye herhangi bir olayla irtibatland\u0131rmadan, soyut olarak yak\u0131\u015ft\u0131rmalarda bulunulmas\u0131 h\u00e2linde de hakaret su\u00e7u olu\u015fur. K\u00f6t\u00fc bir niteli\u011fi veya huyu ifade eden s\u00f6zler, somut bir fiil veya olguyla irtibatland\u0131r\u0131lmad\u0131klar\u0131 h\u00e2lde, yine de hakaret su\u00e7unu olu\u015ftururlar. \u00d6rne\u011fin, bir kimseye \u201cserseri\u201d, \u201cal\u00e7ak\u201d, \u201chayvan\u201d denmesi h\u00e2linde, somut fiil isnad\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. Ayn\u0131 \u015fekilde ki\u015fiye soyut olarak \u201ch\u0131rs\u0131z\u201d, \u201cr\u00fc\u015fvet\u00e7i\u201d, \u201csahtek\u00e2r\u201d, \u201cfahi\u015fe\u201d gibi yak\u0131\u015ft\u0131rmalarda bulunulmas\u0131 h\u00e2linde de hakaret su\u00e7u olu\u015fmaktad\u0131r[9]. Yine sen orospusun, kahpesin, adisin, sen ba\u015fkan\u0131yla birlikte oluyorsun, \u015ferefsiz, a……. koyaca\u011f\u0131m………, sana skcm ayarl\u0131yor…, seni becerece\u011fim, daha sonra k\u0131z\u0131n\u0131 kendime kar\u0131 yapaca\u011f\u0131m, anan\u0131n a.na al\u0131\u015ft\u0131lar, ben bir al\u0131\u015ft\u0131r\u0131r senin anan\u0131n a.n\u0131 tersinden g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn, orospunun do\u011furdu\u011fu, , “sinkaf ederim senin a\u011fz\u0131n\u0131 da g\u2026 de g\u00f6t\u00fcr sizi anan\u0131 avrad\u0131n\u0131 sinkaf ederim, anan\u0131z\u0131n a.n\u0131 sinkaf ede\u011fim, ..si…r git, salak, pisliksin, geri zekal\u0131, beyinsiz , \u00f6k\u00fcz, \u015ferefsiz, haysiyetsiz, \u015ferefsiz k\u00f6pek, ibne, “orospusun sen, seni si..m, millete g.. verdin, orospu, amn koydu\u011fumun k\u0131z\u0131 vb s\u00f6zleri de hakaret su\u00e7unu olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n
Hakaret su\u00e7u ma\u011fdurun y\u00fcz\u00fcne kar\u015f\u0131 i\u015flenebilece\u011fi gibi ayn\u0131 zamanda g\u0131yapta da i\u015flenebilen bir su\u00e7tur. G\u0131yapta i\u015flenen hakaret su\u00e7unun unsurlar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in hakaret su\u00e7u i\u015flendi\u011fi s\u0131rada 3 ki\u015finin bu su\u00e7un i\u015flendi\u011fi anda s\u00f6ylenen \u015ferefe ve sayg\u0131nl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 yap\u0131lan eylemleri duymu\u015f olmas\u0131 gerekir. Mesajla hakaret ba\u015fkas\u0131na g\u00f6nderilse bile g\u0131yapta hakaret olarak de\u011ferlendirilemez. Ma\u011fdurun haz\u0131r olmas\u0131 halinde g\u0131yapta hakaretten s\u00f6z edilemez. Kendileriyle ihtilat edilen ki\u015filerin bir arada bulunmalar\u0131 ve hakaret s\u00f6z\u00fcn\u00fc ayn\u0131 anda \u00f6\u011frenmelerine gerek yoktur.<\/p>\n
Hakaret, kaba s\u00f6z veya ele\u015ftiri kavramlar\u0131 birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Ele\u015ftiri Anayasal bir hak olup ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden kaynaklanmas\u0131 nedeniyle do\u011fas\u0131 gere\u011fi sert bazen de incitici bir \u00fcslup gerektirebilir. Ele\u015ftirinin i\u00e7erik ve ba\u011flam a\u00e7\u0131s\u0131ndan birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde ele\u015ftiri s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 a\u015f\u0131p da hakaret boyutuna var\u0131p varmad\u0131\u011f\u0131 kaba s\u00f6z niteli\u011finde olup olmad\u0131\u011f\u0131 somut olay\u0131n \u015fartlar\u0131na ma\u011fdurun sosyo-k\u00fclt\u00fcrel konumuna ve failin kullanm\u0131\u015f oldu\u011fu ifadelere g\u00f6re somut olay baz\u0131nda belirlenir[10]. Nitekim Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulunun 14.10.2008 tarihli ve 170-220 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda da belirtildi\u011fi \u00fczere; hakaret fiilinin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131yla korunan hukuki de\u011fer, ki\u015filerin \u015feref, haysiyet ve namusu, toplum i\u00e7indeki itibar\u0131, di\u011fer fertler nezdindeki sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 olup, bu su\u00e7un olu\u015fabilmesi i\u00e7in, davran\u0131\u015f\u0131n ki\u015fiyi k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrmeye matuf olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi gerekmektedir. Somut bir fiil ya da olgu isnat etme veya s\u00f6vme \u015feklindeki se\u00e7imlik hareketlerden biri ile ger\u00e7ekle\u015ftirilen eylem, bireyin onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 rencide edebilecek nitelikte ise hakaret su\u00e7u olu\u015facakt\u0131r. Bir hareketin tahkir edici olup olmad\u0131\u011f\u0131, zamana, yere ve duruma g\u00f6re de\u011fi\u015febilmektedir. Ki\u015filere y\u00f6nelik her t\u00fcrl\u00fc a\u011f\u0131r ele\u015ftiri veya rahats\u0131z edici s\u00f6zlerin hakaret su\u00e7u ba\u011flam\u0131nda de\u011ferlendirilmemesi, s\u00f6zlerin a\u00e7\u0131k\u00e7a, onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnad\u0131n\u0131 veya s\u00f6vme fiilini olu\u015fturmas\u0131 gerekmektedir. \u0130nsan\u0131n serbest\u00e7e haber, bilgi ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n fikirlerine ula\u015fabilmesi, edindi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerden dolay\u0131 k\u0131nanamamas\u0131 ve bunlar\u0131 tek ba\u015f\u0131na veya ba\u015fkalar\u0131yla birlikte \u00e7e\u015fitli yollarla serbest\u00e7e ifade edebilmesi, savunabilmesi ve yayabilmesi olarak kabul edilen, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc demokratik toplumun temelini olu\u015fturan ana unsurlardan ve toplumun ilerlemesi ve bireyin geli\u015fmesi i\u00e7in gerekli temel \u015fartlardan birini olu\u015fturmaktad\u0131r. <\/p>\n
Anayasa’n\u0131n 26. maddesinde, “Herkes, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini s\u00f6z, yaz\u0131, resim veya ba\u015fka yollarla tek ba\u015f\u0131na veya toplu olarak a\u00e7\u0131klama ve yayma hakk\u0131na sahiptir.\u201d h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015ftir. Bunun yan\u0131nda, bu hak, bir\u00e7ok uluslararas\u0131 belgeye ve mahkeme karar\u0131na da konu olmu\u015ftur. T\u00fcrkiye’nin de yarg\u0131lama yetkisini kabul etti\u011fi A\u0130HM, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin (S\u00f6zle\u015fme) 10. maddesinin 2. paragraf\u0131 sakl\u0131 tutulmak \u00fczere, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sadece toplum taraf\u0131ndan kabul g\u00f6ren veya zarars\u0131z veya ilgisiz kabul edilen “bilgi” ve “fikirler” i\u00e7in de\u011fil, incitici, \u015foke edici ya da endi\u015felendirici bilgi ve d\u00fc\u015f\u00fcnceler i\u00e7in de ge\u00e7erli oldu\u011funu pek \u00e7ok karar\u0131nda yinelemi\u015ftir. A\u0130HM’e g\u00f6re ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, yoklu\u011fu halinde “demokratik bir toplum”dan s\u00f6z edemeyece\u011fimiz \u00e7o\u011fulculu\u011fun, ho\u015fg\u00f6r\u00fcn\u00fcn ve a\u00e7\u0131k fikirlili\u011fin bir gere\u011fidir.<\/p>\n
Bununla birlikte, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc de mutlak ve s\u0131n\u0131rs\u0131z de\u011fildir. Bu hak kullan\u0131l\u0131rken bireylerin hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini ihlal edecek tutum ve davran\u0131\u015flardan ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 hem ulusal hem de uluslararas\u0131 mevzuatlarda yer almaktad\u0131r. Nitekim Anayasa’n\u0131n 26. maddesinde koruma alt\u0131na al\u0131nan ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, ayn\u0131 maddenin 2. f\u0131kras\u0131nda belirtilen sebeplerle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131labilir. Dolay\u0131s\u0131yla an\u0131lan madde ile Anayasan\u0131n 13. maddesine g\u00f6re, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne y\u00f6nelik s\u0131n\u0131rlamalar ancak kanunla yap\u0131labilir ve demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine ayk\u0131r\u0131 olamayaca\u011f\u0131 gibi hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin \u00f6zlerine de dokunamaz.<\/p>\n
Siyaset\u00e7ilere y\u00f6nelik ele\u015ftirilerin izin verilen s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00f6zel ki\u015filere nazaran daha geni\u015f oldu\u011fu gerek i\u00e7 hukukumuzda gerekse uluslararas\u0131 mahkeme kararlar\u0131nda yerle\u015fmi\u015f bir ilkedir. Bu ilkenin gerek\u00e7esi, siyaset\u00e7ilerin, \u00f6zel ki\u015filerden farkl\u0131 olarak, gazetecilerin ve halk\u0131n yak\u0131n denetimine a\u00e7\u0131k olan, kamuoyuna mal olmu\u015f ki\u015fi haline gelmeyi bilerek tercih etmeleridir. A\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, somut olayda; san\u0131\u011f\u0131n payla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n, muhatab\u0131n onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 rencide edici boyutta olmay\u0131p, siyasi ve a\u011f\u0131r ele\u015ftiri niteli\u011finde oldu\u011fu dolay\u0131s\u0131yla hakaret su\u00e7unun unsurlar\u0131 itibar\u0131yla olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeden, san\u0131k hakk\u0131ndaki beraat karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131larak mahk\u00fbmiyet karar\u0131 verilmesi, hukuka ayk\u0131r\u0131 bulunmu\u015ftur\u201d[11]. Eylem veya s\u00f6ylemlerin adil yarg\u0131lama ilkesi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda de\u011ferlendirilmek suretiyle, siyasi ele\u015ftiri niteli\u011finde ve\/veya ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kapsam\u0131nda olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n gerek\u00e7eli bir \u015fekilde kararda belirtilmesi gerekir.<\/p>\n
Hakaret su\u00e7unun haks\u0131z bir fiile tepki olarak i\u015flenmesi halinde, verilecek ceza \u00fc\u00e7te birine kadar indirilebilece\u011fi gibi, ceza vermekten de vazge\u00e7ilebilir. Bu su\u00e7un, kasten yaralama su\u00e7una tepki olarak i\u015flenmesi halinde, ki\u015fiye ceza verilmez. Hakaret su\u00e7unun kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak i\u015flenmesi halinde, olay\u0131n mahiyetine g\u00f6re, taraflardan her ikisi veya biri hakk\u0131nda verilecek ceza \u00fc\u00e7te birine kadar indirilebilece\u011fi gibi, ceza vermekten de vazge\u00e7ilebilir. Hakaret su\u00e7unun bir hafifletici nedeni su\u00e7un haks\u0131z fiile kar\u015f\u0131 tepki olarak i\u015flenmesi halidir. \u00d6rne\u011fin bir ki\u015fi kendisine yumruk atan bir ki\u015fiye, olay esnas\u0131nda olay\u0131n s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131yla hakaret etmi\u015fse, yine hakaret su\u00e7u olu\u015fmu\u015ftur. Bu durumda h\u00e2kimin takdirine g\u00f6re ceza \u00fc\u00e7te birine kadar indirilebilir, hatta hi\u00e7 ceza verilmeyebilir. Ayn\u0131 zamanda hakaret su\u00e7u kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak i\u015flenmi\u015fse, yani iki ki\u015fi birbirine kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 hakaretler etmi\u015flerse, duruma g\u00f6re taraflardan biri veya her ikisi hakk\u0131nda ceza indirimi yap\u0131labilir veya hi\u00e7 ceza verilmeyebilir.<\/p>\n
3. MANEV\u0130 UNSUR<\/p>\n
Hakaret su\u00e7unun manevi unsuru, failin hakaret kast\u0131yla hareket etmesi ve ma\u011fdurun onuruna ve \u015ferefine bilerek zarar verme iradesini ta\u015f\u0131mas\u0131d\u0131r. Bu kas\u0131t olmadan hakaret su\u00e7unun manevi unsuru ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f say\u0131lmaz. Hakaret su\u00e7u taksirle i\u015flenemez. Bu su\u00e7 do\u011frudan kastla i\u015flenebilir. Saik \u00f6nemli olmay\u0131p \u00f6zel kast da aranmaz.<\/p>\n
4. \u0130\u015eT\u0130RAK <\/p>\n
Bu su\u00e7ta i\u015ftirak herhangi bir \u00f6zellik g\u00f6stermez. Hakaret su\u00e7unda oldu\u011fu gibi, bu su\u00e7ta da i\u015ftirakin her t\u00fcrl\u00fcs\u00fc m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu su\u00e7ta i\u015ftirake ili\u015fkin sorunlar genel h\u00fck\u00fcmler \u00e7er\u00e7evesinde \u00e7\u00f6z\u00fclecektir[12].<\/p>\n
5. TE\u015eEBB\u00dcS<\/p>\n
Bu su\u00e7a te\u015febb\u00fcs hareketin b\u00f6l\u00fcnebildi\u011fi hallerde m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
6. \u0130\u00c7T\u0130MA<\/p>\n
Hakaret su\u00e7u i\u00e7in b\u00fct\u00fcn su\u00e7lar\u0131n i\u00e7timai halleri bu su\u00e7 i\u00e7in de uygulama alan\u0131 bulabilir. Fail bir su\u00e7 i\u015fleme karar\u0131n\u0131n icras\u0131 kapsam\u0131nda ayn\u0131 ki\u015fiye kar\u015f\u0131 birden fazla hakaret su\u00e7u i\u015flerse zincirleme su\u00e7 h\u00fck\u00fcmleri uygulanmal\u0131d\u0131r[13]. G\u0131yapta hakaretin su\u00e7unun i\u015flenmesi \u00fc\u00e7 ve \u00fc\u00e7ten fazla ki\u015fiye s\u00f6ylenerek ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi, ihtilat \u00f6\u011fesi nedeniyle su\u00e7un unsuru olup tek su\u00e7 olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu sebeple Zincirleme su\u00e7 h\u00fck\u00fcmleri uygulanmaz.<\/p>\n
Tek bir eylemle birden fazla ma\u011fdura y\u00f6nelik hakaret eylemi ger\u00e7ekle\u015firse TCK\u2019n\u0131n 43\/2. Maddesi kapsam\u0131nda zincirleme hakaret su\u00e7u olu\u015facakt\u0131r. Ayn\u0131 do\u011frultuda olmak \u00fczere failin birden fazla hakaret eylemlerini farkl\u0131 zamanlarda ve farkl\u0131 ki\u015filere y\u00f6nelik ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi kabul edilmi\u015fse de, eylemlerin hangi tarihlerde ve zaman aral\u0131\u011f\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi \u015f\u00fcpheye yer vermeyecek \u015fekilde belirlenip, sonucuna g\u00f6re fail hakk\u0131nda TCK’n\u0131n 43\/1. maddesinin uygulan\u0131p uygulanmayaca\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi gerekir. Ayn\u0131 g\u00fcn i\u00e7erisinde ayn\u0131 ma\u011fdura y\u00f6nelik hakaret eylemleri zincirleme su\u00e7 kapsam\u0131na girmemektedir. <\/p>\n
San\u0131\u011f\u0131n, birden fazla ma\u011fdura y\u00f6nelik, birden fazla ve farkl\u0131 zamanlarda eylemlerini ger\u00e7ekle\u015ftirmesi durumunda, san\u0131\u011f\u0131n bu eylemleri ayn\u0131 su\u00e7 i\u015fleme karar\u0131 alt\u0131nda i\u015fledi\u011fi kabul edilerek hakaret su\u00e7undan belirlenen temel ceza, su\u00e7un birden fazla ki\u015fiye kar\u015f\u0131 i\u015flenmesi nedeniyle 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 43\/2. maddesi uyar\u0131nca art\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra, su\u00e7un de\u011fi\u015fik zamanlarda i\u015flenmesi nedeniyle art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ceza miktar\u0131 \u00fczerinden ayn\u0131 maddenin birinci f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca yeniden art\u0131r\u0131m yap\u0131larak sonu\u00e7 cezalar\u0131n saptanmas\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6zetilmeden ikinci art\u0131r\u0131m\u0131n temel ceza \u00fczerinden yap\u0131lmas\u0131 suretiyle eksik ceza tayinleri hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturmaktad\u0131r[14]. <\/p>\n
7. HAKSIZ TAHR\u0130K<\/p>\n
Haks\u0131z tahrik, ki\u015finin haks\u0131z bir fiilin kendisinde meydana getirdi\u011fi hiddet veya \u015fiddetli elemin etkisi alt\u0131nda su\u00e7 i\u015flemesi halinde kusurlulu\u011fu ve dolay\u0131s\u0131yla ceza sorumlulu\u011funu azaltan bir haldir.<\/p>\n
Genel haks\u0131z tahrik ve \u00f6zel \u00f6zel tahrik olarak ikiye ayr\u0131lmaktad\u0131r. Genel haks\u0131z tahrik TCK\u2019n\u0131n 29. Maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Haks\u0131z bir fiilin meydana getirdi\u011fi hiddet veya \u015fiddetli elemin etkisi alt\u0131nda su\u00e7 i\u015fleyen kimseye, a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcebbet hapis cezas\u0131 yerine on sekiz y\u0131ldan yirmi d\u00f6rt y\u0131la ve m\u00fcebbet hapis cezas\u0131 yerine on iki y\u0131ldan on sekiz y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 verilir. Di\u011fer hallerde verilecek cezan\u0131n d\u00f6rtte birinden d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcne kadar\u0131 indirilir. \u00d6zel haks\u0131z tahrik halleri ise TCK\u2019n\u0131n 129. Maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Hakaret su\u00e7unun haks\u0131z bir fiile tepki olarak i\u015flenmesi halinde, verilecek ceza \u00fc\u00e7te birine kadar indirilebilece\u011fi gibi, ceza vermekten de vazge\u00e7ilebilir. Bu su\u00e7un, kasten yaralama su\u00e7una tepki olarak i\u015flenmesi halinde, ki\u015fiye ceza verilmez. Hakaret su\u00e7unun kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak i\u015flenmesi halinde, olay\u0131n mahiyetine g\u00f6re, taraflardan her ikisi veya biri hakk\u0131nda verilecek ceza \u00fc\u00e7te birine kadar indirilebilece\u011fi gibi, ceza vermekten de vazge\u00e7ilebilir.<\/p>\n
Hakaret su\u00e7unda haks\u0131z tahrik varsa genel haks\u0131z tahrik de\u011fil, \u00f6zel haks\u0131z tahrik hali uygulanacakt\u0131r. Nitekim Yarg\u0131tay\u2019\u0131n ayn\u0131 do\u011frultudaki bir karar\u0131nda \u015f\u00f6yle denilmektedir; \u201dHakaret su\u00e7unun, haks\u0131z tahrik alt\u0131nda i\u015flendi\u011finin kabul edilmesine ra\u011fmen \u00f6zel nitelikte olan ve daha lehe h\u00fck\u00fcmler i\u00e7eren 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun (5237 say\u0131l\u0131 Kanun) 129. maddesi yerine genel tahrik kurumunu d\u00fczenleyen ayn\u0131 Kanun’un 29. maddesinin uygulanmas\u0131, yasaya ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturmaktad\u0131r\u201d[15].<\/p>\n
Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 hakaret hallerinde 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun 129\/3 ve 5271 say\u0131l\u0131 Yasa’n\u0131n 223\/4-c maddeleri uyar\u0131nca ceza verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131na karar\u0131n\u0131n verilmesi gerekir.<\/p>\n
Haks\u0131z tahrikin somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re belirlenmesi gerekir. Nitekim Yarg\u0131tay\u2019\u0131n ayn\u0131 do\u011frultudaki bir karar\u0131nda \u015f\u00f6yle denilmektedir; \u201dSan\u0131\u011f\u0131n, kat\u0131lana kar\u015f\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131 “S\u00fcrteyim kafana” s\u00f6z\u00fcn\u00fcn mahalli terimler de g\u00f6zetilerek hakaret unsuru ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131, san\u0131\u011fa hangi anlamda bu s\u00f6z\u00fc s\u00f6yledi\u011fi de sorularak bu husus a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulduktan sonra etki tepki dengesi g\u00f6zetilerek (orant\u0131l\u0131l\u0131k) san\u0131k hakk\u0131nda haks\u0131z tahrik h\u00fck\u00fcmlerinin uygulan\u0131p uygulanmayaca\u011f\u0131na karar verilmesi gerekti\u011finin g\u00f6zetilmemesi, hukuka ayk\u0131r\u0131 bulunmu\u015ftur\u201d[16].<\/p>\n
8. G\u00d6REVL\u0130 MAHKEME<\/p>\n
G\u00f6revli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir. Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) madde 12 f\u0131kra 1\u2019e g\u00f6re, davaya bakma yetkisi, kural olarak su\u00e7un i\u015flendi\u011fi yer mahkemesine aittir.<\/p>\n
M\u00fc\u015ftekinin ilgili payla\u015f\u0131m\u0131 \u00f6\u011frendi\u011fi yer su\u00e7 yeridir. S\u00f6z konusu su\u00e7un yarg\u0131lamas\u0131nda yetkili ve g\u00f6revli mahkemenin 5271 say\u0131l\u0131 CMK 12\/5-3 maddesi uyar\u0131nca hakaretin ma\u011fdura ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve ma\u011fdur taraf\u0131ndan \u00f6\u011frenildi\u011fi yer oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Di\u011fer bir ifadeyle, CMK\u2019 n\u0131n 12\/5 maddesi gere\u011fi internet \u00fczerinden i\u015flenen ya da sosyal medyada hakaret su\u00e7u i\u00e7in yetkili mahkemenin, m\u00fc\u015ftekinin hakaret eylemine muttali oldu\u011fu yer mahkemesi oldu\u011fu, m\u00fc\u015ftekinin ikamet adresinin su\u00e7 yeri olarak bildirildi\u011fi hallerde su\u00e7un m\u00fc\u015fteki taraf\u0131ndan bu yerde \u00f6\u011frenildi\u011finin kabul\u00fc gerekir.<\/p>\n
Te\u015febb\u00fcste son icra hareketinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, kesintisiz su\u00e7larda kesintinin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi ve zincirleme su\u00e7larda son su\u00e7un i\u015flendi\u011fi yer mahkemesi yetkilidir. Su\u00e7, \u00fclkede yay\u0131mlanan bir bas\u0131l\u0131 eserle i\u015flenmi\u015fse yetki, eserin yay\u0131m merkezi olan yer mahkemesine aittir. Ancak, ayn\u0131 eserin birden \u00e7ok yerde bas\u0131lmas\u0131 durumunda su\u00e7, eserin yay\u0131m merkezi d\u0131\u015f\u0131ndaki bask\u0131s\u0131nda meydana gelmi\u015fse, bu su\u00e7 i\u00e7in eserin bas\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer mahkemesi de yetkilidir. Soru\u015fturulmas\u0131 ve kovu\u015fturulmas\u0131 \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 olan hakaret su\u00e7unda eser, ma\u011fdurun yerle\u015fim yerinde veya oturdu\u011fu yerde da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015fsa, o yer mahkemesi de yetkilidir. Ma\u011fdur, su\u00e7un i\u015flendi\u011fi yer d\u0131\u015f\u0131nda tutuklu veya h\u00fck\u00fcml\u00fc bulunuyorsa, o yer mahkemesi de yetkilidir.) G\u00f6rsel veya i\u015fitsel yay\u0131nlarda da bu maddenin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 h\u00fckm\u00fc uygulan\u0131r. G\u00f6rsel ve i\u015fitsel yay\u0131n, ma\u011fdurun yerle\u015fim yerinde ve oturdu\u011fu yerde i\u015fitilmi\u015f veya g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fse o yer mahkemesi de yetkilidir(CMK m. 12).<\/p>\n
Su\u00e7un i\u015flendi\u011fi yer belli de\u011filse, \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n yakaland\u0131\u011f\u0131 yer, yakalanmam\u0131\u015fsa yerle\u015fim yeri mahkemesi yetkilidir. \u015e\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n T\u00fcrkiye’de yerle\u015fim yeri yoksa T\u00fcrkiye’de en son adresinin bulundu\u011fu yer mahkemesi yetkilidir. Mahkemenin bu suretle de belirlenmesi olana\u011f\u0131 yoksa ilk usul i\u015fleminin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer mahkemesi yetkilidir(CMK m. 13).<\/p>\n
9. ZAMANA\u015eIMI<\/p>\n
TCK madde 66\u2019da belirtildi\u011fi \u00fczere \u00e7e\u015fitli su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan dava zamana\u015f\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde, kanunda g\u00f6sterilen s\u00fcrelerin ge\u00e7mesiyle belirli bir su\u00e7tan dolay\u0131 dava a\u00e7\u0131lamayaca\u011f\u0131 gibi, a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olan davaya da devam edilemez. TCK’n\u0131n 86\/1-2.3 maddelerinde d\u00fczenlenen su\u00e7lar a\u00e7\u0131s\u0131ndan, TCK madde 66\/1-e gere\u011fince, dava zamana\u015f\u0131m\u0131 sekiz y\u0131ld\u0131r.<\/p>\n
Hakaret su\u00e7unun faili olan san\u0131\u011f\u0131n yarg\u0131lama konusu eylemi i\u00e7in, 5237 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 86\/2. maddesi uyar\u0131nca belirlenecek cezan\u0131n t\u00fcr\u00fc ve \u00fcst haddine g\u00f6re ayn\u0131 Kanun\u2019un 66\/1-e maddesi gere\u011fi 8 y\u0131ll\u0131k ola\u011fan zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresinin \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. 5237 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 67\/2-d bendi uyar\u0131nca zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresini kesen son i\u015flem tarihinden 8 y\u0131ll\u0131k ola\u011fan zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresinin ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f oldu\u011fu hallerde davan\u0131n d\u00fc\u015fmesine karar verilmektedir.<\/p>\n
Kamu g\u00f6revlisine hakaret eylemi ile ilgili olarak san\u0131\u011f\u0131n yarg\u0131lama konusu eylemi i\u00e7in 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun 125\/3-a, 4. maddesi uyar\u0131nca belirlenecek cezas\u0131n\u0131n t\u00fcr\u00fc ve \u00fcst haddine g\u00f6re, ayn\u0131 Kanun’un 66\/1-e ve 67\/4. maddeleri gere\u011fi 12 y\u0131ll\u0131k ola\u011fan\u00fcst\u00fc dava zamana\u015f\u0131m\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f olup su\u00e7a konu su\u00e7un i\u015flendi\u011fi tarihinden temyiz incelemesi tarihine kadar 12 y\u0131ll\u0131k ola\u011fan\u00fcst\u00fc dava zamana\u015f\u0131m\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f oldu\u011fu durumda kamu davas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesine karar verilecektir.<\/p>\n
10. SORU\u015eTURMA <\/p>\n
Soru\u015fturulmas\u0131 ve kovu\u015fturulmas\u0131 \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 olan hakaret su\u00e7 hakk\u0131nda yetkili kimse alt\u0131 ay i\u00e7inde \u015fik\u00e2yette bulunmad\u0131\u011f\u0131 takdirde soru\u015fturma ve kovu\u015fturma yap\u0131lamaz. Zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresini ge\u00e7memek ko\u015fuluyla bu s\u00fcre, \u015fik\u00e2yet hakk\u0131 olan ki\u015finin fiili ve failin kim oldu\u011funu bildi\u011fi veya \u00f6\u011frendi\u011fi g\u00fcnden ba\u015flar. Ancak, soru\u015fturulmas\u0131 ve kovu\u015fturulmas\u0131 \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 olan hakaret su\u00e7u bak\u0131m\u0131ndan \u015fik\u00e2yet s\u00fcresi, her ne suretle olursa olsun fiilin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi tarihten itibaren iki y\u0131l\u0131 ge\u00e7emez. \u015eik\u00e2yet hakk\u0131 olan birka\u00e7 ki\u015fiden birisi alt\u0131 ayl\u0131k s\u00fcreyi ge\u00e7irirse bundan dolay\u0131 di\u011ferlerinin haklar\u0131 d\u00fc\u015fmez. Kovu\u015fturma yap\u0131labilmesi \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 su\u00e7larda kanunda aksi yaz\u0131l\u0131 olmad\u0131k\u00e7a su\u00e7tan zarar g\u00f6ren ki\u015finin vazge\u00e7mesi davay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr ve h\u00fckm\u00fcn kesinle\u015fmesinden sonraki vazge\u00e7me cezan\u0131n infaz\u0131na engel olmaz. \u0130\u015ftirak halinde su\u00e7 i\u015flemi\u015f san\u0131klardan biri hakk\u0131ndaki \u015fik\u00e2yetten vazge\u00e7me, di\u011ferlerini de kapsar. Kanunda aksi yaz\u0131l\u0131 olmad\u0131k\u00e7a, vazge\u00e7me onu kabul etmeyen san\u0131\u011f\u0131 etkilemez. Kamu davas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesi, su\u00e7tan zarar g\u00f6ren ki\u015finin \u015fik\u00e2yetten vazge\u00e7mi\u015f olmas\u0131ndan ileri gelmi\u015f ve vazge\u00e7ti\u011fi s\u0131rada \u015fahsi haklar\u0131ndan da vazge\u00e7ti\u011fini ayr\u0131ca a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f ise art\u0131k hukuk mahkemesinde de dava a\u00e7amaz. Y\u00fcze kar\u015f\u0131 hakaret ve g\u0131yapta hakaret su\u00e7u uzla\u015fma kapsam\u0131nda olup uzla\u015ft\u0131rma bir kovu\u015fturma \u015fart\u0131d\u0131r. Uzla\u015ft\u0131rma yoluna gidilmeden dava a\u00e7\u0131lamaz. Uzla\u015ft\u0131rma yoluna gidilmeden iddianame d\u00fczenlenmesi iddianamenin iade sebebidir.<\/p>\n
Hakaret olu\u015fturan fiilin, ma\u011fduru muhatap alan sesli, yaz\u0131l\u0131 veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc bir iletiyle i\u015flenmesi halinde, eylem \u00f6n \u00f6deme kapsam\u0131nda olup \u00f6n \u00f6deme bir kovu\u015fturma \u015fart\u0131d\u0131r. \u00d6n \u00f6deme yoluna gidilmeden dava a\u00e7\u0131lamaz. \u00d6n \u00f6deme yoluna gidilmeden iddianame d\u00fczenlenmesi iddianamenin iade sebebidir.<\/p>\n
Kamu g\u00f6revlisine kar\u015f\u0131 g\u00f6revinden dolay\u0131 hakaret halinde su\u00e7un takibi \u015fik\u00e2yete tabi olmay\u0131p resen takibi gerekir. 14.11.2024 tarihli, 32722 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete’de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 9. yarg\u0131 paketi kapsam\u0131nda TCK m.125\/2 maddesinde ma\u011fduru muhatap alan sesli, yaz\u0131l\u0131 veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc bir iletiyle\u201d veya \u201cdini, siyasi, sosyal, felsefi inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan, de\u011fi\u015ftirmesinden, yaymaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan, mensup oldu\u011fu dinin emir ve yasaklar\u0131na uygun davranmas\u0131ndan dolay\u0131\u201d veya \u201cki\u015finin mensup bulundu\u011fu dine g\u00f6re kutsal say\u0131lan de\u011ferlerden bahisle\u201d veya \u201calenen\u201d i\u015flenmesi hallerinde \u00f6n \u00f6deme uygulanacakt\u0131r. Bu de\u011fi\u015fiklikle, hakaret su\u00e7unun TCK\u2019n\u0131n 125\/2. Maddesindeki hali uzla\u015ft\u0131rma kapsam\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131larak \u00f6n \u00f6deme kapsam\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Uzla\u015fma kapsam\u0131ndaki su\u00e7lar hari\u00e7 olmak \u00fczere, yaln\u0131z adl\u00ee para cezas\u0131n\u0131 gerektiren veya kanun maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen hapis cezas\u0131n\u0131n yukar\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131 alt\u0131 ay\u0131 a\u015fmayan su\u00e7lar\u0131n faili a) Adl\u00ee para cezas\u0131 maktu ise bu miktar\u0131, de\u011filse a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131, b) Hapis cezas\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak her g\u00fcn i\u00e7in y\u00fcz T\u00fcrk Liras\u0131 \u00fczerinden bulunacak miktar\u0131, c) Hapis cezas\u0131 ile birlikte adl\u00ee para cezas\u0131 da \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ise, hapis cezas\u0131 i\u00e7in bu f\u0131kran\u0131n (b) bendine g\u00f6re belirlenecek miktar ile adl\u00ee para cezas\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131, soru\u015fturma giderleri ile birlikte, Cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca yap\u0131lacak tebli\u011f \u00fczerine on g\u00fcn i\u00e7inde \u00f6dedi\u011fi takdirde hakk\u0131nda kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lmaz. Failin on g\u00fcn i\u00e7inde talep etmesi ko\u015fuluyla bu miktar\u0131n birer ay ara ile \u00fc\u00e7 e\u015fit taksit h\u00e2linde \u00f6denmesine Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan karar verilir. Taksitlerin s\u00fcresinde \u00f6denmemesi h\u00e2linde \u00f6n \u00f6deme h\u00fck\u00fcms\u00fcz kal\u0131r ve soru\u015fturmaya devam edilir. Taksirli su\u00e7lar hari\u00e7 olmak \u00fczere, \u00f6n \u00f6demeye ba\u011fl\u0131 olarak kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na veya kamu davas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesine karar verildi\u011fi tarihten itibaren be\u015f y\u0131l i\u00e7inde \u00f6n \u00f6demeye tabi bir su\u00e7u i\u015fleyen faile bu f\u0131kra uyar\u0131nca teklif edilecek \u00f6n \u00f6deme miktar\u0131 yar\u0131 oran\u0131nda art\u0131r\u0131l\u0131r. \u00d6zel kanun h\u00fck\u00fcmleri gere\u011fince i\u015fin do\u011frudan mahkemeye intikal etmesi halinde de fail, h\u00e2kim taraf\u0131ndan yap\u0131lacak bildirim \u00fczerine birinci f\u0131kra h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re saptanacak miktardaki paray\u0131 yarg\u0131lama giderleriyle birlikte \u00f6dedi\u011finde kamu davas\u0131 d\u00fc\u015fer. Cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca madde kapsam\u0131na giren su\u00e7 nedeniyle \u00f6n \u00f6deme i\u015flemi yap\u0131lmadan dava a\u00e7\u0131lmas\u0131 veya dava konusu fiilin niteli\u011finin de\u011fi\u015fmesi suretiyle madde kapsam\u0131na giren bir su\u00e7a d\u00f6n\u00fc\u015fmesi halinde de yukar\u0131daki f\u0131kra uygulan\u0131r. Su\u00e7la ilgili kanun maddesinde yukar\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131 alt\u0131 ay\u0131 a\u015fmayan hapis cezas\u0131 veya adl\u00ee para cezas\u0131ndan yaln\u0131z birinin uygulanabilece\u011fi hallerde \u00f6denmesi gereken miktar adl\u00ee para cezas\u0131 esas al\u0131narak belirlenir. Bu madde gere\u011fince kamu davas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmamas\u0131 veya ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, ki\u015fisel hakk\u0131n istenmesine, mal\u0131n geri al\u0131nmas\u0131na ve m\u00fcsadereye ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmleri etkilemez.<\/p>\n
TCK\u2019n\u0131n 125\/2. maddesi kapsam\u0131nda i\u015flenen su\u00e7 \u00f6n \u00f6deme kapsam\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olup su\u00e7un i\u015flenme tarihlerine g\u00f6re \u00f6n \u00f6deme tarihleri farkl\u0131l\u0131k arz etmektedir. E\u011fer at\u0131l\u0131 su\u00e7 1 Haziran 2024 tarihinden \u00f6nce i\u015flenmi\u015f ise \u00f6n \u00f6deme miktar\u0131 1.800 TL art\u0131 soru\u015fturma giderleri olup at\u0131l\u0131 su\u00e7 1 Haziran 2024 tarihinden sonra i\u015flenmi\u015f ise \u00f6n \u00f6deme miktar\u0131 9000 TL art\u0131 soru\u015fturma giderleridir. E\u011fer uzla\u015fma teklif edilip taraflar uzla\u015fm\u0131\u015f ise kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na karar verilecek olup tekrar \u00f6n \u00f6deme uygulanmayacakt\u0131r. Ancak taraflar uzla\u015fmam\u0131\u015flarsa Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 iddianame d\u00fczenlemeyip \u00f6n \u00f6deme \u00f6nerisinde bulunmak zorundad\u0131r. \u00d6N \u00f6deme de bir kovu\u015fturma \u015fart\u0131 olup \u00f6n \u00f6deme yoluna gidilmeden iddianame d\u00fczenlenirse mahkeme iddianameyi iade etmek zorundad\u0131r. <\/p>\n
\u015eik\u00e2yet \u00fczerine \u015f\u00fcpheli hakk\u0131nda hakaret su\u00e7u nedeniyle y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturmada, \u015f\u00fcphelinin \u015fik\u00e2yet\u00e7iye y\u00f6nelik payla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n kolluk taraf\u0131ndan tespit edilmesi ve yap\u0131lan kaynak ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 ile bilirki\u015fi raporu sonucunda \u015f\u00fcphelinin kimlik ve adres bilgilerine ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hallerde \u015f\u00fcphelinin ifadesi al\u0131nmadan adresine \u00f6n \u00f6deme tebligat\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131labilmektedir. \u015e\u00fcphelinin \u00f6n \u00f6deme \u00f6nerisine uymamas\u0131 halinde \u015f\u00fcphelinin ifadesi al\u0131nmak suretiyle \u015f\u00fcpheli hakk\u0131nda iddianame d\u00fczenlenmelidir. <\/p>\n
Hakaret su\u00e7unu d\u00fczenleyen TCK\u2019n\u0131n 125 inci maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131n (b) ve (c) bentleri ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 \u00f6n \u00f6deme kapsam\u0131ndad\u0131r. Hakaret su\u00e7unun; b) Dini, siyasi, sosyal, felsefi inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan, de\u011fi\u015ftirmesinden, yaymaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan, mensup oldu\u011fu dinin emir ve yasaklar\u0131na uygun davranmas\u0131ndan dolay\u0131, c) Ki\u015finin mensup bulundu\u011fu dine g\u00f6re kutsal say\u0131lan de\u011ferlerden bahisle, i\u015flenmesi halinde, cezan\u0131n alt s\u0131n\u0131r\u0131 bir y\u0131ldan az olamaz.(4) Hakaretin alenen i\u015flenmesi halinde ceza alt\u0131da biri oran\u0131nda art\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Hakaret su\u00e7unun; kamu g\u00f6revlisine kar\u015f\u0131 g\u00f6revinden dolay\u0131 i\u015flenmesi halinde uzla\u015ft\u0131rma veya \u00f6n \u00f6deme yoluna gidilemez. Ancak su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenen \u00e7ocuklarda kamu g\u00f6revlisine kar\u015f\u0131 g\u00f6revinden dolay\u0131 hakaret su\u00e7u uzla\u015ft\u0131rma kapsam\u0131nda olup uzla\u015ft\u0131rma yine kovu\u015fturma \u015fart\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Kamu g\u00f6revlisine hakaret su\u00e7u Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan re\u2019sen soru\u015fturulur. Takibi \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 \u015fik\u00e2yet, ihbar veya ba\u015fka bir suretle su\u00e7un i\u015flendi\u011fi izlenimini veren bir hali \u00f6\u011frendi\u011fi anda gerekli ara\u015ft\u0131rma ve delil toplama s\u00fcrecini tamamlayarak kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirir yeterlilikte delil elde ederse iddianame d\u00fczenler. Uzla\u015ft\u0131rma, seri muhakeme ve \u00f6n \u00f6deme usulleri uygulanamaz.<\/p>\n
Hakaret su\u00e7lar\u0131nda \u015f\u00fcphelinin at\u0131l\u0131 su\u00e7u i\u015fledi\u011fine ili\u015fkin yeterli \u015f\u00fcphe yoksa Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na karar verilmektedir. Ancak \u015f\u00fcphe varsa eylemin soru\u015fturma \u015fekline g\u00f6re mevcut yasalara g\u00f6re ya uzla\u015ft\u0131rma ya da \u00f6n \u00f6deme yoluna gidilmelidir. Yeterli \u015f\u00fcphe varsa iddianame d\u00fczenlenir. \u015e\u00fcpheden san\u0131k yararlan\u0131r ilkesi soru\u015fturma a\u015famas\u0131na ili\u015fkin de\u011fil kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda ge\u00e7erli olan ceza muhakemesine egemen ilkelerdendir. <\/p>\n
Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu kararlar\u0131nda istikrarla vurguland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere; “Amac\u0131, somut olayda maddi ger\u00e7e\u011fe ula\u015farak adaleti sa\u011flamak, su\u00e7u i\u015fledi\u011fi sabit olan faili cezaland\u0131rmak, kamu d\u00fczeninin bozulmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek ve bozulan kamu d\u00fczenini yeniden tesis etmek olan ceza muhakemesinin en \u00f6nemli ve evrensel nitelikteki ilkelerinden biri de, \u00f6\u011freti ve uygulamada “su\u00e7suzluk” ya da “masumiyet karinesi” olarak adland\u0131r\u0131lan kural\u0131n bir uzant\u0131s\u0131 olan ve Latincede “in dubio pro reo” olarak ifade edilen “\u015f\u00fcpheden san\u0131k yararlan\u0131r” ilkesidir. Bu ilkenin \u00f6z\u00fc, ceza davas\u0131nda san\u0131\u011f\u0131n mahk\u00fbmiyetine karar verilebilmesi bak\u0131m\u0131ndan g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 gereken herhangi bir soruna ili\u015fkin \u015f\u00fcphenin, mutlaka san\u0131k yarar\u0131na de\u011ferlendirilmesidir. Olduk\u00e7a geni\u015f bir uygulama alan\u0131 bulunan bu kural dava konusu su\u00e7un i\u015flenip i\u015flenmedi\u011fi, i\u015flenmi\u015fse san\u0131k taraf\u0131ndan i\u015flenip i\u015flenmedi\u011fi veya ger\u00e7ekle\u015ftirilme bi\u00e7imi konusunda bir \u015f\u00fcphe belirmesi halinde de ge\u00e7erlidir. San\u0131\u011f\u0131n bir su\u00e7tan cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilebilmesinin temel \u015fart\u0131, su\u00e7un hi\u00e7bir \u015f\u00fcpheye mahal b\u0131rakmayacak kesinlikle ispat edilebilmesidir. Ger\u00e7ekle\u015fme \u015fekli \u015f\u00fcpheli veya tam olarak ayd\u0131nlat\u0131lamam\u0131\u015f olaylar ve iddialar san\u0131\u011f\u0131n aleyhine yorumlanarak mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fc kurulamaz. Ceza mahk\u00fbmiyeti; herhangi bir ihtimale de\u011fil, kesin ve a\u00e7\u0131k bir ispata dayanmal\u0131d\u0131r. Bu ispat, toplanan delillerin bir k\u0131sm\u0131na dayan\u0131l\u0131p di\u011fer k\u0131sm\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edilerek ula\u015f\u0131lan kanaate de\u011fil, kesin ve a\u00e7\u0131k bir ispata dayanmal\u0131 ve hi\u00e7bir \u015f\u00fcphe veya ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc olu\u015fa imk\u00e2n vermeyecek a\u00e7\u0131kl\u0131kta olmal\u0131d\u0131r. Y\u00fcksek de olsa bir ihtimale dayan\u0131larak san\u0131\u011f\u0131 cezaland\u0131rmak, ceza muhakemesinin en \u00f6nemli amac\u0131 olan ger\u00e7e\u011fe ula\u015fmadan h\u00fck\u00fcm vermek anlam\u0131na gelecektir.” Ceza yarg\u0131lamas\u0131 sonucunda mahk\u00fbmiyet karar\u0131n\u0131n verilebilmesi i\u00e7in su\u00e7 olu\u015fturan fiilin san\u0131k taraf\u0131ndan i\u015flendi\u011finin hi\u00e7bir ku\u015fkuya yer b\u0131rakmayacak, herkesi inand\u0131racak \u015fekilde kan\u0131tlanmas\u0131 ve \u015f\u00fcphenin masumiyet karinesinin gere\u011fi olarak san\u0131k lehine de\u011ferlendirilmesi gerekir[17].<\/p>\n
Hakaret eylemleri ile ilgili olarak 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 125\/1-2 ve 129\/3 maddelerinin uygulanabilmesi kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilebilecek kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 hakaret olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re belirlenmesi gerekir. Hakaret su\u00e7u y\u00fcze kar\u015f\u0131 i\u015flenip ayn\u0131 zamanda ayn\u0131 ma\u011fdura kar\u015f\u0131 tehdit su\u00e7u ile birlikte i\u015flenmi\u015fse uzla\u015ft\u0131rma yoluna gidilmelidir. Yine hakaret su\u00e7u 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun 150\/1. maddesinde d\u00fczenlenen ve ya\u011fma su\u00e7unun daha az ceza gerektiren nitelikli hali olan \u201chukuki bir alaca\u011f\u0131n tahsili amac\u0131yla tehdit\u201d su\u00e7u ile birlikte y\u00fcze kar\u015f\u0131 veya g\u0131yapta hakaret \u015feklinde i\u015flenirse de uzla\u015ft\u0131rma yoluna gidilecektir. <\/p>\n
29 May\u0131s 2025 tarihinde Resmi Gazetede yay\u0131mlanan, 27\/3\/2025 tarihli, 2024\/197 esas 2025\/86 karar say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesi karar\u0131 ile 07\/11\/2024 tarihli 7531 say\u0131l\u0131 kanunun 18.maddesi ile CMK’ya eklenen ge\u00e7ici 7. maddesinin 2. numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n iptal edilmi\u015f olmas\u0131 sebebiyle 07\/11\/2024 tarihinden \u00f6nce veya sonra i\u015flenen soru\u015fturmas\u0131 veya kovu\u015fturmas\u0131 devam eden TCK 125\/2 maddesindeki su\u00e7larda \u00f6n \u00f6deme \u00f6nerisi yap\u0131lmas\u0131 gerekir. <\/p>\n
Soru\u015fturma s\u0131ras\u0131nda hakaret su\u00e7undan \u015f\u00fcpheli olan ki\u015fi \u00f6l\u00fcrse kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131 verilecektir. Yarg\u0131lama a\u015famas\u0131nda \u00f6lm\u00fc\u015fse bu durumun mahkemece ara\u015ft\u0131r\u0131larak 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 64\/1. maddesi uyar\u0131nca san\u0131k hakk\u0131nda a\u00e7\u0131lan kamu davas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
Cumhurba\u015fkan\u0131na hakaret su\u00e7undan kovu\u015fturma yap\u0131labilmesi TCK\u2019n\u0131n 299\/3. madde ve f\u0131kras\u0131na gere\u011fince Adalet Bakan\u0131n\u0131n iznine tabi olup kovu\u015fturma \u015fart\u0131 olan izin ko\u015fulunun yerine getirilmeden kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve yarg\u0131lamaya devam edilerek h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131 yasaya ve usule ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u0130zne tabi olan bir su\u00e7tan izin al\u0131nmadan g\u00f6zalt\u0131 ve tutuklama tedbirleri uygulanmamal\u0131d\u0131r. Kovu\u015fturma \u015fart\u0131 olan izin al\u0131nmadan iddianame d\u00fczenlenmesi halinde mahkemenin iddianameyi iade etmesi gerekir. Bu durum yarg\u0131lama a\u015famas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131karsa mahkemenin durma karar\u0131 vermesi gerekir. <\/p>\n
TCK\u2019n\u0131n 299. ve 301. maddelerinin ihlalinin tek bir eylemle ger\u00e7ekle\u015fmesi hallerinde Adalet Bakan\u0131ndan soru\u015fturma izni al\u0131nmas\u0131 \u015fart soru\u015fturman\u0131n her iki su\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131 ancak yarg\u0131lama a\u015famas\u0131nda fikri i\u00e7timan\u0131n uygulanmas\u0131 gerekir. <\/p>\n
Cumhurba\u015fkan\u0131na hakaret ile T\u00fcrk Milletini, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devletini, Devletin kurum ve organlar\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lama su\u00e7unun birlikte i\u015flenmesi halinde 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 299. ve 301. maddelerinin ihlal edilmesine kar\u015f\u0131n, eylemin tek olmas\u0131 nedeniyle, 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 44. maddesi gere\u011fince daha a\u011f\u0131r h\u00fck\u00fcm i\u00e7eren 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 299. maddesi uyar\u0131nca h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131n\u0131n gerekmesi ve dosya kapsam\u0131ndan san\u0131k hakk\u0131nda ayn\u0131 Kanun’un 301. maddesinde d\u00fczenlenen su\u00e7tan da soru\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn anla\u015f\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, bahse konu dosyan\u0131n ak\u0131beti ara\u015ft\u0131r\u0131larak m\u00fcmk\u00fcn olmas\u0131 halinde birle\u015ftirilmesi, aksi halde usul\u00fcne uygun \u015fekilde dava dosyas\u0131n\u0131n incelenmesi ve t\u00fcm kan\u0131tlar birlikte de\u011ferlendirilerek, fikri i\u00e7tima ve mahsup h\u00fck\u00fcmleri de nazara al\u0131n\u0131p san\u0131\u011f\u0131n hukuki durumunun tayin edilmesi gerekti\u011fi g\u00f6zetilmeden, eksik ara\u015ft\u0131rma sonucunda yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde h\u00fck\u00fcm verilmesi hukuka ayk\u0131r\u0131 bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
11. CEZALAR VE SONU\u00c7LARI <\/p>\n
Hakaret su\u00e7unun cezalar\u0131 TCK\u2019n\u0131n 125. maddesinde d\u00fczenlenmi\u015f olup \u015f\u00f6yle denilmektedir; (1) Bir kimseye onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya s\u00f6vmek suretiyle bir kimsenin onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na sald\u0131ran ki\u015fi, \u00fc\u00e7 aydan iki y\u0131la kadar hapis veya adl\u00ee para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r[18]. Ma\u011fdurun g\u0131yab\u0131nda hakaretin cezaland\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in fiilin en az \u00fc\u00e7 ki\u015fiyle ihtilat ederek i\u015flenmesi gerekir.<\/p>\n
Cezan\u0131n tespitinde ceza hukukuna egemen ilkeler izlenmelidir. Nitekim Yarg\u0131tay\u2019\u0131n ayn\u0131 do\u011frultudaki bir karar\u0131nda \u015f\u00f6yle denilmektedir;\u201d 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’da hapis cezas\u0131 ile adli para cezas\u0131n\u0131n se\u00e7enekli yapt\u0131r\u0131m olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc hallerde, ayn\u0131 Kanun’un 61. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen \u00f6l\u00e7\u00fctlere g\u00f6re somut olay irdelenip, an\u0131lan Kanun’un 3. maddesindeki fiille orant\u0131l\u0131 ceza verilmesi ilkesi de g\u00f6zetilerek, \u00f6ncelikle se\u00e7enekli yapt\u0131r\u0131mlardan hangisinin se\u00e7ildi\u011finin g\u00f6sterilmesi, sonras\u0131nda da alt ve \u00fcst s\u0131n\u0131rlar aras\u0131nda temel cezan\u0131n belirlenmesi gerekirken, se\u00e7imlik ceza \u00f6ng\u00f6ren hakaret su\u00e7unda yeterli gerek\u00e7e g\u00f6sterilmeden ve san\u0131\u011f\u0131n h\u00fcrriyeti ba\u011flay\u0131c\u0131 bir ceza ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n hangi sebeple somut olay\u0131n ko\u015fullar\u0131nda zorlay\u0131c\u0131 bir ihtiya\u00e7tan kaynakland\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klanmadan orant\u0131l\u0131l\u0131k ilkesine ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde hapis cezas\u0131n\u0131n tercih edilmesi, hukuka ayk\u0131r\u0131 bulunmu\u015ftur\u201d[19].<\/p>\n
(2) Fiilin, ma\u011fduru muhatap alan sesli, yaz\u0131l\u0131 veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc bir iletiyle i\u015flenmesi halinde, yukar\u0131daki f\u0131krada belirtilen cezaya h\u00fckmolunur.<\/p>\n
(3) Hakaret su\u00e7unun;<\/p>\n
a) Kamu g\u00f6revlisine kar\u015f\u0131 g\u00f6revinden dolay\u0131,<\/p>\n
b) Dini, siyasi, sosyal, felsefi inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan, de\u011fi\u015ftirmesinden, yaymaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan, mensup oldu\u011fu dinin emir ve yasaklar\u0131na uygun davranmas\u0131ndan dolay\u0131,<\/p>\n
c) Ki\u015finin mensup bulundu\u011fu dine g\u00f6re kutsal say\u0131lan de\u011ferlerden bahisle,<\/p>\n
\u0130\u015flenmesi halinde, cezan\u0131n alt s\u0131n\u0131r\u0131 bir y\u0131ldan az olamaz.<\/p>\n
(4) Hakaretin alenen i\u015flenmesi halinde ceza alt\u0131da biri oran\u0131nda art\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
(5) Kurul h\u00e2linde \u00e7al\u0131\u015fan kamu g\u00f6revlilerine g\u00f6revlerinden dolay\u0131 hakaret edilmesi h\u00e2linde su\u00e7, kurulu olu\u015fturan \u00fcyelere kar\u015f\u0131 i\u015flenmi\u015f say\u0131l\u0131r. Ancak, bu durumda zincirleme su\u00e7a ili\u015fkin madde h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r.<\/p>\n
TCK\u2019n\u0131 43. Maddesine g\u00f6re bir su\u00e7 i\u015fleme karar\u0131n\u0131n icras\u0131 kapsam\u0131nda, de\u011fi\u015fik zamanlarda bir ki\u015fiye kar\u015f\u0131 ayn\u0131 su\u00e7un birden fazla i\u015flenmesi durumunda, bir cezaya h\u00fckmedilir. Ancak bu ceza, d\u00f6rtte birinden d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcne kadar art\u0131r\u0131l\u0131r. Bir su\u00e7un temel \u015fekli ile daha a\u011f\u0131r veya daha az cezay\u0131 gerektiren nitelikli \u015fekilleri, ayn\u0131 su\u00e7 say\u0131l\u0131r. Ma\u011fduru belli bir ki\u015fi olmayan su\u00e7larda da bu f\u0131kra h\u00fckm\u00fc uygulan\u0131r. Ayn\u0131 su\u00e7un birden fazla ki\u015fiye kar\u015f\u0131 tek bir fiille i\u015flenmesi durumunda da, birinci f\u0131kra h\u00fckm\u00fc uygulan\u0131r.<\/p>\n
14.04.2011 tarihinden yay\u0131nlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 6217 say\u0131l\u0131 Kanun’un 26. maddesi ile 5320 say\u0131l\u0131 Kanun’a eklenen ek 2. madde uyar\u0131nca do\u011frudan verilen 3.000,00 TL’ye kadar olan adli para cezalar\u0131ndan ibaret mahk\u00fbmiyet h\u00fck\u00fcmleri kesin olup, san\u0131k hakk\u0131nda tayin edilen 3.000,00 TL adli para cezas\u0131na ili\u015fkin h\u00fckm\u00fcn, cezan\u0131n t\u00fcr\u00fc ve miktar\u0131 itibariyle kesin olup istinaf\u0131 ve temyizi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
Tekerr\u00fcr\u00fcn uyguland\u0131\u011f\u0131 hallerde tekerr\u00fcre esas al\u0131nan ilam\u0131n uzla\u015ft\u0131rma kapsam\u0131na al\u0131nmas\u0131 halinde dosyan\u0131n resen uyarlama talebi i\u015fletilmek suretiyle \u00f6n \u00f6deme b\u00fcrosuna g\u00f6nderilmesi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Di\u011fer bir ifadeyle, mahkemece uyarlama yarg\u0131lamas\u0131 yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131larak sonucuna g\u00f6re tekerr\u00fcr h\u00fck\u00fcmlerinin uygulan\u0131p uygulanmayaca\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi \u015fartt\u0131r.<\/p>\n
Tekerr\u00fcre esas al\u0131nan ilam\u0131n, san\u0131\u011f\u0131n g\u00fcncel adli sicil kayd\u0131nda bulunmamas\u0131 veya silinmi\u015f olmas\u0131 hallerinde san\u0131\u011f\u0131n adli sicil kayd\u0131nda tekerr\u00fcre esas ba\u015fka ilam yoksa tekerr\u00fcr h\u00fck\u00fcmleri uygulanamaz. Nitekim Yarg\u0131tay\u2019\u0131n ayn\u0131 do\u011frultudaki bir karar\u0131nda \u015f\u00f6yle denilmektedir;\u201d San\u0131k hakk\u0131nda, adli sicil kayd\u0131nda yer alan Kapat\u0131lan Karam\u00fcrsel Sulh Ceza Mahkemesi’nin 2010\/170 esas 2010\/508 karar say\u0131l\u0131 ilam\u0131 ile verilen hapisten \u00e7evrili adli para cezas\u0131n\u0131n tekerr\u00fcre esas te\u015fkil etti\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, cezas\u0131n\u0131n infaz\u0131nda tekerr\u00fcr h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131na, h\u00fckmedilen cezan\u0131n m\u00fckerrirlere \u00f6zg\u00fc infaz rejimine g\u00f6re \u00e7ektirilmesine, ayr\u0131ca cezan\u0131n infaz\u0131ndan sonra denetimli serbestlik h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131na karar verildi\u011fi, ancak tekerr\u00fcre esas al\u0131nan ilam\u0131n, san\u0131\u011f\u0131n g\u00fcncel adli sicil kayd\u0131nda bulunmad\u0131\u011f\u0131, silinmi\u015f oldu\u011fu, san\u0131\u011f\u0131n adli sicil kayd\u0131nda tekerr\u00fcre esas ba\u015fka ilam\u0131nda bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmakla, san\u0131k hakk\u0131nda tekerr\u00fcr h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 bulunmu\u015f ve bu ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n d\u00fczeltilmesi m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr\u201d[20].<\/p>\n
12. DEL\u0130LLEND\u0130RME <\/p>\n
Hakaret su\u00e7lar\u0131nda delil ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n titizlikle yap\u0131lmas\u0131 \u015fartt\u0131r. \u00d6zellikle dijital ortamdaki hakaret eylemlerinde failin tespiti ve eylemle ili\u015fkinin belirlenmesi \u00f6nem arz etmektedir. Hukuk g\u00fcvenli\u011fi ve adaletin tecellisi soru\u015fturmada do\u011fru ve hukuka uygun y\u00f6ntemlerle delil tespitini zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. <\/p>\n
CMK’n\u0131n 170\/2. maddesine g\u00f6re kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131labilmesi i\u00e7in soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda toplanan delillere g\u00f6re su\u00e7un i\u015flendi\u011fine dair yeterli \u015f\u00fcphe bulunmas\u0131 gerekir. Su\u00e7 ihbar veya \u015fik\u00e2yeti yoluyla soru\u015fturma yaparak maddi ger\u00e7e\u011fe ula\u015fma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ve yetkisi bulunan Cumhuriyet savc\u0131s\u0131, soru\u015fturma sonucunda elde edilen delilleri de\u011ferlendirerek kamu davas\u0131 a\u00e7may\u0131 gerektirir nitelikte yeterli \u015f\u00fcphe olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 takdir edecektir. Ancak soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n delil de\u011ferlendirmesiyle, kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda h\u00e2kimin delilleri de\u011ferlendirmesi birbirinden farkl\u0131 \u00f6zelliklere sahiptir. CMK’n\u0131n 170\/2. maddesine g\u00f6re soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda toplanan deliller kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeterli \u015f\u00fcphe olu\u015fturup olu\u015fturmad\u0131klar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde incelemeye tabi tutulurken, kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda, isnat edilen su\u00e7un i\u015flenip i\u015flenmedi\u011fi hususunda mahk\u00fbmiyete yeter olup olmad\u0131\u011f\u0131 ve tam bir vicdani kanaat olu\u015fturup olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirilmektedir[21].<\/p>\n
Yarg\u0131tay 4. Ceza Dairesi\u2019nin 15\/03\/2021 tarihli ve 2021\/1361 esas, 2021\/9218 karar say\u0131l\u0131 karar\u0131na g\u00f6re , “… m\u00fc\u015ftekinin \u015fikayeti \u00fczerine ba\u015flat\u0131lan soru\u015fturmada, s\u00f6z konusu sosyal medya hesab\u0131 ile ilgili a\u00e7\u0131k kaynak ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yapt\u0131r\u0131lmas\u0131, \u015f\u00fcphelilerin kimlik bilgilerinin kolluk marifeti ile tespitinin sa\u011flanmas\u0131, tespiti durumunda savunmalar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 ve sonucuna g\u00f6re karar verilmesi gerekirken etkin soru\u015fturma yap\u0131lmadan kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na dair karar verilmesi hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu nedenle sosyal medyada hakaret eylemleri ile ilgili olarak Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n \u015f\u00fcphelinin tespitine y\u00f6nelik olarak ilgili kurumlardan ara\u015ft\u0131rma yapmas\u0131, \u015fart olup \u015f\u00fcphelinin tespitine y\u00f6nelik olarak gerekli t\u00fcm soru\u015fturma i\u015flemleri yap\u0131ld\u0131ktan sonra, \u015f\u00fcphelinin tespiti halinde iddianame d\u00fczenlenmesi, tespit edilemedi\u011fi takdirde ise daimi arama karar\u0131 al\u0131narak dava zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresince soru\u015fturmaya devam edilmesi gerekir. Nitekim Yarg\u0131tay\u2019\u0131n ayn\u0131 do\u011frultudaki bir karar\u0131nda \u015f\u00f6yle denilmektedir; \u201cSomut olayda m\u00fc\u015fteki vekilinin, “@….79″ isimli facebook hesab\u0131ndan yap\u0131lan \u201cE\u015f\u015fekler \u00e7\u0131km\u0131\u015f meydana, ay Almanya b\u00f6yle biz b\u00f6yle, gitte ge\u00e7mi\u015fini kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r geri zek\u00e2l\u0131 ahmak herifler” \u015feklindeki payla\u015f\u0131m\u0131, \u015f\u00fcphelinin kendi hesab\u0131nda payla\u015fmak suretiyle m\u00fcvekkiline kar\u015f\u0131 hakaret su\u00e7unun i\u015flendi\u011finden bahisle yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fik\u00e2yet \u00fczerine, Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca facebook isimli sosyal payla\u015f\u0131m sitesi ile ilgili olarak yap\u0131lan istinabe taleplerinin, sitenin faaliyet merkezinin bulundu\u011fu Amerika Birle\u015fik Devletleri adI\u00ee makamlar\u0131nca cevaplanmad\u0131\u011f\u0131, a\u00e7\u0131k kimlik bilgileri tespit edilemeyen \u015f\u00fcpheli hakk\u0131nda kovu\u015fturma imkan\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na dair karar verilmesi karar\u0131 usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturmaktad\u0131r\u201d[22].<\/p>\n
Hakaret su\u00e7lar\u0131nda bilimsel ve\/veya teknik delillerin bulunmad\u0131\u011f\u0131 hallerde tan\u0131k ya da tan\u0131klar\u0131n soru\u015fturma ve\/veya kovu\u015fturma a\u015famalar\u0131nda de\u011fi\u015fen ve birbiriyle \u00e7eli\u015fen beyanlar\u0131na mahkemenin neden \u00fcst\u00fcnl\u00fck tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 yeterince ortaya konulup tart\u0131\u015f\u0131lmak suretiyle mahk\u00fbmiyet veya beraat karar\u0131 verilmelidir.<\/p>\n
Avukat Cenk Ayhan APAYDIN<\/p>\n
—————<\/p>\n
[1] Hakeri, Hakan \/Tekin, Derya, Tart\u0131\u015fmal\u0131 Sorularda T\u00fcrk Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler, 2.Bask\u0131, Ankara, 2022, 245,247<\/p>\n
[2] San\u0131k T\u00fclay \u2026n kat\u0131lan K..n’e hitaben s\u00f6yledi\u011fi kabul edilen \u201cterbiyesiz\u201d \u015feklindeki s\u00f6z\u00fcn, muhatab\u0131n onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 rencide edici boyutta olmay\u0131p, rahats\u0131z edici kaba s\u00f6z niteli\u011finde oldu\u011fu ve dolay\u0131s\u0131yla hakaret su\u00e7unun unsurlar\u0131 itibari ile olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetilmeden, san\u0131\u011f\u0131n beraat\u0131 yerine hakaret eyleminin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 oldu\u011fu kabul edilerek ceza verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131na karar verilmesi…,” bozmay\u0131 gerektirmektedir. Yarg\u0131tay 4 CD’nin 2016\/9515 esas 2020\/8059 karar say\u0131l\u0131 ilam\u0131.<\/p>\n
[3] Yarg\u0131tay 1. Ceza Dairesi\u2019nin 12.05.2025 tarihli, 2023\/3458 esas ve 2025\/8814 say\u0131l\u0131 karar\u0131 (UYAP isimli Yarg\u0131tay kararlar\u0131na \u00f6zel eri\u015fim sa\u011flayan sistemden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r).<\/p>\n
[4] Koca\/\u00dcz\u00fclmez, T\u00fcrk Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmleri, 477,478<\/p>\n
[5] Koca\/\u00dcz\u00fclmez, T\u00fcrk Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler, 477; Tezcan\/Erdem\/\u00d6nok, Teorik Ve Pratik Ceza \u00d6zel Hukuku, 641<\/p>\n
[6] Koca\/\u00dcz\u00fclmez, T\u00fcrk Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmleri, 477; Tezcan\/Erdem\/\u00d6nok, Teorik Ve Pratik Ceza \u00d6zel Hukuku, 644<\/p>\n
[7] Yarg\u0131tay 4. Ceza Dairesi\u2019nin 06. 01. 2025 tarihli, 2022\/13422 esas ve 2025\/1 say\u0131l\u0131 karar\u0131<\/p>\n
[8] Koca\/\u00dcz\u00fclmez, \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler, 432<\/p>\n
[9] TCK\u2019n\u0131n 125.Maddesi\u2019nin gerek\u00e7esi.<\/p>\n
[10] Apayd\u0131n, Cengiz, Gen\u00e7lik Ceza Hukuku, 94-95<\/p>\n
[11] Yarg\u0131tay 4. Ceza Dairesi\u2019nin 3. 03. 2025 tarihli, 2022\/11220 esas ve 2025\/3987 say\u0131l\u0131 karar\u0131 <\/p>\n
[12] Artu\u00e7, Ki\u015filere Kar\u015f\u0131 Su\u00e7lar, 1238; Haf\u0131zo\u011fullar\u0131-Kur\u015fun, \u015eerefe Kar\u015f\u0131 Su\u00e7lar, 55; Parlar\/Hatipo\u011flu, Ceza Kanunu Yorumu, 1022.<\/p>\n
[13] Ayn\u0131 y\u00f6nde Yenid\u00fcnya\/Al\u015fahin, a. g. m, 70.<\/p>\n
[14] Yarg\u0131tay 4. Ceza Dairesi\u2019nin 03. 03. 2025 tarihli, 2023\/16704 esas ve 2025\/3892 say\u0131l\u0131 karar\u0131 <\/p>\n
[15] Yarg\u0131tay 6. Ceza Dairesi\u2019nin 18. 12. 2024 tarihli, 2024\/4021 esas ve 2024\/13491 say\u0131l\u0131 karar\u0131<\/p>\n
[16] Yarg\u0131tay 1. Ceza Dairesi\u2019nin 12. 12. 2024 tarihli, 2023\/6682 esas ve 2024\/8412 say\u0131l\u0131 karar\u0131<\/p>\n
[17] Yarg\u0131tay 6. Ceza Dairesi\u2019nin 19. 12. 2024 tarihli, 2023\/11362 esas ve 2024\/13572 say\u0131l\u0131 karar\u0131 <\/p>\n
[18] Hakarette mahkeme se\u00e7imlik cezalardan birini tercih edebilmektedir. \u00d6rne\u011fin san\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine at\u0131l\u0131 m\u00fc\u015ftekiye y\u00f6nelik olarak hakaret su\u00e7unu i\u015fledi\u011fi yap\u0131lan yarg\u0131lamada s\u00fcbuta ermekle; san\u0131\u011f\u0131n eylemine uyan TCK\u2019n\u0131n 125\/2 maddesi yollamas\u0131yla TCK\u2019n\u0131n 125\/1 maddesi gere\u011fince takdiren ve tercihen 90 g\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na, san\u0131\u011f\u0131n bir su\u00e7 i\u015fleme karar\u0131n\u0131n icras\u0131 kapsam\u0131nda, de\u011fi\u015fik zamanlarda bir ki\u015fiye kar\u015f\u0131 ayn\u0131 su\u00e7u birden fazla kez i\u015fledi\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, TCK\u2019n\u0131n 43\/1 maddesi gere\u011fince cezas\u0131ndan 1\/4 oran\u0131nda art\u0131r\u0131m yap\u0131larak 112 g\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na, san\u0131\u011f\u0131n ge\u00e7mi\u015fi, sosyal ili\u015fkileri, yarg\u0131lama s\u00fcrecindeki davran\u0131\u015flar\u0131 lehine takdiri indirim sebebi kabul edilerek TCK\u2019n\u0131n 62. maddesi gere\u011fince cezas\u0131ndan takdiren 1\/6 oran\u0131nda indirim yap\u0131larak 93 g\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na, san\u0131k hakk\u0131nda verilen 93 g\u00fcn adli para cezas\u0131n\u0131n, g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc TCK 52\/2 maddesi gere\u011fi 100,00-TL\u2019den hesaplanarak,9300TL adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na, san\u0131\u011f\u0131n g\u00fcncel sab\u0131ka kayd\u0131na g\u00f6re su\u00e7 i\u015flemeye e\u011filimli ki\u015fili\u011fi nazara al\u0131narak ilerde tekrar su\u00e7 i\u015flemeyece\u011fi hususunda mahkememizde olumlu kanaat olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 dolay\u0131s\u0131yla 5271 say\u0131l\u0131 CMK\u2019n\u0131n 231. maddesinde belirtilen ko\u015fullar olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131ndan san\u0131k hakk\u0131nda h\u00fckm\u00fcn a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n geri b\u0131rak\u0131lmas\u0131na yer olmad\u0131\u011f\u0131na, san\u0131\u011fa verilen cezan\u0131n niteli\u011fi gere\u011fi san\u0131k hakk\u0131nda 5237 Say\u0131l\u0131 TCK\u2019n\u0131n 51. ve 53. maddesinin uygulanmas\u0131na yer olmad\u0131\u011f\u0131na karar verilmi\u015ftir, \u015feklinde h\u00fck\u00fcm kurulabilir.<\/p>\n
[19] Yarg\u0131tay 1. Ceza Dairesi\u2019nin 12. 02. 2025 tarihli, 2023\/3467 esas ve 2025\/8812 say\u0131l\u0131 karar\u0131 (UYAP isimli Yarg\u0131tay kararlar\u0131na \u00f6zel eri\u015fim sa\u011flayan sistemden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r).<\/p>\n
[20] Yarg\u0131tay 6. Ceza Dairesi\u2019nin 14. 05. 2025 tarihli, 2023\/14724 esas ve 2025\/5262 say\u0131l\u0131 karar\u0131<\/p>\n
[21] Yarg\u0131tay 4. Ceza Dairesi\u2019nin 18. 10. 2022 tarihli, 2022\/8092 esas ve 2022\/20186 say\u0131l\u0131 karar\u0131 <\/p>\n
[22] Yarg\u0131tay 4. Ceza Dairesi\u2019nin 18. 10. 2022 tarihli, 2022\/8092 esas ve 2022\/20186 say\u0131l\u0131 karar\u0131<\/p>\n
\u200bHakaret su\u00e7u TCK\u2019n\u0131n 125. maddesinde \u015f\u00f6yle d\u00fczenlenmektedir; (1) Bir kimseye onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya s\u00f6vmek suretiyle bir kimsenin onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na sald\u0131ran ki\u015fi, \u00fc\u00e7 aydan iki y\u0131la kadar hapis veya adl\u00ee para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. Ma\u011fdurun g\u0131yab\u0131nda hakaretin cezaland\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in fiilin en az \u00fc\u00e7 ki\u015fiyle ihtilat ederek i\u015flenmesi gerekir. (2) Fiilin, ma\u011fduru muhatap alan sesli, yaz\u0131l\u0131 veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc bir iletiyle i\u015flenmesi halinde, yukar\u0131daki f\u0131krada belirtilen cezaya h\u00fckmolunur. (3) Hakaret su\u00e7unun; a) Kamu g\u00f6revlisine kar\u015f\u0131 g\u00f6revinden dolay\u0131, b) Dini, siyasi, sosyal, felsefi inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan, de\u011fi\u015ftirmesinden, yaymaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan, mensup oldu\u011fu dinin emir ve yasaklar\u0131na uygun davranmas\u0131ndan dolay\u0131, c) Ki\u015finin mensup bulundu\u011fu dine g\u00f6re kutsal say\u0131lan de\u011ferlerden bahisle, 50 29\/6\/2005 tarihli ve 5377 say\u0131l\u0131 Kanunun 15 inci maddesiyle bu f\u0131krada yer alan “ya da yak\u0131\u015ft\u0131rmalarda bulunmak” ibaresi madde metinden \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015flenmesi halinde, cezan\u0131n alt s\u0131n\u0131r\u0131 bir y\u0131ldan az olamaz. (4) Hakaretin alenen i\u015flenmesi halinde ceza alt\u0131da biri oran\u0131nda art\u0131r\u0131l\u0131r. (5) Kurul h\u00e2linde \u00e7al\u0131\u015fan kamu g\u00f6revlilerine g\u00f6revlerinden dolay\u0131 hakaret edilmesi h\u00e2linde su\u00e7, kurulu olu\u015fturan \u00fcyelere kar\u015f\u0131 i\u015flenmi\u015f say\u0131l\u0131r. Ancak, bu durumda zincirleme su\u00e7a ili\u015fkin madde h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r.<\/p>\n
1. GENEL OLARAK<\/p>\n
Hakaret su\u00e7unun korudu\u011fu de\u011fer sayg\u0131nl\u0131k ve \u015fereftir. Madde gerek\u00e7esinde; \u201cHakaret fiillerinin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131yla korunan hukuki de\u011fer, ki\u015filerin \u015feref, haysiyet ve namusu, toplum i\u00e7indeki itibar\u0131, di\u011fer fertler nezdindeki sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131d\u0131r\u201d bi\u00e7iminde a\u00e7\u0131klama yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Hakaret su\u00e7u s\u00f6zl\u00fc ve yaz\u0131l\u0131 olarak i\u015flenebildi\u011fi gibi geli\u015fen d\u00fcnyan\u0131n etkisiyle, hayat\u0131m\u0131za giren sosyal medya arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla da yayg\u0131n bir \u015fekilde de i\u015flenebilmektedir. Sosyal medyan\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 ile herkes her an hakaret su\u00e7una maruz kalabilir. Hakaret su\u00e7u \u00fclkemizde \u00f6nemsenen bir su\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi en yayg\u0131n ve en rahat i\u015flenen su\u00e7lardan biridir. Ancak ki\u015fiye hitaben s\u00f6ylenen her rahats\u0131z edici ifade hakaret su\u00e7uyla korunan hukuki de\u011feri ihlal edildi\u011fi anlam\u0131na gelmemektedir. Yani hakaret su\u00e7unun olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 rencide edebilecek nitelikte olmal\u0131 veya s\u00f6vme maksad\u0131nda s\u00f6ylenen kelimelerden olu\u015fmas\u0131 gerekmektedir.[1]<\/p>\n
Hakaret fiillerinin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131yla korunan hukuki de\u011fer, ki\u015filerin onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 olup, bu su\u00e7un olu\u015fabilmesi i\u00e7in, davran\u0131\u015f\u0131n ki\u015fiyi k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrmeye matuf olarak ger\u00e7ekle\u015fmesi gerekmektedir. Bir hareketin tahkir edici olup olmad\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 durumlarda nispi olup, zamana, yere ve duruma g\u00f6re de\u011fi\u015febilmektedir. Ki\u015filere y\u00f6nelik her t\u00fcrl\u00fc a\u011f\u0131r ele\u015ftiri veya rahats\u0131z edici s\u00f6zlerin hakaret su\u00e7u ba\u011flam\u0131nda de\u011ferlendirilmemesi, s\u00f6zlerin a\u00e7\u0131k\u00e7a, onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnad\u0131n\u0131 veya s\u00f6vme fiilini olu\u015fturmas\u0131 gerekmektedir. Olay g\u00fcn\u00fc san\u0131\u011f\u0131n, m\u00fc\u015ftekilere s\u00f6yledi\u011fi kabul edilen s\u00f6zlerin, muhataplar\u0131n\u0131n onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 rencide edici boyutta olmay\u0131p, rahats\u0131z edici, kaba[2] ve nezaket d\u0131\u015f\u0131 hitap tarz\u0131 niteli\u011finde olmas\u0131 halinde hakaret su\u00e7unun unsurlar\u0131n\u0131n olu\u015fmaz[3]. Doktrinde fiilin i\u015flendi\u011fi \u00e7evre ve zaman\u0131n \u015fartlar\u0131n\u0131n, ma\u011fdurun ki\u015fisel durumunun, mesle\u011finin, siyasi kariyerinin, fail ile ma\u011fdur aras\u0131ndaki ili\u015fkinin, failin ya\u015f\u0131n\u0131n, durumunun ve e\u011fitiminin de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulmas\u0131 gerekti\u011fini ifade etmektedir. [4] Yap\u0131lacak de\u011ferlendirme sonucunda fiilin objektif olarak \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 rencide edecek nitelikte olmas\u0131 gerekmektedir. Ma\u011fdurun bundan etkilenmemesi su\u00e7un olu\u015fumu bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nem arz etmemektedir.[5] Ma\u011fdurun \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 rencide edebilecek nitelikte olmayan ancak ma\u011fdurun al\u0131nmas\u0131na sebebiyet verecek fillerde hakaret su\u00e7unun olu\u015fmas\u0131na sebebiyet vermemektedir[6].<\/p>\n
\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131krada ise, hakaret su\u00e7unun nitelikli \u015fekilleri g\u00f6steril\u00admi\u015ftir. Hakaret su\u00e7u nitelikli unsurlardan birinin kapsam\u0131na girecek bir \u015fekilde i\u015flenmi\u015fse verilecek cezan\u0131n alt s\u0131n\u0131r\u0131 bir y\u0131ldan az olamaz. S\u00f6z konusu nitelikli unsurlar hakaret su\u00e7unun; kamu g\u00f6revlisine kar\u015f\u0131 g\u00f6revinden dolay\u0131, dini inanc\u0131 ya\u015fama, a\u00e7\u0131klama veya siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan dolay\u0131 veya ki\u015finin mensup bulundu\u011fu dine g\u00f6re kutsal say\u0131lan de\u011ferlerden bahisle i\u015flenmesi durumlar\u0131d\u0131r. Bu unsurlardan en az bir tanesi olayda olmu\u015fsa faile verilecek cezan\u0131n alt s\u0131n\u0131r\u0131 bir y\u0131ldan fazla olamaz.<\/p>\n
D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131krada ise hakaret su\u00e7un alenen i\u015flenmesi nitelikli hal olarak kabul edilmi\u015ftir. Aleniyet belirsiz say\u0131da ki\u015filerin hakaret olu\u015fturan s\u00f6z\u00fc duymalar\u0131na olanak sa\u011flamak suretiyle su\u00e7un i\u015flenmesini ifade eder. Failin hakaret olu\u015fturan s\u00f6z\u00fcn duyulmas\u0131 olana\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015f olmas\u0131 yeterlidir. S\u00f6ylenen s\u00f6z\u00fcn fiilen duyulmu\u015f olup olmamas\u0131 \u00f6nemli de\u011fildir. \u00d6nemli olan duyulabilme olana\u011f\u0131n\u0131n olmas\u0131 olup sosyal medya mecralar\u0131nda da aleniyet unsuru ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Hakaret su\u00e7u ister huzurda ister ihtilatla olsun alenen i\u015flenmi\u015fse verilecek ceza alt\u0131da biri oran\u0131nda artt\u0131r\u0131l\u0131r. Di\u011fer bir ifadeyle, hakaret fiili aleni bir ortamda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fse fail daha a\u011f\u0131r bir cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 125\/4. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen aleniyetin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in olay yerinde ba\u015fkalar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 yeterli olmay\u0131p hakaretin belirlenemeyen say\u0131da ki\u015fi ve herkes taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclme, duyulma ve alg\u0131lanabilme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131, herhangi bir s\u0131n\u0131rlama olmaks\u0131z\u0131n herkese a\u00e7\u0131k olan yerlerde i\u015flenmesi gerekmektedir. Somut olayda, hakaret eyleminin ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi, “Memurlar\u0131n dinlenme saatinde kulland\u0131klar\u0131 memurlar gazinosunun (lokal)” ne \u015fekilde aleni bir yer oldu\u011fu a\u00e7\u0131klanmadan an\u0131lan kanun maddesinin uygulanmas\u0131, hukuka ayk\u0131r\u0131 bulunmu\u015ftur[7].<\/p>\n
2. EYLEM <\/p>\n
Serbest hareketli bir su\u00e7 olup Hakaretin somut bir fiil veya olgu isnat edilerek mi, yoksa sadece s\u00f6vmek suretiyle mi i\u015flendi\u011finin a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ve se\u00e7imlik hareketlerden hangisiyle hakaretin i\u015flendi\u011finin belirlenmesi gerekir.[8] Keza, ki\u015fiye herhangi bir olayla irtibatland\u0131rmadan, soyut olarak yak\u0131\u015ft\u0131rmalarda bulunulmas\u0131 h\u00e2linde de hakaret su\u00e7u olu\u015fur. K\u00f6t\u00fc bir niteli\u011fi veya huyu ifade eden s\u00f6zler, somut bir fiil veya olguyla irtibatland\u0131r\u0131lmad\u0131klar\u0131 h\u00e2lde, yine de hakaret su\u00e7unu olu\u015ftururlar. \u00d6rne\u011fin, bir kimseye \u201cserseri\u201d, \u201cal\u00e7ak\u201d, \u201chayvan\u201d denmesi h\u00e2linde, somut fiil isnad\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. Ayn\u0131 \u015fekilde ki\u015fiye soyut olarak \u201ch\u0131rs\u0131z\u201d, \u201cr\u00fc\u015fvet\u00e7i\u201d, \u201csahtek\u00e2r\u201d, \u201cfahi\u015fe\u201d gibi yak\u0131\u015ft\u0131rmalarda bulunulmas\u0131 h\u00e2linde de hakaret su\u00e7u olu\u015fmaktad\u0131r[9]. Yine sen orospusun, kahpesin, adisin, sen ba\u015fkan\u0131yla birlikte oluyorsun, \u015ferefsiz, a……. koyaca\u011f\u0131m………, sana skcm ayarl\u0131yor…, seni becerece\u011fim, daha sonra k\u0131z\u0131n\u0131 kendime kar\u0131 yapaca\u011f\u0131m, anan\u0131n a.na al\u0131\u015ft\u0131lar, ben bir al\u0131\u015ft\u0131r\u0131r senin anan\u0131n a.n\u0131 tersinden g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn, orospunun do\u011furdu\u011fu, , “sinkaf ederim senin a\u011fz\u0131n\u0131 da g\u2026 de g\u00f6t\u00fcr sizi anan\u0131 avrad\u0131n\u0131 sinkaf ederim, anan\u0131z\u0131n a.n\u0131 sinkaf ede\u011fim, ..si…r git, salak, pisliksin, geri zekal\u0131, beyinsiz , \u00f6k\u00fcz, \u015ferefsiz, haysiyetsiz, \u015ferefsiz k\u00f6pek, ibne, “orospusun sen, seni si..m, millete g.. verdin, orospu, amn koydu\u011fumun k\u0131z\u0131 vb s\u00f6zleri de hakaret su\u00e7unu olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n
Hakaret su\u00e7u ma\u011fdurun y\u00fcz\u00fcne kar\u015f\u0131 i\u015flenebilece\u011fi gibi ayn\u0131 zamanda g\u0131yapta da i\u015flenebilen bir su\u00e7tur. G\u0131yapta i\u015flenen hakaret su\u00e7unun unsurlar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in hakaret su\u00e7u i\u015flendi\u011fi s\u0131rada 3 ki\u015finin bu su\u00e7un i\u015flendi\u011fi anda s\u00f6ylenen \u015ferefe ve sayg\u0131nl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 yap\u0131lan eylemleri duymu\u015f olmas\u0131 gerekir. Mesajla hakaret ba\u015fkas\u0131na g\u00f6nderilse bile g\u0131yapta hakaret olarak de\u011ferlendirilemez. Ma\u011fdurun haz\u0131r olmas\u0131 halinde g\u0131yapta hakaretten s\u00f6z edilemez. Kendileriyle ihtilat edilen ki\u015filerin bir arada bulunmalar\u0131 ve hakaret s\u00f6z\u00fcn\u00fc ayn\u0131 anda \u00f6\u011frenmelerine gerek yoktur.<\/p>\n
Hakaret, kaba s\u00f6z veya ele\u015ftiri kavramlar\u0131 birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Ele\u015ftiri Anayasal bir hak olup ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden kaynaklanmas\u0131 nedeniyle do\u011fas\u0131 gere\u011fi sert bazen de incitici bir \u00fcslup gerektirebilir. Ele\u015ftirinin i\u00e7erik ve ba\u011flam a\u00e7\u0131s\u0131ndan birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde ele\u015ftiri s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 a\u015f\u0131p da hakaret boyutuna var\u0131p varmad\u0131\u011f\u0131 kaba s\u00f6z niteli\u011finde olup olmad\u0131\u011f\u0131 somut olay\u0131n \u015fartlar\u0131na ma\u011fdurun sosyo-k\u00fclt\u00fcrel konumuna ve failin kullanm\u0131\u015f oldu\u011fu ifadelere g\u00f6re somut olay baz\u0131nda belirlenir[10]. Nitekim Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulunun 14.10.2008 tarihli ve 170-220 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda da belirtildi\u011fi \u00fczere; hakaret fiilinin cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131yla korunan hukuki de\u011fer, ki\u015filerin \u015feref, haysiyet ve namusu, toplum i\u00e7indeki itibar\u0131, di\u011fer fertler nezdindeki sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 olup, bu su\u00e7un olu\u015fabilmesi i\u00e7in, davran\u0131\u015f\u0131n ki\u015fiyi k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcrmeye matuf olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi gerekmektedir. Somut bir fiil ya da olgu isnat etme veya s\u00f6vme \u015feklindeki se\u00e7imlik hareketlerden biri ile ger\u00e7ekle\u015ftirilen eylem, bireyin onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 rencide edebilecek nitelikte ise hakaret su\u00e7u olu\u015facakt\u0131r. Bir hareketin tahkir edici olup olmad\u0131\u011f\u0131, zamana, yere ve duruma g\u00f6re de\u011fi\u015febilmektedir. Ki\u015filere y\u00f6nelik her t\u00fcrl\u00fc a\u011f\u0131r ele\u015ftiri veya rahats\u0131z edici s\u00f6zlerin hakaret su\u00e7u ba\u011flam\u0131nda de\u011ferlendirilmemesi, s\u00f6zlerin a\u00e7\u0131k\u00e7a, onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnad\u0131n\u0131 veya s\u00f6vme fiilini olu\u015fturmas\u0131 gerekmektedir. \u0130nsan\u0131n serbest\u00e7e haber, bilgi ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n fikirlerine ula\u015fabilmesi, edindi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerden dolay\u0131 k\u0131nanamamas\u0131 ve bunlar\u0131 tek ba\u015f\u0131na veya ba\u015fkalar\u0131yla birlikte \u00e7e\u015fitli yollarla serbest\u00e7e ifade edebilmesi, savunabilmesi ve yayabilmesi olarak kabul edilen, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc demokratik toplumun temelini olu\u015fturan ana unsurlardan ve toplumun ilerlemesi ve bireyin geli\u015fmesi i\u00e7in gerekli temel \u015fartlardan birini olu\u015fturmaktad\u0131r. <\/p>\n
Anayasa’n\u0131n 26. maddesinde, “Herkes, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini s\u00f6z, yaz\u0131, resim veya ba\u015fka yollarla tek ba\u015f\u0131na veya toplu olarak a\u00e7\u0131klama ve yayma hakk\u0131na sahiptir.\u201d h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015ftir. Bunun yan\u0131nda, bu hak, bir\u00e7ok uluslararas\u0131 belgeye ve mahkeme karar\u0131na da konu olmu\u015ftur. T\u00fcrkiye’nin de yarg\u0131lama yetkisini kabul etti\u011fi A\u0130HM, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin (S\u00f6zle\u015fme) 10. maddesinin 2. paragraf\u0131 sakl\u0131 tutulmak \u00fczere, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sadece toplum taraf\u0131ndan kabul g\u00f6ren veya zarars\u0131z veya ilgisiz kabul edilen “bilgi” ve “fikirler” i\u00e7in de\u011fil, incitici, \u015foke edici ya da endi\u015felendirici bilgi ve d\u00fc\u015f\u00fcnceler i\u00e7in de ge\u00e7erli oldu\u011funu pek \u00e7ok karar\u0131nda yinelemi\u015ftir. A\u0130HM’e g\u00f6re ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, yoklu\u011fu halinde “demokratik bir toplum”dan s\u00f6z edemeyece\u011fimiz \u00e7o\u011fulculu\u011fun, ho\u015fg\u00f6r\u00fcn\u00fcn ve a\u00e7\u0131k fikirlili\u011fin bir gere\u011fidir.<\/p>\n
Bununla birlikte, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc de mutlak ve s\u0131n\u0131rs\u0131z de\u011fildir. Bu hak kullan\u0131l\u0131rken bireylerin hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini ihlal edecek tutum ve davran\u0131\u015flardan ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 hem ulusal hem de uluslararas\u0131 mevzuatlarda yer almaktad\u0131r. Nitekim Anayasa’n\u0131n 26. maddesinde koruma alt\u0131na al\u0131nan ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, ayn\u0131 maddenin 2. f\u0131kras\u0131nda belirtilen sebeplerle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131labilir. Dolay\u0131s\u0131yla an\u0131lan madde ile Anayasan\u0131n 13. maddesine g\u00f6re, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne y\u00f6nelik s\u0131n\u0131rlamalar ancak kanunla yap\u0131labilir ve demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine ayk\u0131r\u0131 olamayaca\u011f\u0131 gibi hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin \u00f6zlerine de dokunamaz.<\/p>\n
Siyaset\u00e7ilere y\u00f6nelik ele\u015ftirilerin izin verilen s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00f6zel ki\u015filere nazaran daha geni\u015f oldu\u011fu gerek i\u00e7 hukukumuzda gerekse uluslararas\u0131 mahkeme kararlar\u0131nda yerle\u015fmi\u015f bir ilkedir. Bu ilkenin gerek\u00e7esi, siyaset\u00e7ilerin, \u00f6zel ki\u015filerden farkl\u0131 olarak, gazetecilerin ve halk\u0131n yak\u0131n denetimine a\u00e7\u0131k olan, kamuoyuna mal olmu\u015f ki\u015fi haline gelmeyi bilerek tercih etmeleridir. A\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, somut olayda; san\u0131\u011f\u0131n payla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n, muhatab\u0131n onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 rencide edici boyutta olmay\u0131p, siyasi ve a\u011f\u0131r ele\u015ftiri niteli\u011finde oldu\u011fu dolay\u0131s\u0131yla hakaret su\u00e7unun unsurlar\u0131 itibar\u0131yla olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeden, san\u0131k hakk\u0131ndaki beraat karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131larak mahk\u00fbmiyet karar\u0131 verilmesi, hukuka ayk\u0131r\u0131 bulunmu\u015ftur\u201d[11]. Eylem veya s\u00f6ylemlerin adil yarg\u0131lama ilkesi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda de\u011ferlendirilmek suretiyle, siyasi ele\u015ftiri niteli\u011finde ve\/veya ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kapsam\u0131nda olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n gerek\u00e7eli bir \u015fekilde kararda belirtilmesi gerekir.<\/p>\n
Hakaret su\u00e7unun haks\u0131z bir fiile tepki olarak i\u015flenmesi halinde, verilecek ceza \u00fc\u00e7te birine kadar indirilebilece\u011fi gibi, ceza vermekten de vazge\u00e7ilebilir. Bu su\u00e7un, kasten yaralama su\u00e7una tepki olarak i\u015flenmesi halinde, ki\u015fiye ceza verilmez. Hakaret su\u00e7unun kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak i\u015flenmesi halinde, olay\u0131n mahiyetine g\u00f6re, taraflardan her ikisi veya biri hakk\u0131nda verilecek ceza \u00fc\u00e7te birine kadar indirilebilece\u011fi gibi, ceza vermekten de vazge\u00e7ilebilir. Hakaret su\u00e7unun bir hafifletici nedeni su\u00e7un haks\u0131z fiile kar\u015f\u0131 tepki olarak i\u015flenmesi halidir. \u00d6rne\u011fin bir ki\u015fi kendisine yumruk atan bir ki\u015fiye, olay esnas\u0131nda olay\u0131n s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131yla hakaret etmi\u015fse, yine hakaret su\u00e7u olu\u015fmu\u015ftur. Bu durumda h\u00e2kimin takdirine g\u00f6re ceza \u00fc\u00e7te birine kadar indirilebilir, hatta hi\u00e7 ceza verilmeyebilir. Ayn\u0131 zamanda hakaret su\u00e7u kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak i\u015flenmi\u015fse, yani iki ki\u015fi birbirine kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 hakaretler etmi\u015flerse, duruma g\u00f6re taraflardan biri veya her ikisi hakk\u0131nda ceza indirimi yap\u0131labilir veya hi\u00e7 ceza verilmeyebilir.<\/p>\n
3. MANEV\u0130 UNSUR<\/p>\n
Hakaret su\u00e7unun manevi unsuru, failin hakaret kast\u0131yla hareket etmesi ve ma\u011fdurun onuruna ve \u015ferefine bilerek zarar verme iradesini ta\u015f\u0131mas\u0131d\u0131r. Bu kas\u0131t olmadan hakaret su\u00e7unun manevi unsuru ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f say\u0131lmaz. Hakaret su\u00e7u taksirle i\u015flenemez. Bu su\u00e7 do\u011frudan kastla i\u015flenebilir. Saik \u00f6nemli olmay\u0131p \u00f6zel kast da aranmaz.<\/p>\n
4. \u0130\u015eT\u0130RAK <\/p>\n
Bu su\u00e7ta i\u015ftirak herhangi bir \u00f6zellik g\u00f6stermez. Hakaret su\u00e7unda oldu\u011fu gibi, bu su\u00e7ta da i\u015ftirakin her t\u00fcrl\u00fcs\u00fc m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu su\u00e7ta i\u015ftirake ili\u015fkin sorunlar genel h\u00fck\u00fcmler \u00e7er\u00e7evesinde \u00e7\u00f6z\u00fclecektir[12].<\/p>\n
5. TE\u015eEBB\u00dcS<\/p>\n
Bu su\u00e7a te\u015febb\u00fcs hareketin b\u00f6l\u00fcnebildi\u011fi hallerde m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
6. \u0130\u00c7T\u0130MA<\/p>\n
Hakaret su\u00e7u i\u00e7in b\u00fct\u00fcn su\u00e7lar\u0131n i\u00e7timai halleri bu su\u00e7 i\u00e7in de uygulama alan\u0131 bulabilir. Fail bir su\u00e7 i\u015fleme karar\u0131n\u0131n icras\u0131 kapsam\u0131nda ayn\u0131 ki\u015fiye kar\u015f\u0131 birden fazla hakaret su\u00e7u i\u015flerse zincirleme su\u00e7 h\u00fck\u00fcmleri uygulanmal\u0131d\u0131r[13]. G\u0131yapta hakaretin su\u00e7unun i\u015flenmesi \u00fc\u00e7 ve \u00fc\u00e7ten fazla ki\u015fiye s\u00f6ylenerek ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi, ihtilat \u00f6\u011fesi nedeniyle su\u00e7un unsuru olup tek su\u00e7 olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu sebeple Zincirleme su\u00e7 h\u00fck\u00fcmleri uygulanmaz.<\/p>\n
Tek bir eylemle birden fazla ma\u011fdura y\u00f6nelik hakaret eylemi ger\u00e7ekle\u015firse TCK\u2019n\u0131n 43\/2. Maddesi kapsam\u0131nda zincirleme hakaret su\u00e7u olu\u015facakt\u0131r. Ayn\u0131 do\u011frultuda olmak \u00fczere failin birden fazla hakaret eylemlerini farkl\u0131 zamanlarda ve farkl\u0131 ki\u015filere y\u00f6nelik ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi kabul edilmi\u015fse de, eylemlerin hangi tarihlerde ve zaman aral\u0131\u011f\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi \u015f\u00fcpheye yer vermeyecek \u015fekilde belirlenip, sonucuna g\u00f6re fail hakk\u0131nda TCK’n\u0131n 43\/1. maddesinin uygulan\u0131p uygulanmayaca\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi gerekir. Ayn\u0131 g\u00fcn i\u00e7erisinde ayn\u0131 ma\u011fdura y\u00f6nelik hakaret eylemleri zincirleme su\u00e7 kapsam\u0131na girmemektedir. <\/p>\n
San\u0131\u011f\u0131n, birden fazla ma\u011fdura y\u00f6nelik, birden fazla ve farkl\u0131 zamanlarda eylemlerini ger\u00e7ekle\u015ftirmesi durumunda, san\u0131\u011f\u0131n bu eylemleri ayn\u0131 su\u00e7 i\u015fleme karar\u0131 alt\u0131nda i\u015fledi\u011fi kabul edilerek hakaret su\u00e7undan belirlenen temel ceza, su\u00e7un birden fazla ki\u015fiye kar\u015f\u0131 i\u015flenmesi nedeniyle 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 43\/2. maddesi uyar\u0131nca art\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra, su\u00e7un de\u011fi\u015fik zamanlarda i\u015flenmesi nedeniyle art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ceza miktar\u0131 \u00fczerinden ayn\u0131 maddenin birinci f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca yeniden art\u0131r\u0131m yap\u0131larak sonu\u00e7 cezalar\u0131n saptanmas\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6zetilmeden ikinci art\u0131r\u0131m\u0131n temel ceza \u00fczerinden yap\u0131lmas\u0131 suretiyle eksik ceza tayinleri hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturmaktad\u0131r[14]. <\/p>\n
7. HAKSIZ TAHR\u0130K<\/p>\n
Haks\u0131z tahrik, ki\u015finin haks\u0131z bir fiilin kendisinde meydana getirdi\u011fi hiddet veya \u015fiddetli elemin etkisi alt\u0131nda su\u00e7 i\u015flemesi halinde kusurlulu\u011fu ve dolay\u0131s\u0131yla ceza sorumlulu\u011funu azaltan bir haldir.<\/p>\n
Genel haks\u0131z tahrik ve \u00f6zel \u00f6zel tahrik olarak ikiye ayr\u0131lmaktad\u0131r. Genel haks\u0131z tahrik TCK\u2019n\u0131n 29. Maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Haks\u0131z bir fiilin meydana getirdi\u011fi hiddet veya \u015fiddetli elemin etkisi alt\u0131nda su\u00e7 i\u015fleyen kimseye, a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcebbet hapis cezas\u0131 yerine on sekiz y\u0131ldan yirmi d\u00f6rt y\u0131la ve m\u00fcebbet hapis cezas\u0131 yerine on iki y\u0131ldan on sekiz y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 verilir. Di\u011fer hallerde verilecek cezan\u0131n d\u00f6rtte birinden d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcne kadar\u0131 indirilir. \u00d6zel haks\u0131z tahrik halleri ise TCK\u2019n\u0131n 129. Maddesinde d\u00fczenlenmi\u015ftir. Hakaret su\u00e7unun haks\u0131z bir fiile tepki olarak i\u015flenmesi halinde, verilecek ceza \u00fc\u00e7te birine kadar indirilebilece\u011fi gibi, ceza vermekten de vazge\u00e7ilebilir. Bu su\u00e7un, kasten yaralama su\u00e7una tepki olarak i\u015flenmesi halinde, ki\u015fiye ceza verilmez. Hakaret su\u00e7unun kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak i\u015flenmesi halinde, olay\u0131n mahiyetine g\u00f6re, taraflardan her ikisi veya biri hakk\u0131nda verilecek ceza \u00fc\u00e7te birine kadar indirilebilece\u011fi gibi, ceza vermekten de vazge\u00e7ilebilir.<\/p>\n
Hakaret su\u00e7unda haks\u0131z tahrik varsa genel haks\u0131z tahrik de\u011fil, \u00f6zel haks\u0131z tahrik hali uygulanacakt\u0131r. Nitekim Yarg\u0131tay\u2019\u0131n ayn\u0131 do\u011frultudaki bir karar\u0131nda \u015f\u00f6yle denilmektedir; \u201dHakaret su\u00e7unun, haks\u0131z tahrik alt\u0131nda i\u015flendi\u011finin kabul edilmesine ra\u011fmen \u00f6zel nitelikte olan ve daha lehe h\u00fck\u00fcmler i\u00e7eren 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun (5237 say\u0131l\u0131 Kanun) 129. maddesi yerine genel tahrik kurumunu d\u00fczenleyen ayn\u0131 Kanun’un 29. maddesinin uygulanmas\u0131, yasaya ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturmaktad\u0131r\u201d[15].<\/p>\n
Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 hakaret hallerinde 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun 129\/3 ve 5271 say\u0131l\u0131 Yasa’n\u0131n 223\/4-c maddeleri uyar\u0131nca ceza verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131na karar\u0131n\u0131n verilmesi gerekir.<\/p>\n
Haks\u0131z tahrikin somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re belirlenmesi gerekir. Nitekim Yarg\u0131tay\u2019\u0131n ayn\u0131 do\u011frultudaki bir karar\u0131nda \u015f\u00f6yle denilmektedir; \u201dSan\u0131\u011f\u0131n, kat\u0131lana kar\u015f\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131 “S\u00fcrteyim kafana” s\u00f6z\u00fcn\u00fcn mahalli terimler de g\u00f6zetilerek hakaret unsuru ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131, san\u0131\u011fa hangi anlamda bu s\u00f6z\u00fc s\u00f6yledi\u011fi de sorularak bu husus a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulduktan sonra etki tepki dengesi g\u00f6zetilerek (orant\u0131l\u0131l\u0131k) san\u0131k hakk\u0131nda haks\u0131z tahrik h\u00fck\u00fcmlerinin uygulan\u0131p uygulanmayaca\u011f\u0131na karar verilmesi gerekti\u011finin g\u00f6zetilmemesi, hukuka ayk\u0131r\u0131 bulunmu\u015ftur\u201d[16].<\/p>\n
8. G\u00d6REVL\u0130 MAHKEME<\/p>\n
G\u00f6revli mahkeme Asliye Ceza Mahkemesidir. Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) madde 12 f\u0131kra 1\u2019e g\u00f6re, davaya bakma yetkisi, kural olarak su\u00e7un i\u015flendi\u011fi yer mahkemesine aittir.<\/p>\n
M\u00fc\u015ftekinin ilgili payla\u015f\u0131m\u0131 \u00f6\u011frendi\u011fi yer su\u00e7 yeridir. S\u00f6z konusu su\u00e7un yarg\u0131lamas\u0131nda yetkili ve g\u00f6revli mahkemenin 5271 say\u0131l\u0131 CMK 12\/5-3 maddesi uyar\u0131nca hakaretin ma\u011fdura ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve ma\u011fdur taraf\u0131ndan \u00f6\u011frenildi\u011fi yer oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Di\u011fer bir ifadeyle, CMK\u2019 n\u0131n 12\/5 maddesi gere\u011fi internet \u00fczerinden i\u015flenen ya da sosyal medyada hakaret su\u00e7u i\u00e7in yetkili mahkemenin, m\u00fc\u015ftekinin hakaret eylemine muttali oldu\u011fu yer mahkemesi oldu\u011fu, m\u00fc\u015ftekinin ikamet adresinin su\u00e7 yeri olarak bildirildi\u011fi hallerde su\u00e7un m\u00fc\u015fteki taraf\u0131ndan bu yerde \u00f6\u011frenildi\u011finin kabul\u00fc gerekir.<\/p>\n
Te\u015febb\u00fcste son icra hareketinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, kesintisiz su\u00e7larda kesintinin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi ve zincirleme su\u00e7larda son su\u00e7un i\u015flendi\u011fi yer mahkemesi yetkilidir. Su\u00e7, \u00fclkede yay\u0131mlanan bir bas\u0131l\u0131 eserle i\u015flenmi\u015fse yetki, eserin yay\u0131m merkezi olan yer mahkemesine aittir. Ancak, ayn\u0131 eserin birden \u00e7ok yerde bas\u0131lmas\u0131 durumunda su\u00e7, eserin yay\u0131m merkezi d\u0131\u015f\u0131ndaki bask\u0131s\u0131nda meydana gelmi\u015fse, bu su\u00e7 i\u00e7in eserin bas\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer mahkemesi de yetkilidir. Soru\u015fturulmas\u0131 ve kovu\u015fturulmas\u0131 \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 olan hakaret su\u00e7unda eser, ma\u011fdurun yerle\u015fim yerinde veya oturdu\u011fu yerde da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015fsa, o yer mahkemesi de yetkilidir. Ma\u011fdur, su\u00e7un i\u015flendi\u011fi yer d\u0131\u015f\u0131nda tutuklu veya h\u00fck\u00fcml\u00fc bulunuyorsa, o yer mahkemesi de yetkilidir.) G\u00f6rsel veya i\u015fitsel yay\u0131nlarda da bu maddenin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 h\u00fckm\u00fc uygulan\u0131r. G\u00f6rsel ve i\u015fitsel yay\u0131n, ma\u011fdurun yerle\u015fim yerinde ve oturdu\u011fu yerde i\u015fitilmi\u015f veya g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fse o yer mahkemesi de yetkilidir(CMK m. 12).<\/p>\n
Su\u00e7un i\u015flendi\u011fi yer belli de\u011filse, \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n yakaland\u0131\u011f\u0131 yer, yakalanmam\u0131\u015fsa yerle\u015fim yeri mahkemesi yetkilidir. \u015e\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n T\u00fcrkiye’de yerle\u015fim yeri yoksa T\u00fcrkiye’de en son adresinin bulundu\u011fu yer mahkemesi yetkilidir. Mahkemenin bu suretle de belirlenmesi olana\u011f\u0131 yoksa ilk usul i\u015fleminin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer mahkemesi yetkilidir(CMK m. 13).<\/p>\n
9. ZAMANA\u015eIMI<\/p>\n
TCK madde 66\u2019da belirtildi\u011fi \u00fczere \u00e7e\u015fitli su\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan dava zamana\u015f\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde, kanunda g\u00f6sterilen s\u00fcrelerin ge\u00e7mesiyle belirli bir su\u00e7tan dolay\u0131 dava a\u00e7\u0131lamayaca\u011f\u0131 gibi, a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olan davaya da devam edilemez. TCK’n\u0131n 86\/1-2.3 maddelerinde d\u00fczenlenen su\u00e7lar a\u00e7\u0131s\u0131ndan, TCK madde 66\/1-e gere\u011fince, dava zamana\u015f\u0131m\u0131 sekiz y\u0131ld\u0131r.<\/p>\n
Hakaret su\u00e7unun faili olan san\u0131\u011f\u0131n yarg\u0131lama konusu eylemi i\u00e7in, 5237 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 86\/2. maddesi uyar\u0131nca belirlenecek cezan\u0131n t\u00fcr\u00fc ve \u00fcst haddine g\u00f6re ayn\u0131 Kanun\u2019un 66\/1-e maddesi gere\u011fi 8 y\u0131ll\u0131k ola\u011fan zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresinin \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. 5237 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 67\/2-d bendi uyar\u0131nca zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresini kesen son i\u015flem tarihinden 8 y\u0131ll\u0131k ola\u011fan zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresinin ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f oldu\u011fu hallerde davan\u0131n d\u00fc\u015fmesine karar verilmektedir.<\/p>\n
Kamu g\u00f6revlisine hakaret eylemi ile ilgili olarak san\u0131\u011f\u0131n yarg\u0131lama konusu eylemi i\u00e7in 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun 125\/3-a, 4. maddesi uyar\u0131nca belirlenecek cezas\u0131n\u0131n t\u00fcr\u00fc ve \u00fcst haddine g\u00f6re, ayn\u0131 Kanun’un 66\/1-e ve 67\/4. maddeleri gere\u011fi 12 y\u0131ll\u0131k ola\u011fan\u00fcst\u00fc dava zamana\u015f\u0131m\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f olup su\u00e7a konu su\u00e7un i\u015flendi\u011fi tarihinden temyiz incelemesi tarihine kadar 12 y\u0131ll\u0131k ola\u011fan\u00fcst\u00fc dava zamana\u015f\u0131m\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f oldu\u011fu durumda kamu davas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesine karar verilecektir.<\/p>\n
10. SORU\u015eTURMA <\/p>\n
Soru\u015fturulmas\u0131 ve kovu\u015fturulmas\u0131 \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 olan hakaret su\u00e7 hakk\u0131nda yetkili kimse alt\u0131 ay i\u00e7inde \u015fik\u00e2yette bulunmad\u0131\u011f\u0131 takdirde soru\u015fturma ve kovu\u015fturma yap\u0131lamaz. Zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresini ge\u00e7memek ko\u015fuluyla bu s\u00fcre, \u015fik\u00e2yet hakk\u0131 olan ki\u015finin fiili ve failin kim oldu\u011funu bildi\u011fi veya \u00f6\u011frendi\u011fi g\u00fcnden ba\u015flar. Ancak, soru\u015fturulmas\u0131 ve kovu\u015fturulmas\u0131 \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 olan hakaret su\u00e7u bak\u0131m\u0131ndan \u015fik\u00e2yet s\u00fcresi, her ne suretle olursa olsun fiilin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi tarihten itibaren iki y\u0131l\u0131 ge\u00e7emez. \u015eik\u00e2yet hakk\u0131 olan birka\u00e7 ki\u015fiden birisi alt\u0131 ayl\u0131k s\u00fcreyi ge\u00e7irirse bundan dolay\u0131 di\u011ferlerinin haklar\u0131 d\u00fc\u015fmez. Kovu\u015fturma yap\u0131labilmesi \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 su\u00e7larda kanunda aksi yaz\u0131l\u0131 olmad\u0131k\u00e7a su\u00e7tan zarar g\u00f6ren ki\u015finin vazge\u00e7mesi davay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr ve h\u00fckm\u00fcn kesinle\u015fmesinden sonraki vazge\u00e7me cezan\u0131n infaz\u0131na engel olmaz. \u0130\u015ftirak halinde su\u00e7 i\u015flemi\u015f san\u0131klardan biri hakk\u0131ndaki \u015fik\u00e2yetten vazge\u00e7me, di\u011ferlerini de kapsar. Kanunda aksi yaz\u0131l\u0131 olmad\u0131k\u00e7a, vazge\u00e7me onu kabul etmeyen san\u0131\u011f\u0131 etkilemez. Kamu davas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesi, su\u00e7tan zarar g\u00f6ren ki\u015finin \u015fik\u00e2yetten vazge\u00e7mi\u015f olmas\u0131ndan ileri gelmi\u015f ve vazge\u00e7ti\u011fi s\u0131rada \u015fahsi haklar\u0131ndan da vazge\u00e7ti\u011fini ayr\u0131ca a\u00e7\u0131klam\u0131\u015f ise art\u0131k hukuk mahkemesinde de dava a\u00e7amaz. Y\u00fcze kar\u015f\u0131 hakaret ve g\u0131yapta hakaret su\u00e7u uzla\u015fma kapsam\u0131nda olup uzla\u015ft\u0131rma bir kovu\u015fturma \u015fart\u0131d\u0131r. Uzla\u015ft\u0131rma yoluna gidilmeden dava a\u00e7\u0131lamaz. Uzla\u015ft\u0131rma yoluna gidilmeden iddianame d\u00fczenlenmesi iddianamenin iade sebebidir.<\/p>\n
Hakaret olu\u015fturan fiilin, ma\u011fduru muhatap alan sesli, yaz\u0131l\u0131 veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc bir iletiyle i\u015flenmesi halinde, eylem \u00f6n \u00f6deme kapsam\u0131nda olup \u00f6n \u00f6deme bir kovu\u015fturma \u015fart\u0131d\u0131r. \u00d6n \u00f6deme yoluna gidilmeden dava a\u00e7\u0131lamaz. \u00d6n \u00f6deme yoluna gidilmeden iddianame d\u00fczenlenmesi iddianamenin iade sebebidir.<\/p>\n
Kamu g\u00f6revlisine kar\u015f\u0131 g\u00f6revinden dolay\u0131 hakaret halinde su\u00e7un takibi \u015fik\u00e2yete tabi olmay\u0131p resen takibi gerekir. 14.11.2024 tarihli, 32722 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete’de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 9. yarg\u0131 paketi kapsam\u0131nda TCK m.125\/2 maddesinde ma\u011fduru muhatap alan sesli, yaz\u0131l\u0131 veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc bir iletiyle\u201d veya \u201cdini, siyasi, sosyal, felsefi inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan, de\u011fi\u015ftirmesinden, yaymaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan, mensup oldu\u011fu dinin emir ve yasaklar\u0131na uygun davranmas\u0131ndan dolay\u0131\u201d veya \u201cki\u015finin mensup bulundu\u011fu dine g\u00f6re kutsal say\u0131lan de\u011ferlerden bahisle\u201d veya \u201calenen\u201d i\u015flenmesi hallerinde \u00f6n \u00f6deme uygulanacakt\u0131r. Bu de\u011fi\u015fiklikle, hakaret su\u00e7unun TCK\u2019n\u0131n 125\/2. Maddesindeki hali uzla\u015ft\u0131rma kapsam\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131larak \u00f6n \u00f6deme kapsam\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Uzla\u015fma kapsam\u0131ndaki su\u00e7lar hari\u00e7 olmak \u00fczere, yaln\u0131z adl\u00ee para cezas\u0131n\u0131 gerektiren veya kanun maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen hapis cezas\u0131n\u0131n yukar\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131 alt\u0131 ay\u0131 a\u015fmayan su\u00e7lar\u0131n faili a) Adl\u00ee para cezas\u0131 maktu ise bu miktar\u0131, de\u011filse a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131, b) Hapis cezas\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak her g\u00fcn i\u00e7in y\u00fcz T\u00fcrk Liras\u0131 \u00fczerinden bulunacak miktar\u0131, c) Hapis cezas\u0131 ile birlikte adl\u00ee para cezas\u0131 da \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ise, hapis cezas\u0131 i\u00e7in bu f\u0131kran\u0131n (b) bendine g\u00f6re belirlenecek miktar ile adl\u00ee para cezas\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131, soru\u015fturma giderleri ile birlikte, Cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca yap\u0131lacak tebli\u011f \u00fczerine on g\u00fcn i\u00e7inde \u00f6dedi\u011fi takdirde hakk\u0131nda kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lmaz. Failin on g\u00fcn i\u00e7inde talep etmesi ko\u015fuluyla bu miktar\u0131n birer ay ara ile \u00fc\u00e7 e\u015fit taksit h\u00e2linde \u00f6denmesine Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan karar verilir. Taksitlerin s\u00fcresinde \u00f6denmemesi h\u00e2linde \u00f6n \u00f6deme h\u00fck\u00fcms\u00fcz kal\u0131r ve soru\u015fturmaya devam edilir. Taksirli su\u00e7lar hari\u00e7 olmak \u00fczere, \u00f6n \u00f6demeye ba\u011fl\u0131 olarak kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na veya kamu davas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesine karar verildi\u011fi tarihten itibaren be\u015f y\u0131l i\u00e7inde \u00f6n \u00f6demeye tabi bir su\u00e7u i\u015fleyen faile bu f\u0131kra uyar\u0131nca teklif edilecek \u00f6n \u00f6deme miktar\u0131 yar\u0131 oran\u0131nda art\u0131r\u0131l\u0131r. \u00d6zel kanun h\u00fck\u00fcmleri gere\u011fince i\u015fin do\u011frudan mahkemeye intikal etmesi halinde de fail, h\u00e2kim taraf\u0131ndan yap\u0131lacak bildirim \u00fczerine birinci f\u0131kra h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re saptanacak miktardaki paray\u0131 yarg\u0131lama giderleriyle birlikte \u00f6dedi\u011finde kamu davas\u0131 d\u00fc\u015fer. Cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca madde kapsam\u0131na giren su\u00e7 nedeniyle \u00f6n \u00f6deme i\u015flemi yap\u0131lmadan dava a\u00e7\u0131lmas\u0131 veya dava konusu fiilin niteli\u011finin de\u011fi\u015fmesi suretiyle madde kapsam\u0131na giren bir su\u00e7a d\u00f6n\u00fc\u015fmesi halinde de yukar\u0131daki f\u0131kra uygulan\u0131r. Su\u00e7la ilgili kanun maddesinde yukar\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131 alt\u0131 ay\u0131 a\u015fmayan hapis cezas\u0131 veya adl\u00ee para cezas\u0131ndan yaln\u0131z birinin uygulanabilece\u011fi hallerde \u00f6denmesi gereken miktar adl\u00ee para cezas\u0131 esas al\u0131narak belirlenir. Bu madde gere\u011fince kamu davas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmamas\u0131 veya ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, ki\u015fisel hakk\u0131n istenmesine, mal\u0131n geri al\u0131nmas\u0131na ve m\u00fcsadereye ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmleri etkilemez.<\/p>\n
TCK\u2019n\u0131n 125\/2. maddesi kapsam\u0131nda i\u015flenen su\u00e7 \u00f6n \u00f6deme kapsam\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olup su\u00e7un i\u015flenme tarihlerine g\u00f6re \u00f6n \u00f6deme tarihleri farkl\u0131l\u0131k arz etmektedir. E\u011fer at\u0131l\u0131 su\u00e7 1 Haziran 2024 tarihinden \u00f6nce i\u015flenmi\u015f ise \u00f6n \u00f6deme miktar\u0131 1.800 TL art\u0131 soru\u015fturma giderleri olup at\u0131l\u0131 su\u00e7 1 Haziran 2024 tarihinden sonra i\u015flenmi\u015f ise \u00f6n \u00f6deme miktar\u0131 9000 TL art\u0131 soru\u015fturma giderleridir. E\u011fer uzla\u015fma teklif edilip taraflar uzla\u015fm\u0131\u015f ise kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na karar verilecek olup tekrar \u00f6n \u00f6deme uygulanmayacakt\u0131r. Ancak taraflar uzla\u015fmam\u0131\u015flarsa Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 iddianame d\u00fczenlemeyip \u00f6n \u00f6deme \u00f6nerisinde bulunmak zorundad\u0131r. \u00d6N \u00f6deme de bir kovu\u015fturma \u015fart\u0131 olup \u00f6n \u00f6deme yoluna gidilmeden iddianame d\u00fczenlenirse mahkeme iddianameyi iade etmek zorundad\u0131r. <\/p>\n
\u015eik\u00e2yet \u00fczerine \u015f\u00fcpheli hakk\u0131nda hakaret su\u00e7u nedeniyle y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturmada, \u015f\u00fcphelinin \u015fik\u00e2yet\u00e7iye y\u00f6nelik payla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n kolluk taraf\u0131ndan tespit edilmesi ve yap\u0131lan kaynak ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 ile bilirki\u015fi raporu sonucunda \u015f\u00fcphelinin kimlik ve adres bilgilerine ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hallerde \u015f\u00fcphelinin ifadesi al\u0131nmadan adresine \u00f6n \u00f6deme tebligat\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131labilmektedir. \u015e\u00fcphelinin \u00f6n \u00f6deme \u00f6nerisine uymamas\u0131 halinde \u015f\u00fcphelinin ifadesi al\u0131nmak suretiyle \u015f\u00fcpheli hakk\u0131nda iddianame d\u00fczenlenmelidir. <\/p>\n
Hakaret su\u00e7unu d\u00fczenleyen TCK\u2019n\u0131n 125 inci maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131n (b) ve (c) bentleri ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 \u00f6n \u00f6deme kapsam\u0131ndad\u0131r. Hakaret su\u00e7unun; b) Dini, siyasi, sosyal, felsefi inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan, de\u011fi\u015ftirmesinden, yaymaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan, mensup oldu\u011fu dinin emir ve yasaklar\u0131na uygun davranmas\u0131ndan dolay\u0131, c) Ki\u015finin mensup bulundu\u011fu dine g\u00f6re kutsal say\u0131lan de\u011ferlerden bahisle, i\u015flenmesi halinde, cezan\u0131n alt s\u0131n\u0131r\u0131 bir y\u0131ldan az olamaz.(4) Hakaretin alenen i\u015flenmesi halinde ceza alt\u0131da biri oran\u0131nda art\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Hakaret su\u00e7unun; kamu g\u00f6revlisine kar\u015f\u0131 g\u00f6revinden dolay\u0131 i\u015flenmesi halinde uzla\u015ft\u0131rma veya \u00f6n \u00f6deme yoluna gidilemez. Ancak su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenen \u00e7ocuklarda kamu g\u00f6revlisine kar\u015f\u0131 g\u00f6revinden dolay\u0131 hakaret su\u00e7u uzla\u015ft\u0131rma kapsam\u0131nda olup uzla\u015ft\u0131rma yine kovu\u015fturma \u015fart\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Kamu g\u00f6revlisine hakaret su\u00e7u Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan re\u2019sen soru\u015fturulur. Takibi \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 \u015fik\u00e2yet, ihbar veya ba\u015fka bir suretle su\u00e7un i\u015flendi\u011fi izlenimini veren bir hali \u00f6\u011frendi\u011fi anda gerekli ara\u015ft\u0131rma ve delil toplama s\u00fcrecini tamamlayarak kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirir yeterlilikte delil elde ederse iddianame d\u00fczenler. Uzla\u015ft\u0131rma, seri muhakeme ve \u00f6n \u00f6deme usulleri uygulanamaz.<\/p>\n
Hakaret su\u00e7lar\u0131nda \u015f\u00fcphelinin at\u0131l\u0131 su\u00e7u i\u015fledi\u011fine ili\u015fkin yeterli \u015f\u00fcphe yoksa Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na karar verilmektedir. Ancak \u015f\u00fcphe varsa eylemin soru\u015fturma \u015fekline g\u00f6re mevcut yasalara g\u00f6re ya uzla\u015ft\u0131rma ya da \u00f6n \u00f6deme yoluna gidilmelidir. Yeterli \u015f\u00fcphe varsa iddianame d\u00fczenlenir. \u015e\u00fcpheden san\u0131k yararlan\u0131r ilkesi soru\u015fturma a\u015famas\u0131na ili\u015fkin de\u011fil kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda ge\u00e7erli olan ceza muhakemesine egemen ilkelerdendir. <\/p>\n
Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu kararlar\u0131nda istikrarla vurguland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere; “Amac\u0131, somut olayda maddi ger\u00e7e\u011fe ula\u015farak adaleti sa\u011flamak, su\u00e7u i\u015fledi\u011fi sabit olan faili cezaland\u0131rmak, kamu d\u00fczeninin bozulmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek ve bozulan kamu d\u00fczenini yeniden tesis etmek olan ceza muhakemesinin en \u00f6nemli ve evrensel nitelikteki ilkelerinden biri de, \u00f6\u011freti ve uygulamada “su\u00e7suzluk” ya da “masumiyet karinesi” olarak adland\u0131r\u0131lan kural\u0131n bir uzant\u0131s\u0131 olan ve Latincede “in dubio pro reo” olarak ifade edilen “\u015f\u00fcpheden san\u0131k yararlan\u0131r” ilkesidir. Bu ilkenin \u00f6z\u00fc, ceza davas\u0131nda san\u0131\u011f\u0131n mahk\u00fbmiyetine karar verilebilmesi bak\u0131m\u0131ndan g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 gereken herhangi bir soruna ili\u015fkin \u015f\u00fcphenin, mutlaka san\u0131k yarar\u0131na de\u011ferlendirilmesidir. Olduk\u00e7a geni\u015f bir uygulama alan\u0131 bulunan bu kural dava konusu su\u00e7un i\u015flenip i\u015flenmedi\u011fi, i\u015flenmi\u015fse san\u0131k taraf\u0131ndan i\u015flenip i\u015flenmedi\u011fi veya ger\u00e7ekle\u015ftirilme bi\u00e7imi konusunda bir \u015f\u00fcphe belirmesi halinde de ge\u00e7erlidir. San\u0131\u011f\u0131n bir su\u00e7tan cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilebilmesinin temel \u015fart\u0131, su\u00e7un hi\u00e7bir \u015f\u00fcpheye mahal b\u0131rakmayacak kesinlikle ispat edilebilmesidir. Ger\u00e7ekle\u015fme \u015fekli \u015f\u00fcpheli veya tam olarak ayd\u0131nlat\u0131lamam\u0131\u015f olaylar ve iddialar san\u0131\u011f\u0131n aleyhine yorumlanarak mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fc kurulamaz. Ceza mahk\u00fbmiyeti; herhangi bir ihtimale de\u011fil, kesin ve a\u00e7\u0131k bir ispata dayanmal\u0131d\u0131r. Bu ispat, toplanan delillerin bir k\u0131sm\u0131na dayan\u0131l\u0131p di\u011fer k\u0131sm\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edilerek ula\u015f\u0131lan kanaate de\u011fil, kesin ve a\u00e7\u0131k bir ispata dayanmal\u0131 ve hi\u00e7bir \u015f\u00fcphe veya ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc olu\u015fa imk\u00e2n vermeyecek a\u00e7\u0131kl\u0131kta olmal\u0131d\u0131r. Y\u00fcksek de olsa bir ihtimale dayan\u0131larak san\u0131\u011f\u0131 cezaland\u0131rmak, ceza muhakemesinin en \u00f6nemli amac\u0131 olan ger\u00e7e\u011fe ula\u015fmadan h\u00fck\u00fcm vermek anlam\u0131na gelecektir.” Ceza yarg\u0131lamas\u0131 sonucunda mahk\u00fbmiyet karar\u0131n\u0131n verilebilmesi i\u00e7in su\u00e7 olu\u015fturan fiilin san\u0131k taraf\u0131ndan i\u015flendi\u011finin hi\u00e7bir ku\u015fkuya yer b\u0131rakmayacak, herkesi inand\u0131racak \u015fekilde kan\u0131tlanmas\u0131 ve \u015f\u00fcphenin masumiyet karinesinin gere\u011fi olarak san\u0131k lehine de\u011ferlendirilmesi gerekir[17].<\/p>\n
Hakaret eylemleri ile ilgili olarak 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 125\/1-2 ve 129\/3 maddelerinin uygulanabilmesi kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilebilecek kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 hakaret olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n somut olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re belirlenmesi gerekir. Hakaret su\u00e7u y\u00fcze kar\u015f\u0131 i\u015flenip ayn\u0131 zamanda ayn\u0131 ma\u011fdura kar\u015f\u0131 tehdit su\u00e7u ile birlikte i\u015flenmi\u015fse uzla\u015ft\u0131rma yoluna gidilmelidir. Yine hakaret su\u00e7u 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu’nun 150\/1. maddesinde d\u00fczenlenen ve ya\u011fma su\u00e7unun daha az ceza gerektiren nitelikli hali olan \u201chukuki bir alaca\u011f\u0131n tahsili amac\u0131yla tehdit\u201d su\u00e7u ile birlikte y\u00fcze kar\u015f\u0131 veya g\u0131yapta hakaret \u015feklinde i\u015flenirse de uzla\u015ft\u0131rma yoluna gidilecektir. <\/p>\n
29 May\u0131s 2025 tarihinde Resmi Gazetede yay\u0131mlanan, 27\/3\/2025 tarihli, 2024\/197 esas 2025\/86 karar say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesi karar\u0131 ile 07\/11\/2024 tarihli 7531 say\u0131l\u0131 kanunun 18.maddesi ile CMK’ya eklenen ge\u00e7ici 7. maddesinin 2. numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n iptal edilmi\u015f olmas\u0131 sebebiyle 07\/11\/2024 tarihinden \u00f6nce veya sonra i\u015flenen soru\u015fturmas\u0131 veya kovu\u015fturmas\u0131 devam eden TCK 125\/2 maddesindeki su\u00e7larda \u00f6n \u00f6deme \u00f6nerisi yap\u0131lmas\u0131 gerekir. <\/p>\n
Soru\u015fturma s\u0131ras\u0131nda hakaret su\u00e7undan \u015f\u00fcpheli olan ki\u015fi \u00f6l\u00fcrse kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131 verilecektir. Yarg\u0131lama a\u015famas\u0131nda \u00f6lm\u00fc\u015fse bu durumun mahkemece ara\u015ft\u0131r\u0131larak 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 64\/1. maddesi uyar\u0131nca san\u0131k hakk\u0131nda a\u00e7\u0131lan kamu davas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n
Cumhurba\u015fkan\u0131na hakaret su\u00e7undan kovu\u015fturma yap\u0131labilmesi TCK\u2019n\u0131n 299\/3. madde ve f\u0131kras\u0131na gere\u011fince Adalet Bakan\u0131n\u0131n iznine tabi olup kovu\u015fturma \u015fart\u0131 olan izin ko\u015fulunun yerine getirilmeden kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve yarg\u0131lamaya devam edilerek h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131 yasaya ve usule ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u0130zne tabi olan bir su\u00e7tan izin al\u0131nmadan g\u00f6zalt\u0131 ve tutuklama tedbirleri uygulanmamal\u0131d\u0131r. Kovu\u015fturma \u015fart\u0131 olan izin al\u0131nmadan iddianame d\u00fczenlenmesi halinde mahkemenin iddianameyi iade etmesi gerekir. Bu durum yarg\u0131lama a\u015famas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131karsa mahkemenin durma karar\u0131 vermesi gerekir. <\/p>\n
TCK\u2019n\u0131n 299. ve 301. maddelerinin ihlalinin tek bir eylemle ger\u00e7ekle\u015fmesi hallerinde Adalet Bakan\u0131ndan soru\u015fturma izni al\u0131nmas\u0131 \u015fart soru\u015fturman\u0131n her iki su\u00e7 a\u00e7\u0131s\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131 ancak yarg\u0131lama a\u015famas\u0131nda fikri i\u00e7timan\u0131n uygulanmas\u0131 gerekir. <\/p>\n
Cumhurba\u015fkan\u0131na hakaret ile T\u00fcrk Milletini, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devletini, Devletin kurum ve organlar\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lama su\u00e7unun birlikte i\u015flenmesi halinde 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 299. ve 301. maddelerinin ihlal edilmesine kar\u015f\u0131n, eylemin tek olmas\u0131 nedeniyle, 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 44. maddesi gere\u011fince daha a\u011f\u0131r h\u00fck\u00fcm i\u00e7eren 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’un 299. maddesi uyar\u0131nca h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131n\u0131n gerekmesi ve dosya kapsam\u0131ndan san\u0131k hakk\u0131nda ayn\u0131 Kanun’un 301. maddesinde d\u00fczenlenen su\u00e7tan da soru\u015fturma y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn anla\u015f\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, bahse konu dosyan\u0131n ak\u0131beti ara\u015ft\u0131r\u0131larak m\u00fcmk\u00fcn olmas\u0131 halinde birle\u015ftirilmesi, aksi halde usul\u00fcne uygun \u015fekilde dava dosyas\u0131n\u0131n incelenmesi ve t\u00fcm kan\u0131tlar birlikte de\u011ferlendirilerek, fikri i\u00e7tima ve mahsup h\u00fck\u00fcmleri de nazara al\u0131n\u0131p san\u0131\u011f\u0131n hukuki durumunun tayin edilmesi gerekti\u011fi g\u00f6zetilmeden, eksik ara\u015ft\u0131rma sonucunda yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde h\u00fck\u00fcm verilmesi hukuka ayk\u0131r\u0131 bulunmu\u015ftur.<\/p>\n
11. CEZALAR VE SONU\u00c7LARI <\/p>\n
Hakaret su\u00e7unun cezalar\u0131 TCK\u2019n\u0131n 125. maddesinde d\u00fczenlenmi\u015f olup \u015f\u00f6yle denilmektedir; (1) Bir kimseye onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya s\u00f6vmek suretiyle bir kimsenin onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na sald\u0131ran ki\u015fi, \u00fc\u00e7 aydan iki y\u0131la kadar hapis veya adl\u00ee para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r[18]. Ma\u011fdurun g\u0131yab\u0131nda hakaretin cezaland\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in fiilin en az \u00fc\u00e7 ki\u015fiyle ihtilat ederek i\u015flenmesi gerekir.<\/p>\n
Cezan\u0131n tespitinde ceza hukukuna egemen ilkeler izlenmelidir. Nitekim Yarg\u0131tay\u2019\u0131n ayn\u0131 do\u011frultudaki bir karar\u0131nda \u015f\u00f6yle denilmektedir;\u201d 5237 say\u0131l\u0131 Kanun’da hapis cezas\u0131 ile adli para cezas\u0131n\u0131n se\u00e7enekli yapt\u0131r\u0131m olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc hallerde, ayn\u0131 Kanun’un 61. maddesinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen \u00f6l\u00e7\u00fctlere g\u00f6re somut olay irdelenip, an\u0131lan Kanun’un 3. maddesindeki fiille orant\u0131l\u0131 ceza verilmesi ilkesi de g\u00f6zetilerek, \u00f6ncelikle se\u00e7enekli yapt\u0131r\u0131mlardan hangisinin se\u00e7ildi\u011finin g\u00f6sterilmesi, sonras\u0131nda da alt ve \u00fcst s\u0131n\u0131rlar aras\u0131nda temel cezan\u0131n belirlenmesi gerekirken, se\u00e7imlik ceza \u00f6ng\u00f6ren hakaret su\u00e7unda yeterli gerek\u00e7e g\u00f6sterilmeden ve san\u0131\u011f\u0131n h\u00fcrriyeti ba\u011flay\u0131c\u0131 bir ceza ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n hangi sebeple somut olay\u0131n ko\u015fullar\u0131nda zorlay\u0131c\u0131 bir ihtiya\u00e7tan kaynakland\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klanmadan orant\u0131l\u0131l\u0131k ilkesine ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde hapis cezas\u0131n\u0131n tercih edilmesi, hukuka ayk\u0131r\u0131 bulunmu\u015ftur\u201d[19].<\/p>\n
(2) Fiilin, ma\u011fduru muhatap alan sesli, yaz\u0131l\u0131 veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc bir iletiyle i\u015flenmesi halinde, yukar\u0131daki f\u0131krada belirtilen cezaya h\u00fckmolunur.<\/p>\n
(3) Hakaret su\u00e7unun;<\/p>\n
a) Kamu g\u00f6revlisine kar\u015f\u0131 g\u00f6revinden dolay\u0131,<\/p>\n
b) Dini, siyasi, sosyal, felsefi inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan, de\u011fi\u015ftirmesinden, yaymaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan, mensup oldu\u011fu dinin emir ve yasaklar\u0131na uygun davranmas\u0131ndan dolay\u0131,<\/p>\n
c) Ki\u015finin mensup bulundu\u011fu dine g\u00f6re kutsal say\u0131lan de\u011ferlerden bahisle,<\/p>\n
\u0130\u015flenmesi halinde, cezan\u0131n alt s\u0131n\u0131r\u0131 bir y\u0131ldan az olamaz.<\/p>\n
(4) Hakaretin alenen i\u015flenmesi halinde ceza alt\u0131da biri oran\u0131nda art\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n
(5) Kurul h\u00e2linde \u00e7al\u0131\u015fan kamu g\u00f6revlilerine g\u00f6revlerinden dolay\u0131 hakaret edilmesi h\u00e2linde su\u00e7, kurulu olu\u015fturan \u00fcyelere kar\u015f\u0131 i\u015flenmi\u015f say\u0131l\u0131r. Ancak, bu durumda zincirleme su\u00e7a ili\u015fkin madde h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r.<\/p>\n
TCK\u2019n\u0131 43. Maddesine g\u00f6re bir su\u00e7 i\u015fleme karar\u0131n\u0131n icras\u0131 kapsam\u0131nda, de\u011fi\u015fik zamanlarda bir ki\u015fiye kar\u015f\u0131 ayn\u0131 su\u00e7un birden fazla i\u015flenmesi durumunda, bir cezaya h\u00fckmedilir. Ancak bu ceza, d\u00f6rtte birinden d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcne kadar art\u0131r\u0131l\u0131r. Bir su\u00e7un temel \u015fekli ile daha a\u011f\u0131r veya daha az cezay\u0131 gerektiren nitelikli \u015fekilleri, ayn\u0131 su\u00e7 say\u0131l\u0131r. Ma\u011fduru belli bir ki\u015fi olmayan su\u00e7larda da bu f\u0131kra h\u00fckm\u00fc uygulan\u0131r. Ayn\u0131 su\u00e7un birden fazla ki\u015fiye kar\u015f\u0131 tek bir fiille i\u015flenmesi durumunda da, birinci f\u0131kra h\u00fckm\u00fc uygulan\u0131r.<\/p>\n
14.04.2011 tarihinden yay\u0131nlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 6217 say\u0131l\u0131 Kanun’un 26. maddesi ile 5320 say\u0131l\u0131 Kanun’a eklenen ek 2. madde uyar\u0131nca do\u011frudan verilen 3.000,00 TL’ye kadar olan adli para cezalar\u0131ndan ibaret mahk\u00fbmiyet h\u00fck\u00fcmleri kesin olup, san\u0131k hakk\u0131nda tayin edilen 3.000,00 TL adli para cezas\u0131na ili\u015fkin h\u00fckm\u00fcn, cezan\u0131n t\u00fcr\u00fc ve miktar\u0131 itibariyle kesin olup istinaf\u0131 ve temyizi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
Tekerr\u00fcr\u00fcn uyguland\u0131\u011f\u0131 hallerde tekerr\u00fcre esas al\u0131nan ilam\u0131n uzla\u015ft\u0131rma kapsam\u0131na al\u0131nmas\u0131 halinde dosyan\u0131n resen uyarlama talebi i\u015fletilmek suretiyle \u00f6n \u00f6deme b\u00fcrosuna g\u00f6nderilmesi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Di\u011fer bir ifadeyle, mahkemece uyarlama yarg\u0131lamas\u0131 yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131larak sonucuna g\u00f6re tekerr\u00fcr h\u00fck\u00fcmlerinin uygulan\u0131p uygulanmayaca\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi \u015fartt\u0131r.<\/p>\n
Tekerr\u00fcre esas al\u0131nan ilam\u0131n, san\u0131\u011f\u0131n g\u00fcncel adli sicil kayd\u0131nda bulunmamas\u0131 veya silinmi\u015f olmas\u0131 hallerinde san\u0131\u011f\u0131n adli sicil kayd\u0131nda tekerr\u00fcre esas ba\u015fka ilam yoksa tekerr\u00fcr h\u00fck\u00fcmleri uygulanamaz. Nitekim Yarg\u0131tay\u2019\u0131n ayn\u0131 do\u011frultudaki bir karar\u0131nda \u015f\u00f6yle denilmektedir;\u201d San\u0131k hakk\u0131nda, adli sicil kayd\u0131nda yer alan Kapat\u0131lan Karam\u00fcrsel Sulh Ceza Mahkemesi’nin 2010\/170 esas 2010\/508 karar say\u0131l\u0131 ilam\u0131 ile verilen hapisten \u00e7evrili adli para cezas\u0131n\u0131n tekerr\u00fcre esas te\u015fkil etti\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, cezas\u0131n\u0131n infaz\u0131nda tekerr\u00fcr h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131na, h\u00fckmedilen cezan\u0131n m\u00fckerrirlere \u00f6zg\u00fc infaz rejimine g\u00f6re \u00e7ektirilmesine, ayr\u0131ca cezan\u0131n infaz\u0131ndan sonra denetimli serbestlik h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131na karar verildi\u011fi, ancak tekerr\u00fcre esas al\u0131nan ilam\u0131n, san\u0131\u011f\u0131n g\u00fcncel adli sicil kayd\u0131nda bulunmad\u0131\u011f\u0131, silinmi\u015f oldu\u011fu, san\u0131\u011f\u0131n adli sicil kayd\u0131nda tekerr\u00fcre esas ba\u015fka ilam\u0131nda bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmakla, san\u0131k hakk\u0131nda tekerr\u00fcr h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 bulunmu\u015f ve bu ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n d\u00fczeltilmesi m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr\u201d[20].<\/p>\n
12. DEL\u0130LLEND\u0130RME <\/p>\n
Hakaret su\u00e7lar\u0131nda delil ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n titizlikle yap\u0131lmas\u0131 \u015fartt\u0131r. \u00d6zellikle dijital ortamdaki hakaret eylemlerinde failin tespiti ve eylemle ili\u015fkinin belirlenmesi \u00f6nem arz etmektedir. Hukuk g\u00fcvenli\u011fi ve adaletin tecellisi soru\u015fturmada do\u011fru ve hukuka uygun y\u00f6ntemlerle delil tespitini zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. <\/p>\n
CMK’n\u0131n 170\/2. maddesine g\u00f6re kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131labilmesi i\u00e7in soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda toplanan delillere g\u00f6re su\u00e7un i\u015flendi\u011fine dair yeterli \u015f\u00fcphe bulunmas\u0131 gerekir. Su\u00e7 ihbar veya \u015fik\u00e2yeti yoluyla soru\u015fturma yaparak maddi ger\u00e7e\u011fe ula\u015fma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ve yetkisi bulunan Cumhuriyet savc\u0131s\u0131, soru\u015fturma sonucunda elde edilen delilleri de\u011ferlendirerek kamu davas\u0131 a\u00e7may\u0131 gerektirir nitelikte yeterli \u015f\u00fcphe olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 takdir edecektir. Ancak soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n delil de\u011ferlendirmesiyle, kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda h\u00e2kimin delilleri de\u011ferlendirmesi birbirinden farkl\u0131 \u00f6zelliklere sahiptir. CMK’n\u0131n 170\/2. maddesine g\u00f6re soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda toplanan deliller kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeterli \u015f\u00fcphe olu\u015fturup olu\u015fturmad\u0131klar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde incelemeye tabi tutulurken, kovu\u015fturma a\u015famas\u0131nda, isnat edilen su\u00e7un i\u015flenip i\u015flenmedi\u011fi hususunda mahk\u00fbmiyete yeter olup olmad\u0131\u011f\u0131 ve tam bir vicdani kanaat olu\u015fturup olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirilmektedir[21].<\/p>\n
Yarg\u0131tay 4. Ceza Dairesi\u2019nin 15\/03\/2021 tarihli ve 2021\/1361 esas, 2021\/9218 karar say\u0131l\u0131 karar\u0131na g\u00f6re , “… m\u00fc\u015ftekinin \u015fikayeti \u00fczerine ba\u015flat\u0131lan soru\u015fturmada, s\u00f6z konusu sosyal medya hesab\u0131 ile ilgili a\u00e7\u0131k kaynak ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yapt\u0131r\u0131lmas\u0131, \u015f\u00fcphelilerin kimlik bilgilerinin kolluk marifeti ile tespitinin sa\u011flanmas\u0131, tespiti durumunda savunmalar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 ve sonucuna g\u00f6re karar verilmesi gerekirken etkin soru\u015fturma yap\u0131lmadan kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na dair karar verilmesi hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu nedenle sosyal medyada hakaret eylemleri ile ilgili olarak Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n \u015f\u00fcphelinin tespitine y\u00f6nelik olarak ilgili kurumlardan ara\u015ft\u0131rma yapmas\u0131, \u015fart olup \u015f\u00fcphelinin tespitine y\u00f6nelik olarak gerekli t\u00fcm soru\u015fturma i\u015flemleri yap\u0131ld\u0131ktan sonra, \u015f\u00fcphelinin tespiti halinde iddianame d\u00fczenlenmesi, tespit edilemedi\u011fi takdirde ise daimi arama karar\u0131 al\u0131narak dava zamana\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcresince soru\u015fturmaya devam edilmesi gerekir. Nitekim Yarg\u0131tay\u2019\u0131n ayn\u0131 do\u011frultudaki bir karar\u0131nda \u015f\u00f6yle denilmektedir; \u201cSomut olayda m\u00fc\u015fteki vekilinin, “@….79″ isimli facebook hesab\u0131ndan yap\u0131lan \u201cE\u015f\u015fekler \u00e7\u0131km\u0131\u015f meydana, ay Almanya b\u00f6yle biz b\u00f6yle, gitte ge\u00e7mi\u015fini kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r geri zek\u00e2l\u0131 ahmak herifler” \u015feklindeki payla\u015f\u0131m\u0131, \u015f\u00fcphelinin kendi hesab\u0131nda payla\u015fmak suretiyle m\u00fcvekkiline kar\u015f\u0131 hakaret su\u00e7unun i\u015flendi\u011finden bahisle yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fik\u00e2yet \u00fczerine, Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca facebook isimli sosyal payla\u015f\u0131m sitesi ile ilgili olarak yap\u0131lan istinabe taleplerinin, sitenin faaliyet merkezinin bulundu\u011fu Amerika Birle\u015fik Devletleri adI\u00ee makamlar\u0131nca cevaplanmad\u0131\u011f\u0131, a\u00e7\u0131k kimlik bilgileri tespit edilemeyen \u015f\u00fcpheli hakk\u0131nda kovu\u015fturma imkan\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na dair karar verilmesi karar\u0131 usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturmaktad\u0131r\u201d[22].<\/p>\n
Hakaret su\u00e7lar\u0131nda bilimsel ve\/veya teknik delillerin bulunmad\u0131\u011f\u0131 hallerde tan\u0131k ya da tan\u0131klar\u0131n soru\u015fturma ve\/veya kovu\u015fturma a\u015famalar\u0131nda de\u011fi\u015fen ve birbiriyle \u00e7eli\u015fen beyanlar\u0131na mahkemenin neden \u00fcst\u00fcnl\u00fck tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 yeterince ortaya konulup tart\u0131\u015f\u0131lmak suretiyle mahk\u00fbmiyet veya beraat karar\u0131 verilmelidir.<\/p>\n
Avukat Cenk Ayhan APAYDIN<\/p>\n
—————<\/p>\n
[1] Hakeri, Hakan \/Tekin, Derya, Tart\u0131\u015fmal\u0131 Sorularda T\u00fcrk Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler, 2.Bask\u0131, Ankara, 2022, 245,247<\/p>\n
[2] San\u0131k T\u00fclay \u2026n kat\u0131lan K..n’e hitaben s\u00f6yledi\u011fi kabul edilen \u201cterbiyesiz\u201d \u015feklindeki s\u00f6z\u00fcn, muhatab\u0131n onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 rencide edici boyutta olmay\u0131p, rahats\u0131z edici kaba s\u00f6z niteli\u011finde oldu\u011fu ve dolay\u0131s\u0131yla hakaret su\u00e7unun unsurlar\u0131 itibari ile olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetilmeden, san\u0131\u011f\u0131n beraat\u0131 yerine hakaret eyleminin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 oldu\u011fu kabul edilerek ceza verilmesine yer olmad\u0131\u011f\u0131na karar verilmesi…,” bozmay\u0131 gerektirmektedir. Yarg\u0131tay 4 CD’nin 2016\/9515 esas 2020\/8059 karar say\u0131l\u0131 ilam\u0131.<\/p>\n
[3] Yarg\u0131tay 1. Ceza Dairesi\u2019nin 12.05.2025 tarihli, 2023\/3458 esas ve 2025\/8814 say\u0131l\u0131 karar\u0131 (UYAP isimli Yarg\u0131tay kararlar\u0131na \u00f6zel eri\u015fim sa\u011flayan sistemden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r).<\/p>\n
[4] Koca\/\u00dcz\u00fclmez, T\u00fcrk Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmleri, 477,478<\/p>\n
[5] Koca\/\u00dcz\u00fclmez, T\u00fcrk Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler, 477; Tezcan\/Erdem\/\u00d6nok, Teorik Ve Pratik Ceza \u00d6zel Hukuku, 641<\/p>\n
[6] Koca\/\u00dcz\u00fclmez, T\u00fcrk Ceza Hukuku \u00d6zel H\u00fck\u00fcmleri, 477; Tezcan\/Erdem\/\u00d6nok, Teorik Ve Pratik Ceza \u00d6zel Hukuku, 644<\/p>\n
[7] Yarg\u0131tay 4. Ceza Dairesi\u2019nin 06. 01. 2025 tarihli, 2022\/13422 esas ve 2025\/1 say\u0131l\u0131 karar\u0131<\/p>\n
[8] Koca\/\u00dcz\u00fclmez, \u00d6zel H\u00fck\u00fcmler, 432<\/p>\n
[9] TCK\u2019n\u0131n 125.Maddesi\u2019nin gerek\u00e7esi.<\/p>\n
[10] Apayd\u0131n, Cengiz, Gen\u00e7lik Ceza Hukuku, 94-95<\/p>\n
[11] Yarg\u0131tay 4. Ceza Dairesi\u2019nin 3. 03. 2025 tarihli, 2022\/11220 esas ve 2025\/3987 say\u0131l\u0131 karar\u0131 <\/p>\n
[12] Artu\u00e7, Ki\u015filere Kar\u015f\u0131 Su\u00e7lar, 1238; Haf\u0131zo\u011fullar\u0131-Kur\u015fun, \u015eerefe Kar\u015f\u0131 Su\u00e7lar, 55; Parlar\/Hatipo\u011flu, Ceza Kanunu Yorumu, 1022.<\/p>\n
[13] Ayn\u0131 y\u00f6nde Yenid\u00fcnya\/Al\u015fahin, a. g. m, 70.<\/p>\n
[14] Yarg\u0131tay 4. Ceza Dairesi\u2019nin 03. 03. 2025 tarihli, 2023\/16704 esas ve 2025\/3892 say\u0131l\u0131 karar\u0131 <\/p>\n
[15] Yarg\u0131tay 6. Ceza Dairesi\u2019nin 18. 12. 2024 tarihli, 2024\/4021 esas ve 2024\/13491 say\u0131l\u0131 karar\u0131<\/p>\n
[16] Yarg\u0131tay 1. Ceza Dairesi\u2019nin 12. 12. 2024 tarihli, 2023\/6682 esas ve 2024\/8412 say\u0131l\u0131 karar\u0131<\/p>\n
[17] Yarg\u0131tay 6. Ceza Dairesi\u2019nin 19. 12. 2024 tarihli, 2023\/11362 esas ve 2024\/13572 say\u0131l\u0131 karar\u0131 <\/p>\n
[18] Hakarette mahkeme se\u00e7imlik cezalardan birini tercih edebilmektedir. \u00d6rne\u011fin san\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine at\u0131l\u0131 m\u00fc\u015ftekiye y\u00f6nelik olarak hakaret su\u00e7unu i\u015fledi\u011fi yap\u0131lan yarg\u0131lamada s\u00fcbuta ermekle; san\u0131\u011f\u0131n eylemine uyan TCK\u2019n\u0131n 125\/2 maddesi yollamas\u0131yla TCK\u2019n\u0131n 125\/1 maddesi gere\u011fince takdiren ve tercihen 90 g\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na, san\u0131\u011f\u0131n bir su\u00e7 i\u015fleme karar\u0131n\u0131n icras\u0131 kapsam\u0131nda, de\u011fi\u015fik zamanlarda bir ki\u015fiye kar\u015f\u0131 ayn\u0131 su\u00e7u birden fazla kez i\u015fledi\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, TCK\u2019n\u0131n 43\/1 maddesi gere\u011fince cezas\u0131ndan 1\/4 oran\u0131nda art\u0131r\u0131m yap\u0131larak 112 g\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na, san\u0131\u011f\u0131n ge\u00e7mi\u015fi, sosyal ili\u015fkileri, yarg\u0131lama s\u00fcrecindeki davran\u0131\u015flar\u0131 lehine takdiri indirim sebebi kabul edilerek TCK\u2019n\u0131n 62. maddesi gere\u011fince cezas\u0131ndan takdiren 1\/6 oran\u0131nda indirim yap\u0131larak 93 g\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na, san\u0131k hakk\u0131nda verilen 93 g\u00fcn adli para cezas\u0131n\u0131n, g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc TCK 52\/2 maddesi gere\u011fi 100,00-TL\u2019den hesaplanarak,9300TL adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na, san\u0131\u011f\u0131n g\u00fcncel sab\u0131ka kayd\u0131na g\u00f6re su\u00e7 i\u015flemeye e\u011filimli ki\u015fili\u011fi nazara al\u0131narak ilerde tekrar su\u00e7 i\u015flemeyece\u011fi hususunda mahkememizde olumlu kanaat olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 dolay\u0131s\u0131yla 5271 say\u0131l\u0131 CMK\u2019n\u0131n 231. maddesinde belirtilen ko\u015fullar olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131ndan san\u0131k hakk\u0131nda h\u00fckm\u00fcn a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n geri b\u0131rak\u0131lmas\u0131na yer olmad\u0131\u011f\u0131na, san\u0131\u011fa verilen cezan\u0131n niteli\u011fi gere\u011fi san\u0131k hakk\u0131nda 5237 Say\u0131l\u0131 TCK\u2019n\u0131n 51. ve 53. maddesinin uygulanmas\u0131na yer olmad\u0131\u011f\u0131na karar verilmi\u015ftir, \u015feklinde h\u00fck\u00fcm kurulabilir.<\/p>\n
[19] Yarg\u0131tay 1. Ceza Dairesi\u2019nin 12. 02. 2025 tarihli, 2023\/3467 esas ve 2025\/8812 say\u0131l\u0131 karar\u0131 (UYAP isimli Yarg\u0131tay kararlar\u0131na \u00f6zel eri\u015fim sa\u011flayan sistemden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r).<\/p>\n
[20] Yarg\u0131tay 6. Ceza Dairesi\u2019nin 14. 05. 2025 tarihli, 2023\/14724 esas ve 2025\/5262 say\u0131l\u0131 karar\u0131<\/p>\n
[21] Yarg\u0131tay 4. Ceza Dairesi\u2019nin 18. 10. 2022 tarihli, 2022\/8092 esas ve 2022\/20186 say\u0131l\u0131 karar\u0131 <\/p>\n
[22] Yarg\u0131tay 4. Ceza Dairesi\u2019nin 18. 10. 2022 tarihli, 2022\/8092 esas ve 2022\/20186 say\u0131l\u0131 karar\u0131\u00a0Hukuki Haber<\/p>\n
Haberin Al\u0131nt\u0131land\u0131\u011f\u0131 Kaynak: www.hukukihaber.net<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Hakaret su\u00e7u TCK\u2019n\u0131n 125. maddesinde \u015f\u00f6yle d\u00fczenlenmektedir; (1) Bir kimseye onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya s\u00f6vmek suretiyle bir kimsenin onur, \u015feref ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na sald\u0131ran ki\u015fi, \u00fc\u00e7 aydan iki y\u0131la kadar hapis veya adl\u00ee para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. Ma\u011fdurun g\u0131yab\u0131nda hakaretin cezaland\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in fiilin en az \u00fc\u00e7 ki\u015fiyle ihtilat ederek i\u015flenmesi gerekir. (2) Fiilin, ma\u011fduru muhatap alan sesli, yaz\u0131l\u0131 veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fc bir iletiyle i\u015flenmesi halinde, yukar\u0131daki f\u0131krada belirtilen cezaya h\u00fckmolunur. (3) Hakaret su\u00e7unun; a) Kamu g\u00f6revlisine kar\u015f\u0131 g\u00f6revinden dolay\u0131, b) Dini, siyasi, sosyal, felsefi inan\u00e7, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaatlerini a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan, de\u011fi\u015ftirmesinden, yaymaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan, mensup oldu\u011fu dinin emir ve yasaklar\u0131na uygun davranmas\u0131ndan dolay\u0131, c) Ki\u015finin mensup bulundu\u011fu dine g\u00f6re kutsal say\u0131lan de\u011ferlerden bahisle, 50 29\/6\/2005 tarihli ve 5377 say\u0131l\u0131 Kanunun 15 inci maddesiyle bu f\u0131krada yer alan “ya da yak\u0131\u015ft\u0131rmalarda bulunmak” ibaresi madde metinden \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015flenmesi halinde, cezan\u0131n alt s\u0131n\u0131r\u0131 bir y\u0131ldan az olamaz. (4) Hakaretin alenen i\u015flenmesi halinde ceza alt\u0131da biri oran\u0131nda art\u0131r\u0131l\u0131r. (5) Kurul h\u00e2linde \u00e7al\u0131\u015fan kamu g\u00f6revlilerine g\u00f6revlerinden dolay\u0131 hakaret edilmesi h\u00e2linde su\u00e7, kurulu olu\u015fturan \u00fcyelere kar\u015f\u0131 i\u015flenmi\u015f say\u0131l\u0131r. Ancak, bu durumda zincirleme su\u00e7a ili\u015fkin madde h\u00fck\u00fcmleri uygulan\u0131r. 1. GENEL OLARAK Hakaret su\u00e7unun korudu\u011fu de\u011fer sayg\u0131nl\u0131k ve \u015fereftir. Madde gerek\u00e7esinde; …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-118792","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n