\u0130la\u00e7 tedavileri, kimyasal bile\u015fiklerin insan v\u00fccudu \u00fczerindeki etkilerine dayand\u0131\u011f\u0131ndan, do\u011fas\u0131 gere\u011fi \u00e7e\u015fitli belirsizlikleri b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Bu belirsizlik, \u00f6zellikle bireyler aras\u0131 fizyolojik farkl\u0131l\u0131klar\u0131n ilac\u0131n etkileri \u00fczerinde de\u011fi\u015fken sonu\u00e7lar do\u011furabilmesi ger\u00e7e\u011finden kaynaklanmaktad\u0131r. Ayn\u0131 ila\u00e7, farkl\u0131 hastalarda de\u011fi\u015fik tepkilere yol a\u00e7abilir; bu durum, ila\u00e7 tedavisinin \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirli\u011fini s\u0131n\u0131rland\u0131rmakta ve hekimlerin tedavi s\u00fcrecindeki \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc daha da \u00f6nemli h\u00e2le getirmektedir.<\/p>\n
Hekimler, mesleki sorumluluklar\u0131 gere\u011fi yaln\u0131zca te\u015fhis ve tedavi y\u00f6ntemleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmay\u0131p, ila\u00e7lar\u0131n etkileri, dozajlar\u0131 ve muhtemel riskleri hakk\u0131nda da bilgi sahibi olmal\u0131d\u0131r. T\u0131pta meydana gelen bilimsel ve teknolojik geli\u015fmeleri takip etmek, bu \u00e7er\u00e7evede ila\u00e7larla ilgili yenilikleri ve uyar\u0131lar\u0131 dikkate almak hekimlik mesle\u011finin temel bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
\u0130la\u00e7 Tedavisinde Hekim Hatas\u0131n\u0131n Tespiti<\/p>\n
\u0130stenmeyen ila\u00e7 etkilerinin klinik olarak \u00f6zg\u00fcn bir hastal\u0131k tablosu \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, \u00e7o\u011fu zaman bu etkilerin hekim taraf\u0131ndan dahi fark edilmesini zorla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Bu durum, ila\u00e7 tedavilerinde beklenmedik komplikasyonlar\u0131n tespitini ve hekim hatas\u0131n\u0131n ispat\u0131n\u0131 hukuki a\u00e7\u0131dan son derece karma\u015f\u0131k h\u00e2le getirmektedir. Nitekim yaln\u0131zca zarar meydana gelmi\u015f olmas\u0131, hekimin hukuki olarak sorumlu tutulmas\u0131 i\u00e7in yeterli de\u011fildir; hekimin kusurunun varl\u0131\u011f\u0131 ile zarar aras\u0131nda uygun bir illiyet ba\u011f\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 da zorunludur.<\/p>\n
Yarg\u0131 kararlar\u0131, ila\u00e7 tedavilerinden kaynaklanan zararlar s\u00f6z konusu oldu\u011funda hekimin sorumlulu\u011funun do\u011fabilmesi i\u00e7in, zarar ile t\u0131bbi m\u00fcdahale aras\u0131nda a\u00e7\u0131k ve kesin bir nedensellik ba\u011f\u0131n\u0131n kurulmas\u0131n\u0131 \u015fart ko\u015fmaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda, hekimin sorumlu tutulabilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle zarar g\u00f6ren olgunun ila\u00e7 tedavisinden kaynakland\u0131\u011f\u0131 ispatlanmal\u0131; ard\u0131ndan ise hekimin bu tedavi s\u00fcrecinde kusurlu, ihmalk\u00e2r ya da hatal\u0131 davrand\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde ortaya konulmal\u0131d\u0131r. Bu \u015fartlar\u0131n birlikte ger\u00e7ekle\u015fmesi durumunda hekimin hukuki sorumlulu\u011funa gidilebilecektir.<\/p>\n
\u0130la\u00e7 Tedavisinde Hekimin Sorumlulu\u011funu Meydana Getiren Uygulama Hatalar\u0131 Nelerdir?<\/p>\n
Hekimlerin ila\u00e7lara ili\u015fkin sorumluluklar\u0131, yaln\u0131zca ilac\u0131n re\u00e7ete edilmesiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmay\u0131p; tedavi s\u00fcrecinin bir\u00e7ok a\u015famas\u0131n\u0131 kapsamaktad\u0131r. Bu kapsamda hekimden beklenen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler, ilac\u0131n uygun dozda ve do\u011fru kullan\u0131m \u015fekliyle belirlenmesi, hastan\u0131n potansiyel yan etkiler hakk\u0131nda bilgilendirilmesi, ila\u00e7 kullan\u0131m s\u00fcrecinin izlenmesi ve gerekti\u011finde m\u00fcdahalede bulunulmas\u0131 gibi sorumluluklar\u0131 i\u00e7erir. Ayr\u0131ca, ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131na ba\u011fl\u0131 bir zarar meydana gelmi\u015fse, hekimin bu zarar\u0131n b\u00fcy\u00fcmesini engellemesi ve hastaya zarar veren etkeni ortadan kald\u0131rmaya y\u00f6nelik gerekli tedaviyi sa\u011flamas\u0131 da sorumluluk alan\u0131na d\u00e2hildir.Bu s\u00fcre\u00e7lerin herhangi birinde, t\u0131p biliminin g\u00fcncel ve kabul g\u00f6ren standartlar\u0131na ayk\u0131r\u0131 davran\u0131lmas\u0131 durumunda, hekimin hukuki ve mesleki sorumlulu\u011fu do\u011fabilir. Bu t\u00fcr ihlaller, t\u0131bbi uygulama hatalar\u0131 (malpraktis) kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilir. \u0130la\u00e7 tedavisine ili\u015fkin uygulama hatalar\u0131, do\u011frudan hastan\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde olumsuz sonu\u00e7lara yol a\u00e7abilece\u011fi gibi, hekimin hukuki sorumlulu\u011funu da g\u00fcndeme getirmektedir.<\/p>\n
\u0130la\u00e7 tedavisinde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan ba\u015fl\u0131ca uygulama hatalar\u0131na; hasta \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fcn (anamnez) yetersiz veya hatal\u0131 \u015fekilde al\u0131nmas\u0131, yanl\u0131\u015f ya da eksik te\u015fhis konulmas\u0131, tedaviye y\u00f6nelik endikasyonun hatal\u0131 belirlenmesi, birden fazla ilac\u0131n etkile\u015fimlerinin g\u00f6z ard\u0131 edilmesi, ilac\u0131n uygulama dozunun veya s\u00fcresinin yanl\u0131\u015f belirlenmesi ve hastan\u0131n yeterli d\u00fczeyde ayd\u0131nlat\u0131lmamas\u0131 gibi durumlar \u00f6rnek g\u00f6sterilebilir. Bu t\u00fcr hatalar, hekimin bilgi eksikli\u011finden ya da mesleki \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmemesinden kaynaklanabilece\u011fi gibi, sistemsel eksikliklerin sonucu olarak da ortaya \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n
Do\u011fru Anamnez Alman\u0131n \u00d6nemi ve Anamnez Hatalar\u0131n\u0131n Yol A\u00e7t\u0131\u011f\u0131 Sorunlar<\/p>\n
\u0130la\u00e7 tedavisine ba\u015flanmadan \u00f6nce hastadan al\u0131nacak t\u0131bbi \u00f6yk\u00fc (anamnez), hekimin do\u011fru tan\u0131 ve uygun tedavi s\u00fcreci olu\u015fturabilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayati bir \u00f6neme sahiptir. Bu a\u015famada hekim; hastan\u0131n halihaz\u0131rda kulland\u0131\u011f\u0131 ila\u00e7lar\u0131, fizyolojik durumunu, mevcut hastal\u0131k ge\u00e7mi\u015fini, bilinen alerjilerini ve ila\u00e7lara kar\u015f\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi \u00f6nceki reaksiyonlar\u0131 dikkatle sorgulamal\u0131d\u0131r. S\u00f6z konusu bilgilerin eksik ya da hatal\u0131 al\u0131nmas\u0131, hem tedavi s\u00fcrecini hem de hasta g\u00fcvenli\u011fini ciddi \u015fekilde tehlikeye atabilmektedir.<\/p>\n
Hasta \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fcn yeterince al\u0131nmamas\u0131, do\u011frudan t\u0131bbi uygulama hatas\u0131 (malpraktis) olarak de\u011ferlendirilir. Zira hastada mevcut olan ila\u00e7 intolerans\u0131 ya da alerjik yatk\u0131nl\u0131k, bu s\u00fcre\u00e7te tespit edilmelidir. Aksi h\u00e2lde, yanl\u0131\u015f ila\u00e7 se\u00e7imi, hatal\u0131 dozaj uygulamas\u0131 ve bunun neticesinde ortaya \u00e7\u0131kan advers etkiler ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz h\u00e2le gelebilir. Bu gibi durumlarda, hekimin \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmemesi nedeniyle ila\u00e7 tedavisinden do\u011fan zararlardan hukuken sorumlu tutulmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
\u00d6zellikle alerjik reaksiyonlar veya ila\u00e7 direnci gibi ciddi komplikasyonlar, \u00e7o\u011funlukla hasta \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fcn eksik al\u0131nmas\u0131yla do\u011frudan ili\u015fkilidir. Bu t\u00fcr ihmaller, tedavinin ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 olumsuz etkiledi\u011fi gibi, hastada geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na da neden olabilir. Dolay\u0131s\u0131yla, hasta \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fcn titizlikle ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde al\u0131nmas\u0131, hekimin mesleki sorumlulu\u011funun ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olarak de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n
Te\u015fhiste Yap\u0131lan Hatalar ve Hekimin Mesleki Sorumlulu\u011fu<\/p>\n
T\u0131bbi m\u00fcdahalenin ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 olan te\u015fhis s\u00fcreci, tedavi y\u00f6nteminin do\u011fru belirlenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayati bir \u00f6neme sahiptir. Te\u015fhiste yap\u0131lan hata ya da eksiklik, yaln\u0131zca yanl\u0131\u015f bir tedaviye de\u011fil, ayn\u0131 zamanda hastan\u0131n klinik durumuna uygun olmayan bir ila\u00e7la m\u00fcdahalede bulunulmas\u0131na yol a\u00e7ar. Bu durum, hastan\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ciddi sonu\u00e7lar do\u011furabilece\u011fi gibi, hekimin hukuki sorumlulu\u011funu da g\u00fcndeme getirir.<\/p>\n
\u00d6zellikle gerekli laboratuvar ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme tetkikleri yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n, yaln\u0131zca klinik g\u00f6zleme dayal\u0131 olarak konulan tan\u0131lar, Yarg\u0131tay i\u00e7tihatlar\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a te\u015fhis hatas\u0131 olarak de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Bu t\u00fcr durumlarda, hekimden beklenen mesleki \u00f6zenin g\u00f6sterilmemesi nedeniyle do\u011fan zarar, t\u0131bbi uygulama hatas\u0131 (malpraktis) kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmekte ve hekimin sorumlulu\u011funa gidilmektedir.<\/p>\n
Yanl\u0131\u015f \u0130la\u00e7, Yanl\u0131\u015f Doz: Endikasyon Hatas\u0131n\u0131n Sa\u011fl\u0131k ve Hukuk Boyutu<\/p>\n
T\u0131bbi tedavi s\u00fcrecinde ilac\u0131n endikasyona uygun \u015fekilde re\u00e7etelenmesi, hekimin temel y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinden biridir. Endikasyon hatas\u0131; hastal\u0131\u011f\u0131n te\u015fhisine uygun olmayan, etkisiz veya gereksiz bir ilac\u0131n yaz\u0131lmas\u0131 ya da yaz\u0131lmas\u0131 gereken ilac\u0131n hi\u00e7 re\u00e7etelenmemesi gibi durumlar\u0131 kapsamaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda, isim benzerli\u011fi nedeniyle yanl\u0131\u015f ilac\u0131n re\u00e7ete edilmesi, hatal\u0131 dozaj, gereksiz ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 ya da ge\u00e7 re\u00e7ete verilmesi gibi uygulamalar, endikasyon hatas\u0131n\u0131n tipik \u00f6rnekleri aras\u0131nda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
Endikasyon hatas\u0131, yaln\u0131zca yanl\u0131\u015f ila\u00e7 verilmesiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Etkinli\u011fi \u015f\u00fcpheli ya da \u00e7a\u011fda\u015f t\u0131p uygulamalar\u0131yla ba\u011fda\u015fmayan ila\u00e7lar\u0131n tercih edilmesi, hastaya daha uygun ve modern bir tedavi se\u00e7ene\u011fi varken eski ve etkisiz ila\u00e7larla m\u00fcdahale edilmesi veya ilac\u0131n yanl\u0131\u015f kullan\u0131m talimatlar\u0131yla sunulmas\u0131 da bu kapsamda de\u011ferlendirilir. Ayr\u0131ca endikasyon mevcut oldu\u011fu h\u00e2lde hekimin gerekli ilac\u0131 yazmamas\u0131 da ihmal say\u0131larak sorumluluk do\u011furur.<\/p>\n
\u0130la\u00e7 Etkile\u015fimleri Nedeniyle Artan Yan Etki Riskleri ve Hekimin Rol\u00fc<\/p>\n
Hastal\u0131\u011f\u0131n tedavisinde birden fazla ilac\u0131n ayn\u0131 anda kullan\u0131lmas\u0131 durumunda, hekimlerin ila\u00e7lar aras\u0131ndaki olas\u0131 etkile\u015fimleri dikkatle de\u011ferlendirmesi gerekmektedir. Bu etkile\u015fimlerin g\u00f6z ard\u0131 edilmesi halinde, hekimin hukuki sorumlulu\u011fu do\u011fabilir. \u00c7oklu ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131nda, ila\u00e7lar\u0131n yan etkilerinin g\u00f6r\u00fclme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 artmakta; iki ilac\u0131n birlikte kullan\u0131m\u0131nda yan etki riski yakla\u015f\u0131k %5 iken, yedi veya daha fazla ilac\u0131n e\u015f zamanl\u0131 kullan\u0131m\u0131nda bu risk %100’e kadar y\u00fckselmektedir. Bu nedenle, \u00f6zellikle ya\u015fl\u0131 hastalara ila\u00e7 re\u00e7ete edilirken, hekimlerin titiz ve \u00f6zenli davranmas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n
Tedavi S\u00fcrecinde \u0130lac\u0131n Hatal\u0131 Uygulanmas\u0131<\/p>\n
Tedavi amac\u0131yla verilen ilac\u0131n yanl\u0131\u015f farmas\u00f6tik formda uygulanmas\u0131, hekimin gerekli \u00f6zen ve dikkati g\u00f6stermedi\u011finin bir g\u00f6stergesidir ve bu durum hekimin hukuki sorumlulu\u011funu do\u011furur. \u0130lac\u0131n kullan\u0131m\u0131na ba\u015flad\u0131ktan sonra istenmeyen yan etkiler ortaya \u00e7\u0131kabilir; bu nedenle hekim, tedavi s\u00fcresi boyunca hastan\u0131n durumunu d\u00fczenli olarak izlemelidir. \u0130lac\u0131n hastaya zarar vermesi halinde, hekimin zaman\u0131nda m\u00fcdahale ederek gerekli \u00f6nlemleri almas\u0131 gerekmektedir. Aksi takdirde, yani istenmeyen etkiler fark edilip \u00f6nlem al\u0131nmazsa ya da yetersiz \u00f6nlem al\u0131n\u0131rsa, ortaya \u00e7\u0131kan zararlardan hekim sorumlu tutulacakt\u0131r.<\/p>\n
\u0130la\u00e7 Kullan\u0131m\u0131nda Ayd\u0131nlatma Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc: Hekimin Hukuki ve Mesleki Sorumlulu\u011fu<\/p>\n
Hekimlik Meslek Eti\u011fi Kurallar\u0131’n\u0131n 26. maddesi, hastaya yap\u0131lacak ayd\u0131nlatman\u0131n kapsam\u0131n\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u015fekilde d\u00fczenlemektedir. Buna g\u00f6re hekim, tedaviye ba\u015flamadan \u00f6nce hastaya tedavinin i\u00e7eri\u011fi, kullan\u0131lacak ila\u00e7lar\u0131n riskleri ve olas\u0131 yan etkileri hakk\u0131nda kapsaml\u0131 bilgi vermeli; yan etkiler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda hastan\u0131n tekrar ba\u015fvurmas\u0131 gerekti\u011fini a\u00e7\u0131klamal\u0131, ilac\u0131n kullan\u0131lmamas\u0131 durumunda hastal\u0131\u011f\u0131n seyri hakk\u0131nda bilgilendirmeli ve ilac\u0131n do\u011fru kullan\u0131m \u015fekli ile dikkat edilmesi gereken hususlar\u0131 detayl\u0131 olarak aktarmal\u0131d\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7te hastan\u0131n teredd\u00fctleri giderilmeli ve hastan\u0131n bilin\u00e7li, \u00f6zg\u00fcr bir \u015fekilde tedavi karar\u0131n\u0131 verebilmesi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Hastan\u0131n yeterince ayd\u0131nlat\u0131lmadan uygulanan ila\u00e7 tedavisi hukuka ayk\u0131r\u0131 olup, bu durumda hekim ortaya \u00e7\u0131kan zarardan sorumludur. Hekimin, ila\u00e7 prospekt\u00fcs\u00fcnde yer alan bilgiler nedeniyle ayd\u0131nlatma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden kurtulmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Uygulamada, standart ve y\u00fczeysel haz\u0131rlanm\u0131\u015f ayd\u0131nlatma metinlerinin yeterli bilgilendirme sa\u011flamamas\u0131 nedeniyle ge\u00e7erli bir onam (r\u0131za) al\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmamakta ve bu durum Yarg\u0131tay kararlar\u0131nda da a\u00e7\u0131k\u00e7a vurgulanmaktad\u0131r.<\/p>\n
Hekimlerin \u0130la\u00e7 Yazma S\u00fcrecindeki Hukuki Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri Nelerdir?<\/p>\n
A. Hekimin Tazminat Sorumlulu\u011fu<\/p>\n
Hekimin uygulad\u0131\u011f\u0131 ila\u00e7 tedavisinin hukuka uygun say\u0131labilmesi i\u00e7in bir dizi \u015fart\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi gerekmektedir. Bunlar aras\u0131nda hastan\u0131n ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015f r\u0131zas\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131, tedavinin yetkili hekim taraf\u0131ndan planlanmas\u0131, t\u0131p biliminin kabul etti\u011fi y\u00f6ntem ve kurallar\u0131n uygulanmas\u0131 ile hastan\u0131n \u00fcst\u00fcn yarar\u0131n\u0131n veya kamu yarar\u0131n\u0131n g\u00f6zetilmesi yer almaktad\u0131r. Hekimin, tedavi \u00f6ncesinde hastan\u0131n t\u0131bbi \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc almas\u0131, do\u011fru te\u015fhis koymas\u0131, uygun tedavi y\u00f6ntemini se\u00e7mesi ve hastay\u0131 kapsaml\u0131 bi\u00e7imde bilgilendirerek onam\u0131n\u0131 almas\u0131 temel y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerindendir.<\/p>\n
Hekim, hastan\u0131n kendi tedavi s\u00fcreciyle ilgili karar verme hakk\u0131na sayg\u0131 g\u00f6stermeli, ilac\u0131n fayda ve risklerini hastaya a\u00e7\u0131k\u00e7a sunarak, hastan\u0131n bilin\u00e7li bir \u015fekilde karar vermesine imk\u00e2n tan\u0131mal\u0131d\u0131r. Hasta, tedavinin yararlar\u0131 ile risklerini ve tedavi edilmemesi durumunda ortaya \u00e7\u0131kabilecek sonu\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rarak \u00f6zg\u00fcr iradesiyle tercih yapabilmelidir. Ancak hekim, ilac\u0131n tedavi edici etkisini garanti etmek zorunda de\u011fildir; fakat t\u0131p bilimi standartlar\u0131 ve mesleki \u00f6zen gere\u011fi gerekli dikkat ve titizli\u011fi g\u00f6stermelidir.<\/p>\n
Hekimin, t\u0131bbi standartlara ayk\u0131r\u0131 hareket etmesi, \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ihlal etmesi veya hatal\u0131 ila\u00e7 tedavisi uygulamas\u0131 durumunda hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131ktan ve kusurdan s\u00f6z edilir. Kusur, hekimin kasten veya ihmal sonucu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmemesi olarak tan\u0131mlan\u0131r. Tazminat talebi i\u00e7in ise zarar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 zorunludur; zarar olmadan tazminattan s\u00f6z edilemez. Maddi zarar, hastan\u0131n sa\u011fl\u0131k durumu ile tedavi \u00f6ncesi durum aras\u0131ndaki malvarl\u0131\u011f\u0131 etkisi olarak, manevi zarar ise hastan\u0131n \u00e7ekti\u011fi ac\u0131 ve elem olarak de\u011ferlendirilir.<\/p>\n
Hekimin kusurlu ila\u00e7 tedavisi sonucunda hastada meydana gelen zarar ile hekimin davran\u0131\u015f\u0131 aras\u0131nda illiyet ba\u011f\u0131 kurulabilmelidir. Ancak tedavi sonucunu garanti etmek t\u0131p hukuku a\u00e7\u0131s\u0131ndan m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131ndan, hastal\u0131\u011f\u0131n do\u011fal seyri nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kan olumsuzluklardan hekim sorumlu tutulamaz. Fakat hekimin kusurlu davran\u0131\u015f\u0131 hastal\u0131\u011f\u0131n seyrini olumsuz etkilediyse, bu durumda sorumluluk do\u011far.<\/p>\n
B. Hekimin Cezai Sorumlulu\u011fu<\/p>\n
T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 86\/3-c maddesi, kamu g\u00f6revi nedeniyle i\u015flenen kasten yaralama su\u00e7unun nitelikli halini d\u00fczenlemektedir. Hekimlik mesle\u011finin kamu g\u00f6revi kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmesi sebebiyle, bu h\u00fckm\u00fcn hekimler a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Hekimlik mesle\u011finin hukuka uygun \u015fekilde icra edilebilmesi i\u00e7in \u00fc\u00e7 temel \u015fart\u0131n bir arada ger\u00e7ekle\u015fmesi gerekmektedir: Birincisi, mesle\u011fin yetkili ki\u015filer taraf\u0131ndan, yani hukuken hekimlik yapmaya yetkili olanlarca icra edilmesi zorunludur. \u00d6rne\u011fin, hekimlik yapmas\u0131 yasaklanm\u0131\u015f bir ki\u015finin mesle\u011fi s\u00fcrd\u00fcrmesi hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u0130kincisi, t\u0131bbi m\u00fcdahalenin t\u0131bbi ve sosyal a\u00e7\u0131dan zorunlu olmas\u0131, yani endikasyonun bulunmas\u0131 gerekir; gereksiz veya uygun olmayan m\u00fcdahaleler hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fart ise, hastan\u0131n ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015f onam\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131d\u0131r; bu, hekimin hastas\u0131n\u0131 ki\u015fisel ve s\u00f6zl\u00fc olarak bilgilendirmesiyle yerine getirilir.<\/p>\n
Hekimlerin cezai sorumlulu\u011fu, hem T\u00fcrk Ceza Kanunu hem de ilgili \u00f6zel kanunlarda d\u00fczenlenmi\u015f su\u00e7 tan\u0131mlar\u0131yla belirlenmi\u015ftir:<\/p>\n
Hekimin, ila\u00e7 tedavisi vermesi gerekirken bunu kendi tasarrufu ile veya hastan\u0131n talebi \u00fczerine yapmamas\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla hastan\u0131n \u00f6lmesi sonucu , T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun (TCK) 83. maddesinde d\u00fczenlenen kasten \u00f6ld\u00fcrmenin ihmali davran\u0131\u015fla i\u015flenmesi su\u00e7u olu\u015fur. Hekim, tedavi ama\u00e7l\u0131 d\u00fczenledi\u011fi re\u00e7etede dikkat ve \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne ayk\u0131r\u0131 davranarak hastan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne yol a\u00e7arsa, TCK\u2019n\u0131n 85. maddesindeki taksirle \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7u meydana gelir. Uygun olmayan ila\u00e7 re\u00e7ete edilmesi sonucu hastada kasten zarar olu\u015fursa, bu durum TCK\u2019n\u0131n 86. maddesinde yer alan kasten yaralama su\u00e7unu te\u015fkil eder. Doktrinde ilac\u0131n adeta bir silah gibi kabul edildi\u011fi ve uygun olmayan ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131n a\u011f\u0131r sonu\u00e7lar do\u011furabilece\u011fi vurgulanmaktad\u0131r. Hekim, bu fiiliyle TCK\u2019n\u0131n 86\/3 maddesine g\u00f6re kasten yaralaman\u0131n nitelikli halini i\u015flemi\u015f say\u0131l\u0131r.Ayr\u0131ca, hekimin ihmali sonucu hastada yaralanma meydana gelmi\u015fse, TCK\u2019n\u0131n 88. maddesinde d\u00fczenlenen kasten yaralaman\u0131n ihmali davran\u0131\u015fla i\u015flenmesi su\u00e7u s\u00f6z konusu olur. Son olarak, hekimin dikkat ve \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne ayk\u0131r\u0131 hareket etmesi nedeniyle hastan\u0131n yaralanmas\u0131 halinde, TCK\u2019n\u0131n 89. maddesinde belirtilen taksirle yaralama su\u00e7u olu\u015fur.<\/p>\n
Hekimlerin doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7u kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmesi \u00e7o\u011funlukla, haks\u0131z menfaat elde etmek amac\u0131yla hukuka ayk\u0131r\u0131 re\u00e7ete d\u00fczenlemeleriyle ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu durum \u00f6zellikle Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu (SGK) gibi kamu kurumlar\u0131na y\u00f6nelik su\u00e7 te\u015fkil eder. Doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7unda ma\u011fdurun kamu kurumu olmas\u0131 sebebiyle, su\u00e7un nitelikli hali uygulanmakta ve ceza oranlar\u0131 art\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, re\u00e7eteler resm\u00ee belge stat\u00fcs\u00fcnde bulundu\u011fundan, bu belgelerin hukuka uygun olmayan \u015fekilde d\u00fczenlenmesi resm\u00ee belgede sahtecilik su\u00e7unu olu\u015fturur. Bu t\u00fcr durumlarda hekimler, hem doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k hem de belge sahtecili\u011fi su\u00e7lar\u0131ndan sorumlu tutulabilmektedir.<\/p>\n
Kamu g\u00f6revlisi s\u0131fat\u0131yla g\u00f6rev yapan hekimin, belirli bir ila\u00e7 firmas\u0131na ait \u00fcr\u00fcnleri re\u00e7ete etmesi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda menfaat sa\u011flamas\u0131, T\u00fcrk Ceza Kanunu kapsam\u0131nda r\u00fc\u015fvet su\u00e7unu olu\u015fturur. Bu t\u00fcr davran\u0131\u015flar, hekimin meslek eti\u011fi ve hukuki y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine ayk\u0131r\u0131 olup, kamu g\u00fcvenini zedeleyen su\u00e7 te\u015fkil etmektedir.<\/p>\n
Kamu g\u00f6revlisi olan hekimlerin, kendilerine veya ba\u015fkalar\u0131na menfaat sa\u011flamak amac\u0131yla hastan\u0131n iradesi \u00fczerinde manevi bask\u0131 kurmalar\u0131 ve g\u00f6revlerinden kaynaklanan n\u00fcfuzu k\u00f6t\u00fcye kullanmalar\u0131, hukuki a\u00e7\u0131dan su\u00e7 te\u015fkil eder. \u00d6rne\u011fin, kamu hastanesinde g\u00f6revli bir hekimin, uygun ila\u00e7 tedavisi i\u00e7in hasta yak\u0131n\u0131ndan para talep etmesi, a\u00e7\u0131k bir icbar ve n\u00fcfuz k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131m\u0131 olarak de\u011ferlendirilir.<\/p>\n
Hekimin, ila\u00e7 re\u00e7ete edilmesine ili\u015fkin bilgileri hukuka ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde payla\u015fmas\u0131, ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan su\u00e7 te\u015fkil eder. \u00d6zellikle psikiyatrik ila\u00e7 kullanan hastalar\u0131n bilgilerini izinsiz a\u00e7\u0131klamas\u0131, bu su\u00e7un somut \u00f6rne\u011fini olu\u015fturur ve hekimin cezai sorumlulu\u011funu do\u011furur.<\/p>\n
Ece ERTU\u011e \u00d6ZKARA<\/p>\n
Avukat, Hem\u015fire<\/p>\n
KAYNAK\u00c7A<\/p>\n
Artuk, M. E., G\u00f6kcen, A., Al\u015fah\u0131n, E., & \u00c7ak\u0131r, K. (2022). Ceza hukuku \u00f6zel h\u00fck\u00fcmler. Ankara: Adalet Yay\u0131nevi.<\/p>\n
Ataberk, R. (1986). Hastanelerin sorumlulu\u011fu. \u0130stanbul Barosu Dergisi, 60(10\u201311\u201312).<\/p>\n
Ayan, M. (1991). T\u0131bbi m\u00fcdahaleden do\u011fan hukuk\u00ee sorumluluk. Ankara: Kazanc\u0131 Kitap.<\/p>\n
Ba\u015f\u00f6zen, A. (2012). T\u0131bbi m\u00fcdahaleden kaynaklanan tazminat davalar\u0131nda ispat sorunlar\u0131. Hukuk, Ekonomi ve Siyasal Bilimler Ayl\u0131k \u0130nternet Dergisi, 1(Ocak), 119.<\/p>\n
Durmu\u015f, A., & Sezer, C. (2023). Antibiyotik kullan\u0131m\u0131na y\u00f6nelik bilgi ve tutumlar\u0131n incelenmesi. Journal of Innovative Healthcare Practices (JOINIHP), 4(1), 70\u201378.<\/p>\n
Eren, F. (2022). Bor\u00e7lar hukuku genel h\u00fck\u00fcmler. Ankara: Yetkin Yay\u0131nlar\u0131.<\/p>\n
Erdem, M. R. (2003). T\u00fcrk Ceza Kanunda silah. Ankara Hac\u0131 Bayram Veli \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi, 7(2), 187.<\/p>\n
G\u00f6\u00e7men, E., & G\u00f6\u00e7men, A. (2003). \u0130la\u00e7 kullan\u0131m\u0131ndan do\u011fan zararlarda hekimin, eczac\u0131n\u0131n ve ila\u00e7 \u00fcreticisinin sorumlulu\u011fu. \u0130stanbul Barosu Dergisi, 77(3), 642\u2013672.<\/p>\n
G\u00f6kcan, H. T. (2016). Haks\u0131z fiil sorumlulu\u011fu ve tazminat hukuku. Ankara: Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k.<\/p>\n
G\u00f6kcan, H. T. (2022). T\u0131bbi m\u00fcdahaleden do\u011fan hukuki ve cezai sorumluluk. Ankara: Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k.<\/p>\n
Hakeri, H. (2022). Ceza hukuku genel h\u00fck\u00fcmler. Ankara: Adalet Yay\u0131nevi.<\/p>\n
Hanc\u0131, \u0130. H. (2007, Kas\u0131m). Hekimin t\u0131bbi k\u00f6t\u00fc uygulamadan kaynaklanan sorumlulu\u011fu. Ankara Barosu Yay\u0131nlar\u0131 Sa\u011fl\u0131k Hukuku Kurultay\u0131 (s. 308).<\/p>\n
\u0130peky\u00fcz, F. Y. (2016). Hekimin tazminat sorumlulu\u011fu. Dicle \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi, 20(33), 19\u201338.<\/p>\n
Koca, M. (2009). Hekimin ila\u00e7 tedavisinden kaynaklanan ceza sorumlulu\u011fu. Erzincan \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi, 13(3\u20134), 23\u201339.<\/p>\n
Nart, S. (2020). Hekimin ila\u00e7 tedavisinden do\u011fan sorumlulu\u011fu. Ankara: Adalet Yay\u0131nevi.<\/p>\n
\u00d6demi\u015f, E. (2022). T\u00fcrkan, hekimin ila\u00e7la tedavi ve re\u00e7ete yazma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc (Y\u00fcksek lisans tezi). \u0130stanbul \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc.<\/p>\n
\u00d6zdemir, G. (2021). T\u0131bbi m\u00fcdahale hatalar\u0131ndan do\u011fan maddi tazminat sorumlulu\u011fu (s. 24). Ankara: Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k.<\/p>\n
Polat, O. (2019). T\u0131bbi uygulama hatalar\u0131 (s. 36). Ankara: Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k.<\/p>\n
Sar\u0131ta\u015f, E. (2022). \u0130cbar suretiyle irtik\u00e2p su\u00e7u (TCK m. 250\/1). Ankara \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi, 71(2), 683\u2013724.<\/p>\n
Tezcan, D., Erdem, M. R., & \u00d6nok, M. (2022). Teorik ve pratik ceza \u00f6zel hukuku. Ankara: Se\u00e7kin Yay\u0131nlar\u0131.<\/p>\n
Tezcan, D., Erdem, M. R., & \u00d6nok, M. (2022). Teorik ve pratik ceza \u00f6zel hukuku. Ankara: Se\u00e7kin Yay\u0131nlar\u0131.<\/p>\n
Uzun, \u015e., & Arslan, F. (2008). \u0130la\u00e7 uygulama hatalar\u0131. T\u00fcrkiye Klinikleri Journal of Medical Sciences, 28(4), 220\u2013226.<\/p>\n
Yal\u00e7\u0131nkaya, B., & Atal\u0131k, B. (2024). \u0130la\u00e7 tedavisinde hekimin sorumlulu\u011fu. Karatekin Hukuk Dergisi, 2(2), 131-165.<\/p>\n
Yarg\u0131tay HGK, 11.11.2021 T. 2018\/849 E., 2021\/1385 K.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 13HD, 29.04.2013 T. 2013\/1948 E., 2013\/10659 K.<\/p>\n
Dan\u0131\u015ftay 10D, 29.3.2021 T. 2019\/6531 E.,2021\/1444 K.<\/p>\n
Yarg\u0131tay HGK, 22.3.2022 T. 2020\/592 E., 2022\/356 K.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 13HD, 10.10.2016 T. 2015\/10193 E., 2016\/17866<\/p>\n
Yarg\u0131tay HGK, 26.09.2001 T. 2001\/4-595 E., 2001\/643 K.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 3HD, 12.7.2023 T. 2022\/7374 E.,2023\/2149 K.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 13.HD, 07.02.2005 T.2005\/12088 E., 2005\/1728 K.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 11HD, 28.11.2019 T. 2018\/1849 E., 2019\/7606 K.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 13HD, 16.01.2014 T. 2013\/17487 E., 2014\/784 K.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 13HD, 15.09.2014 T. 2013\/26330 E., 2014\/27050 K.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 13HD, 05.04.2018 T.2015\/41712 E., 2018\/4243 K.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 13HD, 12.12.2019 T. 2016\/23372 E., 2019\/12469 K.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 13HD, 25.05.2000 T. 2000\/2892 E., 2000\/5141 K.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 13HD, 16.12.2019 T. 2018\/5227 E., 2019\/12604 K.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 1CD, 3.2.2020 T. 2019\/2477 E., 2020\/258 K.<\/p>\n
\u200b\u0130la\u00e7 tedavileri, kimyasal bile\u015fiklerin insan v\u00fccudu \u00fczerindeki etkilerine dayand\u0131\u011f\u0131ndan, do\u011fas\u0131 gere\u011fi \u00e7e\u015fitli belirsizlikleri b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Bu belirsizlik, \u00f6zellikle bireyler aras\u0131 fizyolojik farkl\u0131l\u0131klar\u0131n ilac\u0131n etkileri \u00fczerinde de\u011fi\u015fken sonu\u00e7lar do\u011furabilmesi ger\u00e7e\u011finden kaynaklanmaktad\u0131r. Ayn\u0131 ila\u00e7, farkl\u0131 hastalarda de\u011fi\u015fik tepkilere yol a\u00e7abilir; bu durum, ila\u00e7 tedavisinin \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirli\u011fini s\u0131n\u0131rland\u0131rmakta ve hekimlerin tedavi s\u00fcrecindeki \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc daha da \u00f6nemli h\u00e2le getirmektedir.<\/p>\n
Hekimler, mesleki sorumluluklar\u0131 gere\u011fi yaln\u0131zca te\u015fhis ve tedavi y\u00f6ntemleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmay\u0131p, ila\u00e7lar\u0131n etkileri, dozajlar\u0131 ve muhtemel riskleri hakk\u0131nda da bilgi sahibi olmal\u0131d\u0131r. T\u0131pta meydana gelen bilimsel ve teknolojik geli\u015fmeleri takip etmek, bu \u00e7er\u00e7evede ila\u00e7larla ilgili yenilikleri ve uyar\u0131lar\u0131 dikkate almak hekimlik mesle\u011finin temel bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
\u0130la\u00e7 Tedavisinde Hekim Hatas\u0131n\u0131n Tespiti<\/p>\n
\u0130stenmeyen ila\u00e7 etkilerinin klinik olarak \u00f6zg\u00fcn bir hastal\u0131k tablosu \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, \u00e7o\u011fu zaman bu etkilerin hekim taraf\u0131ndan dahi fark edilmesini zorla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Bu durum, ila\u00e7 tedavilerinde beklenmedik komplikasyonlar\u0131n tespitini ve hekim hatas\u0131n\u0131n ispat\u0131n\u0131 hukuki a\u00e7\u0131dan son derece karma\u015f\u0131k h\u00e2le getirmektedir. Nitekim yaln\u0131zca zarar meydana gelmi\u015f olmas\u0131, hekimin hukuki olarak sorumlu tutulmas\u0131 i\u00e7in yeterli de\u011fildir; hekimin kusurunun varl\u0131\u011f\u0131 ile zarar aras\u0131nda uygun bir illiyet ba\u011f\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 da zorunludur.<\/p>\n
Yarg\u0131 kararlar\u0131, ila\u00e7 tedavilerinden kaynaklanan zararlar s\u00f6z konusu oldu\u011funda hekimin sorumlulu\u011funun do\u011fabilmesi i\u00e7in, zarar ile t\u0131bbi m\u00fcdahale aras\u0131nda a\u00e7\u0131k ve kesin bir nedensellik ba\u011f\u0131n\u0131n kurulmas\u0131n\u0131 \u015fart ko\u015fmaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda, hekimin sorumlu tutulabilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle zarar g\u00f6ren olgunun ila\u00e7 tedavisinden kaynakland\u0131\u011f\u0131 ispatlanmal\u0131; ard\u0131ndan ise hekimin bu tedavi s\u00fcrecinde kusurlu, ihmalk\u00e2r ya da hatal\u0131 davrand\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde ortaya konulmal\u0131d\u0131r. Bu \u015fartlar\u0131n birlikte ger\u00e7ekle\u015fmesi durumunda hekimin hukuki sorumlulu\u011funa gidilebilecektir.<\/p>\n
\u0130la\u00e7 Tedavisinde Hekimin Sorumlulu\u011funu Meydana Getiren Uygulama Hatalar\u0131 Nelerdir?<\/p>\n
Hekimlerin ila\u00e7lara ili\u015fkin sorumluluklar\u0131, yaln\u0131zca ilac\u0131n re\u00e7ete edilmesiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmay\u0131p; tedavi s\u00fcrecinin bir\u00e7ok a\u015famas\u0131n\u0131 kapsamaktad\u0131r. Bu kapsamda hekimden beklenen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler, ilac\u0131n uygun dozda ve do\u011fru kullan\u0131m \u015fekliyle belirlenmesi, hastan\u0131n potansiyel yan etkiler hakk\u0131nda bilgilendirilmesi, ila\u00e7 kullan\u0131m s\u00fcrecinin izlenmesi ve gerekti\u011finde m\u00fcdahalede bulunulmas\u0131 gibi sorumluluklar\u0131 i\u00e7erir. Ayr\u0131ca, ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131na ba\u011fl\u0131 bir zarar meydana gelmi\u015fse, hekimin bu zarar\u0131n b\u00fcy\u00fcmesini engellemesi ve hastaya zarar veren etkeni ortadan kald\u0131rmaya y\u00f6nelik gerekli tedaviyi sa\u011flamas\u0131 da sorumluluk alan\u0131na d\u00e2hildir.Bu s\u00fcre\u00e7lerin herhangi birinde, t\u0131p biliminin g\u00fcncel ve kabul g\u00f6ren standartlar\u0131na ayk\u0131r\u0131 davran\u0131lmas\u0131 durumunda, hekimin hukuki ve mesleki sorumlulu\u011fu do\u011fabilir. Bu t\u00fcr ihlaller, t\u0131bbi uygulama hatalar\u0131 (malpraktis) kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilir. \u0130la\u00e7 tedavisine ili\u015fkin uygulama hatalar\u0131, do\u011frudan hastan\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde olumsuz sonu\u00e7lara yol a\u00e7abilece\u011fi gibi, hekimin hukuki sorumlulu\u011funu da g\u00fcndeme getirmektedir.<\/p>\n
\u0130la\u00e7 tedavisinde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan ba\u015fl\u0131ca uygulama hatalar\u0131na; hasta \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fcn (anamnez) yetersiz veya hatal\u0131 \u015fekilde al\u0131nmas\u0131, yanl\u0131\u015f ya da eksik te\u015fhis konulmas\u0131, tedaviye y\u00f6nelik endikasyonun hatal\u0131 belirlenmesi, birden fazla ilac\u0131n etkile\u015fimlerinin g\u00f6z ard\u0131 edilmesi, ilac\u0131n uygulama dozunun veya s\u00fcresinin yanl\u0131\u015f belirlenmesi ve hastan\u0131n yeterli d\u00fczeyde ayd\u0131nlat\u0131lmamas\u0131 gibi durumlar \u00f6rnek g\u00f6sterilebilir. Bu t\u00fcr hatalar, hekimin bilgi eksikli\u011finden ya da mesleki \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmemesinden kaynaklanabilece\u011fi gibi, sistemsel eksikliklerin sonucu olarak da ortaya \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n
Do\u011fru Anamnez Alman\u0131n \u00d6nemi ve Anamnez Hatalar\u0131n\u0131n Yol A\u00e7t\u0131\u011f\u0131 Sorunlar<\/p>\n
\u0130la\u00e7 tedavisine ba\u015flanmadan \u00f6nce hastadan al\u0131nacak t\u0131bbi \u00f6yk\u00fc (anamnez), hekimin do\u011fru tan\u0131 ve uygun tedavi s\u00fcreci olu\u015fturabilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayati bir \u00f6neme sahiptir. Bu a\u015famada hekim; hastan\u0131n halihaz\u0131rda kulland\u0131\u011f\u0131 ila\u00e7lar\u0131, fizyolojik durumunu, mevcut hastal\u0131k ge\u00e7mi\u015fini, bilinen alerjilerini ve ila\u00e7lara kar\u015f\u0131 g\u00f6sterdi\u011fi \u00f6nceki reaksiyonlar\u0131 dikkatle sorgulamal\u0131d\u0131r. S\u00f6z konusu bilgilerin eksik ya da hatal\u0131 al\u0131nmas\u0131, hem tedavi s\u00fcrecini hem de hasta g\u00fcvenli\u011fini ciddi \u015fekilde tehlikeye atabilmektedir.<\/p>\n
Hasta \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fcn yeterince al\u0131nmamas\u0131, do\u011frudan t\u0131bbi uygulama hatas\u0131 (malpraktis) olarak de\u011ferlendirilir. Zira hastada mevcut olan ila\u00e7 intolerans\u0131 ya da alerjik yatk\u0131nl\u0131k, bu s\u00fcre\u00e7te tespit edilmelidir. Aksi h\u00e2lde, yanl\u0131\u015f ila\u00e7 se\u00e7imi, hatal\u0131 dozaj uygulamas\u0131 ve bunun neticesinde ortaya \u00e7\u0131kan advers etkiler ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz h\u00e2le gelebilir. Bu gibi durumlarda, hekimin \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmemesi nedeniyle ila\u00e7 tedavisinden do\u011fan zararlardan hukuken sorumlu tutulmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
\u00d6zellikle alerjik reaksiyonlar veya ila\u00e7 direnci gibi ciddi komplikasyonlar, \u00e7o\u011funlukla hasta \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fcn eksik al\u0131nmas\u0131yla do\u011frudan ili\u015fkilidir. Bu t\u00fcr ihmaller, tedavinin ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 olumsuz etkiledi\u011fi gibi, hastada geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na da neden olabilir. Dolay\u0131s\u0131yla, hasta \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fcn titizlikle ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde al\u0131nmas\u0131, hekimin mesleki sorumlulu\u011funun ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olarak de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n
Te\u015fhiste Yap\u0131lan Hatalar ve Hekimin Mesleki Sorumlulu\u011fu<\/p>\n
T\u0131bbi m\u00fcdahalenin ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 olan te\u015fhis s\u00fcreci, tedavi y\u00f6nteminin do\u011fru belirlenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayati bir \u00f6neme sahiptir. Te\u015fhiste yap\u0131lan hata ya da eksiklik, yaln\u0131zca yanl\u0131\u015f bir tedaviye de\u011fil, ayn\u0131 zamanda hastan\u0131n klinik durumuna uygun olmayan bir ila\u00e7la m\u00fcdahalede bulunulmas\u0131na yol a\u00e7ar. Bu durum, hastan\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ciddi sonu\u00e7lar do\u011furabilece\u011fi gibi, hekimin hukuki sorumlulu\u011funu da g\u00fcndeme getirir.<\/p>\n
\u00d6zellikle gerekli laboratuvar ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme tetkikleri yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n, yaln\u0131zca klinik g\u00f6zleme dayal\u0131 olarak konulan tan\u0131lar, Yarg\u0131tay i\u00e7tihatlar\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a te\u015fhis hatas\u0131 olarak de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Bu t\u00fcr durumlarda, hekimden beklenen mesleki \u00f6zenin g\u00f6sterilmemesi nedeniyle do\u011fan zarar, t\u0131bbi uygulama hatas\u0131 (malpraktis) kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmekte ve hekimin sorumlulu\u011funa gidilmektedir.<\/p>\n
Yanl\u0131\u015f \u0130la\u00e7, Yanl\u0131\u015f Doz: Endikasyon Hatas\u0131n\u0131n Sa\u011fl\u0131k ve Hukuk Boyutu<\/p>\n
T\u0131bbi tedavi s\u00fcrecinde ilac\u0131n endikasyona uygun \u015fekilde re\u00e7etelenmesi, hekimin temel y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinden biridir. Endikasyon hatas\u0131; hastal\u0131\u011f\u0131n te\u015fhisine uygun olmayan, etkisiz veya gereksiz bir ilac\u0131n yaz\u0131lmas\u0131 ya da yaz\u0131lmas\u0131 gereken ilac\u0131n hi\u00e7 re\u00e7etelenmemesi gibi durumlar\u0131 kapsamaktad\u0131r. Bu ba\u011flamda, isim benzerli\u011fi nedeniyle yanl\u0131\u015f ilac\u0131n re\u00e7ete edilmesi, hatal\u0131 dozaj, gereksiz ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 ya da ge\u00e7 re\u00e7ete verilmesi gibi uygulamalar, endikasyon hatas\u0131n\u0131n tipik \u00f6rnekleri aras\u0131nda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n
Endikasyon hatas\u0131, yaln\u0131zca yanl\u0131\u015f ila\u00e7 verilmesiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Etkinli\u011fi \u015f\u00fcpheli ya da \u00e7a\u011fda\u015f t\u0131p uygulamalar\u0131yla ba\u011fda\u015fmayan ila\u00e7lar\u0131n tercih edilmesi, hastaya daha uygun ve modern bir tedavi se\u00e7ene\u011fi varken eski ve etkisiz ila\u00e7larla m\u00fcdahale edilmesi veya ilac\u0131n yanl\u0131\u015f kullan\u0131m talimatlar\u0131yla sunulmas\u0131 da bu kapsamda de\u011ferlendirilir. Ayr\u0131ca endikasyon mevcut oldu\u011fu h\u00e2lde hekimin gerekli ilac\u0131 yazmamas\u0131 da ihmal say\u0131larak sorumluluk do\u011furur.<\/p>\n
\u0130la\u00e7 Etkile\u015fimleri Nedeniyle Artan Yan Etki Riskleri ve Hekimin Rol\u00fc<\/p>\n
Hastal\u0131\u011f\u0131n tedavisinde birden fazla ilac\u0131n ayn\u0131 anda kullan\u0131lmas\u0131 durumunda, hekimlerin ila\u00e7lar aras\u0131ndaki olas\u0131 etkile\u015fimleri dikkatle de\u011ferlendirmesi gerekmektedir. Bu etkile\u015fimlerin g\u00f6z ard\u0131 edilmesi halinde, hekimin hukuki sorumlulu\u011fu do\u011fabilir. \u00c7oklu ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131nda, ila\u00e7lar\u0131n yan etkilerinin g\u00f6r\u00fclme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 artmakta; iki ilac\u0131n birlikte kullan\u0131m\u0131nda yan etki riski yakla\u015f\u0131k %5 iken, yedi veya daha fazla ilac\u0131n e\u015f zamanl\u0131 kullan\u0131m\u0131nda bu risk %100’e kadar y\u00fckselmektedir. Bu nedenle, \u00f6zellikle ya\u015fl\u0131 hastalara ila\u00e7 re\u00e7ete edilirken, hekimlerin titiz ve \u00f6zenli davranmas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n
Tedavi S\u00fcrecinde \u0130lac\u0131n Hatal\u0131 Uygulanmas\u0131<\/p>\n
Tedavi amac\u0131yla verilen ilac\u0131n yanl\u0131\u015f farmas\u00f6tik formda uygulanmas\u0131, hekimin gerekli \u00f6zen ve dikkati g\u00f6stermedi\u011finin bir g\u00f6stergesidir ve bu durum hekimin hukuki sorumlulu\u011funu do\u011furur. \u0130lac\u0131n kullan\u0131m\u0131na ba\u015flad\u0131ktan sonra istenmeyen yan etkiler ortaya \u00e7\u0131kabilir; bu nedenle hekim, tedavi s\u00fcresi boyunca hastan\u0131n durumunu d\u00fczenli olarak izlemelidir. \u0130lac\u0131n hastaya zarar vermesi halinde, hekimin zaman\u0131nda m\u00fcdahale ederek gerekli \u00f6nlemleri almas\u0131 gerekmektedir. Aksi takdirde, yani istenmeyen etkiler fark edilip \u00f6nlem al\u0131nmazsa ya da yetersiz \u00f6nlem al\u0131n\u0131rsa, ortaya \u00e7\u0131kan zararlardan hekim sorumlu tutulacakt\u0131r.<\/p>\n
\u0130la\u00e7 Kullan\u0131m\u0131nda Ayd\u0131nlatma Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc: Hekimin Hukuki ve Mesleki Sorumlulu\u011fu<\/p>\n
Hekimlik Meslek Eti\u011fi Kurallar\u0131’n\u0131n 26. maddesi, hastaya yap\u0131lacak ayd\u0131nlatman\u0131n kapsam\u0131n\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u015fekilde d\u00fczenlemektedir. Buna g\u00f6re hekim, tedaviye ba\u015flamadan \u00f6nce hastaya tedavinin i\u00e7eri\u011fi, kullan\u0131lacak ila\u00e7lar\u0131n riskleri ve olas\u0131 yan etkileri hakk\u0131nda kapsaml\u0131 bilgi vermeli; yan etkiler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda hastan\u0131n tekrar ba\u015fvurmas\u0131 gerekti\u011fini a\u00e7\u0131klamal\u0131, ilac\u0131n kullan\u0131lmamas\u0131 durumunda hastal\u0131\u011f\u0131n seyri hakk\u0131nda bilgilendirmeli ve ilac\u0131n do\u011fru kullan\u0131m \u015fekli ile dikkat edilmesi gereken hususlar\u0131 detayl\u0131 olarak aktarmal\u0131d\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7te hastan\u0131n teredd\u00fctleri giderilmeli ve hastan\u0131n bilin\u00e7li, \u00f6zg\u00fcr bir \u015fekilde tedavi karar\u0131n\u0131 verebilmesi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Hastan\u0131n yeterince ayd\u0131nlat\u0131lmadan uygulanan ila\u00e7 tedavisi hukuka ayk\u0131r\u0131 olup, bu durumda hekim ortaya \u00e7\u0131kan zarardan sorumludur. Hekimin, ila\u00e7 prospekt\u00fcs\u00fcnde yer alan bilgiler nedeniyle ayd\u0131nlatma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnden kurtulmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Uygulamada, standart ve y\u00fczeysel haz\u0131rlanm\u0131\u015f ayd\u0131nlatma metinlerinin yeterli bilgilendirme sa\u011flamamas\u0131 nedeniyle ge\u00e7erli bir onam (r\u0131za) al\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmamakta ve bu durum Yarg\u0131tay kararlar\u0131nda da a\u00e7\u0131k\u00e7a vurgulanmaktad\u0131r.<\/p>\n
Hekimlerin \u0130la\u00e7 Yazma S\u00fcrecindeki Hukuki Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri Nelerdir?<\/p>\n
A. Hekimin Tazminat Sorumlulu\u011fu<\/p>\n
Hekimin uygulad\u0131\u011f\u0131 ila\u00e7 tedavisinin hukuka uygun say\u0131labilmesi i\u00e7in bir dizi \u015fart\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi gerekmektedir. Bunlar aras\u0131nda hastan\u0131n ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015f r\u0131zas\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131, tedavinin yetkili hekim taraf\u0131ndan planlanmas\u0131, t\u0131p biliminin kabul etti\u011fi y\u00f6ntem ve kurallar\u0131n uygulanmas\u0131 ile hastan\u0131n \u00fcst\u00fcn yarar\u0131n\u0131n veya kamu yarar\u0131n\u0131n g\u00f6zetilmesi yer almaktad\u0131r. Hekimin, tedavi \u00f6ncesinde hastan\u0131n t\u0131bbi \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc almas\u0131, do\u011fru te\u015fhis koymas\u0131, uygun tedavi y\u00f6ntemini se\u00e7mesi ve hastay\u0131 kapsaml\u0131 bi\u00e7imde bilgilendirerek onam\u0131n\u0131 almas\u0131 temel y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerindendir.<\/p>\n
Hekim, hastan\u0131n kendi tedavi s\u00fcreciyle ilgili karar verme hakk\u0131na sayg\u0131 g\u00f6stermeli, ilac\u0131n fayda ve risklerini hastaya a\u00e7\u0131k\u00e7a sunarak, hastan\u0131n bilin\u00e7li bir \u015fekilde karar vermesine imk\u00e2n tan\u0131mal\u0131d\u0131r. Hasta, tedavinin yararlar\u0131 ile risklerini ve tedavi edilmemesi durumunda ortaya \u00e7\u0131kabilecek sonu\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rarak \u00f6zg\u00fcr iradesiyle tercih yapabilmelidir. Ancak hekim, ilac\u0131n tedavi edici etkisini garanti etmek zorunda de\u011fildir; fakat t\u0131p bilimi standartlar\u0131 ve mesleki \u00f6zen gere\u011fi gerekli dikkat ve titizli\u011fi g\u00f6stermelidir.<\/p>\n
Hekimin, t\u0131bbi standartlara ayk\u0131r\u0131 hareket etmesi, \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ihlal etmesi veya hatal\u0131 ila\u00e7 tedavisi uygulamas\u0131 durumunda hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131ktan ve kusurdan s\u00f6z edilir. Kusur, hekimin kasten veya ihmal sonucu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmemesi olarak tan\u0131mlan\u0131r. Tazminat talebi i\u00e7in ise zarar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 zorunludur; zarar olmadan tazminattan s\u00f6z edilemez. Maddi zarar, hastan\u0131n sa\u011fl\u0131k durumu ile tedavi \u00f6ncesi durum aras\u0131ndaki malvarl\u0131\u011f\u0131 etkisi olarak, manevi zarar ise hastan\u0131n \u00e7ekti\u011fi ac\u0131 ve elem olarak de\u011ferlendirilir.<\/p>\n
Hekimin kusurlu ila\u00e7 tedavisi sonucunda hastada meydana gelen zarar ile hekimin davran\u0131\u015f\u0131 aras\u0131nda illiyet ba\u011f\u0131 kurulabilmelidir. Ancak tedavi sonucunu garanti etmek t\u0131p hukuku a\u00e7\u0131s\u0131ndan m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131ndan, hastal\u0131\u011f\u0131n do\u011fal seyri nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kan olumsuzluklardan hekim sorumlu tutulamaz. Fakat hekimin kusurlu davran\u0131\u015f\u0131 hastal\u0131\u011f\u0131n seyrini olumsuz etkilediyse, bu durumda sorumluluk do\u011far.<\/p>\n
B. Hekimin Cezai Sorumlulu\u011fu<\/p>\n
T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun 86\/3-c maddesi, kamu g\u00f6revi nedeniyle i\u015flenen kasten yaralama su\u00e7unun nitelikli halini d\u00fczenlemektedir. Hekimlik mesle\u011finin kamu g\u00f6revi kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmesi sebebiyle, bu h\u00fckm\u00fcn hekimler a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Hekimlik mesle\u011finin hukuka uygun \u015fekilde icra edilebilmesi i\u00e7in \u00fc\u00e7 temel \u015fart\u0131n bir arada ger\u00e7ekle\u015fmesi gerekmektedir: Birincisi, mesle\u011fin yetkili ki\u015filer taraf\u0131ndan, yani hukuken hekimlik yapmaya yetkili olanlarca icra edilmesi zorunludur. \u00d6rne\u011fin, hekimlik yapmas\u0131 yasaklanm\u0131\u015f bir ki\u015finin mesle\u011fi s\u00fcrd\u00fcrmesi hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u0130kincisi, t\u0131bbi m\u00fcdahalenin t\u0131bbi ve sosyal a\u00e7\u0131dan zorunlu olmas\u0131, yani endikasyonun bulunmas\u0131 gerekir; gereksiz veya uygun olmayan m\u00fcdahaleler hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fart ise, hastan\u0131n ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015f onam\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131d\u0131r; bu, hekimin hastas\u0131n\u0131 ki\u015fisel ve s\u00f6zl\u00fc olarak bilgilendirmesiyle yerine getirilir.<\/p>\n
Hekimlerin cezai sorumlulu\u011fu, hem T\u00fcrk Ceza Kanunu hem de ilgili \u00f6zel kanunlarda d\u00fczenlenmi\u015f su\u00e7 tan\u0131mlar\u0131yla belirlenmi\u015ftir:<\/p>\n
Hekimin, ila\u00e7 tedavisi vermesi gerekirken bunu kendi tasarrufu ile veya hastan\u0131n talebi \u00fczerine yapmamas\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla hastan\u0131n \u00f6lmesi sonucu , T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nun (TCK) 83. maddesinde d\u00fczenlenen kasten \u00f6ld\u00fcrmenin ihmali davran\u0131\u015fla i\u015flenmesi su\u00e7u olu\u015fur. Hekim, tedavi ama\u00e7l\u0131 d\u00fczenledi\u011fi re\u00e7etede dikkat ve \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne ayk\u0131r\u0131 davranarak hastan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne yol a\u00e7arsa, TCK\u2019n\u0131n 85. maddesindeki taksirle \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7u meydana gelir. Uygun olmayan ila\u00e7 re\u00e7ete edilmesi sonucu hastada kasten zarar olu\u015fursa, bu durum TCK\u2019n\u0131n 86. maddesinde yer alan kasten yaralama su\u00e7unu te\u015fkil eder. Doktrinde ilac\u0131n adeta bir silah gibi kabul edildi\u011fi ve uygun olmayan ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131n a\u011f\u0131r sonu\u00e7lar do\u011furabilece\u011fi vurgulanmaktad\u0131r. Hekim, bu fiiliyle TCK\u2019n\u0131n 86\/3 maddesine g\u00f6re kasten yaralaman\u0131n nitelikli halini i\u015flemi\u015f say\u0131l\u0131r.Ayr\u0131ca, hekimin ihmali sonucu hastada yaralanma meydana gelmi\u015fse, TCK\u2019n\u0131n 88. maddesinde d\u00fczenlenen kasten yaralaman\u0131n ihmali davran\u0131\u015fla i\u015flenmesi su\u00e7u s\u00f6z konusu olur. Son olarak, hekimin dikkat ve \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne ayk\u0131r\u0131 hareket etmesi nedeniyle hastan\u0131n yaralanmas\u0131 halinde, TCK\u2019n\u0131n 89. maddesinde belirtilen taksirle yaralama su\u00e7u olu\u015fur.<\/p>\n
Hekimlerin doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7u kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmesi \u00e7o\u011funlukla, haks\u0131z menfaat elde etmek amac\u0131yla hukuka ayk\u0131r\u0131 re\u00e7ete d\u00fczenlemeleriyle ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu durum \u00f6zellikle Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu (SGK) gibi kamu kurumlar\u0131na y\u00f6nelik su\u00e7 te\u015fkil eder. Doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7unda ma\u011fdurun kamu kurumu olmas\u0131 sebebiyle, su\u00e7un nitelikli hali uygulanmakta ve ceza oranlar\u0131 art\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, re\u00e7eteler resm\u00ee belge stat\u00fcs\u00fcnde bulundu\u011fundan, bu belgelerin hukuka uygun olmayan \u015fekilde d\u00fczenlenmesi resm\u00ee belgede sahtecilik su\u00e7unu olu\u015fturur. Bu t\u00fcr durumlarda hekimler, hem doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k hem de belge sahtecili\u011fi su\u00e7lar\u0131ndan sorumlu tutulabilmektedir.<\/p>\n
Kamu g\u00f6revlisi s\u0131fat\u0131yla g\u00f6rev yapan hekimin, belirli bir ila\u00e7 firmas\u0131na ait \u00fcr\u00fcnleri re\u00e7ete etmesi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda menfaat sa\u011flamas\u0131, T\u00fcrk Ceza Kanunu kapsam\u0131nda r\u00fc\u015fvet su\u00e7unu olu\u015fturur. Bu t\u00fcr davran\u0131\u015flar, hekimin meslek eti\u011fi ve hukuki y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine ayk\u0131r\u0131 olup, kamu g\u00fcvenini zedeleyen su\u00e7 te\u015fkil etmektedir.<\/p>\n
Kamu g\u00f6revlisi olan hekimlerin, kendilerine veya ba\u015fkalar\u0131na menfaat sa\u011flamak amac\u0131yla hastan\u0131n iradesi \u00fczerinde manevi bask\u0131 kurmalar\u0131 ve g\u00f6revlerinden kaynaklanan n\u00fcfuzu k\u00f6t\u00fcye kullanmalar\u0131, hukuki a\u00e7\u0131dan su\u00e7 te\u015fkil eder. \u00d6rne\u011fin, kamu hastanesinde g\u00f6revli bir hekimin, uygun ila\u00e7 tedavisi i\u00e7in hasta yak\u0131n\u0131ndan para talep etmesi, a\u00e7\u0131k bir icbar ve n\u00fcfuz k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131m\u0131 olarak de\u011ferlendirilir.<\/p>\n
Hekimin, ila\u00e7 re\u00e7ete edilmesine ili\u015fkin bilgileri hukuka ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde payla\u015fmas\u0131, ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan su\u00e7 te\u015fkil eder. \u00d6zellikle psikiyatrik ila\u00e7 kullanan hastalar\u0131n bilgilerini izinsiz a\u00e7\u0131klamas\u0131, bu su\u00e7un somut \u00f6rne\u011fini olu\u015fturur ve hekimin cezai sorumlulu\u011funu do\u011furur.<\/p>\n
Ece ERTU\u011e \u00d6ZKARA<\/p>\n
Avukat, Hem\u015fire<\/p>\n
KAYNAK\u00c7A<\/p>\n
Artuk, M. E., G\u00f6kcen, A., Al\u015fah\u0131n, E., & \u00c7ak\u0131r, K. (2022). Ceza hukuku \u00f6zel h\u00fck\u00fcmler. Ankara: Adalet Yay\u0131nevi.<\/p>\n
Ataberk, R. (1986). Hastanelerin sorumlulu\u011fu. \u0130stanbul Barosu Dergisi, 60(10\u201311\u201312).<\/p>\n
Ayan, M. (1991). T\u0131bbi m\u00fcdahaleden do\u011fan hukuk\u00ee sorumluluk. Ankara: Kazanc\u0131 Kitap.<\/p>\n
Ba\u015f\u00f6zen, A. (2012). T\u0131bbi m\u00fcdahaleden kaynaklanan tazminat davalar\u0131nda ispat sorunlar\u0131. Hukuk, Ekonomi ve Siyasal Bilimler Ayl\u0131k \u0130nternet Dergisi, 1(Ocak), 119.<\/p>\n
Durmu\u015f, A., & Sezer, C. (2023). Antibiyotik kullan\u0131m\u0131na y\u00f6nelik bilgi ve tutumlar\u0131n incelenmesi. Journal of Innovative Healthcare Practices (JOINIHP), 4(1), 70\u201378.<\/p>\n
Eren, F. (2022). Bor\u00e7lar hukuku genel h\u00fck\u00fcmler. Ankara: Yetkin Yay\u0131nlar\u0131.<\/p>\n
Erdem, M. R. (2003). T\u00fcrk Ceza Kanunda silah. Ankara Hac\u0131 Bayram Veli \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi, 7(2), 187.<\/p>\n
G\u00f6\u00e7men, E., & G\u00f6\u00e7men, A. (2003). \u0130la\u00e7 kullan\u0131m\u0131ndan do\u011fan zararlarda hekimin, eczac\u0131n\u0131n ve ila\u00e7 \u00fcreticisinin sorumlulu\u011fu. \u0130stanbul Barosu Dergisi, 77(3), 642\u2013672.<\/p>\n
G\u00f6kcan, H. T. (2016). Haks\u0131z fiil sorumlulu\u011fu ve tazminat hukuku. Ankara: Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k.<\/p>\n
G\u00f6kcan, H. T. (2022). T\u0131bbi m\u00fcdahaleden do\u011fan hukuki ve cezai sorumluluk. Ankara: Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k.<\/p>\n
Hakeri, H. (2022). Ceza hukuku genel h\u00fck\u00fcmler. Ankara: Adalet Yay\u0131nevi.<\/p>\n
Hanc\u0131, \u0130. H. (2007, Kas\u0131m). Hekimin t\u0131bbi k\u00f6t\u00fc uygulamadan kaynaklanan sorumlulu\u011fu. Ankara Barosu Yay\u0131nlar\u0131 Sa\u011fl\u0131k Hukuku Kurultay\u0131 (s. 308).<\/p>\n
\u0130peky\u00fcz, F. Y. (2016). Hekimin tazminat sorumlulu\u011fu. Dicle \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi, 20(33), 19\u201338.<\/p>\n
Koca, M. (2009). Hekimin ila\u00e7 tedavisinden kaynaklanan ceza sorumlulu\u011fu. Erzincan \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi, 13(3\u20134), 23\u201339.<\/p>\n
Nart, S. (2020). Hekimin ila\u00e7 tedavisinden do\u011fan sorumlulu\u011fu. Ankara: Adalet Yay\u0131nevi.<\/p>\n
\u00d6demi\u015f, E. (2022). T\u00fcrkan, hekimin ila\u00e7la tedavi ve re\u00e7ete yazma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc (Y\u00fcksek lisans tezi). \u0130stanbul \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fc.<\/p>\n
\u00d6zdemir, G. (2021). T\u0131bbi m\u00fcdahale hatalar\u0131ndan do\u011fan maddi tazminat sorumlulu\u011fu (s. 24). Ankara: Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k.<\/p>\n
Polat, O. (2019). T\u0131bbi uygulama hatalar\u0131 (s. 36). Ankara: Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k.<\/p>\n
Sar\u0131ta\u015f, E. (2022). \u0130cbar suretiyle irtik\u00e2p su\u00e7u (TCK m. 250\/1). Ankara \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi, 71(2), 683\u2013724.<\/p>\n
Tezcan, D., Erdem, M. R., & \u00d6nok, M. (2022). Teorik ve pratik ceza \u00f6zel hukuku. Ankara: Se\u00e7kin Yay\u0131nlar\u0131.<\/p>\n
Tezcan, D., Erdem, M. R., & \u00d6nok, M. (2022). Teorik ve pratik ceza \u00f6zel hukuku. Ankara: Se\u00e7kin Yay\u0131nlar\u0131.<\/p>\n
Uzun, \u015e., & Arslan, F. (2008). \u0130la\u00e7 uygulama hatalar\u0131. T\u00fcrkiye Klinikleri Journal of Medical Sciences, 28(4), 220\u2013226.<\/p>\n
Yal\u00e7\u0131nkaya, B., & Atal\u0131k, B. (2024). \u0130la\u00e7 tedavisinde hekimin sorumlulu\u011fu. Karatekin Hukuk Dergisi, 2(2), 131-165.<\/p>\n
Yarg\u0131tay HGK, 11.11.2021 T. 2018\/849 E., 2021\/1385 K.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 13HD, 29.04.2013 T. 2013\/1948 E., 2013\/10659 K.<\/p>\n
Dan\u0131\u015ftay 10D, 29.3.2021 T. 2019\/6531 E.,2021\/1444 K.<\/p>\n
Yarg\u0131tay HGK, 22.3.2022 T. 2020\/592 E., 2022\/356 K.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 13HD, 10.10.2016 T. 2015\/10193 E., 2016\/17866<\/p>\n
Yarg\u0131tay HGK, 26.09.2001 T. 2001\/4-595 E., 2001\/643 K.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 3HD, 12.7.2023 T. 2022\/7374 E.,2023\/2149 K.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 13.HD, 07.02.2005 T.2005\/12088 E., 2005\/1728 K.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 11HD, 28.11.2019 T. 2018\/1849 E., 2019\/7606 K.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 13HD, 16.01.2014 T. 2013\/17487 E., 2014\/784 K.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 13HD, 15.09.2014 T. 2013\/26330 E., 2014\/27050 K.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 13HD, 05.04.2018 T.2015\/41712 E., 2018\/4243 K.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 13HD, 12.12.2019 T. 2016\/23372 E., 2019\/12469 K.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 13HD, 25.05.2000 T. 2000\/2892 E., 2000\/5141 K.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 13HD, 16.12.2019 T. 2018\/5227 E., 2019\/12604 K.<\/p>\n
Yarg\u0131tay 1CD, 3.2.2020 T. 2019\/2477 E., 2020\/258 K.\u00a0Hukuki Haber<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130la\u00e7 tedavileri, kimyasal bile\u015fiklerin insan v\u00fccudu \u00fczerindeki etkilerine dayand\u0131\u011f\u0131ndan, do\u011fas\u0131 gere\u011fi \u00e7e\u015fitli belirsizlikleri b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Bu belirsizlik, \u00f6zellikle bireyler aras\u0131 fizyolojik farkl\u0131l\u0131klar\u0131n ilac\u0131n etkileri \u00fczerinde de\u011fi\u015fken sonu\u00e7lar do\u011furabilmesi ger\u00e7e\u011finden kaynaklanmaktad\u0131r. Ayn\u0131 ila\u00e7, farkl\u0131 hastalarda de\u011fi\u015fik tepkilere yol a\u00e7abilir; bu durum, ila\u00e7 tedavisinin \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirli\u011fini s\u0131n\u0131rland\u0131rmakta ve hekimlerin tedavi s\u00fcrecindeki \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc daha da \u00f6nemli h\u00e2le getirmektedir. Hekimler, mesleki sorumluluklar\u0131 gere\u011fi yaln\u0131zca te\u015fhis ve tedavi y\u00f6ntemleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmay\u0131p, ila\u00e7lar\u0131n etkileri, dozajlar\u0131 ve muhtemel riskleri hakk\u0131nda da bilgi sahibi olmal\u0131d\u0131r. T\u0131pta meydana gelen bilimsel ve teknolojik geli\u015fmeleri takip etmek, bu \u00e7er\u00e7evede ila\u00e7larla ilgili yenilikleri ve uyar\u0131lar\u0131 dikkate almak hekimlik mesle\u011finin temel bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. \u0130la\u00e7 Tedavisinde Hekim Hatas\u0131n\u0131n Tespiti \u0130stenmeyen ila\u00e7 etkilerinin klinik olarak \u00f6zg\u00fcn bir hastal\u0131k tablosu \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, \u00e7o\u011fu zaman bu etkilerin hekim taraf\u0131ndan dahi fark edilmesini zorla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Bu durum, ila\u00e7 tedavilerinde beklenmedik komplikasyonlar\u0131n tespitini ve hekim hatas\u0131n\u0131n ispat\u0131n\u0131 hukuki a\u00e7\u0131dan son derece karma\u015f\u0131k h\u00e2le getirmektedir. Nitekim yaln\u0131zca zarar meydana gelmi\u015f olmas\u0131, hekimin hukuki olarak sorumlu tutulmas\u0131 i\u00e7in yeterli de\u011fildir; hekimin kusurunun varl\u0131\u011f\u0131 ile zarar aras\u0131nda uygun bir illiyet ba\u011f\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 da zorunludur. Yarg\u0131 kararlar\u0131, ila\u00e7 tedavilerinden kaynaklanan zararlar s\u00f6z konusu oldu\u011funda hekimin sorumlulu\u011funun do\u011fabilmesi i\u00e7in, zarar ile t\u0131bbi m\u00fcdahale aras\u0131nda a\u00e7\u0131k ve kesin bir nedensellik ba\u011f\u0131n\u0131n kurulmas\u0131n\u0131 \u015fart ko\u015fmaktad\u0131r. Bu …<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[27],"tags":[],"class_list":["post-118677","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukukihaber"],"acf":[],"yoast_head":"\n